วรรณคดีและวรรณกรรม ๒บทละครเรื่องรามเกียรติ์ตอนนารายณ์ปราบนนทกความเป็นมาของบทละครเรื่องรามเกียรติ์และประวัติผู้แต่ง
สาระที่๑ การอ่านสาระที่ ๑ การอ่าน มาตรฐาน ท ๑.๑ ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิดเพื่อน าไปใช้ตัดสินใจ แก้ปัญหาในการด าเนินชีวิต และมีนิสัยรักการอ่าน มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่างเห็นคุณค่าและน ามา ประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง บทละครเรื่องรามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในพระบาท สมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ ๑) ตอนที่ศึกษาคือ ตอนนารายณ์ปราบนนทก อันเป็นช่วงต้นของบทละครเรื่องรามเกียรติ์ กล่าวถึงยักษ์นนทกผู้ท าหน้าที่ล้างเท้าเทวดาที่จะเข้าเฝ้าพระอิศวร แต ่ถูกเทวดากลั่นแกล้ง จึงไปขอพรจากพระอิศวรให้มีนิ้วเพชร แล้วไล่ชี้เทวดาที่เคยเป็นศัตรู จนล้มตายเป็นจ านวนมาก เนื้อหาในตอนนี้มีความดีเด่นใน ด้านวรรณศิลป์ ทั้งยังให้ข้อคิด ความรู้เกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรม ๑. ความเป็นมาของบทละครเรื่องรามเกียรติ์ ๒. ประวัติผู้แต่ง๓. วัตถุประสงค์ในการแต่ง๔. ลักษณะค าประพันธ์๕. เรื่องย่อ๖. เนื้อหา๗. คุณค่าของบทละครเรื่องรามเกียรติ์ ตอนนารายณ์ปราบนนทกสาระที่๕ วรรณคดแีละวรรณกรรมสาระที่ ๕ วรรณคดีและวรรณกรรม สาระสา คญัสาระส าคัญตัวชี้วัดระหว่างทาง-ตัวชี้วัดปลายทาง ท ๑.๑ ม.๒/๑ อ่านออกเสียงบทร้อยแก้วและบทร้อยกรองได้ถูกต้องเหมาะสมกับเรื่องที่อ่าน ท ๑.๑ ม.๒/๒ จับใจความส าคัญ สรุปความและอธิบายรายละเอียดจากเรื่องที่อ่าน ท ๕.๑ ม.๒/๑ สรุปเนื้อหาวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่านในระดับที่ยากขึ้น ท ๕.๑ ม.๒/๒ วิเคราะห์และวิจารณ์วรรณคดี วรรณกรรมและวรรณกรรมท้องถิ่นที่อ่านพร้อมยกเหตุผลประกอบ ท ๕.๑ ม.๒/๓ อธิบายคุณค่าของวรรณคดีและวรรณกรรมที่อ่านท ๕.๑ ม.๒/๔ สรุปความรู้และข้อคิดจากการอ่านไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจ าวัน ท ๕.๑ ม.๒/๕ ท่องจ าบทอาขยานตามที่ก าหนดและบทร้อยกรองที่มีคุณค่าตามความสนใจสาระการเรยีนรู้สาระการเรียนรู้
ผู้มีอ านาจควรมีคุณธรรมใดค าถามกระตุ้นความสนใจ
วรรณคดีและวรรณกรรม ๒ความเป็นมาของบทละครเรือ่งรามเกยีรติ์ความเป็นมาของบทละครเรื่องรามเกียรติ์ความเป็นมาของบทละครเรื่องรามเกียรติ์และประวัติผู้แต่งประวตัผิแู้ตง่ประวัติผู้แต่ง
