แกะสลักผักผลไม้

การแกะสลักผกั ผลไม้

นายชลสิทธ์ิ ปราบทุกข์ รหสั นักศกึ ษา 116430609007-0
นางสาวจริ ประภา โพธสิ ุวรรณ รหสั นักศกึ ษา 116430609009-6

นางสาวชนกพร หนูพลดั รหัสนักศกึ ษา 116430609006-2

คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์
สาขาวชิ าศลิ ปะประดิษฐใ์ นงานคหกรรมศาสตร์ ปที ่ี 1 หลักสูตรเทยี บโอน

รหสั วิชา 01210001-3 ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บุรี







การแกะสลักผกั ผลไม้

นายชลสิทธ์ิ ปราบทุกข์ รหสั นักศกึ ษา 116430609007-0
นางสาวจริ ประภา โพธสิ ุวรรณ รหสั นักศกึ ษา 116430609009-6

นางสาวชนกพร หนูพลดั รหัสนักศกึ ษา 116430609006-2

คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์
สาขาวชิ าศลิ ปะประดิษฐใ์ นงานคหกรรมศาสตร์ ปที ่ี 1 หลักสูตรเทยี บโอน

รหสั วิชา 01210001-3 ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธญั บรุ ี



ก

คำนำ

รายงานฉบบั นเ้ี ป็นส่วนหนึ่งของรายวชิ าสารนเิ ทศและการเขยี นรายงานทางวิชาการ มี
จดุ ประสงค์เพ่ือการศึกษาหาความรู้เกย่ี วกบั การจัดทำการเขียนรายงานทางวชิ าการ ซ่ึงรายงานทาง
วชิ าการเล่มน้ีมเี นอ้ื หาเก่ียวกบั การแกะสลักผักผลไม้ ซงึ่ ทำใหเ้ ราร้ถู งึ การนำผักผลไม้ชนิดตา่ งๆมา
แกะสลกั ให้มคี วามสวยงาม และเพิม่ ความนา่ รบั ประทานมากขน้ึ คณะผจู้ ดั ทำ คาดว่ารายงานเล่มนจี้ ะ
เปน็ ประโยชน์ต่อทา่ นที่สนใจ หากว่ารายงานเล่มนม้ี สี ง่ิ ผิดพลาดประการใดก็ตาม กข็ ออภยั ไว้ณ ทีน่ ี้
ดว้ ยและจะนำปญั หาท่ไี ด้รับไปปรับปรงุ แกไ้ ขหรือพฒั นาในการรายงานในคร้ังต่อไป

คณะผู้จัดทำ
นายชลสทิ ธิ์ ปราบทกุ ข์
นางสาวจิรประภา โพธสิ ุวรรณ
นางสาวชนกพร หนพู ลดั



สารบัญ ค
คำนำ
บทคดั ย่อ ก
สารบัญ ข
บทท่ี 1 บทนำ ค
1.1 ความเปน็ มาของการแกะสลักผักผลไม้ 1
1.2 ความสำคัญของงานแกะสลักผกั ผลไม้ 1-2
1.3 หลักการแกะสลักผักและผลไม้ 3
บทที่ 2 วสั ดุและอุปกรณท์ ีใชใ้ นการแกะสลัก 3
2.1 อปุ กรณ์ 4
4
2.1.1 อปุ กรณ์ทใ่ี ช้ในการแกะสลกั 4
2.1.2 อุปกรณท์ ั่วไปทใ่ี ช้ในการแกะสลกั 5
2.2 การเลือกผักและผลไม้ในการแกะสลกั 5
บทท่ี 3 รูปทรงของผักและผลไม้ 6-24
3.1 จุดประสงค์ 24
3.2 รูปทรงของผักและผลไม้ 25
3.3 แกะสลกั ผกั และผลไม้ 26-30
บทท่ี 4 ผลการดำเนินการ ผลการดำเนินการ 31
บทที่ 5 สรุป อภิปรายผลและขอ้ เสนอแนะ 32
สรปุ 32

สารบญั (ตอ่ )

ข้อเสนอแนะ 32
บรรณานกุ รม 33-34

1

บทท่ี 1

บทนำ

ประวตั คิ วามเปน็ มา

งานศลิ ปะดง้ั เดมิ ของไทยนั้นมอี ยมู่ ากมายหลายอย่างหลายแขนง การแกะสลกั กเ็ ป็นงานศิลปะ
อย่างหนึ่งที่ถือเป็นมรดกมีค่าที่สืบทอดกันมาช้านาน เป็นงานฝีมือที่ต้องใช้ความถนัด สมาธิ
ความสามารถเฉพาะตัว และความละเอยี ดออ่ นมาก การแกะสลักผกั และผลไม้ เปน็ การแสดงออกทาง
วฒั นธรรมที่เปน็ เอกลกั ษณป์ ระจำของชาติไทยเลยทีเดยี ว ซ่ึงไม่มชี าติใดสามารถเทียบเทยี มได้ แต่ส่ิงท่ี
น่าเป็นห่วงที่สุดในปัจจุบันนี้คงจะเป็นเรื่องของการอนุรักษ์ ศิลปะแขนงนี้ที่มีแนวโน้มจะสญู หายไป
และลดนอ้ ยลงไปเร่ือยๆ

ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหลา้ นภาลัย ทรงโปรดการประพันธย์ ิง่
นกั พระองค์ทรงพระราชนพิ นธ์กาพย์แห่ชมเคร่ืองคาวหวาน และแห่ชมผลไมไ้ ดพ้ รรณนา ชมฝมี ือการ
ทำอาหาร การปอกควา้ นผลไม้ และประดดิ ประดอยขนมสวยงาม และอร่อยทั้งหลาย วา่ เป็นฝมี ืองาม
เลิศของสตรชี าววงั สมัยนน้ั และทรงพระราชนิพนธบ์ ทละครเรื่อง สังข์ทอง พระองค์ทรงบรรยายตอน
นางจันทรเ์ ทวี แกะสลักช้ินฟกั เป็นเร่อื งราวของนางกบั พระสงั ข์ นอกจากน้ันยงั มีปรากฏในวรรณกรรม
ไทยแทบ ทุกเรื่อง เมื่อเอ่ยถึงตัวนางซึ่งเป็นตัวเอกของเรื่องว่า มีคุณสมบัติของกุลสตรี เพรียกพร้อม
ด้วยฝีมอื การปรงุ แตง่ ประกอบอาหารประดิดประดอยให้สวยงามทั้งมี ฝมี อื ในการประดิษฐ์งานช่างท้ัง
ปวง ทำให้ทราบวา่ กลุ สตรสี มัยน้นั ไดร้ บั การฝึกฝนใหพ้ ิถีพถิ ันกับการจัดตกแต่งผัก ผลไม้ และการปรุง
แตง่ อาหารเป็นพเิ ศษ จากข้อความน้นี า่ จะเปน็ ท่ยี ืนยนั ได้วา่ การแกะสลกั ผัก ผลไม้ เป็นศิลปะของไทย
ทกี่ ุลสตรใี นสมยั กอ่ นมกี ารฝึกหัด เรยี นรผู้ ูใ้ ดฝกึ หดั จนเกิดความชำนาญ กจ็ ะไดร้ ับการยกย่อง

การสลักหรือจำหลัก จัดเป็นศิลปกรรมแขนงหนึ่งในจำพวกประติมากรรม เป็นการประดิษฐ์
วัตถเุ นื้ออ่อนอยา่ งผกั ผลไม้ ที่ยงั ไมเ่ ปน็ รูปร่าง หรือมรี ูปร่างอย่แู ล้วสร้างสรรค์ให้สวยงามและพิสดาร
ขึ้น โดยใช้เครื่องมือที่มีความแหลมคม โดยใช้วิธีตัด เกลา ปาด แกะ คว้าน ทำให้เกิดลวดลายตาม

2

ต้องการ ซึ่งงานสลักนเ้ี ป็นการฝึกทักษะสมั พนั ธ์ของมือและสมอง เปน็ การฝกึ จติ ใหน้ ่งิ แน่วแน่ต่องาน
ขา้ งหนา้ อันเปน็ การฝึกสมาธิได้อย่างดเี ลิศ

การสลักผักผลไมน้ อกจากจะเปน็ การฝึกสมาธิแล้วยังเปน็ การฝึกฝีมือใหเ้ กิดความชำนาญเปน็
พเิ ศษ และตอ้ งมีความมานะ อดทน ใจเยน็ และมสี มาธเิ ปน็ ท่ีตง้ั รจู้ กั การตกแต่ง มคี วามคดิ สร้างสรรค์
การทำงานจอ้ งให้จิตใจทำไปพร้อมกับงานที่กำลังสลักอยู่ จงึ ได้งานสลักท่ีสวยงามเพรศิ แพรว้ อย่างเป็น
ธรรมชาติ ดัดแปลงเป็นลวดลายประดิษฐ์ตา่ งๆ ตามใจปรารถนาจึงมีการอนุรักษ์ศิลปะต่าง ๆ อย่าง
แพร่หลาย โดยเฉพาะการแกะสลักผลงานประเภทเครื่องจ้ิม จนกระทงั่ งานแกะสลักได้กลายเป็นสิ่งท่ี
ต้องประดิษฐ์ ตกแต่งบนโต๊ะอาหารในการจัดเลี้ยงแขกต่างประเทศ ตามโรงแรมใหญ่ ๆ ภัตตาคาร
ตลอดจนร้านอาหาร ก็จะใชง้ านศลิ ปะการแกะสลักเขา้ ไปผสมผสานเพื่อใหเ้ กิดความสวยงาม หรูหรา
และประทับใจแกแ่ ขกในงาน หรือสถานทีน่ นั้ ๆ งานแกะสลกั ผลไม้ จงึ มีสว่ นช่วยตกแตง่ อาหารได้มาก
คงเป็นเช่นนีต้ ลอดไป ความสำคัญของงานแกะสลักผกั ผลไม้

งานศิลปะดั้งเดิมของไทยนั้นมีอยู่มากมายหลายอย่างหลายแขนง การแกะสลักผัก ผลไม้นั้น
เปน็ งานทม่ี ี คุณค่า มคี วามสำคญั มากมายหลายประการ ซง่ึ สามารถพอจะแยกเป็นหัวข้อไดด้ ังนี้

1. นำมาใชไ้ ด้ในชวี ิตประจำวัน - สามารถตดั แตง่ ผกั ผลไม้ เปน็ ช้นิ เป็นคำมีความสวยงามและ
เพื่อความสะดวกในการรับประทาน

2. นำมาใช้ในโอกาสพิเศษ ตามงานเลี้ยงต่างๆ - สามารถแกะสลักผัก ผลไม้ เพื่อนำไปจัด
ตกแตง่ อาหารต่างๆ เช่น แกะสลกั ผักหรือผลไมเ้ ป็นผอบเพ่ือใส่ อาหาร และใชใ้ นการตกแต่งสถานท่ใี ห้
ดูสวยงามน่าชมไดอ้ กี ด้วยเช่น การแกะสลักแตงโมหรือแคนตาลูปท้ังผล เพื่อตกแต่งสถานที่ในงานให้
สวยงาม

3. สร้างสมาธิให้กับผู้ที่แกะสลัก - การแกะสลักผัก ผลไม้จะต้องมีสมาธิ ไม่เช่นนั้นอาจเกิด
อุบัติเหตุจากมีดที่ใช้ในการแกะสลักได้ และชิ้นงานที่ ได้จะมีความประณีตสวยงามไม่มีรอยช้ำตาม
ต้องการ

3

4. เสริมสรา้ งความคดิ ริเริ่มสร้างสรรค์ - เมื่อผแู้ กะสลักเรยี นรวู้ ธิ ีการแกะสลกั อย่างชำนาญแล้ว
จะมีความเข้าใจและสามารถสรา้ งสรรคล์ วดลายใหม่ ได้ตามความต้องการ

