Nota digital biologi_10.4-10.6

NOTA DIGITAL BIOLOGI

SUBTOPIK 10.4-10.6

10.4 MEKANISME PEMBEKUAN DARAH
KEPERLUAN MEKANISME PEMBEKUAN DARAH

JARI TERLUKA

Darah akan mengalir sehingga Sebenarnya proses Pengaliran darah
tekanan secara langsung dikenakan pembekuan darah berlaku dihentikan

PEMBEKUAN DARAH

Menghentikan atau meminimumkan Mencegah kemasukan Tekanan darah
kehilangan darah mikroorganisma spt bakteria dapat dikekalkan

KEHILANGAN DARAH TERLALU BANYAK

Menurunkan tekanan darah ke paras berbahaya

ISU KESIHATAN YANG BERKAITAN PEMBEKUAN DARAH

DALAM KEADAAN NORMAL

Penyakit berkaitan
Disebabkan bahan salur darah
Darah tidak antigumpal seperti a) Hemofilia
membeku dalam Heparin
salur darah yang b) Trombosis

tidak rosak

c) Embolisme

MEKANISME PEMBEKUAN DARAH

Bahan yang membentuk bahan TROMBOKINASE
pengaktif (trombokinase) dalam (dengan bantuan ion kalsium
plasma darah :
• Platlet yang bergumpal dan vitamin K)
• Sel yang rosak
• Faktor pembeku menukar TROMBIN
(protein plasma aktif bertindak sebagai enzim)
PROTROMBIN
(protein plasma tak aktif)

Fibrinogen (larut) menukar Fibrin (tak larut)

FIBRIN

• Sejenis gentian protein berupa bebenang
• Membentuk jaringan pada permukaan

luka menjerat eritrosit
• Menutup luka mengelak kehilangan darah

BAHAN PENGAKTIF TROMBIN
(TROMBOKINASE)

PROTROMBIN

Salur darah FIBRINOGEN FIBRIN (TAK Pembekuan
rosak (LARUT) LARUT) darah

Platlet tergumpal bersama Bebenang
sel darah merah fibrin

SALUR DARAH ROSAK PLATLET YANG TERGUMPAL PEMBEKUAN DARAH
Mencetus penghasilan faktor pembeku Bebenang fibrin (tak larut)
yang terdapat dalam plasma darah membentuk jaringan menutup luka

PENYAKIT BERKAITAN SALUR DARAH

HEMOFILIA TROMBOSIS EMBOLISME

Menghalang darah Pembentukan darah beku Darah beku diangkut
membeku aliran darah
Punca :
Penyakit keturunan a) Kerosakan dalam Darah beku dikenali
kekurangan faktor salur darah sebagai Embolus
b) Pengaliran darah
pembeku terlalu perlahan Jika embolus tersekat di
Pendarahan berlebihan sehingga faktor dalam salur darah yang
pembeku terkumpul kecil MAKA aliran darah
akibat luka kecil @
lebam menyebabkan akan terhenti

kematian

HEMOFILIA – KEKURANGAN FAKTOR PEMBEKU

EMBOLISME

SALUR DARAH VENA DI KAKI PENGALIRAN TROMBOSIS
DARAH
NORMAL

PENYAKIT BERKAITAN SALUR DARAH

10.5 KUMPULAN DARAH MANUSIA

KUMPULAN ANTIGEN PADA SEL ANTIBODI BOLEH BOLEH KESAN JIKA
DARAH MENERIMA MENDERMA PENDERMA DAN
DARAH MERAH DALAM SERUM DARIPADA KEPADA PENERIMA TIDAK
SEPADAN
DARAH A dan AB

A Antigen A Anti-B A dan O
sahaja

B Antigen B Anti-A B dan O B dan AB PENGAGLUTINAN
sahaja
(penggumpalan)

AB Antigen A dan Tiada A, B, AB dan AB
Antigen B O

O Tiada Anti-A dan O A, B, AB dan
Anti-B O

ANTIBODI DALAM PLASMA DARAH

JENIS DARAH JENIS ANTIGEN JENIS ANTIBODI
(DIPERMUKAAN SEL DARAH MERAH) (DALAM PLASMA DARAH)
A
B A Anti-B
AB B Anti-A
O A dan B
- -
Anti-A dan Anti-B

ANTIBODI MENYERANG ANTIGEN YANG SEPADAN DENGANNYA
(PENGGUMPALAN DARAH) dan (KEMATIAN)

Antibodi Anti-A Menyerang antigen A

Antibodi Anti-B Menyerang antigen B





FAKTOR RHESUS

SEJENIS ANTIGEN LAIN PADA PERMUKAAN SEL DARAH MERAH

Faktor Rhesus (faktor Rh)

Rh-positif

Mengandungi faktor Rh atau antigen D

Rh-negatif

Tidak mempunyai faktor Rh atau antigen D

FAKTOR RHESUS

SITUASI PERTAMA FAKTOR RHESUS

Darah Darah Darah Penerima
Penerima Penderma menghasilkan
Rh-negatif Rh-positif antibodi Rhesus /
antibodi anti-D

SITUASI KEDUA FAKTOR RHESUS

Darah Menerima Antibodi Rhesusnya
Penerima mengakibatkan
Rh-negatif kali kedua pengaglutinan sel
(telah wujud darah penderma
antibodi Rh-positif MAKA
Maut kepada
anti-D) Penerima

FAKTOR RHESUS DAN KEHAMILAN

IBU(Rh-negatif) MASALAH TIMBUL JIKA FETUS (Rh-positif)

AYAH (Rh-positif)

DALAM BULAN TERAKHIR KEHAMILAN

Serpihan sel darah fetus Mengandungi antigen D Merentasi plasenta ke sistem
peredaran darah ibu

