คู่มือโรงเรียนปลอดขยะ สส

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÔÁ¤³Ø ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á

ศูนยเ์ รยี นรตู้ น้ แบบการจัดการขยะเหลอื ศูนย์
โรงเรยี นบ้านน้ำมนิ

ฐานการเรียนรกู้ ารปนั้ หวั กวาง

เครื่องมือและอุปกรณ์

1. ÅÇ´¢¹Ò´àÊŒ¹¼‹Ò¹Èٹ¡ÅÒ§ 2 Á.Á. ÂÒÇ 1 ¿Øμ 11. ÊÕ¹éÓÁѹ

áÅÐ 0.5 ¿Øμ Í‹ҧÅÐ 2 àÊŒ¹ 12. ¹éÓÁѹʹ

2. ÅÇ´´Í¡äÁŒäËÇ 13. á»Ã§·ÒÊÕ ¢¹Ò´ 2 ¹ÔéÇ

3. Á×ÍàÊ×Í 14. à¿ÃÁʋǹËÑÇ Ê‹Ç¹¤Í áÅÐʋǹËÙ

4. μл٠15. äÁŒàÊÕºÅÙ¡ªÔé¹

5. Êѧ¡ÐÊÕἋ¹àÃÕºËÃ×Í»‚º 16. ¡ÃдÒÉ·Õè㪌áÅŒÇ

6. àÈɼŒÒ 17. ¤Ã¡

7. â¿ÁË¹Ò 4 ¹ÔéÇ 18. ¡ÐÅÐÁѧ

8. äÁŒà¹×éÍ͋͹ ¢¹Ò´à·‹Ò¡ÃдÒÉ A4 19. ệ§Áѹ

9. àÅ×èÍÂμÑ´àËÅç¡·Õèź¿˜¹àÅ×èÍÂáÅŒÇËÃ×ÍÁÕ´¤ÑμàμÍÏ 20. ÅÙ¡á¡ŒÇ 2 ÅÙ¡

10. ¡ÃдÒÉ·ÃÒÂ

วิธีการทำส่วนคอ และส่วนหัว

1. ¹Óà¿ÃÁʋǹËÑÇ áÅÐʋǹ¤Í¢Í§ËÑÇ¡ÇÒ§ÇÒ§·Òºº¹á¼‹¹â¿Á áÅŒÇÇÒ´ÃÙ»änj͋ҧÅÐ 1 ªÔé¹

2. 㪌ÁÕ´¤ÑμàμÍÏËÃ×ÍàÅ×èÍÂμÑ´àËÅç¡·Õèź¿˜¹àÅ×èÍÂáÅŒÇμÑ´©Åغ¹â¿ÁμÒÁẺ·ÕèËҧäÇŒ ¨Ò¡¹Ñé¹¹ÓʋǹËÑÇáÅÐʋǹ¤ÍÁÒ»ÃСͺ¡Ñ¹â´Â㪌äÁŒàÊÕºÅÙ¡ªÔé¹à»š¹μÑÇÂÖ´

¹ÓμлÙàÊÕºࢌҡѺÊѧ¡ÐÊÕǧ¡ÅÁμÍ¡ÂÖ´ËÑÇ¡ÇÒ§¡ÑºäÁŒà¹×éÍ͋͹¢¹Ò´ A4 ·ÕèàμÃÕÂÁäÇŒ 㪌¤ÑμàμÍÏźàËÅÕèÂÁʋǹ¤ÍáÅÐʋǹËÑÇãËŒàÃÕºÌÍÂ

3. ¹Ó¡ÃдÒÉ·Õè᪋¹éÓäÇŒ»ÃÐÁÒ³äÁ‹μèÓ¡Ç‹Ò 24 ªÑèÇâÁ§ ÁÒ⢡ãËŒÅÐàÍÕ´

4. ¹Óủ‡ Á¹Ñ ÁÒà¤ÂèÕ ÇãËàŒ »¹š ¡ÒÇ áÅÇŒ ¼ÊÁ¡ºÑ ¡ÃдÒÉ·èÕâ¢Å¡ÅÐàÍÂÕ ´ã¹¢ÍŒ 3 â´Â㪤Œ áâ¢Å¡¼ÊÁãËàŒ ¹Íé× ¡ÃдÒÉ¡ºÑ ¡ÒÇà¢ÒŒ ໹š à¹Íé× à´ÂÕ Ç¡¹Ñ áÅÇŒ ¹Ó仾͡ËÇÑ ¡ÇÒ§

â´ÂàÃÔèÁ¨Ò¡ºÃÔàÇ³μŒ¹¤Í¢Öé¹ä»àÃ×èÍÂæ ¨¹¶Ö§ºÃÔàdzËÑÇ ã¹ÃÐËÇ‹Ò§¡Òþ͡μŒÍ§ãªŒÁ×ÍáμСÒÇệ§à»‚¡ÁÒÅÙºà¹×éÍ¡ÃдÒÉ·Õè¾Í¡μÅÍ´à¾×èÍà¹×éͼÔǨÐä´Œà¹Õ¹

໚¹à¹×éÍà´ÕÂǡѹ ¢Öé¹ÃÙ»μÒ μ¡á싧μÒãÊ‹ÅÙ¡á¡ŒÇ ·ÓÊѹ¨ÁÙ¡ ¤Ò§ »Ò¡ ¹ÓãºËÙ áÅÐà¢Ò¡ÇÒ§·ÕèàμÃÕÂÁäÇŒÁÒàÊÕº

5. ·ÒÊÕ¹éÓÁѹ â´Â㪌ÊÕÊŒÁ¼ÊÁ¡ÑºÊÕ¢ÒÇ ä´ŒÊÕ¹éÓμÒÅ·ÒºÃÔàdzÅÓ¤Í ËÑÇ à¢Ò áÅÐËÅѧãºËÙ ºÃÔàdz¤ÍáÅÐËÙãˌŧÊÕ¢ÒÇáÅŒÇà¡ÅÕèÂÊÕ¹éÓμÒŠŧ¼ÊÁàÅ硹ŒÍ Êѹ¨ÁÙ¡

à¡ÅÕèÂÊÕ´ÓºÒ§æ ·ÒÊÕäÁŒÃͧ¾×é¹ ¹Óä»μÒ¡á´´ãËŒáËŒ§ áÅÐà¤Å×ͺà§Ò

ขั้นตอนการทำเขาและหูกวาง ประโยชน์และการนำมาใช้

ส่วนเขา 1. ¹ÓÁÒ㪌»ÃдѺμ¡á싧μÒÁÍÒ¤ÒúŒÒ¹àÃ×͹ãËŒÊǧÒÁ
1. ¹ÓÅÇ´·ÕèàμÃÕÂÁäÇŒÁÒÁÑ´μÔ´¡Ñ¹â´Â㪌ÅÇ´àÊŒ¹ÊÑé¹ 2. ÊÒÁÒö¹Ó仨Ó˹‹ÒÂ໚¹ÃÒÂä´Œ
3. Å´»ÃÔÁÒ³¢ÂÐã¹âçàÃÕ¹
»ÃСºÅÇ´àʹŒ ÂÒÇ áÅÇŒ ãªÅŒ Ç´´Í¡äÁŒäËÇÁ´Ñ μ´Ô ¡¹Ñ ãËጠ¹¹‹ 4. ÊÌҧ໚¹ÍÒªÕ¾ãËŒ¡Ñºμ¹àͧ䴌
áÅŒÇ㪌àÈɼŒÒ¾Ñ¹ãËŒ·ÑèÇ Ê‹Ç¹â¤¹¢Í§à¢Ò¡ÇÒ§¨Ð˹ÒäÅ‹ä» 5. ͹ØÃѡɏ·ÃѾÂҡøÃÃÁªÒμÔáÅÐÊÔè§áÇ´ÅŒÍÁ
ʋǹ»ÅÒ¨кҧŧàÃ×èÍÂæ áŌǴѴÅÇ´ãˌ⤌§¤ÅŒÒÂà¢Ò¡ÇÒ§
2. ¹Ó¡ÃдÒÉ·Õè᪋¹éÓäÇŒ»ÃÐÁÒ³äÁ‹μèÓ¡Ç‹Ò 24 ªÑèÇâÁ§ ÁÒâ¢Å¡ãËŒÅÐàÍÕ´
3. ¹Óệ§ÁѹÁÒà¤ÕèÂÇãˌ໚¹¡ÒÇ áŌǼÊÁ¡Ñº¡ÃдÒÉ·Õèâ¢Å¡ÅÐàÍÕ´㹢ŒÍ 3 â´Â㪌¤Ã¡â¢Å¡
¼ÊÁãËŒà¹×éÍ¡ÃдÒɡѺ¡ÒÇࢌÒ໚¹à¹×éÍà´ÕÂǡѹ áŌǹÓ仾͡à¢Ò¡ÇÒ§·Õè´Ñ´ä´ŒÃÙ»áÅŒÇ
àÊÃç¨áŌǹÓä»μÒ¡á´´ãËŒáËŒ§
ส่วนหู

¹ÓÊѧ¡ÐÊÕἋ¹àÃÕºËÃ×ÍμÑ´¨Ò¡»‚»·Õè äÁ‹ãªŒáÅŒÇÁÒμѴ໚¹ÃÙ»ËÙ¡ÇÒ§μÒÁà¿ÃÁ·ÕèàμÃÕÂÁäÇŒ¨Ó¹Ç¹ 2 Ἃ¹
´Ñ´¢ÍºãËŒ§ÍࢌÒáŌǴŒÒ¹ã¹¤ÅŒÒ¡ѺËÙ¡ÇÒ§ ¹Ó¡ÃдÒÉ·Õèâ¢Å¡ÃÇÁ¡Ñº¡ÒÇàËÁ×͹¢Ñé¹μ͹¡Ò÷Óà¢Ò¡ÇÒ§
¹ÓÁÒá»ÐμÔ´¡ÑºËÙ·Ñé§Êͧ¢ŒÒ§ ¹Óä»μÒ¡á´´ãËŒáËŒ§

50

¤‹ÙÁÍ× âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÁÔ ¤Ø³ÀҾʧÔè áÇ´ÅÍŒ Á

ศนู ยเ์ รียนร้ตู น้ แบบการจดั การขยะเหลอื ศนู ย์
โรงเรยี นบ้านน้ำมิน

ฐานการเรยี นรู้นำ้ ส้มควนั ไม้

¨Ò¡¡Ò÷èÕâçàÃÕ¹ä´μŒ ´Ñ á싧¡Ôè§äÁŒã¹ºÃÔàdzâçàÃÂÕ ¹ ãºäÁŒ¨Ð¶¡Ù ¹Óä»·Ó»‰ØÂËÁÑ¡ ʋǹ¡§Ôè äÁŒ¨Ð¹Óä»à¼Ò¶‹Ò¹ «Ö§è ¹Í¡¨Ò¡
¨Ðä´¶Œ ‹Ò¹áÅÇŒ Âѧ䴹Œ éÓÊÁŒ ¤Ç¹Ñ äÁŒ «§Öè ¤Ç¹Ñ ·àÕè ¡´Ô ¨Ò¡¡ÒÃà¼Ò¶Ò‹ ¹ã¹ªÇ‹ §·èÕäÁ¡Œ ÓÅ§Ñ à»ÅÂÕè ¹à»¹š ¶Ò‹ ¹ àÁÍè× ·ÓãËàŒ Â¹ç ŧ¨¹¤Çºá¹¹‹ áÅŒÇ
¡ÅÑè¹μÑÇ໚¹Ë´¹éÓ ¢Í§àËÅÇ·Õè ä´Œ¹ÕéàÃÕÂ¡Ç‹Ò “น้ำส้มควันไม้” ÁÕ¡ÅÔè¹äËÁŒ ʋǹ»ÃСͺʋǹãËދ໚¹¡Ã´ÍЫÔμÔ¡ÁÕ¤ÇÒÁ໚¹
¡Ã´μÓè ÁÊÕ ¹Õ Óé μÒÅá¡Áá´§ ¹Ó¹Óé ÊÁŒ ¤Ç¹Ñ äÁ·Œ èÕä´·Œ §éÔ äÇŒã¹ÀÒª¹Ð¾ÅÒÊμ¡Ô »ÃÐÁÒ³ 3 à´Í× ¹ ã¹·ÃèÕ Á‹ äÁÊ‹ èѹÊÐà·Í× ¹ à¾Íè× ã˹Œ Óé ÊÁŒ
¤ÇѹäÁŒ·Õèä´Œμ¡μС͹áÅÐá¡μÑÇ໚¹ 3 ªÑé¹ ¤×Í ¹éÓÁѹàºÒ (ÅÍÂÍÂÙ‹¼ÔǹéÓ) ¹éÓÊŒÁ¤ÇѹäÁŒ áÅйéÓÁѹ·ÒÏ (μ¡μС͹
ÍÂÙ‹´ÒŒ ¹Å‹Ò§) ᡹Óé ÊÁŒ ¤Ç¹Ñ äÁŒÁÒ㪌»ÃÐâª¹μ ‹Íä»

ขั้นตอนการเผาถ่าน วัสดุอุปกรณ์

1. ¶§Ñ ¹Óé Áѹ 200 ÅμÔ Ã 1 ¶Ñ§
2. ·Í‹ «ÕàÁ¹μãÂË¹Ô ¢¹Ò´àʹŒ ¼‹Ò¹Èٹ¡ ÅÒ§ 4 ¹éÔÇ ÂÒÇ 1 àÁμÃ
3. äÁŒä¼‹ÊÓËÃѺ·Ó໹š ·Í‹ 㹡ÒÃäËŢͧ¹éÓÊÁŒ ¤ÇѹäÁŒ

ÂÒÇ»ÃÐÁÒ³ 3-5 àÁμà μÒÁ¤ÇÒÁàËÁÒÐÊÁ

ช่วงที่ 1 ไลค่ วามช้นื หรอื คายความรอ้ น
àÃÔèÁ¨Ø´ä¿àμÒºÃÔàdz·ÕèÍÂً˹ŒÒàμÒ ãÊ‹àª×éÍà¾ÅÔ§ãËŒ¤ÇÒÁÌ͹¡ÃШÒÂࢌÒÊÙ‹àμÒà¾×èÍäÅ‹ÍÒ¡ÒÈàÂç¹áÅФÇÒÁª×é¹·ÕèÍÂÙ‹ã¹àμÒáÅÐã¹à¹×éÍäÁŒ

¤Çѹ·ÕèÍÍ¡ÁÒ¨Ò¡»Å‹Í§¤Çѹ¨Ð໚¹ÊÕ¢ÒÇ ¤Çѹ¨ÐÁÕ¡ÅÔè¹àËÁç¹ «Öè§à»š¹¡ÅÔ蹢ͧ¡Ã´»ÃÐàÀ·àÁÃÒ·ÍÅ·ÕèÍÂÙ‹ã¹à¹×éÍäÁŒ ÍسËÀÙÁÔºÃÔàdz»Ò¡»Å‹Í§¤Çѹ
»ÃÐÁÒ³ 70-75 ͧÈÒà«Åà«ÂÕ Ê Í³Ø ËÀÙÁÔÀÒÂã¹àμÒ»ÃÐÁÒ³ 150 ͧÈÒà«Åà«ÕÂÊ ãÊ‹àªÍ×é à¾Å§Ô μ‹Íä» ¤Ç¹Ñ Ê¢Õ ÒÇ
μç»Å‹Í§¤Çѹ¨Ðà¾ÔèÁ¢¹éÖ Í³Ø ËÀÙÁºÔ ÃÔàdz»Ò¡»Å‹Í§¤Çѹ»ÃÐÁÒ³ 70-75 ͧÈÒà«Åà«ÂÕ Ê Í³Ø ËÀÁÙ ÀÔ ÒÂã¹àμÒ
»ÃÐÁÒ³ 200-250 ͧÈÒà«Åà«ÕÂÊ ¤Ç¹Ñ ÁÕ¡ÅÔè¹àËÁ¹ç ©Ø¹