5. สรา้ งความภาคภมู ิใจแก่ตัวเอง - การแกะสลักถอื เปน็ งานที่มีความยากอย่างหนง่ึ แต่หากได้
มีการเรียนรู้อย่างมีระบบ มีขั้นตอน และใช้ ระยะเวลาในการฝึกฝน จะสามารถทำได้อย่างง่ายดาย
และเกิดความภาคภมู ใิ จในตนเอง

6. อนุรักษ์สืบสานศิลปะการแกะสลักของไทย - ปัจจุบันมีผู้สนใจงานด้านแกะสลักผักและ
ผลไม้อย่างจริงจังน้อยลง เนื่องจากค่านิยมมีการเปลี่ยนแปลงไป แต่ ยังมีผู้สนใจที่จะเรียนรู้การ
แกะสลกั ผกั และผลไม้ เพื่อใช้เปน็ สว่ นหน่ึงของการประกอบอาชีพในตา่ งประเทศ และการแกะสลกั ผกั
และผลไม้เป็นวิชาหนึง่ ของการศึกษาในสาขาคหกรรมศาสตร์ จงึ เปน็ สิง่ ท่ยี ังมีกล่มุ คนที่มี การอนุรักษ์
สบื ทอดใหค้ งอยตู่ ่อไป

หลักการแกะสลักผักและผลไม้ การแกะสลักผักและผลไม้ถือเป็นงานแกะสลักวัสดุเนื้อออ่ น
จำแนกลักษณะของงานตามวธิ กี ารแกะสลัก ได้ดงั น้ี คือ

1. รปู ร่องลึก เป็นการเซาะเน้อื วัสดใุ ห้เปน็ รอ่ งลึกตามลวดลายหรอื ลกั ษณะงานที่ออกแบบไว้

2. รูปนนู เป็นการแกะสลกั เนือ้ วัสดนุ นู ข้นึ จากพ้นื คือ การแกะสลักพ้ืนให้ตำ่ ลง ให้ตัวลายนูน
สูงขึ้นมา

3. รปู ลอยตวั เป็นการแกะสลกั ทีม่ องเห็นไดโ้ ดยรอบทุกดา้ น

4

บทท่ี 2

2.1 อปุ กรณ์
2.1.1อุปกรณใ์ นการแกะสลกั

1. มีดปอก ใชส้ ำหรบั ปอกเปลอื กผักและผลไม้-ควรเลือกขนาดให้เหมาะสมกบั ผกั และผลไมท้ จ่ี ะใช้

2 .มีดคว้าน ใชค้ ว้านเมลด็ ผลไมอ้ อก- ควรมคี วามคม ควรเลือกที่ทำจากสแตนเลส
3. มีดแกะสลักที่มีด้ามแบน - มีลักษณะใบมีดเรียวแหลมยาวประมาณ 1-2 นิ้ว ใบมีดมักจะเปน็
เน้อื สแตนเลสอย่างดเี พ่อื มิให้เกดิ ปฏกิ ิริยากับผักและผลไม้ มีดดา้ มแบนเหมาะสำหรบั ผทู้ ี่เร่มิ ฝกึ ฝน
การแกะสลัก เพราะสามารถควบคมุ มดี ได้ง่าย

4. มีดแกะสลักที่มีด้ามกลม - มีลักษณะใบมีดเรียวแหลมยาวประมาณ 1.5 – 2.5 นิ้ว ใบมีดมีท้งั
เนือ้ สแตนเลส และเน้อื เหลก็ จึงควรเลือกใหเ้ หมาะสมกบั การใชง้ าน มดี ด้ามกลมเหมาะสำหรบั ผู้ที่
แกะสลักไดแ้ ล้ว เพราะสามารถควบคมุ มีดให้ไปตามทิศทางตา่ งๆ

5

2.1.2 อุปกรณท์ วั่ ไปที่ใชใ้ นการแกะสลกั

1. พิมพก์ ดรปู ต่างๆ ใช้กดผกั ผลไม้ใหม้ ีรูปแบบตามต้องการควรเลอื กใหม้ คี วามคมและควรเลือกท่ี
ทำจากสแตนเลส

2. กรรไกร ใช้ตัดและตกแตง่ ผกั ผลไม้ทสี่ ลักควรเลอื กใหเ้ หมาะกบั ผกั และผลไม้ มีความคมและควร
เลือกท่ีทำจากสแตนเลส

3. หนิ ลับมีดหรือกระดาษทราย ใช้สำหรับลบั มีดใหม้ คี วามคมควรเลอื กเน้ือละเอียดๆ เพอื่ จะได้ไม่
ทำใหม้ ดี สึกกรอ่ นเร็ว

4. เขียง ใช้สำหรับรอง เวลาหั่น ตัดผักและผลไม้ควรเลือกเขียงไม้หรือเขียงพลาสติก ที่มีขนาด
เหมาะสมในการใช้งานและมนี ำ้ หนกั เบา

5. อ่างน้ำ ใช้สำหรับใส่น้ำเพื่อแช่ผักและผลไม้ที่แกะสลักแล้ว ให้สดขึ้น ควรเลือกให้เหมาะกับ
ปริมาณผกั และผลไมท้ ีจ่ ะแช่

6. ถาด ใชส้ ำหรบั รองเศษผกั และผลไมเ้ วลาแกะสลักควรเลือกให้เหมาะกับขนาดของผักหรือผลไม้
ที่แกะสลกั

7. ผ้าเชด็ มือ ใชส้ ำหรบั เชด็ มือและอปุ กรณ์ต่างๆในการแกะสลักควรเลือกที่ซับนำ้ ได้ดี อาจเป็นผ้า
ขาวบางหรอื ผ้าขนหนูผนื เลก็

8. พลาสติกห่ออาหาร ใช้สำหรับห่อผักและผลไม้ เพื่อไม่ให้ผักและผลไม้เหี่ยวเฉาเมื่ อแกะสลัก
เสรจ็ ควรเลอื กขนาดใหเ้ หมาะสมกับผักและผลไม้ที่แกะส

9. ถงุ มอื ยาง ใชส้ ำหรับสวมมอื เพอื่ เพิม่ ความสะอาดเวลาหยิบจบั ผักและผลไม้ในการแกะสลักควร
เลือกแบบที่กระชบั แนบเน้อื

6

การเลือกมดี แกะสลกั
1. มีดจะตอ้ งมคี วามคม ใบมีดท่บี างจะสามารถแกะสลักลวดลายได้ละเอียดและไม่มีรอยช้ำทเ่ี กดิ จาก
รอยมีด
2. นำ้ หนกั ของดา้ มมีดจะตอ้ งมีความเบา เพอ่ื ไมใ่ ห้เกิดการอ่อนล้า
3. ปลายมีดจะตอ้ งมีความเหยยี ดตรงไม่มรี อยบ่นิ และควรมปี ลอก หรอื ซองสำหรบั เกบ็ มกี เพือ่ ป้องกนั
ปลายมีด
4. ใบมดี ควรเลอื กทไ่ี มเ่ ปน็ สนิมง่ายเพราะจะดแู ลรักษายาก และไมป่ ลอดภยั ต่อการบรโิ ภค การปอก
ควา้ นและการแกะสลกั ผลไม้ นน้ั นอกจากจะต้องทราบกระบวนการตา่ งๆ ในการแกะสลักแลว้ หัวใจท่ี
มคี วามสำคญั ตอ่ การแกะสลกั นน้ั ก็คือมีดแกะสลักที่มเี พียงเลม่ เดยี วสามารถแกะสลักลวดลายได้ทกุ
ลวดลาย
2.2 การเลอื กผักและผลไม้ในการแกะสลกั
1. เลอื กตามฤดกู าลทม่ี ี จะได้ผักและผลไมท้ ่ีมีปริมาณให้เลอื กมาก มีความสดและราคาถูก
2. เลือกให้ตรงกับความต้องการหรือวตั ถุประสงคใ์ นงานแกะสลกั เชน่ เพื่อการปอก ควา้ น เพอ่ื การ
รับประทาน เพ่อื การตกแตง่ หรือเพ่ือเป็นภาชนะ
3. เลือกผกั และผลไม้ทสี่ ด และสวยตามลักษณะของผักและผลไมท้ ่ีแกะสลัก
4. เลอื กให้มขี นาดและรูปทรงเหมาะสมกับผลงานที่จะแกะสลัก

7

แครอท
ผักหัว สีส้มสด เนื้อแน่น ฉ่ำน้ำ เลือกหัวตรง ผิวเปลือกไม่เหี่ยว หัวสด ขั้วเขียว เนื้อละเอียด

แน่นและเนียน ไม่ เปน็ เสย้ี น จะทำใหส้ ลักเปน็ ลวดลายตา่ งๆได้ง่าย ลวดลายท่ีสลักมีความคมชัดและ
สวยงามดงั นน้ั คนทีจ่ ะสลัก ต้องมคี วามชำนาญพอสมควร นอกจากนแ้ี ลว้ มดี ทใ่ี ช้สลกั ตอ้ งคม จะทำให้
ลวดลายที่ไดค้ มบางพลิ้ว ไดง้ านสลัก ทีม่ ีความงดงาม สามารถเก็บไดน้ าน เพยี งแต่นำงานที่สลักเสร็จ
แล้วแช่นำ้ เยน็ สักครู่เก็บใส่กลอ่ งพลาสติก ปดิ ฝา แช่ตู้เย็นช่องธรรมดาแครอททีส่ ลกั เพื่อใช้รับประทาน
และประดับจานอาหารไปในตัวนั้น นิยมจัดในจานสลัด อาหารจานเดียว เช่น จานข้าวผัด ตลอดจน
จานอาหารฝรั่งแบบจานหลัก จะเลือกสลักเป็นลวดลายง่ายๆ เช่น สลักเป็นดอกไม้ต่างๆ ใบไม้แบบ
งา่ ยๆ เปน็ รวิ้ ลายสวยแล้วนำมาจัดเป็นผักหัวจาน จัดคูก่ บั ผักสีเขยี วอยา่ ง แตงกวา แตงรา้ น กะหลำ่ ปลี
ทั้งสีเขียว สีม่วง เป็นต้นแครอทที่สลักเจตนาใช้ประดับหัวจานให้ดูสวยงามเท่านั้น นิยมสลักเป็น
ลวดลายดอกไม้ดอกใหญ่ ลวดลายสลับซับซ้อนสวยงาม มีฐานดอกวางที่หัวจานได้ แต่งด้วยกลีบ ใบ
แตงกวา เมอ่ื ใช้เสร็จสามารถลา้ งน้ำเย็นใส่กลอ่ งเกบ็ ไวใ้ ช้คราวหนา้ ได้อีก เกบ็ ได้นาน 2-3 วนั ในตเู้ ย็น

8

แตงกวา แตงร้าน
ผักเนอื้ อ่อนมนี ำ้ มาก เลือกที่เปลือกสด ลายสีเขียวอ่อนสลับขาว ลูกอวบอว้ นจะมีเน้ือหนา ไส้

