รายงานการเลือกซื้ออาหารสด

คานา

รายงานฉบบั น้ีเป็นส่วนหน่ึงของวชิ าการงานอาชีพพ้นื ฐาน ในระดบั ช้นั มธั ยมศกึ ษาปี ที่ 3
โดยมีจุดประสงค์ เพื่อการศกึ ษาความรู้ที่ไดจ้ ากเรื่องการเลือกซ้ือของสด ท้งั น้ีในรายงานฉบบั น้ี
มีเน้ือหาซ่ึงประกอบดว้ ยความรู้เกี่ยวกบั การซ้ือของสดท่ีถกู วธิ ี คุณประโยชนจ์ ากอาหารท่ีซ้ือมา
ตลอดจนการนาเอาสิ่งท่ีอยใู่ นรายงานฉบบั น้ีมาประยกุ ตใ์ ชใ้ หเ้ กิดความเขา้ ใจกนั อยา่ งทว่ั ถึง

ผจู้ ดั ทาไดเ้ ลือกหวั ขอ้ น้ีในการทารายงาน เนื่องมาจากเป็นเรื่องที่น่าสนใจ เป็นเรื่องใกล้
ตวั รวมท้งั แสดงใหเ้ ห็นถึงการเปล่ียนแปลงทางโครงสร้างของสังคม ที่มีโลกออนไลนม์ าเป็น
ส่วนสาคญั ผจู้ ดั ทาตอ้ งขอขอบคุณ อาจารณ์ศิริรักษ์ สมพงษ์ ผใู้ หค้ วามรู้และแนวทางการศกึ ษา
หวงั วา่ รายงานฉบบั น้ีจะใหค้ วามรู้และเป็นประโยชนแ์ ก่ผอู้ ่านทุกๆ ท่าน หากมีขอ้ เสนอแนะ
ประการใด ผจู้ ดั ทาขอรับไวด้ ว้ ยความขอบพระคุณยงิ่

สารบัญ หน้า

หัวข้อ 2

คานา 3
สารบัญ
ความหมายของอาหารสด 4
วธิ กี ารเลอื กซื้ออาหารสด
5-11
-ปลา
-เนือ้ ววั 5
-เนือ้ หมู 6
-เนือ้ ไก่ 7
-หอย 8
-ก้งุ 9
-ปลาหมกึ 10
การเกบ็ ถนอมอาหารสด 11
คุณประโยชน์ของอาหาร
บทละครเรื่องการเลอื กซื้ออาหารสด 12-13
บรรณานุกรม
14-15

16-17

18

ความหมายของอาหารสด

ของสดหมายถึงอาหารที่มีลกั ษณะเน่าเสียไดง้ ่าย ตอ้ งหาซ้ือบ่อยๆ ไดแ้ ก่อาหารประเภทเน้ือสตั ว์
ไข่ กะทิ ผกั ผลไมต้ ่างๆ เพื่อใหอ้ าหารมีรสชาติดีและคุณภาพที่ดี

วธิ ีการเลอื กซือ้ อาหารสด

โภชนาการที่ดีน้ัน มีส่วนสาคัญอย่างมากที่จะทาให้ร่างกายของเราแข็งแรง ปราศจาก
โรคภัยต่างๆ ดังน้ันอาหารที่เรารับประทานอยู่ทุกวนั ควรสะอาดและถูกหลังอนามัย
การเลือกซ้ืออาหารสด จึงจาเป็ นค่ะ