ชว่ งท่ี 2 เม่อื ไมก้ ลายเปน็ ถา่ นหรือปฏิกริ ิยาคายความรอ้ น
àÁÍè× à¼Òä»Í¡Õ ÃÐÂÐ˹§èÖ ¤Ç¹Ñ Ê¢Õ ÒǨÐàÃÁèÔ ºÒ§Å§ áÅÐà»ÅÂèÕ ¹à»¹š ÊàÕ ·Ò Í³Ø ËÀÁÙ ºÔ ÃàÔ Ç³»Ò¡»ÅÍ‹ §¤Ç¹Ñ

»ÃÐÁÒ³ 80-85 ͧÈÒà«Åà«ÕÂÊ Í³Ø ËÀÁÙ ÔÀÒÂã¹àμÒ»ÃÐÁÒ³ 300-400 ͧÈÒà«Åà«ÕÂÊ äÁŒ·èÕÍÂã‹Ù ¹àμÒ
¨Ð¤Ò¤ÇÒÁÌ͹·ÕèÊÐÊÁàÍÒäÇŒà¾Õ§¾Í·Õè¨Ð·ÓãËŒÍسËÀÙÁÔã¹àμÒà¾ÔèÁÊÙ§¢Öé¹ ã¹ª‹Ç§¹Õ餋ÍÂæ Å´¡Òû‡Í¹
àª×éÍà¾Åԧ˹ŒÒàμÒ¨¹ËÂØ´¡Òû‡Í¹àª×éÍà¾ÅÔ§ áÅÐàÃÔèÁà¡çº¹éÓÊŒÁ¤ÇѹäÁŒ ËÅѧ¨Ò¡¡ÒÃËÂØ´¡Òû‡Í¹àª×éÍà¾ÅÔ§
˹Ҍ àμÒ¨ÐμŒÍ§¤Çº¤ØÁÍÒ¡ÒÈâ´Â¡ÒÃËÃèÕ˹Ҍ àμÒËÃ×ÍÅ´¾¹é× ·Õè˹Ҍ àμÒŧãËŒàËÅÍ× ª‹Í§¾×é¹·èÕ˹ŒÒàμÒ»ÃÐÁÒ³
20-30 μÒÃҧૹμÔàÁμà ÊÓËÃѺãËŒÍÒ¡ÒÈࢌÒà¾×èÍÃÑ¡ÉÒÃдѺ¢Í§ÍسËÀÙÁÔ ã¹àμÒäÇŒãËŒ¹Ò¹·ÕèÊØ´
áÅÐÂ×´ÃÐÂÐàÇÅÒ¡ÒÃà¡çº¹éÓÊŒÁ¤ÇѹäÁŒãËŒ¹Ò¹·ÕèÊØ´ â´Âª‹Ç§·ÕèàËÁÒÐÊÁ¡Ñº¡ÒÃà¡çº¹éÓÊŒÁ¤ÇѹäÁŒ
¤ÇÃÁÕÍسËÀÙÁÔºÃÔàdz»Ò¡»Å‹Í§¤Çѹ»ÃÐÁÒ³ 85-120 ͧÈÒà«Åà«ÕÂÊ à¹×èͧ¨Ò¡à»š¹ª‹Ç§·ÕèÊÒÃã¹à¹×éÍäÁŒ
¶Ù¡¢ÑºÍÍ¡ÁÒ ¨Ò¡¹Ñ鹤Çѹ¡çà»ÅÕ蹨ҡ¤ÇѹÊÕà·Ò໚¹ÊÕ¹éÓà§Ô¹ ¨Ö§ËÂØ´à¡çº¹éÓÊŒÁ¤ÇѹäÁŒ ÍسËÀÙÁÔºÃÔàdz
»Ò¡»ÅÍ‹ §¤Çѹ»ÃÐÁÒ³ 100-200 ͧÈÒà«Åà«ÕÂÊ Í³Ø ËÀÙÁÀÔ ÒÂã¹àμÒ»ÃÐÁÒ³ 400-450 ͧÈÒà«Åà«ÂÕ Ê

51

¤Ù‹Á×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤³Ø ÀÒ¾ÊÔ§è áÇ´ÅÍŒ Á

ศูนย์เรียนรตู้ ้นแบบการจดั การขยะเหลอื ศูนย์
โรงเรยี นบ้านนำ้ มิน

ฐานการเรยี นรนู้ ำ้ ส้มควันไม้

ช่วงท่ี 3 ช่วงทำถ่านใหบ้ ริสทุ ธ์ิ
¢Ñé¹μ͹¹Õé໚¹ª‹Ç§·Õè äÁŒ¨Ðà»ÅÕè¹໚¹¶‹Ò¹ μŒÍ§·Ó¡ÒÃà¾ÔèÁÍسËÀÙÁÔÍ‹ҧÃÇ´àÃçÇ â´Â¡ÒÃແ´Ë¹ŒÒàμÒ »ÃÐÁÒ³ 1 ã¹ 3 ¢Í§Ë¹ŒÒàμÒ

·Ôé§äÇŒ»ÃÐÁÒ³ 30 ¹Ò·Õ àÁ×èͤÇѹÊÕ¹éÓà§Ô¹à»š¹ÊÕ¿‡ÒáÊ´§Ç‹ÒäÁŒàÃÔèÁ໚¹¶‹Ò¹ã¡ÅŒËÁ´ ¨Ò¡¹Ñ鹤ÇѹÊÕ¿‡Ò͋͹ŧáÅШСÅÒÂ໚¹¤ÇѹãÊá·¹
àÁ×èÍÁÕ¤ÇѹãÊàÃÔèÁ·Ó¡Òû´Ë¹ŒÒàμÒ â´Â㪌´Ô¹à˹ÕÂÇ»´ÃÍÂÃÑèÇáÅÐÃÍÂμ‹Í ¨Ò¡¹Ñé¹·Ó¡Òû´»Å‹Í§¤ÇѹãˌʹԷáÅÐÍØ´ÃÙÃÑèÇ·Ñé§ËÁ´ äÁ‹ãËŒÍÒ¡ÒÈ
ÀÒ¹͡¼‹Ò¹à¢ŒÒä»ä´Œ

ช่วงท่ี 4 ช่วงทำการใหถ้ ่านในเตาเย็นลง
à¡ÅÕè´Թº¹àμÒÍÍ¡ãËŒàËç¹ËÅѧàμÒ à¾×èÍÃкÒ¤ÇÒÁÌ͹ã¹àμÒ ¨Ò¡¹Ñé¹·Ôé§äÇŒ»ÃÐÁÒ³ 1 ¤×¹ ËÃ×Í»ÃÐÁÒ³ 8 ªÑèÇâÁ§à»š¹Í‹ҧ¹ŒÍÂ

à¾×èÍã˶Œ ‹Ò¹´ºÑ ʹ·Ô áŌǨ֧àÃÔèÁ¡ÒÃແ´àμÒà¾Íè× ¹Ó¶Ò‹ ¹ÍÍ¡¨Ò¡àμÒáÅйÓä»ãªŒ»ÃÐ⪹μ‹Íä»

ขอ้ ควรระวัง ประโยชนแ์ ละการนำนำ้ ส้มควันไมไ้ ปใช้ประโยชน์
ในการใช้น้ำสม้ ควนั ไม้ ¹éÓÊŒÁ¤ÇѹäÁŒÁÕÊÒûÃСͺμ‹Ò§æ ÁÒ¡ÁÒ àÁ×è͹Óä»ãªŒ»ÃÐ⪹·Ò§¡ÒÃà¡ÉμèÐÁդسÊÁºÑμÔ

ઋ¹ ໚¹ÊÒûÃѺ»Ãا´Ô¹ ÊÒû‡Í§¡Ñ¹¡Ó¨Ñ´ÈÑμÃپת áÅÐÊÒÃà˧¡ÒÃàμÔºâμ¢Í§¾×ª ໚¹μŒ¹ ¹Í¡¨Ò¡¹Õé
ÁÕ¡ÒùӹéÓÊŒÁ¤ÇѹäÁŒä»ãªŒ»ÃÐ⪹ã¹ÍØμÊÒË¡ÃÃÁ ઋ¹ 㪌¼ÅÔμÊÒôѺ¡ÅÔè¹μÑÇ ¼ÅÔμÊÒûÃѺ¼Ôǹ؋Á
㪌¼ÅÔμÂÒÃÑ¡ÉÒâä¼ÔÇ˹ѧ ໚¹μŒ¹ à¹×èͧ¨Ò¡¹éÓÊŒÁ¤ÇѹäÁŒÁÕ¤ÇÒÁ໚¹¡Ã´ÊÙ§ ´Ñ§¹Ñé¹ ¡‹Í¹·Õè¨Ð¹Óä»ãªŒ
¤ÇèйÓÁÒà¨Í× ¨Ò§ãËàŒ ¡´Ô ÊÀÒÇзàÕè ËÁÒÐÊÁ¡ÑºÇÑμ¶Ø»ÃÐʧ¤¢Í§¡ÒÃ㪧Œ Ò¹ ´§Ñ ¹éÕ
- ÍμÑ ÃÒÊÇ‹ ¹ 1:20 (¼ÊÁ¹Óé 20 à·Ò‹ ) ¾¹‹ ŧ´¹Ô à¾Íè× ¦Ò‹ àªÍé× ¨ÅØ ¹Ô ·ÃÂÕ · èÕäÁà‹ »¹š »ÃÐ⪹ᏠÅÐáÁŧ㹴¹Ô

«Ö§è ¤Ç÷ӡ͋ ¹¡ÒÃà¾ÒлÅÙ¡ 10 ǹÑ
- ÍÑμÃÒʋǹ 1:50 (¼ÊÁ¹éÓ 50 à·‹Ò) ¾‹¹Å§´Ô¹à¾×èͦ‹Òàª×éͨØÅÔ¹·ÃՏ·Õè·ÓÅÒ¾ת Ëҡ㪌¤ÇÒÁࢌÁ¢Œ¹

·èÕÁÒ¡¡Ç‹Ò¹éÃÕ Ò¡¾ª× ÍҨ䴌ÃÑºÍ¹Ñ μÃÒÂä´Œ
- ÍμÑ ÃÒÊÇ‹ ¹ 1:100 (¼ÊÁ¹Óé 100 à·Ò‹ ) ÃÒ´â¤¹μŒ¹äÁŒÃ¡Ñ ÉÒâäÃÒ áÅÐâÃ¤à¹‹Ò ÃÇÁ·é§Ñ »‡Í§¡Ñ¹áÁŧ

ÁÒÇҧ䢋
- ÍÑμÃÒʋǹ 1:200 (¼ÊÁ¹éÓ 200 à·‹Ò) ¾‹¹ãºäÁŒÃÇÁ·Ñ駾×é¹´Ô¹Ãͺæ μŒ¹¾×ª ·Ø¡æ 7-15 Çѹ

à¾èÍ× ¢ÑºäÅ‹áÁŧáÅл͇ §¡Ñ¹àªé×ÍÃÒ áÅÐÃ´â¤¹μŒ¹äÁŒà¾è×Íà˧¡ÒÃà¨ÃÞÔ àμºÔ âμ
- ÍμÑ ÃÒÊÇ‹ ¹ 1:500 (¼ÊÁ¹Óé 500 à·Ò‹ ) ¾¹‹ ¼ÅÍÍ‹ ¹ ËÅ§Ñ ¨Ò¡μ´Ô ¼ÅáÅÇŒ 15 Ç¹Ñ ªÇ‹ ¢ÂÒ¼ÅãËŒâμ¢¹éÖ

áÅо‹¹ÍÕ¡¤Ã§Ñé ¡‹Í¹à¡çºà¡èÂÕ Ç 20 Çѹ à¾è×Íà¾ÔèÁ¹éÓμÒÅã¹¼ÅäÁŒ
- ÍÑμÃÒʋǹ 1:1,000 (¼ÊÁ¹éÓ 1,000 à·‹Ò) ໚¹ÊÒèѺ㺠à¹×èͧ¨Ò¡ÊÒÃà¤ÁÕÊÒÁÒöÍÍ¡Ä·¸Ôì ä´Œ´Õ

ã¹ÊÒÃÅÐÅÒ·Õè໚¹¡Ã´Í‹Í¹æ ª‹ÇÂàÊÃÔÁ»ÃÐÊÔ·¸ÔÀÒ¾¢Í§ÊÒÃà¤ÁÕ·ÓãËŒÊÒÁÒöŴ¡ÒÃ㪌ÊÒÃà¤ÁÕ
ÁÒ¡¡Ç‹Ò¤ÃÖ§è ´ÇŒ Â

¡Í‹ ¹¹Ó¹Óé ÊÁŒ ¤Ç¹Ñ äÁŒä»ãª¤Œ Ç÷§éÔ äÇÍŒ ÂÒ‹ §¹ÍŒ  3 à´Í× ¹ ¹Óé ÊÁŒ ¤Ç¹Ñ äÁÁŒ ¤Õ ÇÒÁ໹š ¡Ã´Ê§Ù ÃÐÇ§Ñ ÍÂÒ‹ ãËàŒ ¢ÒŒ μÒ ÍÒ¨·ÓãËμŒ ÒºÍ´ä´Œ ¹Óé ÊÁŒ ¤Ç¹Ñ äÁŒ
äÁ‹ãª‹»Ø‰Âáμ‹à»š¹μÑÇà˧»¯Ô¡ÔÃÔÂÒ ´Ñ§¹Ñ鹡ÒùÓä»ãªŒ·Ò§¡ÒÃà¡ÉμèÐ໚¹μÑÇàÊÃÔÁ»ÃÐÊÔ·¸ÔÀÒ¾ãËŒ¡Ñº¾×ª áμ‹äÁ‹ÊÒÁÒö᷹»Ø‰Âä´Œ ¡ÒÃ㪌à¾×èͦ‹Òàª×éÍ
¨ÅØ ¹Ô ·ÃÂÕ á ÅÐáÁŧ㹴¹Ô ¤Ç÷ӡ͋ ¹¡ÒÃà¾Òлš٠ÍÂÒ‹ §¹ÍŒ  10 Ç¹Ñ ¡ÒùӹÓé ÊÁŒ ¤Ç¹Ñ äÁŒä»ãªμŒ ÍŒ §¼ÊÁ¹Óé ãËàŒ ¨Í× ¨Ò§μÒÁ¤ÇÒÁàËÁÒÐÊÁ·¨èÕ Ð¹Óä»ãªŒ
¡Òé´Õ ¾¹‹ ¹Óé ÊÁŒ ¤Ç¹Ñ äÁàŒ ¾Íè× ãË´Œ Í¡μ´Ô ¼Å¤Çþ¹‹ ¡Í‹ ¹·´èÕ Í¡¨ÐºÒ¹ ËÒ¡©´Õ ¾¹‹ ËÅ§Ñ ´Í¡ºÒ¹ áÁŧ¨ÐäÁà‹ ¢ÒŒ ¼ÊÁà¡Êà à¾ÃÒСÅèÔ¹©¹Ø ¢Í§¹Óé ÊÁŒ ¤Ç¹Ñ äÁŒ
áÅд͡¨ÐËǧ䴧Œ Ò‹ Â

52

¤ÁÙ‹ Í× âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤Ø³ÀҾʧèÔ áÇ´ÅŒÍÁ

ศูนย์เรยี นรู้ตน้ แบบการจัดการขยะเหลอื ศูนย์
โรงเรยี นบา้ นนำ้ มนิ

ฐานการเรยี นรู้
การเลี้ยงสตั ว์
เปด็ พันธุ์ไข่ ÊÒ¾¹Ñ ¸Ø
¼ÊÁÃÐËÇ‹Ò§¡Ò¡áÕ ¤ÁàºÅŏáÅÐ໚´¾Ñ¹¸¾Ø ¹é× àÁÍ× §
การเลี้ยงดูเป็ดไข่ ¼ÙŒ¹ÓÍÒËÒÃä»ãËŒäÁ‹¤Ç÷Óãˌ໚´μ¡ã¨ËÃ×Í´ÙáÅäÁ‹´Õ¾Í
໚´¨ÐäÁ‹Í͡䢋 â´ÂÍÒËÒ÷Õè㪌àÅÕé§໚´¨Ð໚¹àÈɼѡáÅÐàÈÉÍÒËÒèҡâçÍÒËÒÃ
·¼èÕ ÊÁ¡ºÑ ÃÓ¢ŒÒÇ