มีบทละครเรื่องรามเกียรติ์เป็นเรื่องที่ได้รับอิทธิพลมาจากอินเดีย ไม่ใช่วรรณคดีไทยโดยแท้ เรื่องราวเกี่ยวกับพระรามเป็นเรื่องที่เล่าสู่กันฟังในอินเดียมาเป็นเวลาช้านานแล้ว สมพร สิงห์โต (๒๕๒๐, น. ๒๘๘) กล่าวว่า เรื่องเล่านี้มีเค้าความจริงทางประวัติศาสตร์ คือ เป็นเรื่องการรุกราน ของชาวอารยันที่เข้ามาในอินเดีย และท าสงครามกับพวกทราวิฑ” ซึ่งเป็นชาวพื้นเมืองเดิม โดยมีชาวเขาทางภาคใต้คอยช่วยเหลือ ด้วยเหตุนี้เรื่องพระรามจึงเป็นเรื่องชัยชนะของพวกอารยัน เป็นเรื่องที่ใช้เล่าและขับร้องกันในภาคเหนือของอินเดียตั้งแต่ก่อนที่ฤๅษีวาลมีกิจะรวบรวม เรื่องพระรามขึ้นเป็น “รามายณะ”นิทานเรื่องพระรามหรือรามายณะของอินเดียที่เข้ามาแพร่หลายในไทย ไม่ได้เข้ามาด้วย วิธีการทางวรรณคดี คือ ไม่ได้รับเข้ามาด้วยวิธีการแปลหรือน าต้นฉบับเข้ามา แต่เข้ามาแพร่กระจายด้วยวิธีการมุขปาฐะ หรือวิธีการเล่าด้วยปาก (สมพร สิงห์โต, ๒๕๒๐, น. ๒๙๐) การถ ่ายทอดในลักษณะนี้เป็นเหตุให้เรื ่องพระรามมีการดัดแปลงให้เข้ากับสังคมและวัฒนธรรมในท้องถิ่นนั้น ๆ ความเป็นมาของบทละครเรื่องรามเกียรติ์พระระเบียงและจิตรกรรมฝาผนังเรื่องรามเกียรติ์ ณ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
การเข้ามาของนิทานเรื่องพระรามหรือรามายณะของอินเดียในไทยนั้น ไม่ได้มาจากฉบับใดฉบับหนึ่ง จึงมีนักวิชาการทั้งในอดีตและปัจจุบันสันนิษฐานเกี่ยวกับที่มาของเรื่องรามเกียรติ์ไว้อย่างน่าสนใจ ดังนี้ ความเป็นมาของบทละครเรื่องรามเกียรติ์
การสันนิษฐานเกี่ยวกับที่มาของเรื่องรามเกียรติ์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (๒๕๖๐, น. ๑๕๘-๑๕๙) ทรงศึกษารามายณะฉบับสันสกฤตของวาลมีกิและฉบับภาษาฮินดีของตุลสีทาสโดยละเอียดแล้ว ทรงเทียบให้เห็นความแตกต่างทางเนื้อเรื่องระหว่างรามายณะฉบับสันสกฤต ฉบับฮินดี และฉบับของไทย ทรงพบว่ารามเกียรติ์ของไทยมีเนื้อเรื่องบางตอนแตกต่างไปจากรามายณะฉบับสันสกฤต แต่ไปพ้องกับ ฉบับฮินดีบ้าง เนื้อเรื่องบางตอนก็ไม่ตรงกับฉบับใดเลย จึงทรงสันนิษฐานบ่อเกิดของรามเกียรติ์ไว้ว่า มีที่มาจากรามายณะสันสกฤต ฉบับองคนิกายของวาลมีกิเป็นส ่วนใหญ่ ส ่วนรายละเอียดต่าง ๆ มาจากวิษณุปุราณะ และหนุมานนาฏกะ
การสันนิษฐานเกี่ยวกับที่มาของเรื่องรามเกียรติ์พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร (๒๕๑๔ อ้างถึงใน สมพร สิงห์โต, ๒๕๒๐, น. ๙๗) ทรงสันนิษฐานว่า ต้นตอของรามเกียรติ์มิใช่รามายณะของวาลมีกิหากแต่เป็นนิทาน เรื่องพระรามในสมัยพุทธกาลซึ่งมีอายุเก่าแก่กว่ารามายณะของวาลมีกินิทานพระรามดังกล่าวได้เป็นที่มาของรามายณะของวาลมีกิและนิยายที่เล่ากันในอินเดียตอนใต้ ชาวอินเดียตอนใต้ได้น า นิยายเรื่องนี้มาเผยแพร่ในชวา มลายู และไทยคงได้รับนิทานเรื่องพระรามมาจากชวา