ปลา

ปลาเป็นสุดยอดอาหารท่ีใหโ้ ปรตีนช้นั ดี ไขมนั ท่ีมีประโยชน์ รวมถึงสารอาหารอื่นๆ ที่มี
ประโยชนต์ ่อร่างกาย เช่น สารโอเมกา้ 3 ดงั น้นั ปลาที่เลือกมาทาอาหารตอ้ งสดจริง อาหารถึงจะดู
น่ากินและไดป้ ระโยชนอ์ ยา่ งเตม็ ท่ีค่ะ วธิ ีการเลือกซ้ือกง็ ่ายเลย ปลาท่ีสดจริงตอ้ งเน้ือแน่น ไม่เละ
เม่ือลองกดดูเน้ือปลาตอ้ งเดง้ ด๋ึงคืนสภาพอยา่ งรวดเร็ว ส่วนตาของปลาตอ้ งใสปิ้ งฝังเนน้ ในเบา้ ตา
ไม่ข่นุ ไม่ยบุ หรือตาโบ๋ และเกร็ดปลาตอ้ งเรียงตวั กนั แน่นสวยบนตวั ปลา ถา้ เป็นปลาที่ไม่มีเกร็ด
หนงั ปลาตอ้ งยงั สดค่ะ กล่ินคาวปลาตอ้ งเป็นกลิ่นคาวตามธรรมชาติไม่เหมน็ เน่า เท่าน้ีกไ็ ดป้ ลา
สดใหม่แลว้

เนือ้ ววั

สาหรับคนรักการทานเน้ือ ตอ้ งรู้วธิ ีการเลือกซ้ือดงั น้ีค่ะ ควรเลือกซ้ือเน้ือววั ท่ีมีสีแดงสด เน้ือ
แน่น ลายชดั ไม่หยาบ เม่ือใชน้ ิ้วกดดูจะยดื หยนุ่ ไม่มีรอยบุ๋ม ตอ้ งไม่มีเมด็ สีขาวใสคลา้ ยเมด็ สาคู
เพราะน้นั คือตวั อ่อนของพยาธิตวั ตืด ส่วนเน้ือสนั ควรจะมีสีแดงสดและมีมนั ปรากฏอยเู่ ป็นจุด
เลก็ ๆ ลกั ษณะของไขมนั แตกง่ายสีออกไปทางครีมอ่อน ๆ ไม่มีกล่ินเหมน็ เปร้ียว ไม่มีเมือก เม่ือ
วางไวจ้ ะมีน้าสีแดงออกมา ถา้ ไม่สด น้าจะเป็นสีเหลืองๆ แค่น้ีกจ็ ะไดเ้ น้ือววั ท่ีสดใหม่แลว้ จา้

เนือ้ หมู

การเลือกซ้ือเน้ือหมทู ่ีดี ตอ้ งเป็นเน้ือสีชมพอู ่อนๆ เน้ือไม่แน่นหรือเน้ือแขง็ เกินไป แต่ถา้ เจอเน้ือ
สีแดงสดใส แสดงวา่ เน้ือหมูที่มีสีแดงสดใสน้นั อาจจะใส่สารเร่งกเ็ ป็นได้ แต่ถา้ สีเน้ือมีสีเขียว
คล้า หรือเน้ือดูช้าๆ น้นั หมายความวา่ เน้ือน้นั เสียแลว้ และถา้ เน้ือมีสีซีดๆ หรือเหมือนแช่แขง็ อนั
น้นั คือหมเู ก่าคะ จากน้นั กใ็ ชน้ ิ้วกดดูจะยดื หยนุ่ ไดด้ ี ไม่มีรอยบุ๋มถือวา่ เป็นอนั ใชไ้ ดค้ ่ะ

เนือ้ ไก่ / เนือ้ เป็ ด

วธิ ีเลือกไก่และเป็ดคือ เน้ือไก่และเน้ือเป็ดตอ้ งมีลกั ษณะเน้ือแน่น ผวิ ตึง ไม่เหี่ยวยน่ สีเน้ือสด ไม่
ซีดหรือมีจ้าเขียว ๆ และควรเช็คใตป้ ี ก ขา ตรงลาคอที่ต่อกบั ลาตวั ตอ้ งไม่มีสีคล้า ตอ้ งไม่มีจุด
เลือดออกหรือตุ่มหนอง ไม่มีเลือดคงั่ หรือจุดแดงกระจายตามผวิ หนงั เพราะอาจบ่งช้ีไดว้ า่ ตาย
เพราะโรคติดเช้ือ ตอ้ งไม่มีแผลตามตวั กา้ นคอและรอยเชือดยงั สดอยู่ ลูกตาไม่บุ๋มลึก ไม่มีกลิ่น
เหมน็ ไม่มีเมือกท่ีผวิ เน้ือ เม่ือใชน้ ิ้วแตะ ตอ้ งไม่เป็นรอยบุ๋มตามแรงกด และตอ้ งมีการควกั ไส้
สะอาดเรียบร้อยแลว้