นอ้ ย แตงกวา แตงร้าน ทีจ่ ะนำมาสลกั ใหเ้ ลอื กซือ้ แตงทยี่ ังสด ขวั้ ยังเขยี วอยู่ ล้างนำ้ ให้สะอาดซบั น้ำให้
แหง้ แลว้ สลกั ทันที จงึ จะไดช้ ิ้นงานทสี่ วย กลีบใบแข็งสดฉำ่ นำ้ ถา้ ยงั ไมส่ ลกั ให้เก็บแตงในตู้เย็นโดยไม่
ต้องล้าง แตงจะยงั คงสภาพสด และไม่แก่ เปลอื กแตงยังคงเขียวไม่เหลือง เมื่อได้ชนิ้ งานแล้วให้เก็บใส่
กล่องหรือถุงพลาสติก เก็บไว้ในตู้เยน็ ช่อง ธรรมดา เก็บไดน้ าน 24 ช่วั โมง เกินกวา่ นั้นชน้ิ งานจะเฉาไม่
สวย สลักแตงกวา แตงรา้ น เพ่อื รบั ประทานจะสลักลวดลายงา่ ยๆ เช่น ลายใบไมแ้ บบต่างๆ อย่างใบไม้
แบบฉลุด้านท่ี เป็นเปลอื ก หรือสลกั แบบใหเ้ ส้นลายใบละเอียดด้านทีเ่ ป็นเนือ้ นำมาตกแต่งในอาหาร
จานเดยี วรวมกับผักสีแดง สีเหลอื ง สีสม้ ทส่ี ลกั เปน็ ดอกไม้ เช่น อาหารจานข้าวผัด ต่างๆ หรืออาหาร
จานกบั ข้าว แตงกวา แตงร้านสลัก สามารถรบั ประทานได้ นอกจากนี้ยงั จัดในจานนำ้ พริก ชนิดต่างๆ
เป็นผักสดรับประทานดว้ ย สลักแตงกวาแตงร้านจัดแสดงฝมี อื เน้นความสวยงาม นิยมใช้แตงกวาหรือ
แตงรา้ นลกู อวบอว้ น เพราะมเี น้อื มากและลูกใหญ่ สลักเปน็ ดอกบวั รปู สัตว์ นำมาตกแต่ง แซมในถาด
น้ำพริกหรือผักสลกั ชนดิ อนื่ ๆ ให้เกดิ ความหลากหลายของลวดลายในถาดผักสลัก

9

มะเขือเทศ
มีหลายพันธุ์ หลายสีสันหลายขนาด และหลายชนิด นิยมมะเขือเทศลูกใหญ่ ผิวเปลือกสดสี

แดงเข้าสม่ำเสมอทง้ั ลูก เน้อื หนา เมอ่ื สลกั จะได้ชน้ิ งานท่ีมสี ีแดงสด มดี ท่ีใชใ้ นการสลักตอ้ งคม เพราะ
เปลือกของมะเขือเทศมีความ เหนียว ถ้ามีดไม่คมจะทำใหเ้ นือ้ มะเขอื เทศช้ำ เมื่อสลักได้ชิ้นงานแลว้
ต้องไมใ่ หถ้ กู น้ำอกี เลย ใส่ในกลอ่ งหรือ ถงุ พลาสติก เกบ็ ไวใ้ นต้เู ยน็ ช่องธรรมดาก่อนนำออกมาใช้ ซ่ึงจะ
เกบ็ ไดน้ านถงึ 24 ชัว่ โมงสลกั มะเขือเทศเพ่ือ รับประทานนน้ั ถ้านำไปเสิร์ฟกบั ผกั สะบัดนิยมสลักเป็น
ถ้วย โดยสลกั ปากถว้ ยเป็นลายฟันปลา ใส่นำ้ สลัด เสริ ์ฟ พรอ้ มกบั จานผกั สลัด หรือนำมะเขือเทศสีดา
มาสลักเปน็ กลีบดอก กรีดแยกออกจากไสค้ งรกั ษาไว้ใหเ้ ปน็ เกสร ใชต้ กแตง่ อาหารจานเดียว เชน่ ข้าว
ผัด มีแตกงกวาหรือตน้ หอมแซมมาดว้ ยสลกั มะเขือเทศเปน็ ดอกไม้ ตอ้ งใช้ มะเขอื เทศห่ามเท่านนั้ จึงจะ
ทำได้ นิยมแต่งหวั จานกบั ข้าวให้ดูสวยงามน่ารบั ประทาน ดอกกุหลาบมะเขือเทศ นิยมทำกันมากทำ
ง่ายๆ เพียงใช้มีดคมกริบค่อยๆ ปอกเปลือกมะเขือเทศบางๆ เป็นวงรอบมะเขือเทศ อย่าให้ เปลือก
ขาด จากนัน้ นำเปลือกมะเขอื เทศมาขดเป็นวงซอ้ นๆกนั จะไดด้ อกกหุ ลาบสแี ดงสดสวยทีเดียว เนื้อใน
มะเขือเทศกน็ ำไปใชเ้ ปน็ เครื่องปรุงอาหารอืน่ ๆได้

10

หวั ไชเท้า
เป็นผักหัวสีขาว แท่งยาวตรง ปลายรี เนื้อสีขาวใส เนื้อกรอบเพราฉ่ำน้ำ นำมาสลักได้หลากหลาย
ลวดลาย เลือกหวั ไขเทา้ ทีม่ ผี วิ สด ไมเ่ หีย่ วเปลือกขาวสะอาด ผวิ เรยี บสม่ำเสมอทัง้ หัว รูปทรงกระบอก
แนวตรง หัวใหญ่ เนื้อไม่ฟ่ามหรือเหี่ยว จึงสามารถสลักได้ลวดลายแบบและหลายขนาด ชิ้นงานจะ
ออกมาขาวสะอาดสลกั หวั ไช เทา้ ไวร้ ับประทาน นิยมปรงุ สกุ ที่รบั ประทานกบั อาหารฝรั่ง จะเกลาเป็น
หัวไชเท้าลูกเล็ก ทำเปน็ รูปใบไม้อยา่ ง หนา หรอื สลักเป็นลวดลายกลมๆ อย่างง่าย ถา้ นำไปทำแกงจืด
จะตัดเป็นท่อนตามขวางก่อนสลักเป็นดอกเล็กๆ หลายๆ แบบอย่างง่ายๆสลักหัวไชเท้าดิบ นิยมสลกั
เพื่อนำมาประดับหรือตกแต่งหัวจานให้ดูสวยงาม เท่านั้น สลักเป็นรูปดอกไมแ้ บบต่างๆ นำไปย้อมสี
ผสมอาหารให้ได้สีสันหลากหลายตามต้องการ ลวดลายที่สลัก เช่น ลายดอกกุหลาบ ลายดอก
ดาวเรือง ลายดอกลน่ั ทมสลกั หัวไชเทา้ ดิบเพือ่ นำไป แต่งเคร่ืองสดก็เช่นเดยี วกนั นิยมสลกั เป็นดอกไม้
ลวดลายสวยงามละเอียด สลักเป็นนก รูปผีเสื้อ และ สัตว์เล็กสัตว์น้อย พร้อมกับแต่งแต้มสีสัน
เลยี นแบบ ธรรมชาติ ทำให้ดอกหัวไชเท้าดูเหมอื นดอกไม้จริง ยง่ิ ขึ้น

11

พรกิ
มหี ลายสายพนั ธ์ุ ที่นยิ มนำมาสลักคอื พริกชฟ้ี า้ พริกหวาน เพราะมเี นอ้ื มาก สสี ดสวย มีท้ังสี

แดง สีเขียว สี เหลือง ส่วนพริกขี้หนูนิยมนำมาตกแต่งทั้งเม็ด โดยเฉพาะพริกขี้หนูสวน ถ้าเม็ดใหญ่
ขึ้นมาหน่อยจะสลักเป็น ดอกไม้ดอกเล็กสำหรับตะแต่งถ้วนน้ำพริกเล็กๆ พริกที่สลักต้ องเลือกผิว
เปลอื กที่สด ไมเ่ ห่ยี ว ขั้วมสี ีเขียวสด ไม่ เนา่ และดำคล้ำ ถา้ เป็นพริกชฟี้ ้าความยาวประมาณ 2 น้ิวสลัก
พริกเพ่ือรับประทาน พริกขึ้นชือ่ วา่ เผ็ด ถ้าสลัก พริกเป็นดอกเป็นดวงจะไมน่ ิยมนำไปรับประทาน จึง
หั่นเป็นชิ้นเฉียงบ้าน แฉลบบ้าง ใส่เป็นส่วนประกอบใน อาหาร หรือซอยเป็นเสน้ ๆ เท่านั้นสลักพริก
เพื่อนำไปตกแต่ง จะนิยมตกแต่งในอาหารไทยจำพวกแกง ผัด และ ทอด นิยมใช้พริกชี้ฟ้าทั้งสีแดง
และสีเขียว นำมาสลักเป็นดอกเปน็ ดวง เช่นดอกพริกทีส่ ลักมีตัง้ แต่ 4 กลีบไป จนถึง8 กลีบ แช่น้ำให้
ดอกบาน ตกแตง่ หัวจานกบั ต้นหอม ผักกาดหอม

12

มะเขือตา่ งๆ
ที่นำมารับประทานกับน้ำพริกก็มีมากมายหลายพันธุ์ ที่นิยมและรู้จักกันแพร่หลายได้แก่

มะเขือเหลือง มะเขอื ไขเ่ ตา่ มะเขอื เสวย มะเขือมว่ ง มะเขอื เปราะ ซง่ึ แต่ละพันธุ์ก็มีสีสันที่แตกต่างกัน
ไปเมอ่ื นำมาจัดรวมกนั ก็จะได้สี ท่มี ีความหลากหลายในถาดน้ำพรกิ ต้องเลือกมะเขือทแ่ี กจ่ ัด ขั้วสเี ขียว
สด ผิวเปลือกไม่เหี่ยว ไม่มีรอยช้ำหรือ แมลงกัด มะเขือเมื่อถูกอากาศจะทำให้ดำ จึงต้องนำมะเขือท่ี
สลกั เสรจ็ แลว้ แช่ในนำ้ ที่ผสมน้ำมะนาวสักครู่ เอา ข้นึ จากน้ำ ใสก่ ลอ่ งจัดเกบ็ ในตู้เย็นช่องธรรมดา เนื้อ
มะเขอื จะยงั ขาวและน่ารบั ประทานสลกั มะเขือเพือ่ รับประทาน นยิ มสลกั จัดในถาดนำ้ พริกนานาชนิด
เช่น น้ำพริกกะปิ น้ำพริกมะขาม น้ำพริกอ่อง หลน เป็นต้น หรือหั่นเป็นชิ้นสลักด้วยลายง่ายๆ สลัก
ด้านข้างให้เหมือนใบไม้ ใส่ในแกงต่างๆ หรือผัด เพื่อเพิ่มความสวยงาม การสลักมะเขือทั้งลูกเป็น
ดอกไม้ต่างๆ เช่น ดอกดาวกระจาย ให้ใช้มะเขือเสวยมาสลัก ดอกประดิษฐส์ ีเหลอื งใช้ มะเขือเหลือง
มาสลัก และเพื่อสะดวกในการรับประทาน ยังนำมะเขือเหลอื งมาสลักเป็นใบไม้ลายฉลุ ตกแตง่ ใน จาน
นำ้ พรกิ ด้วยสลกั มะเขอื เพ่อื ตกแต่ง และใหร้ ับประทานได้ดว้ ยจะสลกั เป็นใบไมง้ ่ายๆ แบบตา่ งๆ ทั่งลาย
ฉลุ ลายใบไม่ละเอียดนัก ถ้าจัดหัวจานเพียงอย่างเดียว เช่นอาหารจานเดียวและกับข้าว จะเลือกใช้
มะเขือมว่ ง และ มะเขือเหลอื ง เพราะมขี นาดใหญก่ วา่ มะเขือชนิดอนื่

