BAHAN AJAR UNGGAH - UNGGUH BASA Kelas XI Fase F gambar kapethik saking https://tinyurl.com/3nkmv5uu Dening : Endika Pranatasari Sudiyanto
Identitas Capaian Pembelajaran Elemen Micara Peserta didik mampu menggunakan Bahasa Jawa sesuai dengan kaidah kebahasaan (paramasastra) dan undha-usuk basa untuk berkomunikasi dengan guru, teman sebaya dan orang lain dalam berbagai macam situasi dan tujuan. Tujuan Pembelajaran Pertemuan I 1.Melalui kegiatan pembelajaran dengan model Problem Based Learning (PBL), pendekatan alur merdeka dan metode diskusipeserta didik dapat menganalisis jinis unggah-ungguh basa dalam sebuah kalimat. (C4,HOTS) 2.Melalui kegiatan pembelajaran dengan model Problem Based Learning (PBL), pendekatan alur merdeka dan metode diskusi peserta didik dapat menganalisis penggunaan undha-usuk basa Jawi. (C4,HOTS) Pertemuan II 1.Melalui kegiatan pembelajaran dengan model Problem Based Learning (PBL), pendekatan alur merdeka dan metode demonstrasi peserta didik dapat membuat pacelathon. (C6, HOTS) 2.Melalui kegiatan pembelajaran dengan model Problem Based Learning (PBL), pendekatan alur merdeka dan metode demonstrasi peserta didik dapat mendemonstrasikan pacelathon didepan kelas. (P4, HOTS)
Fase 1 Orientasi pada masalah Materi Faktual Para siswa dinten menika sumangga sinau sesarengan babagan unggah-ungguh basa Jawi. Menapa para siswa sampun mangertos kadospundi unggah-ungguh basa Jawi? menawi dereng sumangga saged sami sinau sesarengan kanthi ningali video ing link ngandhap menika (MULAI DARI DIRI) Pepanggihan 1 https://www.youtube.com/watch?v=s5l3CexTbSs Pepanggihan 2 https://www.youtube.com/watch?v=-Diz8KIRAUg Materi Konseptual Para siswa sumangga nyinauni menapa unggah-ungguh basa menika, lan jinisipun saged dipunsinauni ing link menika https://www.youtube.com/watch?v=qBY8DeTP_II&t=114s (EKSPLORASI KONSEP) A. Peta Konsep Unggah-Ungguh Basa Unggah-ungguh Basa Ngoko Krama Ngoko Lugu Ngoko Alus Krama Lugu Krama Alus Ngoko Lugu : struktur ukaranipun sedaya ngoko. Ngoko Alus : struktur sedaya ngoko kajawi tembung kriya lan tembung sesulih minagka pakurmatan. Krama lugu : struktur sedaya ngginakaken krama madya. Krama Alus : struktur sedaya ngginakaken krama alus. B.Unggah-Ungguh Basa lan Jinisipun Unggah-ungguh basa inggih menika pranatan utawi paugeran panganggening basa, dados menika ngrembag kadospundi panganggening basa dhateng tiyang sanes. Jinis unggah-ungguh basa wonten kalih inggih ngoko lan krama ingkang dipunperang malih dados lugu lan krama. 1. 2. 3. 4. Fase 2 Mengorganisasi peserta didik untuk belajar
Materi Prosedural Ing fase menika siswa kaperang dados kelompok-kelompok, (RUANG KOLABORASI). Para siswa sumangga nyinauni kadospundi panganggening unggahungguh basa Jawi, lan ngetrepaken basa ingkang pener saged dipunsinauni ing link menika https://www.youtube.com/watch?v=qBY8DeTP_II&t=114s Fase 3 Membimbing observasi secara individual maupun kelompok Ngoko Lugu Ngoko Alus Krama Lugu Krama Alus Panganggening Unggah-Ungguh Basa Dipun-ginakaken : a. kanca kaliyan kanca b. ingkang yuswanipun langkung sepuh dhateng ingkang langkung enem c. pimpinan dhateng andhahan d. dwija kaliyan siswa Dipun-ginakaken :tiyang ingkang sesambetanipun akrab ananging taksih ngajeni Dipun-ginakaken : a. kanca kaliyan kanca nanging dereng pati akrab b. kaliyan tangga griya c. adhik dhateng raka Dipun-ginakaken : a. tiyang ingkang langkung enem dhateng langkung sepuh b. andhahan dhateng pimpinan c. siswa dhateng dwija gambar kapethik saking https://tinyurl.com/ywy9ah7w