หอย

เวลาที่คุณแม่บา้ นจะซ้ือหอยน้นั ใหด้ ูท่ีเปลือก หากเป็นหอยสดเปลือกจะตอ้ งปิ ดแน่น เม่ือวางทิง้
ไวป้ ากจะอา้ ออก แต่พอเอามือไปแตะ ปากมนั กจ็ ะปิ ดทนั ทีคะ ส่วนหอยแมลงภู่ท่ีแกะเปลือก
แลว้ ใหเ้ ลือกตวั ท่ีมีสีสด ไม่ช้า ตวั หอยยงั ดูเป็นตวั ไม่ขาดรุ่งริ่ง และน้าท่ีแช่หอยตอ้ งไม่ข่นุ มาก
และไม่มีเมือกค่ะ ส่วนหอยนางรมท่ีแกะแลว้ ตอ้ งเลือกที่มีสีสดและมีเยอ่ื บางๆ เกาะอยู่ หอยสด
ใหม่ที่ดีถา้ นาไปแช่น้าหอยตอ้ งจมน้า ถึงจะสดจริง

ก้งุ

วธิ ีเลือกซ้ือกงุ้ ท่ีสดใหม่น้นั เราตอ้ งเลือกที่หวั ติดแน่นกบั ลาตวั กุง้ ที่สดหวั จะไม่เป็นสีดา สีของ
เปลือกกงุ้ มีลกั ษณะธรรมชาติเป็นเงางาม และลาตวั จะตอ้ งใส เน้ือแขง็ แน่น ตากงุ้ จะใส เมื่อใช้
นิ้วกดท่ีตวั กงุ้ จะไม่นุ่มเละ ส่วนหวั ลาตวั และหางจะตอ้ งติดกนั และท่ีสาคญั เลยคือกงุ้ ท่ีสดใหม่
จะตอ้ งมีกลิ่นคาวของกงุ้

ปลาหมึก

วธิ ีการเลือกซ้ือปลาหมึกไม่ยากเลยค่ะ แค่ตอ้ งเลือกปลาหมึกที่เน้ือแน่น ไม่เละ ตวั ออกกลมไม่
แบนมาก ตาของปลาหมึกจะออกดาๆ ไม่ข่นุ หวั จะไม่ยดื ออกจากตวั มากนกั ไม่มีกล่ินฉุนของ
ฟอร์มาลีน

การเกบ็ ถนอมอาหาร

การซ้ือวตั ถุดิบมาประกอบเมนูสุดพิเศษโดยทวั่ ไปหลายครอบครัวมกั จะซ้ือกลบั มาเป็น
กิโลกรัม เพอื่ เกบ็ ไวท้ าในหลายๆ ม้ือ เพือ่ ประหยดั เวลาในการเดินทาง หรือแมก้ ระท้งั ตอนลด
ราคา ดงั น้นั การถนอมอาหารจึงเป็นข้นั ตอนสาคญั ต่อเกบ็ รักษาเพื่อไม่ใหอ้ าหารเกิดการเน่าเสีย
คงความสดใหม่ และคงรสชาติความอร่อย

การเกบ็ เนือ้ สัตว์ และอาหารทะเล ให้อยู่นาน

วธิ ีการรักษาความสดของเน้ือสัตวท์ ี่ดีที่สุดกค็ ือโดยวิธีแช่แขง็ โดยนาเน้ือสตั วม์ าลา้ งใหส้ ะอาด
ในส่วนของอาหารทะเลจะแตกต่างกบั เน้ือววั เน้ือหมู และเน้ือไก่สด ควรเล่ียงการแช่ในช่องแช่
แขง็ เนื่องจากจะทาใหร้ สชาติและความสดของมนั จะสูญหายไปน้นั เอง เม่ือไดม้ าแลว้ ลา้ งให้
สะอาดแลว้ นาเขา้ ตูเ้ ยน็ ใหเ้ ร็วท่ีสุดในช่องธรรมดา โดยใส่ในถุงปิ ดปากใหเ้ รียบร้อย

