พ่อแม่รังแกฉัน

พอ่ แมร่ งั แกฉนั
จากหนังสือ คาประพันธ์บางเร่อื ง ของพระยาอุปกิตศิลปสาร

มี ซนิ แสแก่เฒา่ ได้เลา่ ไข ถงึ เร่อื งง้วิ ว่าเลน่ กันเชน่ ไร
มีข้อใหญ่นนั้ ก็เป็นเชน่ ละคร
แต่ขอ้ หนึ่งแกเล่าเขาประสงค์ ม่งุ จานงในข้างเปน็ ทางสอน
ชีท้ างธรรม์มรรยาทแก่ราษฎร เหมอื นละครสุภาษิตไมผ่ ิดกนั
เราบวชนาคโกนจุกในยคุ กอ่ น มีกล่าวกลอนเพราะพร้ิงทามิ่งขวัญ
การขนั หมากยุคเก่าท่านเล่ากัน มสี วดฉันทเ์ รยี กว่าสวดมาไลย์
เค้ากค็ ือทา่ นหวังจะสง่ั สอน แต่ผนั ผอ่ นตามนยิ มสมสมัย
มีเฮฮาพาสนกุ เครอ่ื งปลุกใจ สมกบั ไดม้ ีงานการมงคล
ในหมบู่ ้านยา่ นกลางเมอื่ ปางกอ่ น มีโรงสอนธรรมทานการกศุ ล
เพอื่ เป็นเคร่อื งเรอื งปัญญาประชาชน ในตาบลอัตคตั ไกลวัดวา
เรียกศาลาโรงธรรมประจาบา้ น เหมือนสถานทฝ่ี กึ ทางศกึ ษา
บางคราวมกี ารกุศลปนเฮฮา เพ่ือให้พาเพลิดเพลนิ เจรญิ ใจ

ฝ่ายจนี เขาไดม้ อี ยา่ งทวี่ ่า เอางว้ิ มาฝกึ หดั ดดั นสิ ัย
ยอ่ มดูดดม่ื ซมึ ซาบปลาบปลมื้ ใจ เหมือนอยา่ งได้รู้เห็นทเี่ ปน็ จรงิ

งวิ้ เร่ืองหนง่ึ แกเล่าคร้ังเยาว์อยู่ ไดไ้ ปดูจาไวไ้ ดท้ ุกสง่ิ
เกาะในจิตติดแนน่ แมน้ กับปลงิ เลยเป็นสิ่งสอนใจจนใหญ่มา

ตามเร่อื งนั้นว่ามเี ศรษฐีหน่งึ เปน็ คนซ่งึ สงู ชาตวิ าสนา
มที รัพย์สนิ เหลือล้นคณนา มีบ้างชอ่ งแน่นหนาด้วยขา้ ไท

ทา่ นเศรษฐีมบี ตุ รสุดทรี่ กั แกฟมู ฟักใฝจ่ ิตพสิ มยั
บุตรคนเดยี วแสนจะห่วงดังดวงใจ หวงั จะให้สบื วงศ์ดารงไป

มโี รงเรียนไกลบา้ นอาจารย์สอน กลัวลูกออ่ นลาบากไมพ่ รากได้

อตุ ส่าหจ์ ้างครูบามาแต่ไกล ให้สอนในบ้านตนสู้ปรนปรอื

ฝ่ายลกู เรียนผู้เดียวให้เปลย่ี วจติ มกั เบือนบิดเบอื่ ชังเรอื่ งหนงั สอื
อยากไดเ้ พอ่ื นพดู จาและหารอื พ่อก็อือออตามด้วยความรกั

เกณฑ์พวกเดก็ ในบ้านใหอ้ ่านดว้ ย ก็เพ่ือชว่ ยชวนใจใหส้ มัคร
ครน้ั มีเพื่อนเรียนล้อมอยู่พรอ้ มพรัก กลบั ชวนชกั เลน่ กันไมห่ มน่ั เรยี น

ครูก็ดีจี้ไชมไิ ดห้ ยดุ แกเห็นสดุ เอาใจจงึ ไดเ้ ฆีย่ น

หวงั ให้กลัวอาญาต้ังหนา้ เพียร แตก่ ลับเพี้ยนผดิ คาดถึงขาดกนั

คือบุตรท่านเศรษฐหี นไี ปหา พอ่ ฟอ้ งวา่ ครูนี้แกตฉี นั
ปลอบใหเ้ รยี นกไ็ มไ่ ปจนใจครนั ต้องเป็นอนั เลิกกบั ครูที่อยมู่ า