อาหาร
1. àÈÉÍÒËÒÃã¹âçÍÒËÒÃ
2. ÍÒËÒÃÊÓàèç ûÙ
3. ÃÓ¢ŒÒÇ

การจำหน่าย
1. ¨Ó˹ҋ ·ÇÑè ä» (μÒÁ¼ŒÊÙ ¹ã¨)
2. ¡ÅØ‹Áá»ÃÃÙ»ÍÒËÒÃâçàÃÕ¹

ઋ¹ 䢋à¤çÁ ·Ó¢¹Á ໚¹μ¹Œ

53

¤Ù‹Á×Í âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀҾʧèÔ áÇ´ÅŒÍÁ
ศูนย์เรยี นรูต้ ้นแบบการจัดการขยะเหลือศนู ย์

โรงเรยี นบ้านน้ำมนิ

สวนเศรษฐกิจพอเพียง
ÊǹàÈÃÉ°¡Ô¨¾Íà¾Õ§໚¹ÍÕ¡¡Ô¨¡ÃÃÁ·ÕèÊ‹§àÊÃÔÁ˹Öè§ÍҪվ˹Ö觼ÅÔμÀѳ±ãËŒ¡Ñº
¹Ñ¡àÃÕ¹ «Öè§ÁÕ¡ÒôÓà¹Ô¹¡Ô¨¡ÃÃÁ»ÅÙ¡¼Ñ¡ ·Ó»Ø‰ÂËÁÑ¡ ·Ó¹éÓÂÒÍ๡»ÃÐʧ¤ àÅÕé§ÊÑμǏ
·Ó¹éÓËÁÑ¡ªÕÇÀÒ¾ ¹éÓÊŒÁ¤ÇѹäÁŒ à¾ÒÐàËç´¹Ò§¿‡Ò â´ÂÀÒÂã¹ÊǹàÈÃÉ°¡Ô¨¾Íà¾Õ§
¨ÐËÁعàÇÕ¹¡Ô¨¡ÃÃÁ à¾×èÍãËŒà¡Ô´¡ÒÃáÅ¡à»ÅÕè¹áÅÐàª×èÍÁâ§áμ‹ÅСԨ¡ÃÃÁ áÅÐà¡Ô´

¡ÒÃàÃÕ¹ÃÙŒ ઋ¹ ¡ÅØ‹Á»Ø‰ÂËÁÑ¡¹Ó»Ø‰ÂËÁÑ¡¢ÒÂãˌᡋ¡ÅØ‹Á»ÅÙ¡¼Ñ¡ËÃ×Í¢Ò¼ѡ
ä´Œ¹Óà§Ô¹«×éͻ؉ ໚¹μŒ¹ «Öè§à»š¹¡ÒÃÊÌҧ¡ÒÃàÃÕ¹ÃÙŒáÅÐÊÌҧÃÒÂä´ŒãËŒ¡Ñº
¹¡Ñ àÃÂÕ ¹

54

¤‹ÙÁÍ× âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤Ø³ÀÒ¾ÊÔè§áÇ´ÅÍŒ Á

ศูนยเ์ รยี นรู้ต้นแบบการจัดการขยะเหลือศูนย์

โรงเรยี นราชประชานเุ คราะห์ 27 จังหวัดหนองคาย

แนวคิดผู้บรหิ ารส่กู ารดำเนนิ งาน
โรงเรยี นปลอดขยะ

“âçàÃÕ¹ÃÒª»ÃЪҹØà¤ÃÒÐˏ 27 ¨Ñ§ËÇѴ˹ͧ¤ÒÂ
ÁØ‹§ÁÑ蹾Ѳ¹Òà´ç¡´ŒÍÂâÍ¡ÒÊãËŒÁդسÀÒ¾μÒÁÁÒμðҹ
¡ÒÃÈÖ¡ÉÒ·Ò§ä¡Å¼Ò‹ ¹´ÒÇà·ÕÂÁ ·àèÕ ¹Œ¹¤Ø³¸ÃÃÁ¹Ó¤ÇÒÁÃÙŒ
ÁØ‹§ÊÙ‹¡ÒáÃШÒÂÍÓ¹Ò¨áÅо Ѳ¹Ò§Ò¹ÍÒª Õ¾μÒÁËÅÑ¡
àÈÃÉ°¡Ô¨¾Íà¾Õ§ Ê‹§àÊÃÔÁ¡ÒÃ͹ØÃѡɏÊÔè§áÇ´ÅŒÍÁ
ËÇÁ¡ºÑ ªÁØ ª¹ ÊÒÁÒöÍÂãÙ‹ ¹Ê§Ñ ¤Áä´ŒÍÂÒ‹ §Á¤Õ ÇÒÁÊ¢Ø
áÅÐ໚¹·Õ¾è Ö§¾Í㨷ء½†Ò”

นายทวศี ักด์ิ ต้งั อารีอรณุ

ผู้อำนวยการโรงเรยี น

55

¤‹ÙÁÍ× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÔÁ¤³Ø ÀҾʧèÔ áÇ´ÅÍŒ Á

ศนู ยเ์ รยี นร้ตู ้นแบบการจัดการขยะเหลือศนู ย์

โรงเรยี นราชประชานเุ คราะห์ 27 จังหวัดหนองคาย

ก้าวแรกสคู่ วามสำเรจ็

โรงเรยี นราชประชานเุ คราะห์ 27
จงั หวัดหนองคาย

2560

ÃÒ§ÇÑŪ¹ÐàÅÔÈâ¤Ã§¡ÒÃâçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ
ä´ÃŒ ºÑ ¶ŒÇ¾ÃÐÃÒª·Ò¹ÊÁà´ç¨¾ÃÐà·¾
ÃÑμ¹ÃÒªÊØ´ÒÏ ÊÂÒÁºÃÁÃÒª¡ÁØ ÒÃÕ

à¢ÒŒ ÃÇ‹ Áâ¤Ã§¡Òà Zero Waste School 2559

áÅмҋ ¹à¢ÒŒ Ãͺ·èÕ 1 ä´ŒÃѺÃÒ§ÇÑÅ
10,000 ºÒ·

2557-2558 2556 ÊÁѤÃࢌÒÃÇ‹ Áâ¤Ã§¡ÒÃ

Âѧ¤§´Óà¹Ô¹¡Ô¨¡ÃÃÁ Zero Waste School
໚¹»á‚ á
áÅÐÁ¡Õ Òþ²Ñ ¹ÒμÍ‹ ÂÍ´

¡Ô¨¡ÃÃÁÍÂÒ‹ §μÍ‹ à¹Í×è §

2554 ࢌÒËÇÁâ¤Ã§¡ÒÃ
¸¹Ò¤ÒâÂÐÃÕä«à¤ÅÔ

2547 à¢ÒŒ ÃÇ‹ Áâ¤Ã§¡Òà áÅÐä´ŒÃºÑ ÃÒ§ÇÅÑ
ª¹ÐàÅÔÈÍѹ´ºÑ 1
¸¹Ò¤ÒâÂÐÃÕä«à¤ÅÔ

56

¤‹ÙÁÍ× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤Ø³ÀҾʧèÔ áÇ´ÅŒÍÁ

ศูนยเ์ รียนรู้ต้นแบบการจดั การขยะเหลอื ศนู ย์

โรงเรยี นราชประชานุเคราะห์ 27 จังหวดั หนองคาย

1. 2. 3.

5. 4.

6.

1. °Ò¹¡ÒÃàÃÕ¹ÃÙŒ¸¹Ò¤ÒâÂÐÃÕä«à¤ÔÅ

7. 8. 2. °Ò¹¡ÒÃàÃÕ¹ÃÙ¤Œ ¹àÅÂÕé §äÊŒà´Í× ¹
3. °Ò¹¡ÒÃàÃÂÕ ¹ÃŒÙ¤¹àÅéÕ§ËÁÍ‹ ¹

4. °Ò¹¡ÒÃàÃÂÕ ¹Ãʌ٠ǹ¤ÃÇÑ »ÅÍ´ÊÒÃà¤ÁÕ

9. 5. °Ò¹¡ÒÃàÃչ̤٠¹ÃѡɏÊØ¢ÀÒ¾

6. °Ò¹¡ÒÃàÃÕ¹äٌ ¹ÃÑ¡É» Ò†

10. 7. °Ò¹¡ÒÃàÃÕ¹ÃÙŒ¡ÃдÒÉáʹÊÇÂ

8. °Ò¹¡ÒÃàÃÂÕ ¹Ã¡ŒÙ Ò÷ӹÓé ËÁ¡Ñ ªÇÕ ÀÒ¾

9. °Ò¹¡ÒÃàÃÕ¹ÃÙ¤Œ ¹Ã¡Ñ ɏ´Ô¹

10. °Ò¹¡ÒÃàÃÂÕ ¹ÃÙ¤Œ ¹Ãѡɹ éÓ

11. 11. °Ò¹¡ÒÃàÃÂÕ ¹ÃÙŒäÁÇŒ àÔ ÈÉ
12. 12. °Ò¹¡ÒÃàÃÕ¹Ì٤¹¾Íà¾Õ§

57

¤‹ÙÁ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤Ø³ÀÒ¾Êè§Ô áÇ´ÅŒÍÁ

ศนู ยเ์ รียนรู้ตน้ แบบการจดั การขยะเหลอื ศนู ย์

โรงเรยี นราชประชานุเคราะห์ 27 จงั หวดั หนองคาย

ประกาศนโยบายและขอ้ ตกลงรว่ มกนั สู่โรงเรยี นปลอดขยะ

โรงเรียนราชประชานเุ คราะห์ 27 จงั หวดั หนองคาย

¾Ç¡àÃÒ¤³Ð¼ºŒÙ ÃËÔ Òà ¤ÃÙ ¹¡Ñ àÃÂÕ ¹ áÅк¤Ø Åҡ÷¡Ø ¤¹¨ÐÃÇ‹ Á¡¹Ñ ´Óà¹¹Ô ¡¨Ô ¡ÃÃÁ
à¾èÍ× Á§Ø‹ Êâ‹Ù çàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐÍ‹ҧÂè§Ñ Â×¹ ´§Ñ ¹éÕ

1. Êˡó Ìҹ¤ÒŒ áÅС¨Ô ¡ÃÃÁ·Ñ¡ÉÐÍÒªÕ¾¢Í§¹Ñ¡àÃÕ¹ §´ãªŒâ¿Á
2. Å´¡ÒÃ㪌¶§Ø ¾ÅÒÊμÔ¡ â´Â㪶Œ §Ø ¼ŒÒ μСÌÒËÃ×ÍÀÒª¹ÐÍè׹᷹
3. ËÍŒ §àÃÂÕ ¹ Êˡó ÃÒŒ ¹¤ÒŒ Á¡Õ Òä´Ñ á¡¢ÂÐ áÅÐÁ¡Õ ÒùӢÂÐ¡ÅºÑ ÁÒ㪻Œ ÃÐ⪹

ãËŒ¤ÁØŒ ¤Ò‹ ¡Í‹ ¹¹Óä»·Ô§é
4. ÃÑ¡ÉÒ¤ÇÒÁÊÐÍÒ´¢Í§ËŒÍ§àÃÕ¹ áÅо×é¹·ÕèÃѺ¼Ô´ªÍºáÅШѴ¡Ô¨¡ÃÃÁ

·Ó¤ÇÒÁÊÐÍÒ´ã¹âçàÃÂÕ ¹·Ø¡Ç¹Ñ ÊÓ¤ÞÑ
5. ËÅÑ¡àÅèÂÕ §¡ÒÃãªÇŒ ÊÑ ´Ø··èÕ ÓÅÒÂÂÒ¡ËÃÍ× ÇÊÑ ´·Ø èÕ㪤Œ çÑé à´ÂÕ ÇáŌǷ§éÔ
6. »´¹éÓ »´ä¿ áÅÐÍØ»¡Ã³ä¿¿‡Ò·Ø¡¤ÃÑé§àÁ×èÍàÅԡ㪌§Ò¹ ÅÐ Å´ ¡ÒÃ㪌§Ò¹

áÅÐÅ´¡ÒÃ㪌¾Åѧ§Ò¹·èÕäÁ¨‹ Ó໹š
7. ¹Ó¢ÂзÕè‹ÍÂÊÅÒÂä´Œä»á»ÃÊÀÒ¾ à¾×èÍãËŒÊÒÁÒö¹Ó¡ÅѺÁÒ㪌»ÃÐ⪹

ä´ÍŒ Õ¡¤ÃÑé§ àª‹¹ ¡Ò÷ӻ؉ ËÁ¡Ñ ¹Óé ËÁ¡Ñ áÅСҍ «ªÇÕ ÀÒ¾ ໹š μŒ¹
8. ÁÕ¡ÒÃà¾ÔèÁ¾×é¹·ÕèÊÕà¢ÕÂÇâ´Â¡ÒûÅÙ¡μŒ¹äÁŒã¹ÇѹÊÓ¤ÑÞ àª‹¹ Çѹ¾‹Í ÇѹáÁ‹

áÅÐÇ¹Ñ ÊÓ¤ÑÞ·Ò§¾Ãо·Ø ¸ÈÒÊ¹Ò à»š¹μŒ¹

58

¤Á‹Ù ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅŒÍÁ

ศนู ยเ์ รยี นรู้ตน้ แบบการจัดการขยะเหลือศนู ย์

โรงเรยี นราชประชานเุ คราะห์ 27 จังหวัดหนองคาย

ฐานการเรยี นรธู้ นาคารขยะรีไซเคลิ

ธนาคารขยะรีไซเคิล ¤×Í ÃٻẺ˹Öè§ã¹¡ÒôÓà¹Ô¹§Ò¹à¾×èÍÊ‹§àÊÃÔÁ¡ÒäѴá¡
¢ÂÐÁÙŽÍ â´ÂàÃÔèÁμŒ¹·Õè¹Ñ¡àÃÕ¹áÅЪØÁª¹à»š¹ËÅÑ¡ â´Â㪌âçàÃÕ¹໚¹Ê¶Ò¹·Õè´Óà¹Ô¹¡ÒÃ
à¾×èÍãËŒ¹Ñ¡àÃÕ¹áÅЪØÁª¹à¡Ô´¤ÇÒÁࢌÒã¨ã¹¡ÒäѴá¡¢ÂÐÁÙŽÍ ËÅÑ¡¡Òâͧ¸¹Ò¤ÒâÂÐ
¤×ÍãËŒ¹Ñ¡àÃÕ¹ÊÁѤÃ໚¹ÊÁÒªÔ¡¢Í§¸¹Ò¤ÒâÂÐ áÅйӢÂÐÃÕä«à¤ÔÅÁÒ½Ò¡·Õ踹ҤÒÃ
â´ÂÁàÕ ¨ÒŒ ˹Ҍ ·¸èÕ ¹Ò¤Ò÷ӡÒä´Ñ á¡ ª§èÑ ¹Óé ËÁ¡Ñ ¤Ó¹Ç³à»¹š ¨Ó¹Ç¹à§¹Ô áÅк¹Ñ ·¡Ö ŧÊÁ´Ø ¤½‹Ù Ò¡
â´Â㪌ÃÒ¤Ò·Õè·Ò§âçàÃÕ¹»ÃÐÊÒ¹¡ÑºÃŒÒ¹ÃѺ«×éͧ͢ࡋÒ໚¹à¡³±ã¹¡ÒáÓ˹´ÃÒ¤Ò ÃÒÂä´Œ