การเกบ็ ผกั สดให้อยู่นาน

ในข้นั แรกของการรักษาความสดของผกั คือตอ้ งแยกผกั และผลไมอ้ อกจากกนั และไม่ควรนาผกั
และผลไมม้ าลา้ งดว้ ยกนั ผกั จะเหี่ยวเฉาและเน่าเสียไดเ้ ร็วข้ึน แต่สาหรับผกั บางชนิดกไ็ ม่เหมาะ
ต่อการนาไปแช่เยน็ ในความเยน็ และความช่ืนจะทาใหผ้ กั เหล่าน้ีเห่ียวไดง้ ่าย เช่นมะเขือเทศ
แตงกวา พริก ควรเกบ็ ไวใ้ นกล่องท่ีมีฝาปิ ดไวท้ ี่อุณภมู ิหอ้ งจะดีกวา่
ในส่วนของหน่อไมฝ้ รั่ง และข้ึนฉ่ายฝรั่งควรใส่ไวใ้ นแกว้ น้า(ท่ีมีน้านิดหน่อย)แลว้ ใชถ้ ุงซิปลอ็ ค
คลุมไวเ้ พื่อรักษาความช้ืน และทาใหผ้ กั ไม่เปื่ อยจนเละเกินไป

คุณประโยชน์ของอาหาร

โปรตีน คือ อาหารหลกั หมู่ท่ี 1 ท่ีประกอบไปดว้ ยเน้ือสตั ว์ นม ไข่ ถว่ั เมลด็ แหง้ ต่าง ๆ และยงั
รวมไปถึงจุลินทรีย์ เช่น ยสี ต์ สาหร่าย เห็ด หนอน แมลงที่กินไดก้ ล็ ว้ นแต่เป็นแหล่งของโปรตีน
ที่ดีเช่นกนั โปรตีนเป็นส่วนประกอบหลกั ของทุก ๆ เซลลใ์ นร่างกาย และเป็นสารอาหารชนิด
หน่ึงที่ร่างกายจะขาดไม่ได้ ถา้ นาเอาโปรตีนมาวเิ คราะห์ทางเคมี กจ็ ะพบวา่ โปรตีนประกอบไป
ดว้ ยสารเคมีจาพวกหน่ึงที่เรียกวา่ กรดอะมิโน (ถา้ ไม่มีกรดอะมิโนกจ็ ะไม่มีโปรตีน) ซ่ึงกรดอะมิ
โนสามารถแบ่งออกไดเ้ ป็น 2 พวก คือ กรดอะมิโนจาเป็น (ร่างกายไม่สามารถสร้างข้ึนเองได้
จาเป็นตอ้ งไดร้ ับจากการรับประทานอาหารต่าง ๆ) และกรดอะมิโนไม่จาเป็น (ร่างกายสร้างข้ึน
เองได)้ จึงถือไดว้ า่ อาหารหม่นู ้ีเป็นอาหารหลกั ท่ีสาคญั ในการเสริมสร้างการเจริญเติบโตของ
ร่างกาย อาหารหมู่น้ีเม่ือร่างกายยอ่ ยแลว้ จะใหส้ ารอาหารประเภทโปรตีน ประโยชนข์ องโปรตีน

คาร์โบไฮเดรต คือ อาหารหลกั หมู่ท่ี 2 ท่ีประกอบไปดว้ ยขา้ ว แป้ ง น้าตาล เผอื ก มนั ฯลฯ รวมไป
ถึงผลิตภณั ฑท์ ี่ทาจากขา้ ว แป้ ง ประโยชนข์ องคาร์โบไฮเดรต