อตุ สา่ หจ์ า้ งครใู หม่ตามใจลกู แตไ่ มถ่ กู ใจบตุ รสดุ จะหา
ครคู นนัน้ ฉนั เขด็ ไมเ่ มตตา คนน้วี า่ จจู้ พ้ี ิร้ีพิไร

แต่เปล่ยี นครูอย่ฉู ะนี้ไม่มเี หมาะ มกั ทะเลาะเลกิ เรียนตอ้ งเปลีย่ นใหม่

พวกครูๆ เขด็ กลัวกันท่วั ไป ถึงจะใหเ้ งินมากไมอ่ ยากเอา

บดิ าผรู้ ักบุตรสดุ จะกลมุ้ ลกู เป็นหนมุ่ ใหญโ่ ตยังโงเ่ งา่

เทยี่ วจ้างครูอย่หู า่ งต่างลาเนา ค่าจา้ งเทา่ ไรน้นั ไมพ่ รน่ั กลัว

แตก่ ไ็ มย่ ืดไปเทา่ ไรนัก ประเดยี๋ วชกั เหหนั ตอ้ งสน่ั หัว
เผอิญมาปะครูที่รตู้ ัว แกหวังช่ัวคา่ สอนสู้ผอ่ นตาม

ศษิ ย์จะรู้เท่าไรไมธ่ รุ ะ ช่อื เสียงจะเสยี ไปก็ไมข่ าม
ศิษย์ผใู้ ดต้ังหน้าพยายาม สอนให้ตามแต่รักสมัครเรยี น

ครูคนน้ีถูกใจอยไู่ ดย้ ืด ถึงจะจดื จางการเร่ืองอ่านเขยี น
กถ็ ูกจติ ศษิ ยต์ นยอ่ มวนเวียน อย่จู าเนยี รโตใหญ่ไรว้ ชิ า

ฝ่ายพ่อแมร่ ักบตุ รสุดจะรกั บตุ รสมคั รทางไหนมิไดว้ า่
ใช้เงนิ ทองกอบกาไม่นาพา อยไู่ มช่ า้ แกกต็ ายทาลายชนม์

ทรพั ยส์ มบตั มิ รดกตกแกล่ ูก ไม่ต้องปลูกเปลอื งแรงแสวงผล
มีเพือ่ นมาฮาฮือนับถอื ตน เฝ้าแตข่ นทรพั ย์จา่ ยสบายจรงิ

เอาอะไรไดท้ ุกอยา่ งช่างสะดวก จะหยบิ หมวกหมวกรเ่ี หมอื นผสี ิง

ทกุ อย่างรู้เอาใจไม่ประวงิ ดเู หมอื นชิงกันมาคราต้องการ

ไม่ช้านักทรัพยล์ ดหมดสะดวก จะหยบิ หมวกหมวกกระเดยี ดข้างเกียจคร้าน
ถา้ เผลอหน่อยคอยหนีตะลีตะลาน วง่ิ เขา้ ร้านโรงจานาไมอ่ าลา

เพื่อนทงั้ มวลลว้ นหายเหมอื นตายจาก ที่มมี ากคือสหายพวกนายหน้า
บา้ นของท่านขายเท่าไร? ให้ราคา ผมชว่ ยคา้ ขายใหด้ ว้ ยไมตรี

เพื่อนสนกุ พลกุ พล่านขายบ้านชอ่ ง พอเงนิ ทองหมดเรียบก็เงยี บจ๋ี

ตอ่ น้ไี ปใครเยือนคอื เพือ่ นดี ไมเ่ ชน่ น้เี พือ่ นโหลโ่ งร่ ะยา

บตุ รเศรษฐีเปน็ มาถึงครานี้ ไมเ่ หน็ มมี ิตรสหายมากรายกลา้
ผวิ ผู้ดมี ีกระดากพะอากพะอา จะคิดทาการอะไรกไ็ มเ่ ปน็

ต้องตราตรากจากยา่ นถิ่นบา้ นเกา่ ขอทานเขาเล้ยี งตนดว้ ยข้นเข็ญ
พกั สถานศาลเจา้ ทุกเช้าเย็น ค่อยคดิ เห็นโทษตวั ท่ชี ่วั มา

คดิ ถงึ เรอ่ื งเกา่ แก่พอ่ แมร่ ัก ส้ฟู มู ฟักใฝ่ฝกึ ใหศ้ ึกษา
ตามใจลกู เหลอื ล้นคณนา ทกุ ส่งิ สารพัดไมข่ ดั ใจ