¢Í§¡Ô¨¡ÃÃÁÁÒ¨Ò¡¼Åμ‹Ò§¢Í§ÃÒ¤Ò·Õ褳зӧҹ¢Í§âçàÃÕ¹
¡Ó˹´¡ÑºÃÒ¤Ò·ÕèÊÒÁÒö¢ÒÂãËŒ¡ÑºÃŒÒ¹ÃѺ«×éͧ͢ࡋÒÃѺ«×éÍ
«§èÖ μÍŒ §Á¡Õ ÒÃË¡Ñ ¤Ò‹ 㪨Œ Ò‹ ÂÍè¹× æ હ‹ ¡ÒÃ㪨Œ Ò‹ Â㹡ÒûÃЪÒÊÁÑ ¾¹Ñ ¸

μÔ´μ‹Í»ÃÐÊÒ¹§Ò¹ «Öè§ÃÒÂä´ŒÊÒÁÒö㪌໚¹·Ø¹ËÁعàÇÕ¹
áÅШѴμ§éÑ à»¹š ¡Í§·¹Ø à¾Íè× ãªŒã¹¡ÒÃÈÖ¡ÉÒ

59

¤‹ÁÙ ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾ÊÔè§áÇ´ÅÍŒ Á

ศูนย์เรียนร้ตู ้นแบบการจัดการขยะเหลอื ศูนย์

โรงเรยี นราชประชานุเคราะห์ 27 จงั หวดั หนองคาย

ฐานการเรียนรู้
ธนาคารขยะรีไซเคิล

ความเป็นมาจากจัดตั้งฐานการเรียนรู้
âçàÃÕ¹ÃÒª»ÃЪҹØà¤ÃÒÐˏ 27 ¨Ñ§ËÇѴ˹ͧ¤Ò 䴌àÅç§àË繤ÇÒÁÊÓ¤Ñޢͧ¡ÒèѴ¡ÒâÂÐ
Í‹ҧ໚¹ÃкºáÅж١ÇÔ¸Õ ÍÕ¡·Ñé§ÊÒÁÒö¹Ó¢ÂÐÃÕä«à¤ÔÅÁÒ㪌ãËŒà¡Ô´»ÃÐ⪹ ¨Ö§ä´Œ¨Ñ´μÑé§ “ธนาคาร
ขยะรีไซเคิล” ¢Öé¹ à¾×èÍãËŒ¹Ñ¡àÃÕ¹ÊÒÁÒö¤Ñ´á¡¢ÂÐä´Œ¶Ù¡»ÃÐàÀ· àË繤س¤‹Ò㹡ÒäѴá¡¢ÂÐ
¤ÇÒÁÊÓ¤ÑޢͧÊÀÒ¾áÇ´ÅŒÍÁ·Õè´ÕÀÒÂã¹âçàÃÕ¹¶×ÍÇ‹Ò໚¹ÊÔè§ÊÓ¤ÑÞÍÕ¡»ÃÐàÀ·Ë¹Öè§ã¹¡ÒôÓçªÕÇÔμ
¢Í§¹Ñ¡àÃÕ¹ áÅШҡ¡Ò÷ÕèâçàÃÕ¹䴌ࢌÒËÇÁâ¤Ã§¡Òà “โรงเรียนสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อม
ดีเด่นเฉลิมพระเกียรติ” áÅÐä´ŒÃѺ·Ø¹Ê¹ÑºÊ¹Ø¹â¤Ã§¡ÒÃ
·ÓãËŒ¡Ô¨¡ÃÃÁ¸¹Ò¤ÒâÂÐ໚¹ÃÙ»¸ÃÃÁÁÒ¡ÂÔ觢Öé¹ ¨Ö§¨Ñ´μÑ駸¹Ò¤ÒâÂÐ
ÃÕä«à¤ÔÅÍ‹ҧ໚¹ÃкºáÅÐ໚¹·Ò§¡ÒÃàÁ×èÍ Çѹ·Õè 19 ¸Ñ¹ÇÒ¤Á 2547
໚¹μ¹Œ ÁÒ¨¹¶§Ö »¨˜ ¨ºØ ѹ

60

¤Ù‹Á×Í âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÔÁ¤³Ø ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á

ศูนยเ์ รียนรู้ต้นแบบการจดั การขยะเหลือศูนย์

โรงเรยี นราชประชานุเคราะห์ 27 จังหวดั หนองคาย

ฐานการเรียนรู้คนเลยี้ งไสเ้ ดือน

¡ÒùÓàÈÉÍÒËÒÃä»ãªŒ»ÃÐ⪹ 䴌ᡋ ¡ÒùÓàÈɼѡä»àÅÕé§
äÊŒà´×͹ (àÅÕé§Ẻà¡çº»Ø‰ÂÁÙÅäÊŒà´×͹) áÅСÒùÓàÈÉÍÒËÒÃ
ÁÒ·Ó¹éÓËÁ¡Ñ ªÕÇÀÒ¾

äÊŒà´×͹´Ô¹ÁÕÍÂÙ‹·ÑèÇä»μÒÁ´Ô¹ªØ‹Áª×é¹Ã‹Ç¹«Ø¨Ф׺¤ÅÒ¹ËÒ¡Ô¹
ÍÂÙ‹μÒÁ¼ÔÇ´Ô¹áÅЪ͹äªä»μÒÁ«Í¡ËÅ׺¢Í§àÁç´´Ô¹ ¡Òê͹äª
¢Í§äÊŒà´×͹´Ô¹·ÓãËŒ¤Ø³ÊÁºÑμÔ·Ò§¡ÒÂÀÒ¾¢Í§´Ô¹´Õ¢Öé¹ ¤×Í·ÓãËŒ´Ô¹
â»Ã‹§Ã‹Ç¹«Ø äÁ‹á¹‹¹·ÖºáÅÐá¢ç§ à¡Ô´¡Òö‹ÒÂà·ÍÒ¡ÒÈÀÒÂã¹´Ô¹´Õ¢Öé¹
à¾ÔèÁª‹Í§Ç‹Ò§ã¹´Ô¹ ª‹ÇÂ㹡ÒÃÍØŒÁ¹éӢͧ´Ô¹ ¡ÒÃäËż‹Ò¹¢Í§¹éÓã¹´Ô¹·ÓãËŒ´Ô¹ÁÕ¤ÇÒÁªØ‹Áª×é¹ÍÂÙ‹àÊÁÍ
¨§Ö àËÁÒÐá¡¡‹ ÒÃá·§ÃÒ¡ÍÍ¡ä»ËÒÍÒËÒþª× áÅмŨҡ¡Ãкǹ¡Òá¹Ô ÍÒËÒâͧäÊàŒ ´Í× ¹Â§Ñ ªÇ‹ Â¾Å¡Ô ¡ÅºÑ ´¹Ô
ËÃ×͹Óá˸ÒμبҡãμŒ´Ô¹¢Öé¹ÁÒº¹¾×é¹´Ô¹ â´Â´Ô¹ «Ò¡¾×ª«Ò¡ÊÑμǏ àÈÉÍÒËÒà áÅÐÍÔ¹·ÃÕÂÇÑμ¶Øμ‹Ò§æ
·Õè äÊŒà´×͹¡Ô¹à¢ŒÒ仨ж١‹ÍÂÊÅÒÂáÅж١¢Ñº¶‹ÒÂÍÍ¡ÁÒ໚¹ÁÙÅ (cast) «Öè§ÁÕ¸ÒμØÍÒËÒ÷Õè¾×ªμŒÍ§¡ÒÃ
ã¹»ÃÁÔ Ò³ÁÒ¡áÅÐÍÂã‹Ù ¹Ã»Ù ·ÅèÕ ÐÅÒ¹Óé ä´´Œ Õ ÊÒ¾¹Ñ ¸·Ø èÕ¹ÓÁÒàÅÂéÕ § ¤Í× äÊàŒ ´Í× ¹¾¹Ñ ¸Ø Eudrilus eugeniae
(African Night Crawler) ÁÕ¢¹Ò´ÅÓμÑǤ‹Í¹¢ŒÒ§ãËÞ‹ ÁÕÅѡɳСԹࡋ§â´Â੾ÒÐÍÒËÒ÷ÕèÁâÕ »ÃμÕ¹ÊÙ§
¢ÂÒ¾ѹ¸ØàÃçÇÁÕÅÙ¡´¡ μÑÇâμ äÊŒà´×͹ÊÒ¾ѹ¸Ø¹ÕéÁÕ¤ÇÒÁÊÒÁÒö㹡ÒËÍÂÊÅÒ¢ÂÐã¹»ÃÔÁÒ³ÁÒ¡
ä´ÍŒ ‹ҧÃÇ´àÃçÇ
การเล้ียงไสเ้ ดือนเพ่อื กำจัดอินทรียวัตถุจากครวั เรอื น
การเลยี้ งไสเ้ ดือนดนิ เพอ่ื ทำปยุ๋ หมกั มูลไส้เดือน
ในกะละมัง
1. ¡ÐÅÐÁ§Ñ ÊÕ´Ó ¤ÇÒÁ¡ÇŒÒ§»ÃÐÁÒ³ 1 ÈÍ¡ ( ãºÅÐäÁà‹ ¡Ô¹ 20 ºÒ·)
2. ¢éÇÕ ÑÇá˧Œ à¡çºàÈÉ¿Ò§ ËÃ×ÍÇÊÑ ´·Ø »èÕ ¹ÁÒ¡ºÑ ¢ÇÕé ÑÇÍÍ¡ãËŒàËÅ×Íᤢ‹ ÇÕé ÑÇ
3. äÊŒà´Í× ¹´Ô¹¾Ñ¹¸ØᏠͿÃÔ¡¹Ñ ·èÕ㪌àÅéÕ§¡¹Ñ ·ÑèÇä»
»ÃÐÁÒ³ 3 ¢´Õ
4. ¡Ò¡ÁоÃÒŒ Ç漄 ËÃÍ× ãºäÁጠ˧Œ ( ãºÁТÒÁà·È
㺡ŒÒÁ»)Ù

61

¤Á‹Ù ×Í âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀÒ¾ÊÔè§áÇ´ÅÍŒ Á

ศนู ยเ์ รียนรตู้ ้นแบบการจัดการขยะเหลือศนู ย์

โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 27 จงั หวัดหนองคาย

ฐานการเรียนรู้
คนเล้ียงไส้เดือน

¡ÒÃàÅéÂÕ §äÊŒà´Í× ¹ÁÕ¡ÃÃÁÇ¸Ô Õáμ¡μ‹Ò§¡Ñ¹μÒÁ¤ÇÒÁàËÁÒÐÊÁ พนั ธทุ์ ี่นิยมเล้ียง
ã¹áμ‹Åкؤ¤Å áμ‹ÁÕ໇ÒËÁÒÂà´ÕÂǡѹ¤×ÍμŒÍ§ãËŒäÊŒà´×͹ÍÂÙ‹ äÊŒà´Í× ¹áÍ¿Ãԡѹ (African night crawler)
Í‹ҧʺÒ (äÁ‹Ë¹Õ) ¡Ô¹ÁÒ¡¶‹ÒÂÁÒ¡ ÍÍ¡ÅÙ¡ÁÒ¡ áÅзÕèÊÓ¤ÑÞ
¤×ÍμÍŒ §ÊÔé¹à»Å×ͧàÇÅÒ¹ŒÍ·èÕÊØ´ ชอื่ วทิ ยาศาสตร์ Eudrilus eugeniae

äÊŒà´Í× ¹Ê¹Õ Óé à§Ô¹ (Blue worm)

ช่ือวิทยาศาสตร์ Perionyx excavates

äÊŒà´Í× ¹¾é×¹àÁ×ͧ·èÕàÅÂéÕ §ä´Œ ¤Í× ¾¹Ñ ¸Ø¢μéÕ ÒáË

วธิ ีและขั้นตอนในการเล้ียง

1. ¹Ó¡ÐÅÐÁ§Ñ ä»à¨ÒÐÃÙâ´Â㪌ÊÇÒ‹ §à¨ÒÐãËŒ·ÑèÇ¡ÐÅÐÁѧ à¾×Íè ãËŒ¹Óé äËż‹Ò¹ÍÍ¡ä´ÊŒ дǡ

2. ¹Ó¢ÇéÕ ÇÑ ÁÒ·Ó¡ÒÃô¹Óé ãË¢Œ ÇéÕ ÇÑ à»Â‚ ¡à¾Íè× ÅÒŒ §¤ÇÒÁÃÍŒ ¹¢Í§¢ÇéÕ ÇÑ áÅÐá¡Ê ÍÍ¡ãËËŒ Á´ ô¹Óé ¢ÇéÕ ÇÑ »ÃÐÁÒ³ 1-2 ÍÒ·μÔ Â

áÅŒÇá줋 ÇÒÁÃÍŒ ¹¢Í§¢ÕéÇÑÇ

3. ¹Ó¡Ò¡ÁоÃÒŒ Ç漄 ÁÒ¼ÊÁ»ÃÐÁÒ³ 30% ¢ÇéÕ ÇÑ 70% ¹ÓÁÒ¼ÊÁãËàŒ ¢ÒŒ ¡¹Ñ ¡Ò¡ÁоÃÒŒ Ç漄 ¤ÇÃ᪹‹ Óé ¡Í‹ ¹à¾Íè× ÅÒŒ §ÂÒ§

¢Í§ÁоÃÒŒ ÇÍÍ¡ä» ¡ÒüÊÁ¡Ò¡ÁоÃÒŒ Çà¾Íè× ªÇ‹ Â㹡ÒÃà¾ÁèÔ ¤ÇÒÁà¹ç ãË¡Œ ºÑ ¢ÇéÕ ÇÑ ¼ÊÁà¢ÒŒ ¡¹Ñ áÅÇŒ ¹Óä»ãÊã‹ ¹¡ÐÅÐÁ§Ñ

»ÃÐÁÒ³¤Ãè§Ö ¡ÐÅÐÁ§Ñ

4. ãÊ‹äÊŒà´×͹ 3 ¢Õ´ 㹡ÐÅÐÁѧ áŌǹÓä»à¡çºã¹âçàÃ×͹·ÕèàÂç¹ â´Â·Ó໚¹ªÑé¹àËÅç¡ËÃ×ͪÑé¹·‹Í¾ÕÇÕ«Õ áÅÐô¹éÓ

ãËŒ¤ÇÒÁª×鹡ѺäÊŒà´×͹ 3-4 Çѹμ‹Í¤ÃÑé§ »ÃÐÁÒ³ 1 à´×͹ ËÃ×Í 2 à´×͹ ¨Ðä´Œ»Ø‰ÂËÁÑ¡ÁÙÅäÊŒà´×͹àμçÁ¡ÐÅÐÁѧ

ÊÒÁÒö¹Óä»ãʾ‹ ת ¼Ñ¡ ¼ÅäÁŒ ËÃÍ× ¨Ó˹ҋ Âä´Œ

5. ʋǹÅÙ¡μÑÇàÅç¡æ 㹺‹Íà¡‹Ò ãªŒàÇÅÒàÅÕé§μ‹Íä»ÍÕ¡¨¹¤ÃºÃͺ 3 à´×͹ ¨Ðä´Œ»Ø‰ÂËÁÑ¡ÁÙÅäÊŒà´×͹·ÕèÊÁºÙó

ÊÒÁÒö¹Óä»ãªŒä´Œ¾ÃŒÍÁ¡ÑºÃØ‹¹ÅÙ¡·Õèâμ¾Í·Õè¨Ð¤´Ñ ä»à»š¹¾Í‹ áÁ‹¾Ñ¹¸Øä´ÍŒ ¡Õ

การขยายพันธขุ์ องไสเ้ ดอื น
1. äÊŒà´×͹·Õè໚¹Ë¹Ø‹ÁÊÒÇáŌǼÅÔμ䢋·Õè໚¹ Capsule ·Ø¡æ 7-10 Çѹ
2. 䢋·Õè໚¹ Capsule ¿˜¡ 14-21 Çѹ
3. ã¹ Capsule ÁÅÕ ¡Ù äÊàŒ ´Í× ¹ 2-20 μÇÑ
4. äÊàŒ ´Í× ¹àμÁç ÇÂÑ 1 μÇÑ ¨ÐãËŒÅÙ¡ä´Œ 1,200-1,500 μÇÑ μÍ‹ »‚