13

แรดิช

เป็นรากสะสมอาหารอยู่ใต้ดินเรียกว่าหัว หัวมีขนาดเล็ก มีลักษณะกลม รูปไข่ หรือยาวเรียว
เนื้อในขาว กรอบ ชุ่มน้ำ สลักเป็นดอกไม้แต่งจานอาหารให้เลือกหัวกลม ขนาดตามต้องการ ผิวสีสด
สม่ำเสมอไม่มีรอยช้ำ ขั้วสด เนื้อแน่น เมื่อสลักได้ชิ้นงานแล้ว ให้แช่น้ำในกล่องนำเข้าตู้ เย็นก่อนนำ
ออกมาใชง้ าน แตถ่ า้ ต้องแช่นานให้เอาข้ึน จากน้ำห่อกระดาษทิชชสู ีขาวเก็บใส่กล่องไว้ในตู้เย็น จะทำ
ให้กลีบดอกแข็งสดและอ่ิมตัว เผือก เป็นผักหัวที่มีเนื้อแน่นและละเอยี ด เนื้อมลี ักษณะคล้ายหินอ่อน
เมื่อนำมาแกะสลักจะได้ลวดลายเฉพาะของ เนื้อเผือก และลวดลายที่ประดิษฐข์ ึ้นด้วย มีทั่งหัวใหญ่
และหัวเล็ก เลือกหัวที่มีน้ำหนัก ส่วนที่เป็นลำต้นมีสีเขียว และสั้น สลักได้ทั้งดอกไม้ และใบไม้แบบ
ง่ายๆ สลักเป็นภาชนะใสอ่ าหาร เมื่อสลักได้ช้ินงานแล้วอย่านำชิ้นงาน ไปแช่น้ำนาน เพราะจะทำให้
แป้งทีอ่ ยใู่ นเนื้อเผือกออกมามาก ทำให้ลวดลายท่สี ลักไมส่ ดสวย ให้จมุ่ น้ำเย็น เก็บ ใส่กล่องพลาสติก
ปิดฝาหรอื ใสถ่ ุงพลาสติกเก็บในตูเ้ ย็นได้นาน 2 วัน สลักเผือกเพื่อรับประทาน ไม่นิยมรับประทานดิบ
เพราะมยี างจะทำให้คัน จงึ นิยมทำให้สุกกอ่ นรับประทานโดย ใส่เปน็ ส่วนประกอบในอาหาร ทัง้ อาหาร
คาว เช่น แกงเลียงเผือก และอาหารหวาน เชน่ นำไปเชือ่ ม และสลัก เป็นภาชนะใส่สงั ขยาเป็นสังขยา
เผือก เลือกลายสลักแบบง่ายๆ ไม่สลับซับซ้อน หรือละเอียดจนเกินไป เพราะ เผือกเมื่อสุกเนื้อจะมี
ลักษณะฟู สลกั เผอื กเพ่ือตกแต่งหวั จานเพียงอย่างเดียวนยิ มใช้เผอื กดบิ มาสลักเปน็ ดอกไม้ ท้งั ลายดอก
กหุ ลาบลายดอก รกั เร่ เปน็ ตน้ สลักทงั้ ดอกเลก็ ดอกใหญ่ นำมาตกแตง่ หวั จานอาหารกับแตงกวาสลัก
เปน็ ใบไม้

14

ฟกั ทอง

มีหลายหลายพันธ์ุ หลายสี แต่ที่นิยมนำมาสลักเป็นฟักทองเนื้อสีเหลืองและสีเหลอื งออกสม้
เพราะหาได้ง่าย เนื้อละเอียด แน่นและหนา ผลใหญ่ เนื้อเยอะ เมล็ดน้อย สลักฟักทองเพื่อนำมาใช้
รบั ประทาน นิยมสลกั ลวดลายเรียบงา่ ย เพอ่ื รกั ษาเน้ือฟักทองให้เป็นชนิ้ เป็นอนั เช่น สลักฟักทองเพ่อื
เป็นผักจิ้มน้ำพริก นิยมสลักลาย ลงข้างฟักทองบ้าง ต้องเป็นลายง่ายๆ ไม่กินเนื้อลึกเมื่อนึ่งสุกแลว้
ลวดลายจึงจะยงั คงอยู่สลักฟกั ทองเพ่ือใช้เป็น ผอบ นิยมสลกั ทงั้ ลกู โดยปอกเปลือกออกให้หมด เกลา
ฟักทองให้เปน็ รปู โถ คว้านเมลด็ ใหเ้ รยี บร้อย แลว้ จึงลง มอื สลกั ใหเ้ ปน็ ดอกเปน็ ดวงท่ีงดงามวจิ ิตร เช่น
ลายดอกข่า ลายดอกกูหลาบ ลายดอกรักเร่แปลงฯลฯ จากนั้นก็ นำไปใช้เป็นภาชนะใส่น้ำพริกหรือ
หลน เป็นต้น สลักฟกั ทองเพ่ือนำไปเช่ือม นิยมสลกั เปน็ รปู ดอกไมแ้ บบตา่ งๆ หลายๆ รปู แบบ ลายต้อง
ไม่ละเอียดหรอื พลิว้ จนเกินไป จะทำให้กลีบดอกหัก เมื่อเชื่อมเสร็จจะได้ชิ้นงานสวย เป็นเงางามงาน
ฟกั ทองทแ่ี กะสลักแลว้ ให้จุ่มนำ้ เท่าน้นั ไม่ควรแช่น้ำ เพราะทำให้กลีบชำ้ ได้

ขิง

เป็นพชื ท่มี หี ัวอยู่ใต้ดิน เรียกวา่ “เหงา้ ” มีรูปร่างต่างๆสวยงาม นยิ มใช้ขิงอ่อนมาสลักเพราะ
เนื้อละเอยี ด สี เหลืองนวล สลกั ได้ทั้งแงง่ ใหญ่และแงง่ เล็ก สังเกตตรงลำตน้ ท่ีติดกบั แง่งขิงมีสีชมพู ผิว
เปลือกสดไมม่ ีรอยชำ้ เลอื กขิงท่สี ด ผวิ เปลือกยังใสเปน็ สีชมพูนำมาลา้ งให้สะอาด ทิง้ ให้สะเด็ดน้ำก่อน
นำมาสลัก เมื่อสลักได้ชิ้นงาน แล้วให้คลุมด้วยผ้าขาวบางชุบน้ำ ทยอยทำนำไปเก็บไว้ในตู้เย็นก่อน
มฉิ ะนนั้ เนอ้ื ขิงจะเปลย่ี นเป็นสีคลำ้ ไม่ สวยงามสลกั ขงิ นั้นนยิ มสลักเพอ่ื ไว้ดองรบั ประทานเป็นส่วนใหญ่
ลวดลายที่เลือกนำมาสลกั มีทั้งเป็นลกู สับปะรดเล็กๆ เป็นรูปดอกขา่ กลีบซ้อน สลักเป็นขิงยดื หยุน่ ได้
สลักเป็นลายดอกไม้และใบไม้ตามแง่งขิงได้ สวยงามสลักเป็นสัตว์ตัวเล็กตัวน้อยแลว้ จึงนำไปดองใน
ขวดโหลแจกเป็นของขวัญที่รับประทานได้สวยงาม ให้ ด้วยฝีมือและทำมาจากใจสลักขิงกินเป็นผัก
แนมแกมกบั อาหารตา่ งๆ เชน่ นำ้ พริก ขนมจนี ชาวน้ำ หน่ั เปน็ แผ่น บาง สลกั ลายเลก็ นอ้ ยให้ดสู วยงาม
ขาวสะอาดชวนน่ารบั ประทานมีทัง้ ลวดลายใบไม้ ดอกประดษิ ฐ์ เปน็ ตน้ สลกั ขิงเปน็ ดอกไม้ตกแต่งหัว
จาน นยิ มสลักเป็นดอกเป็นดวง ดอกเล็กๆจดั ในจานอาหารทม่ี ีขิงเป็นเครือ่ งปรงุ เชน่ ตม้ สม้ ปลาทู ไก่
ผัดขิง ยำขงิ ออ่ น เมยี่ งตา่ งๆ เปน็ ต้น

15

เลมอ่ น
(หมวดมะนาว) มผี ลใหญท่ รงกลมรีสีเหลือง มีจุกสองดา้ น ผิวสีเหลอื ง เปลือกหนา คลา้ ย

เปลอื กสม้ ซันควิก นำมาห่นั แต่งจาน อาหาร เลือกผงิ ตงึ ไม่มัน แปลวา่ ผลยงั สด ถ้าผิวมันคอื ผลเรมิ่ เกา่
แลว้ ล้างให้สะอาดก่อนนำมาสลัก ชิน้ งานสลกั เก็บเขา้ กลอ่ งปิดฝาแช่ตู้เยน็ ชอ่ งธรรมดา ต้อน
กระเทียมลำต้นขาวยาวใบแบนและโอบซ้อนๆกนั ต้นกระเทียมจนี มีขนาดเลก็ และผอม เนื้อละเอียด มี
รสและกลนิ่ แรก กวา่ พันธฝุ์ รัง่ เลือกหวั แนน่ ช่วงโคนยาว เลอื กหัวเท่าๆกนั เมื่อสลักได้ชน้ิ งาน ให้แชใ่ น
น้ำเย็นจัดสักครู่ก่อนนำ ข้นึ มา เก็บใส่กลอ่ งปิดฝาแช่ตเู้ ยน็ ชอ่ งธรรมดา
หอมใหญ่

เป็นผักหัวที่มีหลายขนาด เนื้อเป็นวงซ้อนกันเป็นชั้นๆ ในการเลือกหอมใหญ่มาสลักนั้น ให้
เลือกหวั แน่น มี น้ำหนัก เมอ่ื บีบดจู ะไมย่ ุบ หัวมีลกั ษณะแห้ง สลกั ลวดลายไดง้ า่ ยๆ อย่างสวยงาม การ
สลักหอมใหญ่นั้น สลักได้ทั้งหัว และสลักได้เป็นกลีบดอกไม้ต่างๆ โดยลอกเนื้อหอมออกเป็นชั้นๆ
เสยี กอ่ น จากนั้นกส็ ลกั ลวดลายกลบี ตามทตี่ อ้ งการ เมื่อไดก้ ลีบดอกไม้แลว้ เก็บใสถ่ งุ พลาสตกิ ปดิ ฝาเข้า
ตู้เย็นเมื่อจะใช้ก็ นำมาประกอบเป็นดอกไม้ สลักหอมใหญเ่ พอื่ นำมารับประทาน เช่น ใส่ในแกงมัสม่ัน
นยิ มสลกั หอมใหญเ่ ป็นรูปฟันปลาซึง่ จะเลอื กใช้หอม ใหญห่ วั ขนาดเล็ก ถา้ นำมาใส่กับผกั สลัดนยิ มลอก
เนื้อออกมาเป็นชั้นๆ แล้วสลักเป็นรูปใบไม้แบบง่ายๆ ถ้านำไป ผัดก็จะหัน่ ออกมาเป็นชิน้ จักริมรอบ
กลีบหอมใหญ่ เป็นตน้ สลกั หอมใหญเ่ พื่อนำไปตกแต่งหวั จาน ทง่ั อาหารจานเดยี วและกับขา้ วนยิ มสลกั
หอมใหญ่เป็นกลีบดอกไม้ เชน่ กลีบดอกปลายแหลม กลีบดอกปลายมน จัดให้เป็นรปู ดอกไม้ท่ีหัวจาน
แตง่ ใหด้ อกไม้หอมใหญส่ วยด้วยผกั สี เขียวอยา่ งใบไม้แตงกวา และตน้ หอม

16

ผักกาด
มีลักษณะปลียาวรี กาบสีขาว ใบสีเหลืองอ่อนหรือสีเขียวอ่อนหยักงอซ้อนกันเป็นกอแน่นใบ

