วิถีชีวิต ไทยทรงดำ

วถิ ชี วี ิต

ไทยทรงดำ�

ชาวไทยทรงดำ� ได้ประกอบอาชีพ

เกษตรกรรม (กะ เสด ตระกำ�) คือ การทำ�นาปลูกข้าว
เป็นอาชีพดั้งเดิมที่สืบทอดกันมาจนถึงในปัจจุบัน

ส่วนการเลย้ี งสตั ว์ เช่น หมู ไก่ ววั เพ่ือบรโิ ภค หรอื เพือ่ ใช้เป็น
เครอื่ งเซน่ ไหว้ผีในพธิ ีตา่ งๆ

ในสมยั ก่อนใชก้ ระบอื หรอื ควายสำ�หรับไถนา เพราะมี

ตำ�นานเล่าขานกันมาว่า

แถนหรอื เทวดาเปน็ ผู้ส่งควายให้มาเปน็ สัตวใ์ ช้สอยช่วยงานมนษุ ย์
ปัจจบุ นั มรี ถไถนาใชง้ านแทนควาย ทำ�ใหม้ กี ารใชค้ วายกันนอ้ ยลง

การปลูกผัก

มีผักยอดมะขาม ขี้เหลก็ ผักบุง้ ตำ�ลงึ ผักกูด

ท่ีขึน้ ง่ายบริเวณท่อี ยขู่ องชาวไทยทรงดำ�

การทอผา้

นยิ มทอผา้ เอง และนำ�มาตัดเยบ็ เปน็ เครื่องน่งุ หม่ ที่นอน หมอน ม้งุ
และสญั ลักษณ์ทางวัฒนธรรมความเช่อื

ทอจากผา้ ไหมเรียก ซ่ินตาหมี

ทอจากผา้ ฝา้ ย เรยี ก ซิ่นลายแตงโม

ผ้าซิ่นลายแตงโม

หรือผ้าถุง คอื ผา้ ทใ่ี ชน้ ุ่ง ในชวี ิตประจำ�วนั และในพิธีกรรมตา่ งๆ

หวั ซ่นิ
ตนี ซ่นิ ตัวซนิ่

เรียกวา่ ลายแตงโม
เพราะมกี ารทอลวดลายระหวา่ งเสน้ ไหมสแี ดง ฝา้ ยสคี รามกบั ฝ้ายสขี าว
จนกลายเปน็ ผ้าทม่ี ลี ายคลา้ ยลายผลของลูกแตงโม

ผา้ ซิน่ ลายแตงโม มี 3 ลวดลาย

ลายตาก๊บิ (ลายตาคบี ) ลายตาย่อย(ตาเด่ียว) ลายตาหม่(ู ตาค่)ู

หมายถงึ ความสัมพันธ์ หมายถงึ ความโดดเดยี่ ว หมายถงึ ความ
ระหวา่ งกลุม่ ไทดำ�ในลาว เดียวดายจากการถูก พลัดพรากจากบา้ นเกิด
และเวียดนาม กวาดตอ้ นเข้ามาอย่ใู น เมอื งนอนและญาตพิ ี่นอ้ ง
ประเทศไทย ชนกลุ่มนอ้ ย



การย้อมสผี ้า

สีเหลือง จาก ขม้นิ สเี ขยี ว จาก ใบหกู วาง
สีแดง จาก ลูกคำ�แสด

สดี ำ� จาก ผลมะเกลือ สีคราม จาก
รากและใบของตน้ คราม

ผ้าเปยี ว ผา้ ทีส่ ามารถพันใส่ศรี ษะแทนหมวก สามารถหม่ เป็นสไบได้

ทอจากฝา้ ย มคี วามเชื่อวา่ ลวดลายผ้าเปยี วเปน็ สญั ลกั ษณ์ประจำ�ตระกูล

ลายขอกดู หวาย ลายดอกเต้า(เบาะเต้า)
มีความเช่อื ถึง มีความเชื่อถงึ การใหก้ ำ�เนดิ
การระลกึ ถงึ บุญคณุ
เพือ่ ขยายเผ่าพนั ธ์ุ

ลายสายรงุ้
มคี วามเชอ่ื วา่ เปน็ สะพานทีส่ ่งมนษุ ยม์ าเกิดบนโลก
และรับคนท่เี สยี ชีวิตกลับไปอยูเ่ มอื งเวลาใครเสยี ชีวิต

ลายขาบัว(ขาปวั )
คำ�ว่า “ปวั ” หมายถึงพยุงหรือรับใช้
มีความเชอื่ ถงึ ความสำ�นึก

ชุดประจ�ำ วนั

เสอื้ ไท ซนิ่ ลายแตงโม เส้อื กอ้ ม
ฝกั เอว หรือ ซ่วงฮี
ผา้ ขาวมา้ เคร่ืองประดับทำ�จากเงนิ

ซนิ่ ลายแตงโม ตุม้ หู

ปิน่ ปกั ผม

เขม็ ขดั

ผ้ชู ายตดิ กระดุมเงนิ อยา่ ง
น้อย 11 เมด็ แสดงถงึ ฐานะ
ที่ม่นั คงส่วนผู้หญงิ ตดิ กระดุมไมเ่ กิน 11 เม็ด

ชุดท�ำ งาน

หมวกสาน

ผ้าเปียว

ซ้วงฮี ซิน่ ลายแตงโม
ซนิ่ ลายแตงโม กะเหล็บ

ผา้ ขาวม้า หรอื ฝกั เอว เส้ือห่งเห่ง เป็นเส้อื
ติดกระดุม 5 เมด็
ใสท่ ำ�งานท้งั ผู้ชายและผู้หญิง

ชุดร่วมพธิ กี รรม

สำ�หรบั สวมใส่ในงานมงคลและอวมงคล

ลายขาปวั บนเสอ้ื ฮี

เสอื้ ฮีสำ�หรบั เส้ือฮีสำ�หรบั ผา้ เปียว
ผู้ชาย ผหู้ ญิง เครือ่ งประดับทำ�จากเงิน

ซว้ งกอ้ ม ซนิ่ ลาย
แตงโม

ตมุ้ หู

ผ้าขาวม้า ซ่ินลายแตงโม เขม็ ขัด
สร้อยคอ

กำ�ไลข้อมือและขอ้ เทา้

ชดุ ร่วมพธิ ีกรรม

เสื้อจาง สำ�หรบั หมอเสนผปู้ ระกอบพธิ กี รรม
เสือ้ ต๊กั สำ�หรับพธิ ไี วท้ กุ ข์

เสอ้ื ตกั๊ แบบเดียวกัน
ท้งั ชายและหญงิ

เสอ้ื จาง(ชา่ ง)เปน็ ผ้าไหม
ซว้ งก้อม

ผชู้ าย ซิน่ ลายแตงโม ผ้าขาว
ติดกระดมุ เงนิ
อยา่ งนอ้ ย 11 เม็ดแสดงถึงฐานะทมี่ นั่ คง
ส่วนผหู้ ญงิ ตดิ กระดุมไม่เกนิ 11 เม็ด