คิดถงึ ครูผูส้ อนแต่กอ่ นเก่า บางคนเฝา้ ฝกึ ฝนพ้นวสิ ยั
บางคนเฝา้ จจู้ ้ีพิรีพ้ ิไร ไม่ถูกใจฟอ้ งพ่อกอ็ ออือ

จนเหลวไหลได้เขญ็ ถงึ เช่นน้ี พ่อแมท่ รี่ ักลกู ทาถูกหรอื
สิง่ ใดพาเสยี คนกลบั ปรนปรอื รอ้ งไหฮ้ อื บน่ ว่าเหมือนบ้าบอ

วันหนงึ่ ไปถึงถ่ินบา้ นซนิ แส กเ็ ดินแรเ่ ขา้ ไปหาตรงหน้าหมอ
รอ้ งขอทานทันทไี มร่ รี อ ฝา่ ยทา่ นหมอมองหน้าไม่วา่ ไร

ลงท้ายแกกลอกหนา้ หาวา่ หลอก เฮย้ . เจ้าวอกเอง็ อยา่ มาไถล
หลอกดูลูกสาวขา้ หรือวา่ ไร หรือเขา้ ใจว่ากูไม่รูท้ ี

ข้าหมอดูรจู้ กั ลักษณะ อยา่ งมึงนะ่ บอกเพศเปน็ เศรษฐี
รปู ลักษณพ์ กั ตรเ์ จ้าเผ่าผดู้ ี ทาเชน่ นี้ต้ังใจอย่างไรกัน

ลกู เศรษฐีฟงั วา่ น้าตาหลั่ง ตอบเสียงดงั ”พอ่ แม่รงั แกฉนั !”
รอ้ งไหโ้ ฮซบหนา้ พลางจาบลั ย์ คนบ้านน้ันต่างพากันมาดู

ท่านเจ้าขา้ ! พ่อแมร่ ังแกฉัน เขาใฝ่ฝันฟูมฟักฉนั อักขู
ฉันทาผิดคดิ ระยากลบั ค้าชู จะวา่ ผู้รกั ลกู ถูกหรอื ไร

ท่านทายฉนั นั้นถกู ลูกเศรษฐี ผกู้ ลีเลวกวา่ บรรดาไพร่
ซ่ึงยงั รกู้ อบการงานใด ๆ เลย้ี งชีพได้เพียงพอไม่ขอทาน

โอ๊ย! ย่ิงเลา่ ย่ิงชา้ ระกาเหลอื โปรดจนุ เจอื เถอะทา่ นหมอขอข้าวสาร
เหมอื นช่วยชพี ขา้ เจา้ ให้เนานาน จกั เปน็ การบุญล้นมผี ลงาม

ฝา่ ยทา่ นหมอฟงั เลา่ สิ้นเคา้ เงอ่ื น แกจงึ เอื้อนโอษฐม์ วี จถี าม
ข้าฟงั เจา้ เลา่ ไปก็ไดค้ วาม จงึ เหน็ ตามพอ่ แม่รงั แกตรง

เข็ดหรือไม่ใครรังแกอยา่ งแมพ่ ่อ หรอื ว่าพอทนดอกบอกประสงค์
โอย๊ ! หนเดียวชีวิตแทบปลิดปลง ถา้ ซา้ สองต้องลงอวิจี

อยา่ รังแกอีกเลยลูกเคยเข็ด ขอจงเมตตาเถดิ ประเสรฐิ ศรี
ท่านหมอฟังยิม้ เยอ้ื นเออ้ื นวจี เจ้าวา่ ดสี มจรงิ ทุกส่ิงอัน

ขา้ ไม่อยากรังแกเช่นแม่พ่อ ท่เี จ้าขอขา้ ไม่อ่อนตามผอ่ นผนั
แมเ้ จ้าขอสิง่ ใดข้าใหป้ นั กเ็ ปน็ อันข้าทาซา้ รงั แก

เจา้ จะตกอวิจีไม่ดดี อก เจา้ จะออกปากพอ้ อย่างพอ่ แม่
ลกู เศรษฐตี กตะลงึ ทะลึ่งแล โอย๊ ! ผมแยถ่ ูกล่อลงบอ่ ตม

เม่อื ไมใ่ ห้ใครจะวา่ เจ้าข้าเอ๋ย นีก่ ลับเย้ยยกคาทมิ่ ตาผม
จะไลไ่ ปกไ็ มไ่ ลใ่ ห้ระทม ว่าแลว้ ซมซานกลบั ด้วยคบั ใจ