และกาบใบกรอบมี นำ้ มาก เลอื กต้นยาวไม่สูง ใหม้ สี ว่ นของก้านใบมาก สดแข็งกรอบไม่เหีย่ ว โคนต้น
ทาปูนไวก้ ่อน ตน้ กจ็ ะไมเ่ นา่ ผิวขาวสม่ำเสมอ ไม่มีอ่นื แซม เมอ่ื สลกั ได้ผลงานแลว้ ใหจ้ มุ่ น้ำ แล้วนำข้ึน
หอ่ ผ้าขาวบางหรือกระดาษทิชชูจุม่ นำ้ ห่อไว้ ใส่กลอ่ งแชต่ เู้ ยน็ ชอ่ งธรรมดา
กระหล่ำปลี

ทัง้ สเี ขยี วและสีม่วงในเกาะกนั แนน่ หุ้มซ้อนกันหลายชั้น ใบหนาและกรอบกรบุ ผิวใบหยิกเป็น
คลื่น เลือกหัวไม่ แน่น เพื่อจะไดแ้ ยกออกเป็นใบๆได้ง่ายโดยไมฉ่ ีกขาด และไม่โค้งงอ เลือกหัวสดดทู ่ี
ก้านและสีผิวตึง ถ้าไมส่ ดให้ แกด้ ว้ ยการแช่น้ำเย็นจดั ท้งั หวั สักคร่กู ็จะช่วยใหก้ ะหล่ำปลสี ดขึ้น เมอ่ื สลัก
ได้ชิ้นงานแล้วให้แช่นำ้ ใสก่ ล่องปิดฝา เข้าตู้เย็นชอ่ งธรรมดา เก็บไว้ได้ 1 วัน ถ้าเกินกวา่ นีต้ ้องเอาขึน้
จากน้ำมาหอ่ กระดาษทิชชูไว้ เก็บเขา้ กล่องแช่ ตูเ้ ย็นช่องธรรมดา จะเกบ็ ไวไ้ ดห้ ลายวนั

บีทรูท
มีรูปร่างค่อนข้างกลม ผิวสีม่วงแดง เนื้อสีแดงเข้ม ชุ่มน้ำ ก้านใบสีแดง นำมาสลักเป็นรูป

ดอกไม้เพื่อประดับจาน อาหาร เลือกหัวกลมๆ ขนาดเท่าๆกัน เนื้อแน่นแข็ง ไม่ฟ่าม ผิวตึงเรียบ
สม่ำเสมอ สีม่วงสด มีน้ำหนัก ล้างให้ สะอาดก่อนนำไปสลักงานให้เก็บชิ้นงานด้วยการนำไปห่อด้วย
กระดาษทชิ ชูชบุ น้ำใส่กลอ่ งปิดฝาแช่ตู้เยน็ เพ่ือ ชว่ ยถนอมผลงาน จะเก็บชนิ้ งานได้หลายวนั เม่ือจะใช้
ให้ฉีดน้ำใหช้ ุ่ม เพือ่ ให้สดใสขนึ้

17

แอปเป้ลิ
มหี ลายพนั ธ์ุ ท้ังสแี ดง สีเขยี ว และสเี หลอื ง นอกจากนีย้ งั มที ้ังลูกเลก็ และลูกใหญ่ เปลือกสีแดง

อมเหลือง สามารถนำมาสลกั ได้ทัง้ นัน้ เลือกที่ผิวเปลอื กสด ไม่เหี่ยวได้รปู ทรง ถ้าเป็นแอปเปิลพันธ์สุ ี
แดง สีเขียวและสี เหลือง สีต้องสม่ำเสมอทั้งผล แอปเปิลแต่ละพันธุ์แต่ละสีที่นำมาสลักจะมีเนื้อไม่
เหมือนกนั เมือ่ สลกั เสรจ็ แล้ว ต้องแช่ในน้ำผสมนำ้ มะนาวทนั ที เพราะเมื่อเนอ้ื ถูกกบั อากาศจะดำ ถา้ ใช้
แอปเปิลสีเขียวก็เพียงแต่ชุบนำ้ เย็นสักครู่ เพราะเนือ้ มรี สเปร้ียวทำให้ช้ินงานไม่ดำ สลักแอปเปิลเพ่อื
รบั ประทานจะสลกั เปน็ แบบง่ายๆ เช่นสลกั เปน็ รปู ใบไม้ จดั ในถาดผลไมส้ ำหรับเสิรฟ์ หรือหั่น เป็นช้ิน
สามเหลี่ยมซ้อนกัน เรียกช้างแอปเปิลสำหรับตกแต่งหัวจาน และสามารถรับประทานได้ด้วย
โดยเฉพาะ อาหารแบบฝรัง่ โดยทัว่ ไปสลกั แอปเปิลเพ่อื ตกแต่งและจัดแสดงนยิ มสลักท้ังผล ปอกเปลอื ก
แล้วสลัก กับสลักทั้ง เปลือก การสลักทั้งเปลือกช่วยทำให้สีของเปลือกสลับกับเนื้อสีเหลืองนวลของ
แอปเปิลได้อย่างสวยงาม โดยเฉพาะแอปเปลิ สีแดงนำมาจัดในถาดผลไม้ และสลักแอปเปิลสีเขียวเป็น
ลายใบไม้นำมาแซมให้สวยงาม และ ยังสามารถรับประทานได้ดว้ ย

18

มะละกอ

มหี ลายพนั ธ์ุ ให้เนื้อหลายสี สามารถนำมาสลกั ไดท้ ั้งผล แตพ่ นั ธุ์ที่นิยมเป็นพันธแ์ุ ขกดำ เพราะ
เนอ้ื มีสีส้มแสด เนื้อหนา รูปทรงสวย เปลอื กสเี ขียวสลกั ลวดลายได้สวยงาม มะละกอ เป็นผลไม้ทมี่ ียาง
เมอื่ ปอกเปลอื กหรอื ตดั เปน็ ชน้ิ แลว้ ต้องลา้ งนำ้ เอายางออกกอ่ นจงึ ลงมือสลัก เมอื่ สลกั ไดช้ นิ้ งานแล้วไม่
ควรล้างน้ำโดยเฉพาะมะละกอ สุก เพราะจะเละ ถ้าสลักทัง้ ผลเพื่อตกแตง่ หรือจดั แสดงให้ฉีดนำ้ แลว้
คลุมด้วยผ้าขาวบาง สลักมะละกอเพื่อรบั ประทาน ต้องเลือกมะละกอเนือ้ สุก เปลือกเริม่ มีสีสัน สลัก
เป็นลวดลายแบบง่ายๆโดยหั่น มะละกอเป็นชิ้นขนาดพอคำ ตกแต่งชิ้นมะละกอให้มีลกั ษณะเหมือน
ใบไม้ แล้วสลกั ลานเสน้ หรอื สลักเปน็ ดอกไมด้ อกเลก็ ขนาดพอคำ นำมาจดั ในถาดผลไมร้ วมเสริ ์ฟแบบ
บุฟเฟ่ต์สลักมะละกอเพื่ออวดฝีมือ ต้องเป็น มะละกอห่ามเปลอื กมสี ีส้มตรงแกม้ มะละกอ เนื้อจะแข็ง
สลักไดง้ ่ายจะได้ลวดลายที่สวยงาม มะละกอสามารถ สลักได้ทั้งเปลือก และสลักเฉพาะเน้ือมะละกอ
ล้าวนๆ นอกจากนี้ยังนิยมสลักมะละกอเป็นภาชนะใส่อาหารอีก ด้วย ทำเป็นลวดลายที่สวยงาม
สลบั ซบั ซอ้ น

ฝรั่ง

เปน็ ผลไมเ้ ปลอื กบาง ผลทรงกลมปอ้ ม มหี ลายพันธุ์ เลอื กใช้ฝรงั่ พันธุ์สาลี่ หรือฝรง่ั ลกู ใหญ่ทรง
กลมปอ้ ม เลอื ก เปลอื กสีเขียวอ่อน ผวิ เปลอื กเรียบ สด ไม่เหี่ยวไม่มีรอยช้ำ ตรงข้ัวไมม่ สี ันเน้อื นนู ข้ึนมา
สลักได้ทั้งผลและหั่นชิ้น ออกมาสลัก เนื้อฝรั่งมีลักษณะเป็นเหมือนเม็ดทราย มีดที่ใช้สลักต้องคม
ลวดลายจะคมชดั เม่ือสลกั ได้ช้ินงาน แล้วชบุ น้ำเยน็ สักครู่ เกบ็ ใส่กลอ่ งพลาสติกหรือใส่ถงุ พลาสติกปิด
ใหส้ นทิ แชต่ เู้ ยน็ ชอ่ งธรรมดาจนกว่าจะใชง้ าน สลักฝรง่ั เพื่อรับประทาน เลอื กใชฝ้ ร่งั สกุ สลักลวดลาย
แบบงา่ ยๆ เชน่ หน่ั เปน็ ชิ้น ตกแต่งใหม้ ีลกั ษณะเหมอื น ใบไม้ สลกั ลายเสน้ เป็นลานฉลุ หรอื หั่นชิ้นขนาด
พอคำ สลกั เป็นดอกไม้ดอกเล็กๆ เช่น ดอกกหุ ลาบ ดอก พดุ ตาน จดั กับถาดผลไม้รวมเสริ ์ฟพร้อมพริก
กับเกลือสลกั ฝรงั่ เพือ่ ตกแต่งหรือจัดแสดง เลือกใช้ฝรงั่ ห่าม เน้อื จะ แน่นและแขง็ สลักด้วยลวดลายที่
สลับซบั ซ้อนทัง้ ผล เชน่ ลายดอกรักเรแ่ ปลง หรอื สลกั เปน็ ภาชนะสำหรบั ใส่ อาหารเป็นผอบสำหรับใส่
พรกิ กบั เกลอื จัดแสดงพรอ้ มกับช้นิ ฝรง่ั ที่สลักพร้อมรบั ประทาน จดั ในถาดผลไมร้ วม ชนิดอืน่ ๆ

19

สัปปะรด

มีหลายพนั ธุ์ เลอื กใชส้ ับปะรดพนั ธุ์ปตั ตาเวีย หรอื ทเ่ี รียกว่าสับปะรดเมอื งชลบุรี เพราะเปลือก
บาง ตาไม่ลึก เนื้อสีเหลือง เลือกสับปะรดแก่จัดตาใหญ่ เปลือกสีเขียวอมเหลือง เนื้อไม่ฉ่ำมาก เมื่อ
สลักได้ชิ้นงานจะเห็น ลวดลายชัดเจน มีดที่ใช้ในการสลักต้องคมมาก เพราะเนื้อสับปะรดเป็นเส้นใย
เมื่อสลักเนือ้ จะไม่เป็นเสี้ยนและ ช้ำ น้ำในสับปะรดไม่ไหลออกมามากสลักสับปะรดเพื่อรับประทาน
นิยมสลักลวดลายแบบง่ายๆ เช่น สลักเป็น ผีเสื้อแล้วห่ันเป็นชิ้น หรือทำเป็นสับปะรดลูกจิ๋ว หรือหน่ั
เป็นชิ้นก่อนแล้วสลักให้เป็นรูปพัด จัดในถาดผลไม้รวม สำหรับเสิร์ฟแบบบุฟเฟ่ต์หรือจัดมาในจาน
อาหาร เป็นการตกแตง่ หัวจาน และยังรับประทานได้ดว้ ยสลัก สับปะรดเป็นภาชนะสำหรบั ใส่อาหาร
อยา่ งนำ้ สลัด เครื่องด่มื หรอื ใสอ่ าหารนำไปอบ เชน่ ข้าวอบสับปะรด ต้อง เลือกผลขนาดเล็กเปลือกสี
เขียว สลกั ลวดลายเฉพาะตรงปากของภาชนะเป็นฟนั ผลา หรือสลักให้เปน็ ร่องกลีบ มนเหมือนดอกไม้