การสันนิษฐานเกี่ยวกับที่มาของเรื่องรามเกียรติ์พระยาอนุมานราชธน (๒๕๓๑, น. ๑๙๘-๑๙๙) ได้ศึกษาเปรียบเทียบเรื่องรามเกียรติ์ ที่มาจากแหล่งต่าง ๆ และได้ข้อสันนิษฐานว่า รามเกียรติ์ของไทยน่าจะได้รับอิทธิพลมาจากรามายณะฉบับทมิฬเป็นส่วนใหญ่ เพราะมีชื่อต่าง ๆ ในเรื่องพ้องกัน แต่ที่ผิดแปลกกันก็มี แสดงว่ามีที่มาจากของชาติอื่น มีเบงคาลีและชวามลายู
การสันนิษฐานเกี่ยวกับที่มาของเรื่องรามเกียรติ์อย่างไรก็ตาม ชลดา เรื่องรักษ์ลิขิต (๒๕๕๙, น. ๘) มีข้อสังเกตว่า การแต่งบทละคร เรื่องรามเกียรติ์นี้ ไม่ได้แปลมาจากรามายณะส านวนใด แต่เรียบเรียงเรื่องเล่าที่มีมาก่อน (โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่มีมาในสมัยอยุธยา) ขึ้นใหม่ เพื่อให้เข้าใจเรื่องได้ง่ายขึ้น โดยผูกเรื่องให้สัมพันธ์กันอย่างมีเอกภาพ ล าดับเรื่องในบทละครเรื่องนี้จึงไม่ตรงกับเรื่องพระรามหรือรามายณะ ส านวนใด ๆ แม้แต่รามายณะของวาลมีกิซึ่งเน้นสาระส าคัญเรื่องพระรามผู้กล้า ผู้รู้ธรรม ผู้รู้คุณ ผู้กล่าววาจาสัตย์และผู้มีปณิธานมั่นคง ท าให้สาระส าคัญในบทละครเรื่องรามเกียรติ์ต่างไปจากฉบับของวาลมีกิที่มุ่งเล่าเรื่องของพระรามผู้มีความดีพร้อมในฐานะบุคคลในอุดมคติของชาวฮินดู
จากที่กล่าวมาข้างต้นจะเห็นว่า บทละครเรื่องรามเกียรติ์มีที่มาจากรามายณะหลายส านวน และจากคัมภีร์ต่าง ๆ ส าหรับตอนที่คัดเลือกให้ศึกษาในหนังสือเรียน คือ ตอนนารายณ์ปราบนนทก มณีปิ่น พรหมสุทธิรักษ์ (๒๕๕๘, น. ๑๕-๑๖) มีความเห็นว่า เรื่องนนทกสังหาร เทวดามาจากเรื่องอสูรขี้เถ้าในปุราณะของทมิฬ เนื้อเรื่องของบทละครเรื่องรามเกียรติ์ แบ่งออกเป็น ๓ ตอน ได้แก่ ตอนก าเนิดตัวละคร ต่าง ๆ ตอนเกิดสงคราม และตอนพระรามกลับเข้าครองเมือง ตอนนารายณ์ปราบนนทก ที่จะได้ ศึกษาในหน่วยการเรียนรู้นี้ปรากฏอยู่ในตอนที่ ๑ กล่าวถึงมูลเหตุที่นนทกลงมาเกิดเป็นทศกัณฐ์และพระนารายณ์อวตารลงมาเกิดเป็นพระรามความเป็นมาของบทละครเรื่องรามเกียรติ์บทละครเรือ่งรามเกยีรติข์องไทยบทละครเรื่องรามเกียรติ์ของไทยพระระเบียงและจิตรกรรมฝาผนังเรื่องรามเกียรติ์ ณ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
บทละครเรื่องรามเกียรติ์ของไทยบทละครเรื่องรามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช รามเกียรติ์ฉบับกรุงเก่า บทละครเรื่องรามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช บทละครเรื่องรามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย บทละครเรื่องรามเกียรติ์ ตอนพระรามเดินดง พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รามเกียรติ์ บทร้องและบทพากย์ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ประวัติผู้แต่งวรรณคดีและวรรณกรรม ๒