หมอขยับจบั บ่าชา้ ซเี จา้ คาทีเ่ ลา่ บอกขา้ น่าเลื่อมใส
พ่อแมร่ กั ลูกผดิ ชนิดไร เขากไ็ ด้ทกุ ขถ์ มจนลม้ ตาย

เวลานน้ั ตัวเจ้ายงั เยาวอ์ ยู่ จึงไมร่ ู้ยั้งตนจนฉบิ หาย
เด๋ยี วนี้เจ้าร้สู กึ สานึกกาย จงขวนขวายฝึกหัดดัดสนั ดาน

ขา้ จกั เปน็ พ่อแมช่ ่วยแก้ให้ ต้องตามใจแตข่ ้าจะวา่ ขาน
ถ้ายอมตามข้าวา่ ไมช่ ้านาน จักไม่ตอ้ งขอทานเขาตอ่ ไป

ลงทา้ ยลกู เศรษฐยี ินดีรับ ไปอยู่กบั ซินแสแก้นสิ ยั
ไม่วา่ มกี จิ การสถานใด แกใชใ้ ห้ทาสิ้นจนชนิ การ

แกปรานีจีไ้ ชด้วยใจรกั จนรจู้ กั ค้าขายหลายสถาน
อยู่กบั หมอตอ่ มาไม่ช้านาน กพ็ ้นการทรุ พลเป็นคนแคลน

ชาวเราเอย๋ พอ่ แม่มุง่ แตร่ กั สฟู้ ูมฟกั ในบุตรน้ันสุดแสน
แตค่ วามรักมกั เดินจนเกินแกน เลยเขา้ แดนทกุ ข์ถมระทมกาย

ดงั เศรษฐรี กั บุตรสดุ สวาท บตุ รอุบาทว์มไิ ดร้ ักสมัครหมาย
เอาแต่ใจใฝ่ตามความสบาย พ่อแม่ตายก็เพราะตรมระทมใจ

ยงั มิหนาซา้ ว่าดา่ กระดูก หาว่าถกู พอ่ แม่รงั แกได้
แต่ชาวเราเนาเขตประเทศไทย คงจะไม่พบปะขอประกนั

เพราะพระราชบญั ญัติอุบตั ิแล้ว เหมอื นดวงแก้วส่องสว่างทางสวรรค์
บังคบั ให้ศึกษาท่วั หนา้ กัน พระคณุ ธรรมข์ อ้ นไี้ มม่ เี ทยี ม

ทสี่ ดุ น้ีชาวเรานอ้ มเกลา้ ฯ นบ พระจอมภพภูบดินทรพ์ ระป่นิ เสียม
พระปลุกใจไทยท่วั ต้งั ตัวเตรยี ม ทุกอย่างเยี่ยมย่ิงคุณวบิ ลุ เอย.……………

พ่อแมร่ งั แกฉัน

เม่ือชยั อายุ 6 ขวบ ขณะทน่ี ่งั รถไปกับพ่อ ถูกตารวจจบั เพราะขับรถเรว็ เกินกาหนด พ่อแอบย่นื
เงิน 500 บาทให้ตารวจ และได้รับอนญุ าตปลอ่ ยตัวไป พ่อหันมาพดู กับชัยวา่ "ไมเ่ ป็นไรลูก เงนิ แคน่ ี้
ซ้ือเวลา ใครใครเขาทากันทั้งนัน้ แหละ"

เมื่อชัยอายุ 8 ขวบ ปา้ พาไปซือ้ ของท่ีห้างสรรพสนิ คา้ เปน็ เงิน 75 บาท เม่ือปา้ ไปชาระเงิน ยื่น
ธนบตั รรอ้ ยบาทใหพ้ นกั งาน ได้รับเงนิ ทอน 55 บาท เพราะลกู ค้ามากและเข้าใจวา่ ธนบตั ร 50 บาทคือ
20 บาท ปา้ รบั เงนิ ทอนและใสก่ ระเป๋าทนั ที แทนทีจ่ ะบอกพนกั งานวา่ ทอนเงินผิด เมอ่ื ออกจากร้านปา้
กพ็ ดู กับชยั ว่า "ไม่เป็นไรหลาน ความผิดของเขาเองใครใครเขาทากันทั้งนน้ั แหละ"