แคนตาลปู

มหี ลากหลายพันธแ์ุ ละหลากหลายขนาด มที ั้งผลกลมรแี ละกลมปอ้ ม พันธุ์ของไทยเปลือกจะมี
สีเหลืองออ่ น เนอ้ื สีเหลืองทอง แคนตาลปู ญ่ีปุ่นเปลือกเป็นร้วิ ลูกกลม เนือ้ สีเขียว แคนตาลูปที่จะนำมา
สลักต้องเลือกแคนตา ลูปที่ไม่สุกมาก ผิวเปลือกสด เมื่อสลักได้ชิ้นงานแล้ว อย่านำไปแช่น้ำ เพราะ
แคนตาลูปจะเสยี เร็ว สลักแคนตาลูปเพ่ือรับประทาน เลือกแคนตาลูปสุกสลักลาย จะมีกลิ่นหอม รส
หวาน นยิ มสลักลวดลายแบบ งา่ ยๆ เพราะแคนตาลปู ให้มีลักษณะเหมือนใบไมแ้ ล้วสลกั ลายเส้น หรือ
สลกั เป็นดอกเล็กขนาดพอคำอย่างดอก แพงพวย ดอกกุหลาบสลกั แคนตาลปู เพ่อื ตกแต่ง นยิ มสลักท้ัง
ผลเพื่อจัดแสดงในถาดผลไม้รวมชนิดอื่น ต้อง เลือกแคนตาลูปที่ยังไม่สุก เนื้อแคนตาลูปยังแข็งอยู่
นำมาสลกั เป็นลวดลายทสี่ ลบั ซบั ซอ้ น เช่นกลีบดอกรกั เร่ แปลง กลบี ดอกกุหลาบซ้อนกนั

20

แตงโม

ผลไม้ที่มีน้ำหนักมาก มีหลายพันธุ์ หลายขนาด หลายสีผิว ทั่งทรงกลมและทรงรี เลือกผิว
เปลือกสด สีสวยทั้ง ลูก เนื้อแตงโมมีน้ำมาก และแน่น มีดที่ใช้สลักต้องคม ลวดลายที่สลักจะคมชดั
สวยงาม แตงโมทส่ี ลกั เสร็จแล้ว ท้งั ผล ตอ้ งฉีดน้ำแล้วคลมุ ด้วยผ้าขาวบางหรือคลมุ ดว้ ยถงุ พลาสติก แช่
ตู้เยน็ ชอ่ งธรรมดาจนกวา่ จะใช้งาน และ ถ้าหัน่ เป็นชนิ้ เอาแตเ่ น้อื สีแดงมาสลัก ใหเ้ กบ็ ใสก่ ล่องปดิ ฝาให้
สนิท แชต่ ู้เยน็ ช่องธรรมดาเชน่ กนั สลักแตงโมเพอื่ รับประทาน ใหเ้ ลือกแตงโมลกู ใหญ่ ไดเ้ นอื้ มาก ไส้ไม่
ล้ม สุกกำลังดี เนื้อจะฉ่ำ หั่นเป็นชิ้นยาว สลักลวดลายที่ เนื้อแตงโมเล็กน้อย เช่น ทำลวดลายหยัก
ดา้ นข้างของชิน้ แตงโม แลว้ ห่ันเปน็ ชน้ิ หนาพอประมาณ หรือสลกั เปน็ ลายดอกกหุ ลาบเล็กๆ ขนาดพอ
คำก็ได้ จัดในถาดผลไม้รวมสำหรับเสิร์ฟแบบบุฟเฟ่ต์สลักแตงโมเพื่อตกแต่ง หรือจัดแสดง เลือกใช้
แตงโมให้มขี นาดพอเหมาะกับภาชนะทีจ่ ะใช้จัด นอยมสลักทั้งผลดว้ ยลวดลายท่ี สลบั ซบั ซอ้ นสวยงาม
จัดเป็นหัวถาดในถาดอาหารประเภทอาหารว่าง อาหารเรียกน้ำย่อย จัดในถาดผลไม้รวม พร้อม
รบั ประทาน หรอื หนั่ ชน้ิ สลักเปน็ ดอกไม้สแี ดงจัดรวมกันในถาดผลไมช้ นิดอืน่ กไ็ ด

มันแกว

มีหลายขนาด ทั้งหัวขนาดใหญ่และหวั ขนาดเล็ก การสลักมันแกวให้เลือกหัวขนาดเล็กเทา่ กำ
มอื เนอ้ื มันแกวจะ ละเอยี ดใส ไม่ขนุ่ เน้ือไม่เป็นเสยี้ นทำให้สลักไดง้ านและลวดลายคมชัด ก่อนนำมัน
แกวมาสลักต้องล้างเปลือกให้ สะอาด ปอกเปลือกออกให้หมด เนื้อมันแกวจะขาวใส เมื่อสลักได้
ชิ้นงานแล้ว ต้องชุบน้ำเย็นสักครู่ อย่าแช่น้ำ นาน จะทำให้เนื้อมันแกวเปลี่ยนเป็นสีเหลืองไดส้ ลกั มัน
แกวเพือ่ รับประทาน ให้เลือกหัวขนาดใหญ่ เพรามะเนอื้ มาก ห่ันเป็นชน้ิ พอคำ เชน่ ดอกรักเรต่ ูม ดอก
ผกากาญจน์ ดอกบว๊ ย ตกแตง่ เกสรด้วยดอกเข้มสีแดง จดั รวมกบั ผลไมอ้ ื่นๆ เสิร์ฟพร้อมพริกกบั เกลือ
สลักมันแกวเพื่อตกแตง่ หรือจัดแสดง อย่างอาหารจานบฟุ เฟ่ต์จานใหญ่ต้อง ให้มันแกวหัวขนาดใหญ่
สลักเป็นดอกไม้ เช่นดอกไม้ลายดอกกุหลาบจัดหัวจานพร้อมกับผักสีเขียว หรือนำมัน แกวไปย้อมสี
ตามต้องการหรือสลักทั้งหัวให้มีลวดลายที่สลับซับซ้อนนำไปจดั รวมกับผลไม้ชนิดอืน่ ที่มีสสี ันตา่ งๆ ก็

ชว่ ยให้ผลไม้นั้นดสู วยงามน่ารบั ประทาน นอกจากนี้ยังนยิ มนำสผี สมอาหารมาย้อมให้ลวดลายสีขาวใส 21
ของมัน แกวเปลีย่ นเปน็ สสี นั ต่างๆ เช่น สลักเป็นสตั ว์ตัวนอ้ ย แต่งแตม้ สีให้สวยน่ารักได้

มะมว่ ง

มมี ากหลายพนั ธุ์ นำมาสลกั ได้ทง้ั นน้ั เลอื กทผ่ี ิวเปลอื กสด สีเขยี ว ไม่มรี อยช้ำ ได้รูปทรง ถ้ายัง
มีขั้วต้องเลือกที่มี สีเขียวสด ไม่เหี่ยวและดำคล้ำ ชิ้นงานที่สลักจากมะม่วงพันธ์ุท่ีไมใ่ ช่น้ำดอกไม้ตอ้ ง
ปอกเปลอื กออกใหห้ มด แชใ่ น น้ำผสมน้ำมะนาวสัครู่จงึ นำ้ มาสลกั ตามตอ้ งการ เมื่อสลักเสรจ็ แล้วก็แช่
นำ้ ผสมนำ้ มะนาวอีกครง้ั ชนิ้ งานสลักน้นั กจ็ ะไมด่ ำ ถ้าใชม้ ะมว่ งพนั ธ์นุ ำ้ ดอกไม้มาสลัก ให้ล้างด้วยน้ำ
เย็นเก็บใส่ตู้เย็นไว้จนกว่าจะใช้งาน เนื่องจาก มะม่วงพันธุ์น้ำดอกไม้มีรสเปรี้ยวในเนื้อมาก เมื่อถูก
อากาศจึงไม่ดำสลกั มะมว่ งเพื่อรับประทาน เลือกใช้มะมว่ ง พนั ธุไ์ หนก็ได้ แต่ตอ้ งปอกเปลือกเขียวออก
ให้หมดจนเห็นแต่เนอ้ื ขาว แลว้ แช่ในนำ้ ผสมนำ้ มะนาวสกั ครู่ หั่นเป็น ชน้ิ ขนาดพอคำ สลกั เป็นลวดลาย
ใบไมแ้ บบตา่ งๆ เช่น ใบไมฉ้ ลุ หรือสลกั เปน็ ดอกไมเ้ ล็กๆ เช่น ดอกบหุ ลัน นำมาจดั เสริ ฟ์ พร้อมกบั เกลอื
หรือนำ้ ปลาหวานสลกั มะมว่ งเพอื่ ตกแตง่ หรือจัดแสดง ใช้มะม่วงพันธ์ุน้ำดอกไม้ เพราะจะอยูไ่ ด้นานไม่
ดำ เลือกที่ขั้วสด สีเขียว นิยมสลักทั้งผล โดยสลักทั้งเปลือก และปอกเปลือกแล้วสลักตรง เนื้อสีขาว
ด้วยลวดลายวิจิตรสวยงามนำมาจดั ในถาดผลไม้รวมชนดิ อื่น ประดบั บนโต๊ะอาหาร

ชมพู่

มหี ลายพันธ์ุ เป็นผลไม้เปลอื กบาง มเี นือ้ เปน็ ฟองนำ้ ผิวเปลอื กสด มนั เรยี บ ไม่เห่ียว ไม่มีรอย
ช้ำถา้ ยังมีขวั้ ตดิ อยู่ เลอื กทีส่ ด สีเขยี ว เมอื่ สลักได้ช้ินงานแล้วอยา่ นำไปแช่น้ำ เพราะเนอ้ื ท่ีเป็นฟองน้ำ
จะทำให้ชมพู่อบนำ้ มาก ขึ้น และทำใหเ้ สียเร็วสลักชมพู่เพ่อื รับประทาน จะสลักเป็นช้ินลวดลายใบไม้
แบบต่างๆ หรอื หัน่ เปน็ ชิ้นแลว้ ตกแต่งชิน้ ชมพู่ใหม้ ีลกั ษณะเหมอื นรูปหวั ใจ ใชไ้ ดท้ งั้ ชมพ่สู ีเขยี ว ชมพู่สี
แดง เพื่อให้เกิดสีสันหลากหลาย เมื่อจัด เสิร์ฟรวมกบั ผลไม้ชนิดอื่นจะดูน่ารบั ประทานสลกั ชมพู่เพอื่
ตกแต่ง นิยมสลักท้ังผล เพื่ออวดงานฝมี ือ หรือ ประดับในถาดผลไม้ชนิดต่างๆให้งดงามนำไปประดับ
โต๊ะอาหาร ลวดลายที่สลัก เช่นดอกประดิษฐ์ถ้าสลักทั้งผล เลือกใช้ชมพูม่าเหมี่ยวเพราะมีเนื้อหนา
เลอื กทแ่ี กจ่ ดั แตย่ ังไมส่ กุ ดี เนือ้ จะแน่น แขง็ มีรสเปรีย้ ว

22

ละมุด

มีผลลักษณะกลม รูปไข่หรือยาวรี ขนาดเล็กหรือใหญ่แล้วแต่พันธุ์ เปลือกบาง ผิงเปลือกสี
น้ำตาล ผิวเรียน เนื้อ นิ่ม เนื้อละมุดมีสีน้ำตามอมแดง น้ำตาลอมเหลือง ไส้กลางผลเป็นสีขาวนวล
เมลด็ สีดำเปน็ มนั แบนเรยี ว 2-5 เมล็ดอย่กู ลางผล ใหเ้ ลือกผลทีข่ ั้วยังติดอยู่ เนอื้ แน่น ไมม่ ีรอยช้ำ ล้าง
ก่อนนำไปสลกั เมอื สลกั แล้วเกบ็ ผลงานใส่ กล่อง แชต่ เู้ ย็นชอ่ งธรรมดาทนั ที