SEL DARAH PUTIH DALAM DARAH IBU BERTINDAK BALAS

Menghasilkan Mengalir semula ke Memusnahkan sel darah merah bayi Rh-positif
antibodi anti-D sistem peredaran fetus sebelum @ sejurus selepas kelahiran

FAKTOR RHESUS DAN KEHAMILAN

Ibu Rh-negatif Fetus Rh-positif Antibodi anti- Pada kehamilan
Fetus Rh-positif mempunyai antigen D D kekal seterusnya, jika
masuk ke sistem dalam sistem fetus Rh-positif,
Rh-negatif (wanita) peredaran darah ibu peredaran antibodi ibu akan
Rh-positif (lelaki) darah ibu meyerang sel
Sel darah putih ibu darah merah fetus
menghasilkan antibodi anti-D dan membawa
dan mengalir semula ke fetus maut pada fetus

FAKTOR RHESUS DAN KEHAMILAN

KEPEKATAN ANTIBODI IBU TERHASIL TIDAK MENCUKUPI

Memberi kesan kepada anak pertama Antibodi anti-D kekal dalam sistem peredaran darah ibu

MASALAH TIMBUL JIKA

Anak kedua juga Rh- Antibodi anti-D sedia ada dalam Merentasi plasenta & memusnahkan
positif darah ibu sel darah merah fetus

Fetus kedua Rh-positif ERYTHROBLASTOSIS FETALIS
akan mati
Jika tidak diganti dengan darah Rh-negatif (proses pemindahan darah)

Ibu Rh- Antibodi
negatif anti-D ibu
menyerang
Plasenta Antibodi anti-D sel darah
kekal dalam ibu fetus
Fetus
pertama Fetus kedua
Rh Rh positif
positif yang
mempunyai
Fetus Rh Antigen D

positif

(Antigen D)

KEHAMILAN PERTAMA DIANTARA KEHAMILAN KEHAMILAN KEDUA

FAKTOR RHESUS DAN KEHAMILAN

KEPEKATAN ANTIBODI IBU TERHASIL TIDAK MENCUKUPI

Memberi kesan kepada anak pertama Antibodi anti-D kekal dalam sistem peredaran
darah ibu

MASALAH TIMBUL

Anak kedua juga Rh- Antibodi anti-D sedia ada dalam Merentasi plasenta & memusnahkan
positif darah ibu sel darah merah fetus

Fetus kedua akan mati ERYTHROBLASTOSIS FETALIS

Jika tidak diganti dengan darah Rh-negatif (proses pemindahan darah)

FAKTOR RHESUS DAN KEHAMILAN

KEADAAN TIDAK SERIUS BAYI MUNGKIN MENGHIDAP

Anemia – penghidap menjadi mudah Kecacatan akal
letih dan lemah

MASALAH BOLEH DIATASI

Rawatan pada ibu Menggunakan globulin Menghentikan
anti-Rhesus selepas pembentukan antibodi
kehamilan pertama
anti-D

NORMAL ANEMIA – KEKURANGAN
SEL DARAH MERAH UNTUK
MENGANGKUT OKSIGEN

10.6 ISU KESIHATAN BERKAITAN SISTEM PEREDARAN MANUSIA
KEPERLUAN SISTEM PEREDARAN YANG SIHAT

SISTEM PEREDARAN SIHAT

Kesihatan menjadi optimum

AMALAN SISTEM PEREDARAN SIHAT

Pengambilan makanan seimbang rendah lemak Sentiasa bersenam

AMALAN SISTEM PEREDARAN SIHAT

Tidak merokok Tidak mengambil minuman beralkohol

PENYAKIT KARDIOVASKULAR
SALAH SATU PUNCA UTAMA KEMATIAN DI MALAYSIA

ATEROSKLEROSIS

Pembentukan dan pemendapan plak Plak menyumbat & menyempitkan
pada dinding dalam arteri lumen salur darah

PLAK TERBENTUK DARIPADA

Kolesterol Lipid Tisu otot yang mati Platlet yang tergumpal

Bermula dengan ATERIOSKLEROSIS Arteri mengeras & hilang
aterosklerosis Kalsium mendap pada kekenyalannya

plak

ATEROSKLEROSIS

PERBEZAAN KEADAAN ARTERI

ARTERI NORMAL ATEROSKLEROSIS ATERIOSKLEROSIS

Plak Kalsium mendap
pada plak





PENYAKIT KARDIOVASKULAR
SALAH SATU PUNCA UTAMA KEMATIAN DI MALAYSIA

HIPERTENSI

Pengaliran darah sukar Menyebabkan arteri halus pecah

STROK

Arteri halus pecah di otak Disebabkan darah beku (trombus)

STROK

Menyekat aliran darah di otak

HIPERTENSI

BACAAN TEKANAN DARAH NORMAL
120/80

BACAAN PESAKIT DARAH TINGGI
220/110

STROK PENDARAHAN

OTAK KEKURANGAN SALUR DARAH
OKSIGEN PECAH

DARAH BEKU
(TROMBUS)

PENYAKIT KARDIOVASKULAR
SALAH SATU PUNCA UTAMA KEMATIAN DI MALAYSIA

ANGINA (SAKIT DADA YANG KUAT)

Lumen arteri koronari (arteri Kekurangan bekalan oksigen
di jantung) menjadi sempit ke otot jantung

PENGINFARKAN MIOKARDIUM (SERANGAN JANTUNG)

Arteri tersumbat sepenuhnya

ANGINA DAN SERANGAN JANTUNG

ARTERI ARTERI SAKIT DADA
NORMAL SEMPIT YANG KUAT

JANTUNG

PLAK

ARTERI KORONARI
TERSUMBAT

SETELAH MEMAHAMI SUBTOPI 10.4-10.6