62

¤Ù‹ÁÍ× âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤Ø³ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á

ศูนย์เรียนรู้ต้นแบบการจัดการขยะเหลือศูนย์

โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 27 จังหวัดหนองคาย

ฐานการเรยี นรู้
การทำนำ้ หมักชวี ภาพ

¡ÒÃ㪌ÊÁعä¾Ãä·ÂÁÒÊ¡Ñ´
໹š ÊÒÃÍ¹Ô ·ÃÂÕ ª ÇÕ ÀÒ¾à¾Íè× ãªŒã¹¡ÒúÓÃ§Ø ´¹Ô
»‡Í§¡Ñ¹áÅСӨѴáÁŧÈÑμÃپת
໚¹ÇÔ¸Õ¡ÒÃ˹Ö觷ÕèÅ´¡ÒþÖ觾ÒÊÒÃà¤ÁÕ
«Öè§ÇÔ¸Õ¡Òôѧ¡Å‹Òǹ͡¨Ò¡¨Ðª‹ÇÂã¹àÃ×èͧ¢Í§¡ÒÃÅ´μŒ¹·Ø¹¡ÒüÅÔμáÅŒÇ Âѧ໚¹¡Òä׹
¤ÇÒÁÊÁ´ØÅãËŒÃкº¹ÔàÇÈÍÕ¡·Ò§Ë¹Öè§ ´ŒÇ¡Ò÷ӹéÓËÁÑ¡ÊÁعä¾Ã 7 ÃÊ à»š¹¡ÒùÓàÍÒ
ÊÁ¹Ø ä¾ÃÃÊμÒ‹ §æ ÁÒ·Ó¹Óé ËÁ¡Ñ ¨ÅØ ¹Ô ·ÃÂÕ ª ÇÕ ÀÒ¾ à¾Íè× »ÃÐ⪹· Ò§¡ÒÃà¡Éμà 㪌䴡Œ ºÑ ¾ª× ¼¡Ñ
·¡Ø ª¹´Ô μÇÑ ÂÒÊÁ¹Ø ä¾Ã·èÕ㪌㹡ÒÃà¡ÉμÃÊÒÁÒöầ‹ ÍÍ¡μÒÁÃʢͧÊÁعä¾Ãä´»Œ ÃÐÁÒ³

7 ÃÊ ¤×Í Ãʨ״¨Ò¡ãº¡ÅŒÇ ¼Ñ¡ºØŒ§ ¼Ñ¡μºªÇÒ ÃÊ¢Á¨Ò¡¿‡Ò·ÐÅÒÂâ¨Ã
ãºÊÐà´Ò ºÍÃÐྴç 㺢àéÕ ËÅ¡ç ÃʽҴ¨Ò¡à»ÅÍ× ¡½Ã§èÑ à»ÅÍ× ¡á¤ ÃÊàºÍè× àÁÒ
¨Ò¡ãºàÁÅ´ç ʺ´‹Ù Ó ãº¹ÍŒ Â˹ҋ ËÒ§äËÅ ÃÊà»ÃÂéÕ Ç¨Ò¡ÁСô٠ÁйÒÇ ÁТÒÁ
¡ÃÐà¨ÂêÕ º à»ÅÍ× ¡ÊÁŒ ÃÊËÍÁÃÐà˨ҡμÐä¤ÃËŒ ÍÁ ¡Ðà¾ÃÒ ãºàμ ÊÒºàÊÍ×

âËÃÐ¾Ò áÅÐÃÊ༴ç ÃÍŒ ¹¨Ò¡¾Ã¡Ô ¢Ô§ ¢‹Ò μÐä¤ÃŒ

63

¤Á‹Ù Í× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤Ø³ÀҾʧèÔ áÇ´ÅŒÍÁ

ศนู ย์เรยี นรูต้ น้ แบบการจดั การขยะเหลือศูนย์

โรงเรยี นราชประชานเุ คราะห์ 27 จงั หวัดหนองคาย

ฐานการเรียนรกู้ ารทำนำ้ หมักชีวภาพ

การทำน้ำหมักชวี ภาพจากเศษอาหารและเศษผัก

¡Òê‹Ç¡ѹ¹ÓàÈÉÍÒËÒà àÈɼѡ ¨Ò¡âçËاμŒÁáÅÐâçÍÒËÒÃÁÒ·Ó¹éÓËÁÑ¡ªÕÇÀÒ¾ÊÓËÃѺ㪌»ÃÐ⪹

㹪ÇÕ μÔ »ÃШÓÇѹ «§Öè ÁÕÇ¸Ô Õ¡Ò÷ÓáÅÐ㪌ÍØ»¡Ã³· èËÕ Ò§Ò‹  㪌»ÃÐ⪹ä´ËŒ ÅÒ¡ËÅÒÂ

วธิ ีทำ

ส่วนผสม ¹ÓàÈÉÍÒËÒÃãʋ㹶ѧ¾ÅÒÊμÔ¡ (¶ŒÒªÔé¹ãËÞ‹

1. àÈÉÍÒËÒÃËÃÍ× à»Å×Í¡¼ÅäÁŒ 3 ¡¡. ¤ÇÃÊѺãËŒàÅç¡Å§) ãÊ‹¡Ò¡¹éÓμÒŤÅØ¡à¤ÅŒÒãËŒ·ÑèÇ

2. ¡Ò¡¹Óé μÒÅ 1 ¡¡. àμÔÁËÑÇàª×éͨØÅÔ¹·ÃՏ¡ÅØ‹ÁÊÌҧÊÃä ¤¹ãˌࢌҡѹ

3. ¹Óé ÊÐÍÒ´ 10 ÅÔμà áŌǻ´½Ò¶Ñ§ãˌʹԷ ÂѧäÁ‹μŒÍ§ãÊ‹¹éÓ ËÁÑ¡äÇŒ 7 Çѹ
4. ËÇÑ àªé×ͨÅØ ¹Ô ·ÃՏ ¨Ö§à»´½ÒàμÔÁ¹éÓ 10 ÅÔμà ¤¹ãˌࢌҡѹáÅŒÇËÁÑ¡
μ‹Í仹ҹ 15-30 Çѹ ¨Ö§¹Ó¹éÓËÁÑ¡
¡ÅØ‹ÁÊÃÒŒ §ÊÃä ÁÒ㪌䴌
»ÃÐÁÒ³ 1/2 á¡ÇŒ

ประโยชน์
1. ãªÃŒ Ҵŧã¹â¶ÊÇŒ Á ÊÑ»´ÒˏÅÐ 1-2 á¡ÇŒ ¨ÐªÇ‹ ´ºÑ ¡ÅèÔ¹àËÁç¹ã¹ËŒÍ§¹éÓ ËÍŒ §ÊŒÇÁ ·ÓãËŒÊÇŒ ÁäÁ‹àμçÁàÃçÇ
2. ãªàŒ ·Å§·Í‹ ÃкÒ¹éÓ·§éÔ à»¹š »ÃÐ¨Ó ¨Ðª‹Ç¢¨´Ñ ¤ÃÒºä¢Á¹Ñ ·ÍèÕ ´Ø μ¹Ñ ·‹Í¹éÓä´´Œ Õ
3. ãªàŒ ·Å§ã¹·‹ÍÃкÒ¹Óé ໹š »ÃÐ¨Ó ¨Ðª‹ÇÂÅ´¡ÅèÔ¹àËÁ¹ç ¨Ò¡¹éÓ๋Ò
4. 㪌Ŵ¡ÅÔè¹àËÁ¹ç ¨Ò¡¡Í§¢ÂÐ â´Â¼ÊÁ¹éÓËÁÑ¡ªÕÇÀÒ¾ÍμÑ ÃÒʋǹ 10 cc μ‹Í¹éÓÊÐÍÒ´

1 ÅμÔ Ã ©´Õ ¾‹¹º¹¡Í§¢ÂÐ໚¹»ÃШÓ
5. 㪼Œ ÊÁ¹Óé Ã´μ¹Œ äÁŒ ¡ÒÃ㪌¹éÓËÁ¡Ñ ¡Ñºμ¹Œ äÁŒ ¨ÐμŒÍ§ËÁ¡Ñ äÇŒ¹Ò¹ÍÂÒ‹ §¹ÍŒ  3 à´Í× ¹

à¾èÍ× ãË¡Œ Ò¡¹Óé μÒÅÊÅÒÂμÇÑ ¨¹ÊÔé¹Ê´Ø ¡Ãкǹ¡Òà äÁà‹ ª¹‹ ¹¹Ñé áÅÇŒ μ¹Œ ¾×ªÍÒ¨ä´ÃŒ ºÑ ¾ÔÉ
¨Ò¡¡Ò¡¹éÓμÒÅ·ÂÕè §Ñ äÁÊ‹ ÅÒÂμÑÇ
6. ¡ÒÃ㪹Œ éÓËÁ¡Ñ ªÕÇÀҾô¹Óé μ¹Œ äÁŒ ·Óâ´Â¼ÊÁ¹éÓËÁ¡Ñ ªÇÕ ÀÒ¾ 1 cc μ‹Í¹éÓÊÐÍÒ´ 1 ÅÔμÃ
ôãËŒ¾×ªËÃ×ʹԹ໚¹»ÃÐ¨Ó ¨ÐªÇ‹ ÂÊ‹§àÊÃÁÔ ã˾Œ תà¨ÃÔÞàμºÔ âμá¢ç§áç ÁÀÕ ÁÙ ÔμÒŒ ¹·Ò¹Ê§Ù
㪌·Ø¡Çѹ䴌 ËŒÒÁ㪌ã¹ÍÑμÃÒʋǹ·ÕèࢌÁ¢Œ¹ à¾ÃÒйéÓËÁÑ¡ªÕÇÀÒ¾ÁÕÎÍÏâÁ¹¾×ªºÒ§μÑÇ
¶ÒŒ 㪌ã¹ÍÑμÃÒʋǹ·àèÕ ¢ÁŒ ¢¹Œ à¡Ô¹ä» ¾×ª¨Ðá¤ÃÐá¡Ã¹ç ËÃ×ÍμÒÂä´Œ

64

¤Ù‹Á×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á

ศนู ย์เรียนร้ตู ้นแบบการจัดการขยะเหลือศูนย์

โรงเรยี นราชประชานเุ คราะห์ 27 จังหวดั หนองคาย

ฐานการเรยี นรู้สวนครวั ปลอดสารเคมี
á¹Ç¤Ô´°Ò¹¡ÒÃàÃÕ¹ÃÙŒ»Ø‰ÂËÁÑ¡ »Ø‰ÂÍÔ¹·ÃՏ »Ø‰ÂªÕÇÀÒ¾ à¡Ô´¨Ò¡âçàÃÕ¹ÁÕ¾×é¹·Õè
¨Ó¹Ç¹ÁÒ¡ ÁÕÊǹ»†ÒáÅÐá»Å§à¡ÉμÃÁÒ¡ÁÒ àÈɨҡÇѪ¾×ªã¹á»Å§à¡ÉμÃáÅÐãºäÁŒ
¨Ò¡Êǹ»†Ò ·ÓãËŒà¡Ô´¢ÂÐÍÔ¹·ÃՏ¨Ó¹Ç¹ÁÒ¡ ¨Ö§à¡Ô´á¹Ç¤Ô´ã¹¡ÒÃ㪌»ÃÐ⪹¨Ò¡¢ÂÐ
àËÅ‹Ò¹Õé áÅÐä´Œ´Óà¹Ô¹¡Ò÷ӻ؉ÂËÁÑ¡ÍÔ¹·ÃՏ㪌㹡ÒÃà¡Éμà “ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพ”
ËÁÒ¶֧ ÊÒøÃÃÁªÒμÔ·Õè ä´Œ¨Ò¡¡Ãкǹ¡ÒÃËÁÑ¡º‹ÁÇÑμ¶Ø´Ôº¨Ò¡¸ÃÃÁªÒμÔμ‹Ò§æ ·Ñ駾ת
áÅÐÊμÑ Ç ¨¹ÊÅÒÂμÇÑ ÊÁºÃÙ ³à »¹š ÎÇÔ ÁÊÑ ÇμÔ ÒÁ¹Ô ÎÍÏâÁ¹ áÅÐÊÒøÃÃÁªÒμμÔ Ò‹ §æ (´¹Ô »Ò† )
«§èÖ à»¹š ·§éÑ ÍÒËÒâͧ´¹Ô (ʧèÔ ÁÕªÇÕ μÔ ã¹´¹Ô ) μÇÑ àç‹ ¡Ò÷ӧҹ (Catalize) ¢Í§Ê§èÔ ÁÕªÇÕ μÔ àÅ¡ç æ
·ÕèÍÒÈÑÂÍÂÙ‹ã¹´Ô¹áÅÐÍÒÈÑÂÍÂÙ‹»ÅÒÂÃÒ¡¾×ª (Ấ·ÕàÃÕ áͤμÔâ¹ÁÑ«ÔÊ áÅÐàª×éÍÃÒ ÏÅÏ)
·ÊèÕ ÒÁÒöÊÃÒŒ §¸ÒμÍØ ÒËÒÃãËጠ¡¾‹ ª× ä´Œ

65

¤ÙÁ‹ ×Í âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÁÔ ¤Ø³ÀҾʧèÔ áÇ´ÅŒÍÁ

ศนู ย์เรยี นรตู้ ้นแบบการจดั การขยะเหลอื ศูนย์

โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 27 จังหวดั หนองคาย

ฐานการเรียนรสู้ วนครัว
ปลอดสารเคมี

1. ปุย๋ หมักทว่ั ไป
໚¹»Ø‰Â·Õè ä´Œ¨Ò¡¡ÒùÓÇÑÊ´ØÍÔ¹·ÃՏª¹Ô´μ‹Ò§æ

ÁÒËÁ¡Ñ μÒÁ¡Ãкǹ¡Ò÷ҧ¸ÃÃÁªÒμÔ â´ÂäÁÁ‹ ¡Õ ÒÃàμÁÔ
ËÑÇàª×éͨØÅÔ¹·ÃՏà¾×èÍà˧¡ÒÃËÁÑ¡ «Ö觡ÒÃËÁÑ¡¨Ðà¡Ô´
¡ÒËÍÂÊÅÒÂÊÒÃÍÔ¹·ÃՏ ÇÑμ¶Ø¨Ò¡¨ØÅÔ¹·ÃՏ·ÓãËŒ
Á¡Õ ÒûŴ»ÅÍ‹ ¸ÒμÍØ ÒËÒÃÍÍ¡ÁÒä´ÃŒ Ç´àÃÇç ¢¹éÖ

2. ปยุ๋ หมักชีวภาพ
໚¹Ç¸Ô Õ¡Ò÷ӻ؉ÂËÁ¡Ñ ·èÁÕ Õ¡Òþ²Ñ ¹Ò¢é¹Ö à¾Íè× ãË¡Œ ÒËÍÂÊÅÒÂ

à¡Ô´¢Öé¹Í‹ҧÃÇ´àÃçÇ´ŒÇ¡ÒÃàμÔÁËÑÇàª×éͨØÅÔ¹·ÃՏ ËÃ×Í EM
à¾×èÍàç‹ ¡Ãкǹ¡ÒÃËÁÑ¡·ÓãËŒà¡Ô´»Â‰Ø ¨Ò¡Í¹Ô ·ÃÕÂÇμÑ ¶Ø
·ÕèÁÕ¡ÒûŴ»Å‹Í¸ÒμØÍÒËÒÃÍÍ¡ÁÒ
ä´ŒàÃçÇ¢Öé¹ áº‹§à»š¹ª¹Ô´μ‹Ò§æ 䴌ᡋ
»Ø‰ÂËÁÑ¡¨Ò¡»Â؉ ¤Í¡ áÅл؉ ËÁÑ¡¨Ò¡¾×ª