พทุ รา

มีมากมายหลายพันธุ์ ทั้งพุทราไทยลูกกลมเล็ก พุทราแอปเปิลลูกกลมใหญ่ และพุทราลูกรี
ปลายแหลม นิยมนำ พทุ ราแอปเปิลและพุทราลกู ยาวรีมาสลกั เลอื กลกู ใหญ่ ผวิ เปลือกสด ไม่มีรอยช้ำ
หรอื แมลงกดั แทะ แกก่ ำลังดี เนอ้ื จะไมแ่ ข็ง สลักได้ง่าย ชิ้นงานทสี่ ลักเสร็จแลว้ ไมค่ วรแช่น้ำ เพราะใน
เนอ้ื ของพทุ รามีเมือกอยู่แลว้ จะทำให้ เกิดเมือกมากขน้ึ และเสียเร็ว สลกั พุทราเพอื่ รบั ประทาน เลือก
พทุ ราทแี่ กจ่ ดั แตไ่ ม่ถงึ กบั สุก ผวิ เปลือกสดไมด่ ำ นิยมสลักลวดลายใบไม้ เช่น ใบไม้ลายฉลุ ใบไมส้ ลักริม
จดั ใสถ่ าดบุฟเฟ่ต์รวมกบั ผลไมอ้ ืน่ ๆ เสิร์ฟพรอ้ มพรกิ เกลอื ในงานเลยี้ งหรอื ในจานท่ี จดั เสิร์ฟสลกั พุทรา
เพื่อตกแต่งหรือจัดแสดง เลือกผลขนาดเท่าๆกัน หรือจะคละผลเล็กผลใหญ่ก็ได้ พุทราต้อง แก่จัด
นยิ มสลักทั้งผลสลกั ด้วยลายกลีบดอกรักเร่ลายคชกริชขวาง หรือสลกั เป็นดอกบวั จัดใส่ถาดผลไม้รวม
ท่ีมี ผลไม้ชนิดอ่ืน เพื่อประดบั บนโต๊ะอาหาร พทุ ราลกู เล็ก งานท่สี ลกั ท้ังผลก็สามารถนำมารับประทาน
ไดส้ ะดวก เชน่ กัน

แก้วมังกร

ผลรูปสีชมพจู ดั แตก่ ลีบเลีย้ งยังเปน็ สีเขยี วอยู่ คล้ายเปลวไฟของมงั กร เมื่อผ่าผลจะเห็นเปลอื ก
สีชมพูสดหนา ราวๆ 2-3 มลิ ลิเมตร ถดั จากเปลอื กเข้าไปเปน็ เนื้อสขี าว มีเมลด็ คล้ายเมล็ดแมงลกั ฝงั ตัว
อยู่ในเนือ้ เป็นจำนวน มากดังนัน้ จงึ นำมาสลักไดง้ านชิ้นสวน สีสันงามตา ให้เลือกผลแก้วมังกรขนาด
เหมาะมือ ผิวสดใส ขั้วยังเขียวอยู่ เนื้อแน่น ผิวไม่มีรอยช้ำ ล้างให้สะอาดกอ่ นนำไปสลกั นำชิ้นงานใส่
กล่อง เกบ็ ไวใ้ นตเู้ ยน็ ช่องธรรมดา

23

บทท่3ี

3.1 จดุ ประสงค์

1. นำมาใช้ได้ในชีวติ ประจำวัน - สามารถตัด แต่งผัก ผลไม้ เป็นชิ้นเป็นคำมีความสวยงามและ เพ่ือ
ความสะดวกในการรับประทาน

2. นำมาใช้ในโอกาสพิเศษ ตามงานเลี้ยงต่างๆ - สามารถแกะสลักผัก ผลไม้ เพื่อนำไปจัดตกแต่ง
อาหารต่างๆ เช่น แกะสลักผักหรือผลไม้เป็นผอบเพื่อใส่ อาหาร และใช้ในการตกแต่งสถานที่ให้ดู
สวยงามน่าชมได้อีกด้วยเชน่ การแกะสลักแตงโมหรอื แคนตาลูปทั้งผล เพื่อตกแต่งสถานที่ในงานให้
สวยงาม

3. สร้างสมาธิใหก้ ับผู้ทีแ่ กะสลัก - การแกะสลักผัก ผลไม้จะต้องมีสมาธิ ไม่เช่นนั้นอาจเกิดอุบัติเหตุ
จากมดี ทใ่ี ชใ้ นการแกะสลกั ได้ และช้ินงานที่ ได้จะมีความประณตี สวยงามไม่มีรอยช้ำตามต้องการ

4. เสริมสร้างความคดิ ริเริ่มสร้างสรรค์ - เมื่อผู้แกะสลักเรยี นรูว้ ิธีการแกะสลักอย่างชำนาญแลว้ จะมี
ความเขา้ ใจและสามารถสรา้ งสรรคล์ วดลายใหม่ ได้ตามความตอ้ งการ

5. สร้างความภาคภูมิใจแก่ตัวเอง - การแกะสลกั ถือเป็นงานที่มคี วามยากอย่างหนึ่ง แต่หากได้มีการ
เรียนรอู้ ยา่ งมรี ะบบ มขี นั้ ตอน และใช้ ระยะเวลาในการฝึกฝน จะสามารถทำไดอ้ ยา่ งงา่ ยดายและเกิด
ความภาคภมู ิใจในตนเอง

6. อนุรกั ษ์สบื สานศิลปะการแกะสลกั ของไทย - ปัจจุบนั มีผู้สนใจงานดา้ นแกะสลักผักและผลไม้อย่าง
จริงจังนอ้ ยลง เนื่องจากค่านิยมมกี ารเปล่ียนแปลงไป แต่ ยงั มผี ้สู นใจท่ีจะเรียนรู้การแกะสลักผักและ
ผลไม้ เพื่อใช้เปน็ ส่วนหนึ่งของการประกอบอาชีพในต่างประเทศ และการแกะสลักผักและผลไม้เป็น
วิชาหน่ึงของการศกึ ษาในสาขาคหกรรมศาสตร์ จึงเป็นสิง่ ท่ียังมกี ลุ่มคนทีม่ ี การอนรุ ักษ์สืบทอดให้คง
อยตู่ อ่ ไป

24

3.2 รปู ทรงของผักและผลไม้

ผกั และผลไมใ้ นประเทศไทยมีมากมายหลายชนิดโดยทว่ั ไปจะมีรูปทรงกลม และรูปทรงกระบอก ซ่ึง
เปน็ รูปทรงพน้ื ฐานในการแกะสลักไดท้ กุ ลวดลาย ผักและผลไมส้ ามารถแบง่ ออกเป็น ๒ ประเภทคอื

1. ผลไม้ที่มีเนื้อบาง จะสามารถแกะสลักได้ไม่มากนัก และเหมาะกับการปอกคว้าน เพื่อการ
รบั ประทาน เช่น ชมพู่ พทุ รา ละมดุ มะปราง เงาะ

2. ผลไม้เน้อื หนา จะสามารถปอก คว้าน ตัดแตง่ ใหเ้ ป็นชิน้ ทีม่ ีรูปร่างตามต้องการ เพอ่ื การรับประทาน
และ แกะสลักได้ตามความต้องการ ของผู้แกะสลัก เช่นแตงโม แคนตาลูป มันแกว มะม่วง มะละกอ
การเลือกซอื้ ผลไมเ้ พอื่ การแกะสลกั

1. เลือกตามฤดกู าลท่มี ี จะไดผ้ ลไม้ทม่ี ีความสด และราคาถูก

2. เลือกให้ตรงกับความต้องการหรือวัตถุประสงค์ในการแกะสลัก เช่นเพื่อการปอกคว้าน เพื่อการ
แกะสลักเปน็

ภาชนะ

1. เลือกให้มีขนาดเหมาะสมกับผลงานที่จะแกะสลัก โดยเฉพาะการแกะสลักภาชนะจะต้องเลือก
รูปทรงและ ขนาดใหเ้ หมาะสมกบั การใชง้ าน

2. เลอื กให้สด สวยตามลกั ษณะของผลไมท้ ี่แกะสลัก ทั้งผิวพรรณ และอายขุ องผลไม้

25

3.3 แกะสลกั ผกั และผลไม้

วธิ ีการแกะใบด่างจากแตงลา้ น

1.หัน่ แตงลา้ นยาวประมาณ 3 น้วิ จากนั้นแบง่ 3 ชน้ิ ตามรอยรอ่ งเมด็

2.ขึ้นทรงใบไม้ โดยการปาดเฉียงดา้ นตรงข้ามกัน แล้วขึ้นเสน้ กลางใบ โดยการลากเส้นสองเส้นขนาน
กัน ให้สน้ิ สดุ ปลายเส้นกอ่ นถึงปลายใบประมาณครง่ึ เซ็นติเมตร จากน้ันเอยี งมีด 45 องศาขนานเส้นที่
กรดี ไว้ เพ่อื ให้ไดเ้ สน้ กลางใบ

3.ทำลายใบ โดยการเอียงมีด 45 องศา ซา้ ย ขวาให้ปลายมีดบรรจบกนั ทั้งสองฝัง่

4.จากน้นั ทำขอบใบ โดยการโค้งมีดขนานกบั ลายใบท่ที ำไว้

Tips : หากต้องหารให้ใบแข็งเป็นรปู ทรง และไม่เปลยี่ นสี ใหผ้ สมน้ำเย็นใสส่ ารสม้ เพียงเล็กน้อย เมื่อ
แกะเสร็จแล้ว ให้นำใบลงไปแกวง่ แลว้ นำขึน้ สะเดด็ นำ้ เก็บใสภ่ าชนะไมใ่ หถ้ กู อากาศแช่เย็นทนั ที

26

วิธีการแกะลายฉลุจากแครอท
1.หั่นแครอทเป็นท่อนยาวประมาณ 3 นิ้ว จากนั้นหั่นแครอทตามยาวเป็นแผ่น ขึ้นทรงใบไม้แบบ
เดียวกบั ทำแตงล้าน
2.ขึ้นเส้นกลางใบแบบฉลุโดยการกรีดมีดลงบนแครอท ห่างจากโคนใบประมาณครึ่งเซ็นติเมตร และ
สนิ้ สุดกอ่ นถึงปลายใบครึง่ เซน็ ติเมตร
3.เรมิ่ ฉลุลาย โดยการกรีดมดี เป็นทรงหยดนำ้ ท้งั สองฝงั่ แล้วทำขอบใบ

27

วิธีการแกะใบฉลุแบบมีเส้นกลางใบจากแอปเปิล
1.ผ่าครึ่งแอปเปล้ิ จากน้นั แบ่งให้ได้ 8 ชน้ิ ต่อ 1 ลกู ผ่าแกนกลางออก
2.ปาดส่วนทีต่ อ้ งการให้เปน็ ปลายใบใหแ้ หลม
3.ขึ้นเสน้ กลางใบแบบแตงล้าน จากนัน้ ฉลลุ ายแบบแครอท แล้วทำขอบใบ
Tips : นำน้ำเย็นผสมเกลือหรือน้ำตาลเล็กน้อย ไว้สำหรับแช่แอปเปิ้ลที่แกะเสร็จแล้ว จากนั้นนำข้นึ
สะเด็ดนำ้ เก็บใสภ่ าชนะไมใ่ หส้ ัมผัสอากาศแชเ่ ย็นทนั ที
สำหรับผกั หรือผลไม้ท่จี ะทำปฏิกริยาสัมผัสกบั อากาศแลว้ เปล่ียนสี วิธเี ลอื กว่าจะแช่เกลือ น้ำตาลหรือ
น้ำมะนาวเพื่อป้องกันการออกซิเดชั่น ให้เลือกจากชนิดอาหารที่นำไปทำ เช่น มะเขือเปราะ นำไป
ทำอาหารประเภทแกงให้แช่น้ำเกลอื เพื่อเสรมิ รสในน้ำแกง พริกขี้หนทู ีจ่ ะใส่ในยำ แช่ด้วยน้ำมะนาว
เพียงเล็กน้อย ป้องกันการเปลี่ยนสี และเสริมรสในยำ “แอปเปิล” กินเป็นผลไม้สด แนะนำให้แช่
นำ้ เกลือ หรือนำ้ ตาลเจอื จาง เปน็ ต้น