เกลอื แร่ คือ อาหารหลกั หมู่ท่ี 3 ท่ีประกอบไปดว้ ยพืช ผกั ชนิดต่าง ๆ ท้งั ผกั ใบเขียวและผกั ใบสี
ต่าง ๆ เช่น สีเหลือง สีขาว สีม่วง สีแดง ฯลฯ ซ่ึงจะใหค้ ุณค่าทางอาหารท่ีแตกต่างกนั ออกไป
โดยเกลือแร่เป็นกลุ่มของสารอนินทรียท์ ่ีร่างกายขาดไม่ได้ และมีการแบ่งเกลือแร่ท่ีคนเรา
ตอ้ งการออกเป็น 2 ประเภท คือ เกลือแร่ท่ีคนตอ้ งการในขนาดมากกวา่ วนั ละ 100 มิลลิกรัม
(แคลเซียม ฟอสฟอรัส โซเดียม โพแทสเซียม แมกนีเซียม กามะถนั คลอรีน) และเกลือแร่ท่ี
คนเราตอ้ งการในขนาดเพียงวนั ละ 2-3 มิลลิกรัม (ธาตุเหลก็ ทองแดง โคบอลต์ โครเมียม
ซีลีเนียม ฟลอู อรีน แมงกานีส สงั กะสี ไอโอดีน โมลิบดีนมั ) ประโยชนข์ องเกลือแร่

คุณประโยชน์ของอาหาร

วติ ามนิ คือ อาหารหลกั หม่ทู ่ี 4 ท่ีประกอบไปดว้ ยผลไมช้ นิดต่าง ๆ อาหารในหมู่น้ีเมื่อร่างกาย
ยอ่ ยแลว้ กจ็ ะใหส้ ารอาหารประเภทวติ ามินและเกลือแร่ คลา้ ยกบั อาหารหลกั หมู่ท่ี 3 และอาหาร
หม่นู ้ีเป็นสารอาหารท่ีร่างกายตอ้ งการในปริมาณนอ้ ย แต่กไ็ ม่สามารถขาดได้ เพราะถา้ ขาด
วติ ามินกจ็ ะทาใหร้ ่างกายของเราผดิ ปกติ อีกท้งั ร่างกายของคนเรากไ็ ม่สามารถสร้างวติ ามิน
ข้ึนมาเองได้ หรือสร้างไดก้ ไ็ ม่เพียงพอแก่ความตอ้ งการของร่างกาย โดยอาศยั คุณสมบตั ิการ
ละลายตวั ของวติ ามิน ทาใหม้ ีการแบ่งวติ ามินเป็นออกเป็น 2 พวก คือ วติ ามินท่ีละลายในไขมนั
(วติ ามินเอ วติ ามินดี วติ ามินอี วติ ามินเค) และวติ ามินที่ละลายในน้า (วติ ามินบี1 วติ ามินบี2
วติ ามินบี3 วติ ามินบี5 วติ ามินบี6 วติ ามินบี9 วติ ามินบี12 วติ ามินซี ไบโอติน) ประโยชนข์ อง
วติ ามิน

ไขมนั คือ อาหารหลกั หมู่ที่ 5 จะประกอบไปดว้ ยไขมนั จากพชื และสัตว์ ซ่ึงเรามกั จะนิยม
นามาใชใ้ นการประกอบอาหารเพือ่ ทาใหอ้ าหารมีรสชาติและมีสีสนั และยงั รวมไปถึงไขมนั ท่ี
แทรกอยตู่ ามเน้ือสตั วต์ ่าง ๆ เช่น เน้ือหมู เน้ือววั จะมีไขมนั อยรู่ ้อยละ 15-30 เน้ือไก่จะมีไขมนั อยู่
ร้อยละ 6-15 ส่วนเน้ือปลาบางชนิดจะมีไขมนั นอ้ ยกวา่ ร้อยละ 1 และบางชนิดจะมีมากกวา่ ร้อย
ละ 12 โดยไขมนั จะแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ไดแ้ ก่ ไขมนั ดี และไขมนั ร้าย อาหารไขมนั ดี คือ
ไขมนั ที่อุดมไปดว้ ยกรดไขมนั จาเป็นท่ีเป็นไขมนั อิ่มตวั ที่ร่างกายไม่สามารถสร้างข้ึนมาไดเ้ อง
จดั เป็นไขมนั ที่จาเป็นต่อการเจริญเติบโตและพฒั นาการต่าง ๆ ของร่างกาย รวมไปถึงใชใ้ นการ
ผลิตฮอร์โมนบางชนิด ๆ ส่วนไขมนั ร้าย คือ ไขมนั อ่ิมตวั (พบมากในเนย เน้ือ นมสด) และ
ไขมนั ทรานส์ (พบมากในมาการีน ขนมบรรจุและขนมอบ) ไขมนั น้ีจะเพิม่ คอเลสเตอรอลและ
ไตรกลีเซอไรดใ์ นเลือด ทาใหเ้ กิดโรคไขมนั อุดตนั ในเส้นเลือด โรคหวั ใจและหลอดเลือดได้
โดยอาหารหลกั หม่ทู ี่ 5 น้ีเม่ือร่างกายยอ่ ยแลว้ กจ็ ะไดส้ ารอาหารประเภทไขมนั ประโยชนข์ อง
ไขมนั