66

¤ÁÙ‹ ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀҾʧèÔ áÇ´ÅÍŒ Á
ศนู ย์เรยี นรู้ตน้ แบบการจัดการขยะเหลอื ศูนย์
โรงเรยี นราชประชานุเคราะห์ 27 จงั หวัดหนองคาย

การจัดการขยะในหอพกั
ã¹· Ø¡Çѹ¹Ñ¡àà Õ¹áμ‹ÅÐË; Ñ¡

¨Ð·Ó¤ÇÒÁÊÐÍÒ´ºÃàÔ Ç³Ë;¡Ñ áÅкÃàÔ Ç³¾¹é× ·¢èÕ Í§âçàÃÂÕ ¹μÒÁ·èÕä´ÃŒ ºÑ ¼´Ô ªÍº¢Í§Ë;¡Ñ
㹪‹Ç§àªŒÒ (»ÃÐÁÒ³μÕ 4) áÅЪ‹Ç§àÂç¹ (»ÃÐÁÒ³ 17.00-18.00 ¹. ) «Ö觹ѡàÃÕ¹
¨ÐÃǺÃÇÁ¢ÂÐÃÕä«à¤ÔŨҡ¡Ò÷ӤÇÒÁÊÐÍÒ´ àÁ×èÍÃǺÃÇÁä´Œ¨Ð¹Ó仨Ó˹‹ÒÂãËŒ¡Ñº
¸¹Ò¤ÒâÂÐÃÕä«à¤ÔŠʋǹ¢ÂÐÍÔ¹·ÃՏ·Õèà¡Ô´¢Ö鹨йÓ价ӻ؉ÂËÁÑ¡áÅйéÓËÁÑ¡ªÕÇÀÒ¾
â´Â¹éÓËÁÑ¡·Õèä´Œ¨Ð¹Ó仺ӺѴ¹éÓàÊÕÂ㹺‹Í»ÅҢͧâçàÃÕ¹ ÊÓËÃѺà§Ô¹·Õèä´Œ¨Ò¡¡ÒâÒÂ
¢ÂÐÃÕä«à¤ÔŢͧáμ‹ÅÐË;ѡ¨Ð¹Óä»·Ó¡Ô¨¡ÃÃÁËÇÁ¡Ñ¹ÀÒÂã¹Ë;ѡ ઋ¹ ¾Ñ²¹ÒË;ѡ
áÅÐ椄 ÊÃäã¹ª‹Ç§¡‹Í¹»´ ÀÒ¤àÃÕ¹ËÃÍ× ¨º¡ÒÃÈ¡Ö ÉÒ

67

¤ÁÙ‹ ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾ÊÔè§áÇ´ÅŒÍÁ

ศูนยเ์ รยี นรู้ตน้ แบบการจัดการขยะเหลอื ศนู ย์

โรงเรียนราชประชานเุ คราะห์ 27 จงั หวดั หนองคาย

ฐานการเรียนรู้
กระดาษแสนสวย

¡ÒùÓÇÑÊ´·Ø ÕèãªáŒ ÅŒÇáμ‹ÂѧÁÕ»ÃÐ⪹ʏ ÒÁÒö¹ÓÁÒ·Ó

໚¹ÇÑÊ´Ø·´á·¹¨Ò¡¸ÃÃÁªÒμÔ ¤×Í ¹ÓÁÒ·Ó¡ÃдÒÉáʹÊǨҡ¡ÃдÒÉ·Õè 㪌áÅŒÇ ·Ó´Ô¹¹éÓÁѹ

¨Ò¡¡ÃдÒÉ à»š¹»ÃÐâª¹μ Í‹ ¡ÒÃàÃÂÕ ¹ÃÙŒ อุปกรณ์

¡ÃдÒÉ·ÕÂè ÂØ‹ §Ò‹ ÂàÁÍ×è â´¹¹éÓ àª¹‹ ¡ÃдÒÉ˹§Ñ ÊÍ× ¾ÁÔ ¾

¡ÃдÒÉ㪌áŌǷ§Ñé 2 ˹Ҍ ໚¹μ¹Œ ệ§ÁѹÊÓ»ÐËŧÑ

วธิ ที ำ ¹Óé Á¹Ñ ÁоÃÒŒ Ç ¡ÒÇÅÒà·ç¡«

¹Ó¡ÃдÒÉÁÒμ´Ñ ໹š ª¹éÔ àÅ¡ç áÅÇŒ ᪹‹ Óé ·§éÔ äÇŒ »ÃÐÁÒ³ 8 ªÇèÑ âÁ§ ËÃÍ× 1 ¤¹× àÁÍè× ¤ÃºáÅÇŒ à·¹Óé ·§éÔ

à¾Í×è Ōҧ¡ÅÔè¹ àÊÃç¨áÅÇŒ ·ÓãËŒÅÐàÍÂÕ ´´ŒÇÂà¤ÃèÍ× §»›¹˜ ¹Óé ¼ÅäÁŒ â´ÂãÊ‹¹Óé ÁÒ¡¡Ç‹Ò¡ÃдÒÉ »ÃÐÁÒ³ 5 à·‹Ò

¨Ò¡¹Ñ鹡Ãͧâ´Â㪌·Õè¡ÃͧẺÅÐàÍÕ´ ËÃ×ͼŒÒ¢ÒǺҧáŌǺպà¾×èÍãËŒ¹éÓàËÅ×Í㹡ÃдÒɹŒÍ·ÕèÊØ´

áŌǹÓÁÒ¼ÊÁ¡ÒÇÅÒà·ç¡« (ËÃ×Í¡ÒÇệ§à»‚¡) μŒÍ§ãÊ‹¡ÒÇã¹»ÃÔÁÒ³·ÕèÁÒ¡

ËÒ¡¹ŒÍÂ仡ÃдÒɨÐäÁ‹μÔ´¡Ñ¹ áŌǤÅØ¡à¤ÅŒÒʋǹ¼ÊÁãˌࢌҡѹ ¼ÊÁệ§

ÁѹÊÓ»ÐËÅѧʋǹ˹Öè§Å§ä»¹Ç´ãˌࢌҡѹ áÅмÊÁʋǹ·ÕèàËÅ×ÍáÅйéÓÁѹ

ʋǹ˹Öè§Å§ä» ¹Ç´ãˌࢌҡѹ¨¹à»š¹¡ŒÍ¹áŌǡçãÊ‹¹éÓÁѹʋǹ·ÕèàËÅ×Íŧ仹Ǵ

ãˌࢌҡѹáŌǹÓãÊ‹¶Ø§ à¾×è͡ѹäÁ‹ãËŒ´Ô¹á¢ç§μÑÇ ¡ç¨Ðä´Œ´Ô¹¡ÃдÒÉμÒÁμŒÍ§¡ÒÃ

68

¤‹ÙÁ×Í âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅŒÍÁ
ศูนย์เรียนร้ตู น้ แบบการจัดการขยะเหลือศูนย์
โรงเรยี นราชประชานเุ คราะห์ 27 จงั หวัดหนองคาย

ฐานการเรยี นร้ขู ยะอนั ตราย
¡Òè´Ñ ¡ÒâÂÐÍѹμÃÒÂã¹Ê¶Ò¹ÈÖ¡ÉÒ ÁÕ¡Òè´Ñ àμÃÂÕ Á
¶Ñ§ÃͧÃѺ¢ÂÐÍѹμÃÒÂäÇŒμÒÁˌͧàÃÕ¹¤ÍÁ¾ÔÇàμÍÏ ˌͧ»¯ÔºÑμÔ¡ÒÃ
ÇÔ·ÂÒÈÒÊμÏ ˌͧàÃÕ¹ÈÔŻРˌͧ¸ØáÒà áÅзӡÒÃÃǺÃÇÁãËŒ¡Ñº
ͺμ.¨ØÁ¾Å ÃѺ仡ӨѴ·Ø¡ÊÑ»´Òˏ à¾×è͹Ó仡ӨѴÍ‹ҧ¶Ù¡ÇÔ¸Õμ‹Íä»
¹Í¡¨Ò¡¹ÂéÕ §Ñ ÁÕ¡ÒûÃЪÒÊÑÁ¾Ñ¹¸ãËŒ¤ÇÒÁÃŒÙ᡹‹ Ñ¡àÃÕ¹ ¼‹Ò¹á¼‹¹¾Ñº
»‡Ò¹Ôà·È áÅÐàÊÕ§μÒÁÊÒÂ

69

¤‹ÙÁÍ× âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤³Ø ÀҾʧèÔ áÇ´ÅŒÍÁ
ศูนยเ์ รียนร้ตู ้นแบบการจัดการขยะเหลอื ศนู ย์
โรงเรยี นราชประชานุเคราะห์ 27 จังหวัดหนองคาย

ฐานการเรยี นรไู้ มว้ ิเศษ
¡§Ôè äÁ·Œ àèÕ ¡Ô´¨Ò¡μÑ´μ¡áμ‹§μŒ¹äÁŒ

ÃÇÁ件֧äÁàŒ ¡Ò‹ ·èÃÕ ×Íé ÍÍ¡¨Ò¡»ÃÐμ٠˹Ҍ μÒ‹ §
·ÕèªÓÃØ´áÅŒÇ ¹Óä»à¡çºäÇŒâ罃¡§Ò¹ â´ÂäÁ‹ä´ŒãªŒ»ÃÐ⪹ãËŒ¤ØŒÁ¤‹Ò âçàÃÕ¹¨Ö§ÁÕ¡ÒùÓäÁŒ
ÁÒ㪌»ÃÐ⪹ ¤×Í ¡ÒùÓàÍÒ¡Ôè§äÁŒáÅÐäÁŒà¡‹ÒÁÒ·Ó»ÃÐ⪹ãËÁ‹ ઋ¹ ¶Ñ§¢ÂÐ ªØ´âμÐ
à¡ŒÒÍÕé ໚¹μŒ¹ «Öè§à»š¹¡ÒùÓä»ãªŒ»ÃÐ⪹ä´ŒÍ‹ҧ¤ØŒÁ¤‹ÒÁÒ¡·ÕèÊØ´ áÅÐ໚¹¡Òê‹ÇÂÅ´
»ÃÁÔ Ò³¢ÂÐä´Œ´ŒÇÂ

70

¤ÁÙ‹ ×Í âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀÒ¾Êè§Ô áÇ´ÅÍŒ Á

สว่ นที่ 3

กจิ กรรมการจดั การขยะ

ในโรงเรียนปลอดขยะ

ขยะอินทรยี  ขยะรไี ซเคิล ขยะทั่วไป ขยะอนั ตราย

บันได 7 ขัน้ สู่โรงเรยี นปลอดขยะ
เสน้ ทางการจดั การขยะ
ทางเลือกการจัดการขยะอินทรยี ์
ทางเลอื กการจดั การขยะรไี ซเคลิ
ทางเลอื กการจัดการขยะทั่วไป
ทางเลือกการจัดการขยะอันตราย

71

¤Á‹Ù ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀÒ¾ÊÔè§áÇ´ÅŒÍÁ

ËÒ¡¨Ð¡Å‹ÒǶ֧

»˜¨¨Ñ·Õè¨Ð¹Ó¾ÒâçàÃÕ¹

บันได 7 ขนั้ä»ÊÙ‹âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ

ä´Œ¹Ñé¹ ¤ÇèÐàÃÔèÁÍ‹ҧäà สู่โรงเรยี นปลอดขยะ 07
ÁÕ·ÔÈ·Ò§¡ÒôÓà¹Ô¹§Ò¹ 06
Í‹ҧäà ¨Ò¡âçàÃÕ¹ zero waste school

»ÅÍ´¢ÂÐμ¹Œ Ẻ¢ÒŒ §μ¹Œ 05
·Õè¡Å‹ÒÇÁÒ ÁÕ¡Ãкǹ¡ÒôÓà¹¹Ô â¤Ã§¡ÒÃÏ
04

μ§Ñé áμ‹àÃÁÔè μŒ¹¨¹¡ÃзÑ觻ÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàÃ稹Ñé¹ 03

»ÃСͺ´ŒÇ 7 ¢¹Ñé μ͹ 䴌ᡋ 02

01

ข้ันท่ี 1 เรม่ิ ตน้ โครงการดว้ ย “พลงั ”

จุดตั้งต้นของโรงเรียนปลอดขยะมีที่มาจาก
2 ลกั ษณะ คอื

1) เรม่ิ ตน้ จากบคุ ลากรภายในของโรงเรยี น «§èÖ ºÒ§âçàÃÂÕ ¹
¡çàÃÔèÁμŒ¹¨Ò¡¼ÙŒºÃÔËÒà 㹢³Ð·ÕèºÒ§âçàÃÕ¹¡çàÃÔèÁμŒ¹¨Ò¡¤ÃÙ áμ‹¶Ö§áÁŒÇ‹Ò¼ÙŒμÑé§μŒ¹
·Õè¤Ô´¨Ð·ÓàÃ×èͧ¹Õé¨Ðáμ¡μ‹Ò§¡Ñ¹ä»μÒÁº·ºÒ·Ë¹ŒÒ·Õè
áμÊ‹ èÔ§·ÕÁè ¾Õ Ç¡à¢ÒÁÕàËÁ×͹¡Ñ¹¡¤ç ×Í “ËÇÑ ã¨” ·èÕÍÂÒ¡¨Ð·Ó
àÃ×èͧ¹Õé ãËŒ»ÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàÃ稴ŒÇ “¤ÇÒÁÁØ‹§ÁÑè¹áÅÐ
àÊÂÕ ÊÅД àÃÂÕ ¡ä´ÇŒ Ò‹ ໹š ¨´Ø àÃÁèÔ μ¹Œ ¢Í§âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ
à¡Ô´¢Ö鹨ҡ “¾Åѧ” ·ÕèÁØ‹§ÊÙ‹¤ÇÒÁÊÓàÃç¨Í‹ҧ᷌¨ÃÔ§
¼ÙŒºÃÔËÒÃâçàÃÕ¹·Õè ãËŒ¤ÇÒÁʹã¨àÃ×èͧÊÔè§áÇ´ÅŒÍÁ
¨Ö§ÁÕ¹âºÒ·Õè¨Ð´Óà¹Ô¹¡Ô¨¡ÃÃÁ´ŒÒ¹¡ÒèѴ¡ÒâÂÐ
ÀÒÂã¹âçàÃÕ¹¢Öé¹ «Ö觨ÐàË繨ҡ¡ÒáÓ˹´ÇÔÊÑ·Ñȹ
·èÕà¡èÂÕ Ç¢ÍŒ §¡ÑºÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á áÅСÒè´Ñ ¡ÒâÂÐ

72

¤‹ÁÙ Í× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á

2) เรม่ิ ตน้ จากการสนับสนนุ กระต้นุ หรือการได้รับ
มอบหมายจากหนว่ ยงานภายนอกโรงเรยี น