28

วิธีการแกะดอกเบญจมาศจากฟกั ทอง
1.เกลาฟกั ทองใหเ้ ปน็ ทรงหลงั เต่า ขนึ้ เกสร โดยการกรีดเส้นเป็นวงกลม แล้วเอยี งมีด 45 องศาทำร่อง
เกสร
2.ทำกลีบเกล็ดปลา ลากเป็นเส้นครึ่งวงกลมให้เสร็จรอบชั้น จากนั้นปาดเนื้อฟักทองออกเพื่อให้กลีบ
ดอก ทำเรียงจากช้ันนอกเข้าช้นั ในไปเรื่อย ๆ
3.ทำกลีบด้านนอก ด้วยวิธีการเดียวกับการทำชั้นเกสร เมื่อฐานดอกใหญ่พอสมควรแล้วก็ปาดนำตวั
ดอกออก
Tips : หากต้องการทำเกบ็ ไวใ้ ช้หลายวัน หา้ มให้ฟกั ทองสมั ผัสน้ำ เพราะจะทำใหเ้ นา่ ให้ห่อกระดาษ
ทิชชู่และพลาสติกแรป จากนั้นนำแช่เย็น ก่อนจะใชง้ านให้นำมาล้างน้ำ หากต้องการนำไปประกอบ
อาหาร ให้แชน่ ำ้ ปนู ใส 10-15 นาทกี อ่ นใชง้ านเพือ่ ใหเ้ นอื้ ฟักทองไมเ่ ละ

29

วิธีการแกะลายกลบี รวงขา้ วจากแตงโม
1.เอียงมดี 45 องศาเจาะกลางลกู แตงโมแลว้ หมนุ เป็นวงกลมใหเ้ ปน็ หลมุ ทรงพีระมิดกลบั หวั
2.ทำกลบี รวงข้าว โดยการกรดี มีดเป็นทรงเมด็ ข้าว ใหป้ ลายกลบี สบกันแบบติดเปลือกเขียวเพ่ือความ
สวยงาม ทำซ้ำกนั ไปเรอื่ ย ๆ จนเกอื บถึงคร่ึงลูก
3.มื่อทำจนเกือบถึงครึ่งลูกแล้ว ให้ปาดเรียบด้านล่างเพื่อโชว์กลีบดอก หรือจะทำลายใบไม้ก็ได้เพื่อ
ความสวยงาม
Tips : นำผลงานแช่นำ้ เย็นจดั ก่อนจัดโชว์ เพือ่ ใหก้ ลบี เด้งสวย

30

วิธกี ารแกะดอกกุหลาบจากมะเขอื เทศ
1.ปอกเปลอื กมะเขอื เทศโดยเรมิ่ จากขั้ว โดยใหเ้ สน้ กว้างเสมอกันและห้ามขาด
2. เม่ือปอกจนถึงก้นลูก เร่มิ มว้ นโดยเริ่มจากฝง่ั ขว้ั ท่เี ราปอก
3. ม้วนไปเร่ือยๆ จนส้นิ สุดเปลอื กทีป่ อกจะได้เปน็ ดอกกุหลาบ
Tips : ต้องประคองเปลือกไมใ่ ห้หลดุ จากกันตลอดเวลท่มี ้วน เม่ือทำเสรจ็ ใหร้ ีบเก็บใสภ่ าชนะท่ีไม่โดน
อากาศแช่เย็นทนั ที เพือ่ ปอ้ งกันการเห่ียว

31

บทท่ี 4 ผลการดำเนินการ
ผลการดำเนนิ การ

จากการคน้ คว้าเรอื่ งการแกะสลักผกั ผลไม้ ผู้ศกึ ษาไดเ้ สนอผลการดำเนนิ
การศกึ ษา ดังน้ี
สง่ิ ทไ่ี ดจ้ ากการศึกษาค้นควา้
1. สามารถตัด แตง่ ผัก ผลไม้ เป็นชิน้ เป็นคำมคี วามสวยงามและ เพอ่ื ความสะดวกในการรบั ประทาน
2. สามารถแกะสลกั ผกั ผลไม้ เพ่ือนำไปจดั ตกแตง่ อาหารต่างๆ เช่น แกะสลักผักหรือผลไม้เป็นผอบ
เพ่ือใส่ อาหาร และใช้ในการตกแต่งสถานท่ีให้ดูสวยงามน่าชมได้อกี ดว้ ยเช่น การแกะสลกั แตงโมหรือ
แคนตาลูปท้งั ผล เพื่อตกแตง่ สถานท่ใี นงานให้สวยงาม
3. การแกะสลกั ผกั ผลไมจ้ ะตอ้ งมีสมาธิ ไมเ่ ชน่ นน้ั อาจเกิดอุบัตเิ หตจุ ากมีดท่ใี ชใ้ นการแกะสลกั ได้ และ
ช้นิ งานท่ี ไดจ้ ะมีความประณีตสวยงามไม่มรี อยช้ำตามต้องการ
4. เม่อื ผู้แกะสลกั เรยี นรูว้ ิธกี ารแกะสลักอยา่ งชำนาญแล้ว จะมคี วามเข้าใจและสามารถสร้างสรรค์
ลวดลายใหม่ ไดต้ ามความตอ้ งการ
5. การแกะสลกั ถอื เป็นงานทีม่ คี วามยากอยา่ งหนง่ึ แตห่ ากได้มกี ารเรยี นรูอ้ ยา่ งมรี ะบบ มีขนั้ ตอน และ
ใช้ ระยะเวลาในการฝึกฝน จะสามารถทำได้อย่างง่ายดายและเกดิ ความภาคภูมใิ จในตนเอง

32

บทท่ี 5
สรปุ อภปิ รายผลและขอ้ เสนอแนะ
รายงานเรอ่ื ง การแกะสลักผกั ผลไม้ สามารถสรุปและอภิปรายผลการดำเนนิ การ ดังน้ี
สรปุ ผลการศกึ ษา
การจดั ทำรายงานเรอื่ งการแกะสลกั ผักผลไม้ สามารถสรปุ ได้ ดงั นี้
1.มผี ู้สนใจงานด้านแกะสลักผกั และผลไม้อย่างจรงิ จังน้อยลง เน่อื งจากคา่ นิยมมกี ารเปล่ียนแปลงไป
แต่ ยังมผี ้สู นใจท่ีจะเรียนรู้การแกะสลักผกั และผลไม้ เพือ่ ใช้เป็นสว่ นหน่งึ ของการประกอบอาชีพใน
ต่างประเทศ และการแกะสลักผักและผลไม้เปน็ วชิ าหนึง่ ของการศกึ ษาในสาขาคหกรรมศาสตร์ จึงเป็น
สง่ิ ท่ยี งั มกี ลมุ่ คนทม่ี ี การอนุรักษ์สืบทอดใหค้ งอย่ตู ่อไป
2.การแกะสลกั ผัก ผลไม้จะตอ้ งมีสมาธิ ไม่เชน่ นน้ั อาจเกิดอบุ ตั เิ หตุจากมีดท่ใี ชใ้ นการแกะสลักได้ และ
ชนิ้ งานท่ี ไดจ้ ะมคี วามประณตี สวยงามไมม่ รี อยชำ้ ตามตอ้ งการ
3.เมื่อผแู้ กะสลักเรยี นรวู้ ิธีการแกะสลักอยา่ งชำนาญแลว้ จะมคี วามเขา้ ใจและสามารถสร้างสรรค์
ลวดลายใหม่ ไดต้ ามความตอ้ งการ การแกะสลักถือเปน็ งานทีม่ ีความยากอยา่ งหน่ึง แตห่ ากได้มีการ
เรยี นรู้อยา่ งมีระบบ มีข้ันตอน และใช้ ระยะเวลาในการฝกึ ฝน จะสามารถทำได้อยา่ งงา่ ยดายและเกิด
ความภาคภูมใิ จในตนเอง
ขอ้ เสนอแนะ
การจัดทำรายงานเรื่องการแกะสลักผักผลไม้ มีขอ้ เสนอแนะ ดังน้ี
1.ขอ้ เสนอแนะเพอื่ นำผลการศกึ ษาคน้ ควา้ ไปใช้
1.1 ตอ้ งมีความพยายามและความอดทนในการนั่งแกะสลกั
1.2 เลือกใชผ้ กั และผลไมท้ ส่ี ดสะอาดเพอื่ เหมาะแกก่ ารแกะสลักท่งี ่ายและสวยงามมากขึ้น
1.3 เก็บรกั ษาผกั ผลไม้ท่แี กะสลักแล้วใหอ้ ยู่คงนาน

33

บรรณานุกรม

“ประวตั ิความเป็นมาของการแกะสลกั ,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถึงไดจ้ าก: https://sites.google.com/
site /,2021 [สบื ค้นเมื่อ 1 มกราคม 2565].

“เปิดตารา แกะสลกั ผกั และผลไมฉ้ บบั พนื้ ฐาน พรอ้ มเคล็ดลบั สาหรบั มอื ใหม่,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถึง
ไดจ้ าก:https://www.wongnai.com/food-tips/vegetable-and-fruit-carving/,2021
[สบื ค้นเมือ่ 1 มกราคม 2565].

“แกะสลกั แบบไทย,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถึงไดจ้ าก: https://shorturl.asia/SogRx/,2021 [สืบค้นเม่ือ
1 มกราคม 2565].

“วชิ าการแกะสลกั ผกั ผลไม,้ ” [ออนไลน]์ . เขา้ ถึงไดจ้ าก: https://shorturl.asia/Y8w76/,2021
[สืบค้นเมอ่ื 1 มกราคม 2565].

“การแกะสลกั อย่างถกู วิธี,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://shorturl.asia/jQStT/,2021
[สบื ค้นเมื่อ 1 มกราคม 2565].

“การแกะสลกั แบบไทย,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถึงไดจ้ าก: https://shorturl.asia/giCxT/,2021 [สบื คน้
เมอ่ื 1 มกราคม 2565].

“การแกะสลกั พนื้ ฐานงานแกะสลกั ,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://shorturl.asia/GE4Ka/
,2021 [สืบค้นเมือ่ 1 มกราคม 2565].

“ผกั ผลไม้เหมาะแก่การแกะสลกั เพื่องานธุรกจิ ,” [ออนไลน์]. เข้าถงึ ได้จาก: https://sites.
google.com/site/kwancream254466/,2021 [สืบค้นเม่อื 1 มกราคม 2565].

“ศลิ ปะการแสดงงานฝีมอื การแกะสลกั ,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถึงไดจ้ าก: https://uniquecrafts
thailand.wordpress.com/,2021 [สบื ค้นเม่ือ 1 มกราคม 2565].

“ศนู ยก์ ารสอนการแกะสลกั ,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://shorturl.asia/z5Emy/,2021
[สบื ค้นเมื่อ 1

มกราคม 2565].