บทละครส้ันการเลอื กซือ้ อาหารสด

ประชา:ภากรการเลอื กซื้อของสดควรเลอื กซือ้ อย่างไรดคี รับ

ภากร :การเลอื กซื้อของมีหลายประเภทคุณต้องการประเภทไหน

ประชา:มนั มกี ป่ี ระเภทหรอครับ

ภากร :มหี ลากหลานประเภทเลยครับเช่น เนือ้ สัตว์ ผกั ผลไม้ต่างๆ

ประชา:ง้ันผมอยากทาประเภทผกั ครับ

ภากร :ผกั ทเ่ี ป็ นใบ ควรเลอื กสีเขยี วสด ไม่เหีย่ ว ไม่มรี อยช้า ไม่มหี นอน ต้นใหญ่ อวบ ใบแน่น
ตดิ กบั โคน - ผกั ทเี่ ป็ นผล ควรเลอื กสีเขยี วสด ไม่เหย่ี ว ไม่เสีย ตัวอย่างการเลอื กซื้อผกั สดบาง
ชนิด - เผอื ก มนั เลอื กหัวทมี่ นี า้ หนักมาก เนือ้ แน่น ผวิ เรียบ ไม่มตี าหนิ

ประชา:แล้วถ้าหากอยากซือ้ จาพวกเนือ้ สัตว์ละครับ

ภากร : เนือ้ หมู เนือ้ ควรมสี ีชมพูอ่อน นุ่ม มนั มสี ีขาว ไม่มเี มด็ สาคู (ไข่พยาธ)ิ ...
ไก่ เลอื กตวั อ้วน กดดูตรงหน้าอกจะนูนและแน่น ตีนนุ่ม หนังสดใสไม่เหี่ยวย่น ไม่มกี ลนิ่ เหมน็
ลูกตาไม่ลกึ บุ๋ม ไม่มรี อยช้าตามท้องและคอ
ก้งุ ทะเล เปลอื กแขง็ ใส หัวติดแน่นกบั ตวั
ปูม้า ตวั หนัก เนือ้ แน่น ไม่มกี ลน่ิ เน่า

ประชา:จาพวกผลไม้ละครับ
ภากร :สี ซือ้ ผลไม้ทมี สี ีทค่ี ู่ควรกบั ผลไม้หรือพนั ธ์ุ เช่น สตอเบอรี่พนั ธ์ุทวั่ ไปต้องเป็ นสีแดง ไม่
ซีดขาว

 ก้านหรือข้วั ก้านบอกถงึ สุขภาพของผลไม้น้ันๆ เขยี ว กาลงั อร่อย
 กลนิ่ ซือ้ ผลไม้ทม่ี กี ลน่ิ ตามเอกลกั ษณ์ของผลไม้ชนิดน้ันๆ เช่น เมล่อนต้องมกี ลนิ่ หอม

จากการสุก

บทละครส้ันการเลอื กซื้ออาหารสด
ประชา:ขอบคุณมากๆเลยครับภากร
ภากร :อกี อย่างต้องรัปทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ด้วยนะ

The end

บรรณานุกรม

www.pitchameat.com

https://www.baanlaesuan.com/
https://www.tescolotus.com/
https://www.healthcarethai.com/