ઋ¹ ¡ÒÃࢌÒÁҪѡªÇ¹¢Í§¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾ÊÔè§áÇ´ÅŒÍÁ 䴌ᡋ â¤Ã§¡ÒÃ
âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ (Zero Waste School) à©ÅÔÁ¾ÃÐà¡ÕÂÃμÔÏ áÅÐâ¤Ã§¡ÒÃ
Eco School Award ã¹Ê‹Ç¹¢Í§ºÃÔÉÑ·âμâÂμŒÒ â¤Ã§¡ÒÃÅ´âšÌ͹´ŒÇÂÁ×ÍàÃÒ
ºÃÉÔ ·Ñ Î͹´ÒŒ ¤Í× â¤Ã§¡ÒÃâçàÃÂÕ ¹ÊÃÒŒ §ÊÃäʏ §èÔ áÇ´ÅÍŒ Áà©ÅÁÔ ¾ÃÐà¡ÂÕ ÃμÔ à»¹š μ¹Œ
㹡ó¢Õ ͧ¡ÒÃàÃÁèÔ μ¹Œ ¨Ò¡¡ÒÃʹºÑ ʹ¹Ø ¨Ò¡Í§¤¡ ÃÀÒ¹͡âçàÃÂÕ ¹¹éÕ ¡μç ÍŒ §ÍÒÈÂÑ
¼ÁŒÙ Õã¨Ã¡Ñ áÅÐÁ§‹Ø Áèѹ·¨èÕ Ð·Óâ¤Ã§¡Òù»éÕ ÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàèç ÁÒÃºÑ Ë¹ÒŒ ·áèÕ ÅдÓà¹¹Ô §Ò¹
ÍÂÒ‹ §μÍ‹ à¹Íè× § ËÃÍ× ºÒ§âçàÃÂÕ ¹ä´ÃŒ ºÑ ¡ÒÃʹºÑ ʹ¹Ø ¨Ò¡Í§¤¡ û¡¤ÃͧÊÇ‹ ¹·ÍŒ §¶èÔ¹
à¢ÒŒ ÁÒãË¡Œ ÒÃʹºÑ ʹ¹Ø ໹š ¨´Ø àÃÁèÔ μ¹Œ ¢Í§¡ÒôÓà¹¹Ô â¤Ã§¡ÒÃÏ/¡¨Ô ¡ÃÃÁ¡Òè´Ñ ¡ÒâÂÐ
ÀÒÂã¹âçàÃÕ¹

ขยะอินทรยี  ขยะรีไซเคลิ ขยะทั่วไป ขยะอันตราย

¨Ò¡¢ÒŒ §μ¹Œ ¾¨Ô ÒóÒä´ÇŒ Ò‹ ¶§Ö áÁÇŒ Ò‹ ¨´Ø àÃÁèÔ μ¹Œ ¢Í§â¤Ã§¡ÒèÐÁ·Õ ÁèÕ Ò·áèÕ μ¡μÒ‹ §¡¹Ñ
áμ‹ÊÔè§ÊÓ¤ÑÞ·Õè໚¹¨Ø´Ã‹ÇÁÊÓ¤ÑÞ·Õè·ÓãËŒâ¤Ã§¡ÒôÓà¹Ô¹μ‹Íä»ä´Œ¨¹»ÃÐʺ
¤ÇÒÁÊÓàÃç¨ä´Œ¹Ñ¹é ¡ç¤×Í ¤ÇÒÁ»ÃÒö¹Ò·Õ¨è зÓËÃ×Í໹š ¤ÇÒÁ梯 ·èÕä´·Œ Ó àÃÕ¡䴌NjÒ
à¡´Ô ¨Ò¡ “ËÇÑ ã¨áÅÐã¨Ã¡Ñ ” ¢Í§¼·ŒÙ ¨èÕ ÐÃºÑ Ë¹ÒŒ ·àèÕ »¹š ËÇÑ ¢ºÇ¹ã¹¡ÒâºÑ à¤ÅÍè× ¹â¤Ã§¡ÒÃ

73

¤‹ÙÁ×Í âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤³Ø ÀÒ¾ÊÔè§áÇ´ÅŒÍÁ

ขั้นที่ 2 การวางระบบของโครงการ

โดยการสนับสนนุ ของผบู้ ริหาร

¡ÒÃʹѺʹع¡ÒôÓà¹Ô¹â¤Ã§¡Òâͧ¼ÙŒºÃÔËÒÃâçàÃÕ¹¶×Í໚¹¨Ø´àÃÔèÁμŒ¹·Õè´Õ
Í‹ҧ໚¹·Ò§¡Òâͧâ¤Ã§¡Òà à¾ÃÒйÑ蹶×Í໚¹ËÅÑ¡»ÃСѹáÅÐãËŒËÁÒ¤ÇÒÁÇ‹Ò
ËÑÇ¢ºÇ¹·ÕèÃѺ˹ŒÒ·Õè´Óà¹Ô¹â¤Ã§¡ÒèÐä´ŒÃѺ¡ÒÃʹѺʹعμ‹Ò§æ ¨Ò¡¼ÙŒºÃÔËÒÃ
à¾×è͹ËÇÁ§Ò¹áÅÐͧ¤¡ÃÀÒ¹͡Í‹ҧ໚¹ÃÙ»¸ÃÃÁ·ÕèÊØ´ ઋ¹ ¡ÒÃʹѺʹع
§º»ÃÐÁÒ³ ºØ¤Åҡà ʶҹ·Õè ¤ÇÒÁÃÙŒ áÅСÒÃÍӹǡÒÃμ‹Ò§æ ¹Í¡¨Ò¡¹ÕéáÅŒÇ
¡ÒÃʹѺʹع¢Í§¼ÙŒºÃÔËÒÃÂѧáÊ´§ÍÍ¡ä´Œ¶Ö§¡ÒÃãËŒÍӹҨᡋ¼ÙŒ·Õè¨ÐÁÒÃѺ¼Ô´ªÍº
â¤Ã§¡Òà «Öè§à»š¹¡Åä¡ÊÓ¤ÑÞ·Õè·ÓãËŒ¡ÒôÓà¹Ô¹â¤Ã§¡ÒÃ໚¹ä»´ŒÇ¤ÇÒÁÃÒºÃ×è¹
â´ÂÁÕÍ»Ø ÊÃ乌ͷèÊÕ ´Ø

3% 3% 30% 64%

74

¤‹ÙÁ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤Ø³ÀҾʧÔè áÇ´ÅŒÍÁ

¡ÒûÃСÒÈãËŒâ¤Ã§¡ÒÃâçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ໚¹¹âºÒÂáÅоѹ¸¡Ô¨ÊÓ¤ÑÞ
¢Í§âçàÃÕ¹·ÕèμŒÍ§»¯ÔºÑμÔ ¶×Í໚¹¢ŒÍ¼Ù¡¾Ñ¹·Õè·ÓãËŒâ¤Ã§¡ÒûÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàÃç¨
à¾ÃÒйè¹Ñ ËÁÒ¤ÇÒÁÇÒ‹ â¤Ã§¡ÒùÁéÕ ¤Õ ÇÒÁÊÓ¤ÞÑ ·èÕâçàÃÂÕ ¹ãˤŒ ÇÒÁʹã¨áÅк¤Ø ÅÒ¡Ã
·Ø¡¤¹¨ÐμŒÍ§¶×Í»¯ÔºÑμÔáÅÐãËŒ¤ÇÒÁËÇÁÁ×Í㹡ÒôÓà¹Ô¹¡ÒÃãËŒ»ÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàÃç¨
μÒÁμÑǪÕéÇÑ´·Õè ä´ŒμÑé§äÇŒ «Öè§ËÁÒ¶֧໚¹¡Òà “ÇÒ§Ãкº” ËÃ×Í “ÇÒ§â¤Ã§ÊÌҧ”
¢Í§¡ÒôÓà¹Ô¹â¤Ã§¡Ò÷Õè໚¹ÃÙ»¸ÃÃÁ·ÕèÊØ´ «Ö觨ÐÁÕ¼Åâ´Âμçμ‹Í¡ÒÃÃдÁ
·ÃѾÂÒ¡Ãμ‹Ò§æ ÁÒ㪌 ·ÓãËŒ¡ÒÃÂØμÔ¡ÒôÓà¹Ô¹§Ò¹áºº¡ÅÒ§¤Ñ¹¡ç¨ÐÁÕ¹ŒÍÂÁÒ¡
ÃÇÁ¶Ö§àÁ×èÍÁÕ¡ÒÃà»ÅÕè¹á»Å§¼ÙŒºÃÔËÒÃËÃ×ͺؤÅҡâͧâ¤Ã§¡ÒÃẺ¡Ð·Ñ¹Ëѹ
¡ç¨ÐäÁ‹·ÓãË¡Œ ÒôÓà¹¹Ô â¤Ã§¡ÒÃμÍŒ §Êд´Ø ËÃ×ÍË嫯 ä»àª¹‹ ¡¹Ñ

75

¤Á‹Ù Í× âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤Ø³ÀҾʧÔè áÇ´ÅŒÍÁ

ÊÓËÃѺÃٻẺ¢Í§¡ÒÃÇÒ§ÃкºÍ‹ҧ໚¹·Ò§¡Òâͧâ¤Ã§¡ÒÃã¹ÃдѺ
¹âºÒ¾ºÇ‹Ò ËÅÒÂâçàÃÕ¹¨ÐºÃèØâ¤Ã§¡ÒÃãˌ໚¹á¹Ç»¯ÔºÑμÔμÒÁ¹âºÒÂ
´ŒÒ¹ÊÔè§áÇ´ÅŒÍÁã¹ÀÒ¾ÃÇÁ¢Í§âçàÃÕ¹ ÃÇÁ·Ñé§ÁÕ¤ÓÊÑè§á싧μÑ駤³Ð¡ÃÃÁ¡ÒÃ
´Óà¹¹Ô â¤Ã§¡ÒÃÍÂÒ‹ §ª´Ñ ਹ Á¤Õ ü٠Ì٠ºÑ ¼´Ô ªÍºâ¤Ã§¡Òà Á¤Õ þ٠àèÕ ÅÂéÕ §·¤èÕ ÍÂʹºÑ ʹ¹Ø
¡ÒôÓà¹Ô¹¡Ô¨¡ÃÃÁ¢Í§¹Ñ¡àÃÕ¹ ¡Å‹ÒÇâ´ÂÊÃØ»ÊÓËÃѺ¡ÒÃÁÕ¹âºÒÂʹѺʹع
¡ÒôÓà¹Ô¹â¤Ã§¡ÒþÌÍÁ·Ñ駡ÒÃá싧μÑ駤³Ð¼ÙŒÃѺ¼Ô´ªÍº´Óà¹Ô¹â¤Ã§¡ÒÃ
àÃÂÕ ¡ä´ÇŒ Ò‹ âçàÃÂÕ ¹·ÊèÕ ÒÁÒö´Óà¹¹Ô â¤Ã§¡ÒÃä´»Œ ÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàÃ¨ç ¹éÕ Á¡Õ ÒáÓ˹´
ÇÔÊÂÑ ·Ñȹ ¹âºÒÂÍÂÒ‹ §ªÑ´à¨¹ã¹¡ÒôÓà¹Ô¹â¤Ã§¡ÒùÕé

ÊÓËÃѺã¹Ê‹Ç¹¢Í§¡ÒÃʹѺʹعâ¤Ã§¡ÒÃâ´Â¼ÙŒºÃÔËÒùÕé ¾ºÇ‹ÒÃٻẺ
㹡ÒÃʹѺʹع 䴌ᡋ ¡ÒÃ໚¹¼ÙŒ¹Ó㹡ÒÃ仢ÍÃѺ¡ÒÃʹѺʹعâ¤Ã§¡ÒÃ
¨Ò¡ÀÒ¹͡·Ñé§Ë¹‹Ç§ҹÀÒ¤ÃÑ°áÅÐÀÒ¤àÍ¡ª¹ ¡ÒÃʹѺʹعãËŒ¤³Ð·Ó§Ò¹
¢Í§â¤Ã§¡ÒÃä´Œä»à¾ÁèÔ ¾¹Ù ¤ÇÒÁÃŒÙ㹡Ò÷¨èÕ ÐÁÒ´Óà¹¹Ô â¤Ã§¡ÒÃÍÂÒ‹ §¡ÒÃ份¡ƒ ͺÃÁ
ÈÖ¡ÉÒ´Ù§Ò¹ ¡ÒÃËÇÁ»ÃЪØÁ»ÃÖ¡ÉÒËÒÃ×͡Ѻ¤³Ð¤ÃÙ㹡ÒÃàμÃÕÂÁ¡ÒôÓà¹Ô¹
â¤Ã§¡ÒÃÃÇÁ件§Ö ¡ÒÃãË¢Œ ÍŒ ¤´Ô à˹ç áÅФÓá¹Ð¹ÓμÒ‹ §æ 㹡ÒÃàμÃÂÕ Á¡ÒâºÑ à¤ÅÍè× ¹
â¤Ã§¡ÒÃ

76

¤Á‹Ù ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤Ø³ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á

ขนั้ ที่ 3 การจดั ทำแผนหลักในการดำเนินงาน

(Master Plan)

㹡ÒÃÇҧἹ´Óà¹Ô¹â¤Ã§¡ÒÃãËŒ»ÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàÃ稹Ñ鹨Ó໚¹μŒÍ§ÍÒÈÑÂ
¡ÒÃÁÕʋǹËÇÁ¨Ò¡·Ø¡½†ÒÂ㹡Ò÷Õè¨ÐËÇÁ¤Ô´ ËÇÁÇҧἹ ËÇÁ»ÃÖ¡ÉÒ¡ÒôÓà¹Ô¹
â¤Ã§¡ÒÃã¹ÀÒ¾ãËÞ‹·Õè໚¹Í§¤ÃÇÁ à¾×èͨѴ·Ó “á¼¹§Ò¹ËÅѡ㹡ÒôÓà¹Ô¹§Ò¹
(Master Plan)” â´Âá¼¹§Ò¹ËÅÑ¡´Ñ§¡Å‹ÒǹÕé¨ÐμŒÍ§ÃкطÔÈ·Ò§áÅÐá¹Ç»¯ÔºÑμÔ
μÒÁÅӴѺ¢Ñ鹢ͧ¡ÒôÓà¹Ô¹â¤Ã§¡Òà ¾ÃŒÍÁ·Ñé§Ãкؤ³Ð¼ÙŒÃѺ¼Ô´ªÍºã¹áμ‹ÅÐʋǹ
§Ò¹Â‹Í´ŒÇ ઋ¹ »Ãиҹ¤³Ð·Ó§Ò¹ ¡ÃÃÁ¡Òý†ÒÂμ‹Ò§æ àŢҹءÒÃâ¤Ã§¡ÒÃ
໹š μ¹Œ áÅФÇÃÁ¡Õ ÒáÓ˹´à»Ò‡ ËÁÒÂ㹡ÒôÓà¹¹Ô §Ò¹ÍÂÒ‹ §ª´Ñ ਹ ¡Òè´Ñ Ãкº
¤ÇÒÁ¤´Ô áÅСÒÃÊÃÒŒ §¡Ãͺá¹Ç·Ò§¡ÒôÓà¹¹Ô §Ò¹ãËàŒ »¹š û٠Ẻ·ÁèÕ ¤Õ ÇÒÁàËÁÒÐÊÁ
¡ºÑ ºÃºÔ ·âçàÃÂÕ ¹ãËŒä´ÁŒ Ò¡·ÊèÕ ´Ø હ‹ âçàÃÂÕ ¹¤Ç¹â´¹Ç·Ô ÂÒ Á¡Õ ¨Ô ¡ÃÃÁ¹ËÙ ÃÃÕ Õä«à¤ÅÔ
à¾Íè× ãËàŒ ¢ÒŒ ¡ºÑ ºÃºÔ ·áÅÐÇ¶Ô ªÕ ÇÕ μÔ ¢Í§¹¡Ñ àÃÂÕ ¹ «§èÖ ¹ºÑ ¶Í× ÈÒʹÒÍÊÔ ÅÒÁ ËÃÍ× Á¡Õ Òè´Ñ ·Ó
á¼¹¡ÒôÓà¹Ô¹â¤Ã§¡ÒäǺ¤Ù‹ä»¡Ñº¡Ô¨¡ÃÃÁ´ŒÒ¹ÊÔè§áÇ´ÅŒÍÁÍ×è¹æ ¤Çº¤Ù‹¡Ñ¹ä»
μÅÍ´»‚¡ÒÃÈ¡Ö ÉÒ