Fase 4 Mengembangkan dan menyajikan hasil karya Materi Metakognitif Analisis jinis unggah-ungguh basa Siswa nganalisis jinis, tembung ingkang klentu lan panganggening basa. Sasampunipun nggarap, LKPD lajeng dipunkoreksi silang, siswa kasumanggakaken bilih wonten ingkang badhe atur pamanggih, panyaruwe kanthi lisan. (DEMONSTRASI KONTEKSTUAL) Tuladha 4 Siswa saged ningali tuladha pacelathon ing ngandhap, kangge bahan damel pacelathon (Pepanggihan 2) https://www.youtube.com/watch?v=p5BU_3geU5M
Fase 5 Menganalisis dan mengevaluasi pemecahan masalah Relevansi materi menika ing pagesangan sedinten-dinten inggih para siswa kaajab saged ngetrapaken menapa ingkang sampun dipunsinauni ing pepanggihan menika. Siswa kedah saged nguri-uri kabudayan Jawi mliginipun unggah-ungguh basa Jawi, menawi sanes kula lan panjenengan sedaya sinten malih ingkang saged nguri-uri. Sumangga para siswa nglestantunaken budaya kita, dipunwiwiti kanthi ngulinakaken ngginakaken jinsing unggah-ungguh basa jumbuh kaliyan tiyang ingkang dipunajak guneman. (KONEKSI ANTAR MATERI). Para siswa sumangga ngaturaken raos puji syukur amargi sampun kalaksanan anggenipun sinau babagan unggah-ungguh basa Jawi. Siswa sampun saged nganalisis babagan unggah-ungguh basa Jawi (pepanggihan 1) lan saged damel ugi demonstrasikaken pacelathonipun. (pepanggihan 2) (AKSI NYATA) Jatirahayu, Warih. 2010. Manca Warna. Yogyakarta : Pelangi. Bausastra (Kamus) online link: https://www.sastra.org/leksikon Media unggah-ungguh basa link : https://www.youtube.com/watch?v=s5l3CexTbSs Media unggah-ungguh basa link :https://www.youtube.com/watch?v=-Diz8KIRAUg Media unggah-ungguh basa link https://www.youtube.com/watch?v=qBY8DeTP_II&t=114s Purwandani, M. H. (2022). Strategi Guru Dalam Meningkatkan Kemampuan Berbicara Krama Inggil Pada Mata Pelajaran Bahasa Jawa Siswa Kelas 3 Di MI Terpadu Bina Putera Cendikia (Doctoral dissertation, IAIN Ponorogo) http://etheses.iainponorogo.ac.id/22039/ Margiyani, Kartika. 2023. Buku Ringkes Unggah-Ungguh Basa Jawa. Penerbit Nem. https://www.google.co.id/books/edition/PIWULANG_BASA_JAWI/LLPSEAAAQBAJ? hl=id&gbpv=1&dq=Unggah-ungguh+basa&pg=PA41&printsec=frontcover Subrata, Heru. 2022. Piwulang Basa Jawi. Sidoarjo : Zifatma Jawara https://www.google.co.id/books/edition/Buku_Ringkes_Unggah_Ungguh_Basa_Jawa/YrL BEAAAQBAJ?hl=id&gbpv=1&dq=Unggah-ungguh+basa&pg=PR5&printsec=frontcover DAFTAR PUSTAKA DUDUTAN Ngoko Lugu : struktur ukaranipun sedaya ngoko. Ngoko Alus : struktur sedaya ngoko kajawi tembung kriya lan tembung sesulih minagka pakurmatan. Krama lugu : struktur sedaya ngginakaken krama madya Krama Alus : struktur sedaya ngginakaken krama alus Jinis unggah-ungguh basa wonten 4 inggih menika : 1. 2. 3. 4. Panganggening unggah-ungguh basa Jawi menika dipunjumbuhaken kaliyan tiyang ingkang dipunajak guneman.