เม่อื ชัยอายุ 9 ขวบ ครูให้การบ้านปลูกต้นหอมแดงในกระบะ 2 สัปดาห์ แล้วนาไปส่งท่ี
โรงเรียน แม่ลมื ซอ้ื หัวหอมแดงมาให้ชยั เม่ือครบกาหนดวนั สง่ แมใ่ หพ้ ่อไปซอื้ ตน้ หอมแดงทีต่ ลาดและ
ฝงั ลงในกระบะให้ชยั นาไปสง่ ครู และพดู วา่ "ไมเ่ ป็นไรลูก ครไู ม่รู้หรอก มสี ง่ กด็ ีแลว้ ใครใครเขาทา
กนั ทั้งนน้ั แหละ"

เมื่อชัยอายุ 12 ขวบ ชัยทาแว่นตาใหม่ราคาแพงของลุงแตก ลงุ จงึ นาใบเสร็จไปอ้างกับบริษัท
เครดติ ที่ลุงใช้บริการอยวู่ ่าแว่นตาถูกขโมยได้รับเงนิ ชดใช้มา 15,000 บาท เต็มราคาท่ซี ื้อมา ลุงพูดกบั
ชยั อย่างภาคภมู ิใจว่า "ไมเ่ ป็นไรหรอกหลาน สทิ ธข์ องเราใครใครเขากท็ ากนั ท้งั นั้นแหละ"

เม่อื ชัยอายุ 15 ปี ได้เป็นนักฟตุ บอลของโรงเรียน ครฝู ึกได้สอนวิธกี ล่ันแกล้งฝา่ ยตรงขา้ มให้
บาดเจ็บโดยไม่ผิดถอื วา่ อยูใ่ นเกม ครูฝึกบอกวา่ "ไม่เปน็ ไรหรอก ได้เปรียบไวก้ อ่ นเปน็ ดี ใครใครเขา
ทากันทง้ั นั้นแหละ"

เม่ือชัยอายุ 16 ปี ไดไ้ ปทางานระหว่างปิดเทอมทแ่ี ผนกซปู เปอร์มาร์เกต็ ของหา้ งสรรพสนิ ค้าท่ี
มชี อ่ื แหง่ หนง่ึ หวั หน้าแผนกใหช้ ยั จัดกระเชา้ ผลไม้ โดยแนะนาใหจ้ ัดวางผลไมส่ วยจวนจะเนา่ อย่กู ้น
ตะกรา้ คดั ผลสวย ใบโตสสี ด จดั วางอยสู่ ว่ นบน หวั หน้าแผนกสอนวา่ "ไม่เป็นไรหรอก ผู้ซื้อไม่ได้ใช้
เอง แตน่ าไปฝากคนอน่ื ใครใครเขาทากันทง้ั นัน้ แหละ"

เมื่อชยั อายุ 18 ปี ได้สมัครสอบเพ่ือเขา้ ขอรบั ทุนของมหาวิทยาลยั ปรากฏผลทราบเปน็ การ
ภายในวา่ มาเป็นอันดับ 2 เมอ่ื พอ่ รเู้ ข้าจึงไปพดู กับกรรมการซึ่งเปน็ เพ่ือนรุ่นเดียวกัน ในทส่ี ดุ ชยั ก็ได้รับ
ทุน พ่อพดู กับชยั ว่า "ไม่เปน็ ไรลูก เป็นโอกาสของเรา ใครใครถ้ามโี อกาส เขาทากนั ท้ังนั้นแหละ"

เมอื่ ชยั อายุ 19 ปี เพือ่ นเอาขอ้ สอบปลายปีที่ขโมยมาขายกับชยั เป็นเงนิ 1,500 บาท ชัยลังเล
ใจและตดั สินใจซือ้ ในทีส่ ดุ เพราะเพ่อื นพูดว่า "ไม่เป็นไรหรอกชัย เกรดมผี ลกบั อนาคตนะ ใครใคร
เขาทากันทงั้ นัน้ แหละ"

เม่ือชัยอายุ 24 ปี ชยั ถกู จบั ข้อหายกั ยอกเงินบริษทั 700,000 บาท และต้องติดคกุ พอ่ กบั แม่
ไปเยี่ยมและตัดพ้อตอ่ วา่ "ทาไมลูกทาอยา่ งนกี้ ับพอ่ แม่
ทีบ่ ้านเราไมไ่ ดส้ อนใหล้ กู เป็นคนขโ้ี กงเลยนะ"

แนวคิดจาก It' s ok , son , everybody does it . By Jack
Griffin ผเู้ รยี บเรยี ง