เมื่อพระชนมายุได้ ๒๕ พรรษา พระองค์เสด็จออกไปรับราชการที่เมืองราชบุรีในต าแหน่ง หลวงยกกระบัตร ในแผ่นดินสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ และได้สมรสกับคุณนาค (ภายหลังได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี) ธิดาในตระกูลเศรษฐีมอญที่มีรกรากอยู่ที่บ้านอัมพวา เมืองสมุทรสงคราม พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงสถาปนากรุงเทพมหานครหรือกรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานี และทรงสถาปนาราชวงศ์จักรีปกครองราชอาณาจักรไทย เมื่อวันที่ ๕ เมษายน พ.ศ. ๒๓๒๕พระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
พระองค์มีพระราชกรณียกิจที่ส าคัญยิ่ง คือ การป้องกันราชอาณาจักรให้ปลอดภัย และทรงฟื้นฟูวัฒนธรรมไทยอันเป็นมรดกตกทอดมาตั้งแต่สมัยสุโขทัยและอยุธยา การท านุบ ารุง พระพุทธศาสนา การสังคายนาพระไตรปิฎก และท านุบ ารุงศิลปวัฒนธรรมของชาติ โดยเฉพาะ ในด้านวรรณคดีซึ่งเคยรุ่งเรื่องในยุคกรุงศรีอยุธยา พระองค์โปรดเกล้าฯ ให้ประชุมนักปราชญ์ พระสงฆ์ และฆราวาส เพื่อรวบรวมฟื้นฟูวรรณคดีของชาติขึ้นใหม่ ซึ่งนอกจากจะพระราชนิพนธ์ ขึ้นด้วยพระองค์เองแล้ว พระองค์ยังทรงเป็นประธานในการช าระวรรณคดี รวมถึงการช าระพระราชพงศาวดารด้วยพระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชผลงานพระราชนิพนธท์ีส่า คญัของพระบาทสมเดจ็พระพทุธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชผลงานพระราชนิพนธ์ที่ส าคัญของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
พระราชกรณียกิจดังกล่าวสร้างความเป็นปึกแผ่นมั่นคง บ้านเมืองร่มเย็นเป็นสุข และเป็นรากฐานความเจริญของประเทศ ใน พ.ศ. ๒๕๒๕ มีงานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ ๒๐๐ ปี รัฐบาล และประชาชนเห็นควรเฉลิมพระเกียรติให้พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก โดยถวายพระราชสมัญญามหาราช ต่อท้ายพระปรมาภิไธย เมื่อวันที่ ๒๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๕ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ ๗ กันยายน พ.ศ. ๒๓๕๒ สิริพระชนมพรรษา ๗๒ พรรษา ทรงครองราชสมบัติได้ ๒๗ ปีพระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
ผลงานพระราชนิพนธ์ที่ส าคัญของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
บทละครเรื่องรามเกียรติ์
บทละครเรื่องอุณรุท
บทละครเรื่องอิเหนา
บทละครเรื่องดาหลัง
นิราศรบพม่าที่ท่าดินแดง
นิทานอิหร่านราชธรรม
กฎหมายตราสามดวง
แหล่งเรียนรู้เพิ่มเติม