Con Đường Thiên Lý Nguyễn Hiến Lê

[20] Thời đó Ph|p còn dùng ng}n bản vị; năm 1855 mới có đồng 100 và 50 quan bằng vàng,
v{ năm 1879 mới dùng kim bản vị.

[21] Dòng sông xanh.

[22] Sau thế chiến vừa rồi, thị trấn có khoảng 200.000 dân, nhiều cao ốc và một trường đại
học.

[23] Ba tiếng n{y: Anh, Ph|p, Y Pha Nho đều có nghĩa l{ nước.

[24] Tên gọi chung thổ d}n c|c đảo Th|i Bình Dương: T}n T}y Lan, Tahiti, Marquise v}n v}n…

[25] Một lượng của ta bằng khoảng 37.5g, gi| lúc n{y (1972) 25.000đ (tiền Sài Gòn). Một
ounce giá khoảng 18.000đ.

[26] Mỹ kim thời đó có gi| hơn Mĩ kim ng{y nay.

[27] Tiếng Y Pha Nho có nghĩa l{ Ho{ng kim thế giới, lạc viên.

[28] Claim chính nghĩa l{ đòi, thỉnh cầu, quyền đòi, mỗi kíp vạch một khu n{o đó chưa có ai
đ{o, đòi l{m chủ khu đó. Dig có nghĩa l{ đ{o, digging là chỗ mỗi kíp đ{o.

[29] Gulch chính nghĩa l{ khe; họ cắm trại ở bờ khe suối.

[30] Color chính nghĩa l{ m{u; ở đ}y là màu vàng (B.T).

[31] Gái nhảy.

[32] Nghĩa l{ thấy trong khi đ{o chứ không phải thấy trong khi đ~i.

[33] San Francisco thường gọi tắt là Frisco.

[34] Nay l{ đường Lê Lợi, Đồng Khởi. (BT).

[35] Một thứ tiền tạ lễ cho b|c sĩ (BT).

[36] Bây giờ l{ đường Lý Tự Trọng.

[37] Nay l{ trường Nguyễn Thị Minh Khai, Lê Hồng Phong (BT).

[38] Bây giờ là nhà hát thành phố (BT).

[39] Kì thị địa phương – Bách khoa số 311, ngày 15-12-69.

[40] Play-boy: ăn chơi.

[41] Sau này tờ Life số 13-5-1957, phát giác rằng các cố vấn Mĩ khuyên ông Diệm rằng 60%
cũng đủ rồi mà lại có vẻ “tốt đẹp hơn”, nhưng ông ta ương ngạnh đòi 98% kia. (T{i liệu của
Bernard Fall trong The two Vietnams.).

[42] Ba nh{ văn hiện đại Mĩ, cả ba đều được giải Nobel văn chương (BT).

[43] Hai tổng thống nổi danh nhất của Hoa Kì vào thời gi{nh độc lập và chiến tranh Nam Bắc
(BT).

[44] Book-shop: nhà sách.

[45] Tiểu bang ở Tây Bắc Hiệp Chủng Quốc, chứ không phải thủ đô Hiệp Chủng Quốc (BT).

[46] Bây giờ tương đương với lớp 10.

[47] Dấu chân (B.T).

[48] Tức Thiên Hộ Dương, tên thật l{ Võ Duy Dương (… – 1866), anh hùng chống Pháp, tổ tiên
gốc ở miền Trung, sau dời v{o Gia Định.
Ông giỏi nghề võ, có tài sản v{ thường đem của cải làm việc phúc lợi cho nhân dân, nên
được triều đình phong tặng chức Thiên hộ. Đương thời gọi ông là Thiên Hộ Dương, vì ông
có tài nhắc một lúc năm tr|i linh bằng sắt, nên nh}n d}n cũng xưng tụng ông l{ Ngũ Linh
Thiện Hộ Dương.
Ông kết nghĩa th}m giao với Trương Định, Lê Kim (Trần Trọng Khiêm). Khi giặc Pháp xâm
chiếm miền Nam, ông đứng trong h{ng ngũ kh|ng chiến do Trương Định l~nh đạo. Năm
1864 chủ so|i Trương Định hi sinh, ông về Đồng Th|p Mười cùng với Lê Kim lập chiến khu
tiếp tục đ|nh qu}n Ph|p. Nghĩa qu}n của ông thắng lợi nhiều trận vang dội ở Mĩ Tr{, Cao
Lãnh, Cai Lậy. Về sau tướng Ph|p De Lagrandière đưa qu}n sang đ{n |p |c liệt ở vùng Đồng
Tháp, ông rút quân về An Giang, định cùng Thủ khoa Nguyễn Hữu Huân bổ sung lực lượng
rồi sẽ phối hợp kháng chiến. Nào ngờ quan lại ở An Giang bắt Thủ khoa Nguyễn Hữu Huân
nộp cho Pháp, ông phẫn uất thổ huyết chết (có thuyết bảo rằng ông ngồi thuyền định ra
miền Trung chiêu tập d}n qu}n để phục thù, chẳng may giữa đường gặp bão chìm thuyền,
mất tích).
(Trích Từ điển N.V.L.S Việt Nam – BT.)