77

¤‹ÁÙ ×Í âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀҾʧèÔ áÇ´ÅÍŒ Á

ÊÓËÃºÑ Ê§èÔ ÊÓ¤ÞÑ ·ºèÕ ¤Ø Åҡ÷¡Ø ¤¹¢Í§â¤Ã§¡Òþ§Ö ÃÐÅ¡Ö äÇ¡Œ ¤ç Í× á¼¹§Ò¹ËÅ¡Ñ
·¶èÕ ¡Ù ¡Ó˹´¢¹éÖ ¹¨éÕ Ð໹š á¹Ç·Ò§»¯ºÔ μÑ ÍÔ ÂÒ‹ §¡ÇÒŒ §æ ¢Í§¡ÒôÓà¹¹Ô â¤Ã§¡Ò÷§éÑ ËÁ´
´§Ñ ¹Ñ鹤ÇÒÁÊÒÁÒö㹡ÒÃÂ´× ËÂØ‹¹áÅÐ»ÃºÑ á¡áŒ ¹Ç»¯ºÔ ÑμÔãËŒÊÍ´¤ÅŒÍ§áÅÐà·Ò‹ ·Ñ¹
¡ÑºÊ¶Ò¹¡Òó ¨Ö§à»š¹ËÅÑ¡»¯ÔºÑμÔÊÓ¤ÑÞ·Õè¾Ö§¡ÃзÓä´ŒÀÒÂãμŒ¡ÒûÃÖ¡ÉÒËÒÃ×Í
ËÇÁ¡¹Ñ ¢Í§¤³Ð·Ó§Ò¹

78

¤‹ÁÙ Í× âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀÒ¾ÊÔ§è áÇ´ÅÍŒ Á

ข้นั ที่ 4 การกำหนดและประกาศแตง่ ตง้ั คณะครู

ผรู้ ับผิดชอบอยา่ งเปน็ ทางการ
¨Ò¡á¼¹§Ò¹ËÅÑ¡·ÕèμŒÍ§¡ÒüٌÃѺ¼Ô´ªÍº§Ò¹ã¹áμ‹ÅÐʋǹà¾×è͢Ѻà¤Å×è͹
¡ÒôÓà¹¹Ô â¤Ã§¡ÒÃÍÂÒ‹ §à»¹š Ãкº ´§Ñ ¹¹éÑ ¨§Ö Á¤Õ ÇÒÁ¨Ó໹š μÍŒ §¡Ó˹´áÅлÃСÒÈ
á짋 μ§éÑ ¤³Ð·Ó§Ò¹ÍÂÒ‹ §à»¹š ·Ò§¡Òà à¾Íè× ªÇ‹ Âã˺Œ ¤Ø Åҡ÷¨èÕ Ðà¢ÒŒ ÁÒ໹š ¤³Ð·Ó§Ò¹
ÊÒÁÒöÁͧàË¹ç ¢Íºà¢μ˹Ҍ ·¤èÕ ÇÒÁÃºÑ ¼´Ô ªÍº¢Í§μ¹ä´ÍŒ ÂÒ‹ §ª´Ñ ਹ áÅÐÊÒÁÒö
àª×èÍÁμ‹Íʋǹ§Ò¹¢Í§μ¹¡ÑºÊ‹Ç¹§Ò¹Í×è¹æ ÀÒÂãμŒÀÒ¾ãËÞ‹¢Í§¡ÒôÓà¹Ô¹â¤Ã§¡ÒÃ
·Ñé§ËÁ´ä´Œ «Ö觨зÓãËŒ¡Òû¯ÔºÑμÔ˹ŒÒ·Õè¢Í§áμ‹Åкؤ¤Å໚¹ä»´ŒÇ¤ÇÒÁÃÒºÃ×è¹
äÁ‹à¡´Ô ¢ŒÍ¢Ñ´á§Œ Í¹Ñ à¡´Ô ¨Ò¡¤ÇÒÁࢌÒ㨷è¤Õ ÅÒ´à¤ÅèÍ× ¹ã¹º·ºÒ·Ë¹ŒÒ·Õè áÅШÐäÁ‹ÁÕ
ÊÇ‹ ¹§Ò¹ã´·èÕäÁÁ‹ Õ¼ÙŒÃѺ¼´Ô ªÍº
¹Í¡¨Ò¡¹áéÕ ÅÇŒ ¡ÒûÃСÒÈá짋 μ§éÑ ¤³Ð·Ó§Ò¹ÍÂÒ‹ §à»¹š ·Ò§¡Òà ¶Í× à»¹š ¡Åä¡
ÍӹǡÒ÷ÕèÊÓ¤ÑÞ·Õè¼ÙŒºÃÔËÒÃÁͺãˌᡋ¤³Ð·Ó§Ò¹ à¾×èͪ‹ÇÂແ´·Ò§áÅÐÍÓ¹ÇÂ
¤ÇÒÁÊдǡ㹡ÒôÓà¹Ô¹§Ò¹ â´Â੾ÒÐã¹Ê‹Ç¹§Ò¹·ÕèμŒÍ§ÍÒÈÑ¡ÒûÃÐÊÒ¹§Ò¹
áÅФÇÒÁËÇÁÁ×ͨҡËÅÒ½†Ò «Ö觼šÒÃÈÖ¡ÉÒ¨Ò¡âçàÃÕÂ¹μŒ¹áºº¡ç¾ºÇ‹Ò
·¡Ø âçàÃÂÕ ¹ÁÕ¡ÒûÃСÒÈá싧μ§Ñé ¤³Ð¤ÃÙ¼ŒÃÙ ºÑ ¼Ô´ªÍºâ¤Ã§¡ÒÃÍÂÒ‹ §à»¹š ·Ò§¡ÒÃ

79

¤ÙÁ‹ ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅŒÍÁ

ข้ันท่ี 5 การเตรยี มความพร้อม

¡ÒÃàμÃÂÕ Á¤ÇÒÁ¾ÃÍŒ Áã¹´ÒŒ ¹μÒ‹ §æ ¡Í‹ ¹à»´ ´Óà¹¹Ô â¤Ã§¡ÒöÍ× à»¹š àÃÍè× §ÊÓ¤ÞÑ
ºÒ§¡Ô¨¡ÃÃÁ໚¹¡Ô¨¡ÃÃÁ·ÕèμŒÍ§´Óà¹Ô¹¡ÒÃãËŒáÅŒÇàÊÃ稡‹Í¹à»´â¤Ã§¡Òà 㹢³Ð
·ºèÕ Ò§¡¨Ô ¡ÃÃÁ¡Êç ÒÁÒö´Óà¹¹Ô ¡ÒÃ仾ÃÍŒ Áæ ¡ºÑ ¡ÒôÓà¹¹Ô â¤Ã§¡ÒÃä´Œ à¾ÃÒÐ໹š
¡Ô¨¡ÃÃÁ·ÕèμŒÍ§ÍÒÈѤÇÒÁμ‹Íà¹×èͧáÅÐÃÐÂÐàÇÅÒ â´Â¡ÒÃàμÃÕÂÁ¤ÇÒÁ¾ÃŒÍÁ
¨Ð»ÃСͺ´ŒÇ¡Ԩ¡ÃÃÁμ‹Ò§æ ´§Ñ ¹Õé

1) ¡Ó˹´áÅлÃСÒÈá싧μÑ駤³Ð·Ó§Ò¹
½†Ò¹ѡàÃչ͋ҧ໚¹·Ò§¡Òà ¶×Í໚¹¡ÒÃÁͺ
¤ÇÒÁäÇŒÇÒ§ã¨áÅÐãËŒ¤Ø³¤‹Òá¡‹¹Ñ¡àÃÕ¹·ÕèàÊÕÂÊÅÐ
ÁÒÃÇ‹ Á·Óâ¤Ã§¡ÒöÍ× à»¹š ¡ÒÃÊÃÒŒ §¢ÇÞÑ áÅСÓÅ§Ñ ã¨
·è´Õ ÍÕ ÂÒ‹ §ÁÒ¡

¡Òä´Ñ àÅÍ× ¡¹¡Ñ àÃÂÕ ¹à¢ÒŒ ÁÒÃÇ‹ Á໹š ¤³Ð·Ó§Ò¹
¨Ó໚¹μŒÍ§ÁͧËҹѡàÃÕ¹·ÕèÁÕ “¨ÔμÍÒÊÒ” áÅÐ
“ÊÁ¤Ñ Ã㨔 ·¨èÕ ÐÁÒÃÇ‹ Á·Ó§Ò¹ à¾ÃÒСÒÃÂ¹Ô ´·Õ Ó§Ò¹
´ÇŒ ¤ÇÒÁàμÁç 㨹¹éÑ ¶Í× à»¹š ¡Åä¡ÊÓ¤ÞÑ ·¨èÕ Ð·ÓãËàŒ ¡´Ô
¤ÇÒÁËÇÁäÁŒÃ‹ÇÁÁ×͡ѹ áÅСÒê‹ÇÂàËÅ×Íẋ§àºÒ
˹ŒÒ·Õè«Ö觡ѹáÅСѹ «Öè§ã¹·ŒÒ·ÕèÊØ´áŌǡç¨Ð·ÓãËŒ
¡ÒâѺà¤Å×è͹â¤Ã§¡ÒÃ໚¹ä»´ŒÇ¤ÇÒÁÃÒºÃ×è¹
áÅÐÁ»Õ ÃÐÊ·Ô ¸ÔÀÒ¾

80

¤Ù‹ÁÍ× âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤³Ø ÀÒ¾Êè§Ô áÇ´ÅÍŒ Á

ã¹¢³Ðà´ÕÂǡѹ¤ÇÒÁÊÓàÃç¨áÅФÇÒÁÂÑè§Â×¹¢Í§â¤Ã§¡ÒèÐà¡Ô´¢Öé¹ä´Œ¹Ñé¹
¨Ó໚¹μŒÍ§ÊÌҧãËŒà¡Ô´ÃٻẺ¡ÒôÓà¹Ô¹â¤Ã§¡Ò÷ÕèÁչѡàÃÕ¹໚¹¼ÙŒ¢Ñºà¤Å×è͹
ʋǹ§Ò¹μ‹Ò§æ Í‹ҧàμçÁμÑÇ â´Â¤³Ð¤ÃÙ¨ÐμŒÍ§Å´º·ºÒ·Ë¹ŒÒ·Õèãˌ໚¹à¾Õ§
“¾ÕèàÅéÂÕ §ËÃÍ× ·Õè»ÃÖ¡ÉÒ” ÁËÕ ¹ÒŒ ·ÕèÃºÑ ¼´Ô ªÍºã¹¡ÒÃᡌ䢻ޘ ËÒμ‹Ò§æ ·àÕè ¡Ô´¢é¹Ö

2) ãËŒ¤ÇÒÁÃٌᡋ¹Ñ¡àÃÕ¹áÅкؤÅÒ¡ÃÍ×è¹æ ã¹âçàÃÕ¹
์¹¡ÒÃÊÌҧ¤ÇÒÁࢌÒã¨áÅÐÊÌҧ¨ÔμÊӹ֡㹡ÒäѴá¡¢ÂÐ
áÅйӢÂÐ¡ÅºÑ ÁÒ㪻Œ ÃÐ⪹ ¼Ò‹ ¹Ã»Ù Ẻ¡ÒûÃЪÒÊÁÑ ¾¹Ñ ¸μ Ò‹ §æ

હ‹

¡Òè´Ñ ¡¨Ô ¡ÃÃÁóç¤μ Ò‹ §æ ÃÇÁ·§éÑ ¡ÒûÃÐÂ¡Ø μãªÈŒ ÅÔ »Ç²Ñ ¹¸ÃÃÁ·ÍŒ §¶è¹Ô
¡ÒÃãˤŒ ÇÒÁüŒÙ Ò‹ ¹°Ò¹ËÍŒ §àÃÂÕ ¹¸ÃÃÁªÒμÔ ËÃÍ× °Ò¹¡ÒÃàÃÂÕ ¹ÃŒãÙ ¹Ê¶Ò¹·¨èÕ Ã§Ô
¡Òè´Ñ ¡¨Ô ¡ÃÃÁ¤‹Ò¡ÒÃ͹ÃØ Ñ¡ÉÊè§Ô áÇ´ÅÍŒ ÁáÅоÅѧ§Ò¹
¡ÒÃãˤŒ ÇÒÁÌټҋ ¹àÊÂÕ §μÒÁÊÒ »Ò‡ ¹Ôà·È
¡ÒÃà¼Âá¾Ã¤‹ ÇÒÁÃŒÙã¹ÃÒÂÇªÔ Ò ËÃÍ× ºÃÙ ³Ò¡ÒÃã¹ËÅ¡Ñ Êμ٠áÒÃàÃÂÕ ¹¡ÒÃÊ͹
¡ÒÃà´¹Ô Ã³Ã§¤Ê ‹ªÙ ÁØ ª¹
¡ÒÃᨡàÍ¡ÊÒäÇÒÁÃÙŒ Ἃ¹¾ÑºμÒ‹ §æ

3) ¨Ñ´·ÓàÍ¡ÊÒâͧâ¤Ã§¡Òà à¾Í×è ¨´Ñ à¡çº¢ÍŒ ÁÅÙ »ÃÁÔ Ò³¢ÂÐ
áμÅ‹ лÃÐàÀ· ÃÇÁ·§Ñé ºÑ¹·Ö¡¼Å¡ÒôÓà¹Ô¹§Ò¹¢Í§â¤Ã§¡ÒÃ/
¡Ô¨¡ÃÃÁ à¾×è͹ӢŒÍÁÙÅÁÒ㪌㹡ÒûÃÐàÁÔ¹
¼ÅÊÓàÃ稢ͧâ¤Ã§¡Òà ·Ñ駹ÕéμŒÍ§¾Ô¨ÒóÒ
ãËàŒ ËÁÒÐÊÁÊÍ´¤ÅÍŒ §¡ºÑ ºÃºÔ ·áÅÐÈ¡Ñ ÂÀÒ¾
¢Í§¹¡Ñ àÃÂÕ ¹áÅÐâçàÃÂÕ ¹à»¹š ÊÓ¤ÞÑ

81

¤ÙÁ‹ Í× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤Ø³ÀҾʧÔè áÇ´ÅŒÍÁ

4) »ÃÐÊÒ¹¤ÇÒÁÃÇ‹ ÁÁÍ× ¡ºÑ ªÁØ ª¹ ˹Nj §ҹ
·Õèà¡ÕèÂÇ¢ŒÍ§ã¹¾×é¹·Õè áÅкÃÔÉѷˌҧ/Ìҹ
ÁÇÕ μÑ ¶»Ø ÃÐʧ¤Ê Ó¤ÞÑ ä´áŒ ¡‹ à¾Íè× ¢ÍÃºÑ ¡ÒÃʹºÑ ʹ¹Ø
»¨˜ ¨ÂÑ μÒ‹ §æ ·§éÑ ã¹á§¢‹ ͧ¢ÍŒ ÁÅÙ àÍ¡ÊÒôҌ ¹ÇªÔ Ò¡ÒÃ
ÇÔ·ÂÒ¡Ã §º»ÃÐÁÒ³ ÍØ»¡Ã³à¤Ã×èͧäÁŒà¤Ã×èͧÁ×Í
·μèÕ ÍŒ §ãªŒã¹â¤Ã§¡Òà ໹š μ¹Œ áÅÐà¾Íè× ¢Í¤ÇÒÁÃÇ‹ ÁÁÍ×
㹡ÒÃࢌÒËÇÁ¡Ô¨¡ÃÃÁ¡Ñºâ¤Ã§¡Òà «Öè§âçàÃÕ¹
μŒ¹áººËÅÒÂæ âçàÃÕ¹¡çä´Œ´Óà¹Ô¹¡ÒÃã¹Ê‹Ç¹¹Õé
ÍÂÒ‹ §à¢ÁŒ ¢Œ¹àª‹¹¡¹Ñ

5) ¨Ñ´àμÃÕÂÁʶҹ·Õè ºÒ§¡Ô¨¡ÃÃÁ¨Ó໚¹μŒÍ§ÁÕʶҹ·Õè ËÃ×;×é¹·Õè´Óà¹Ô¹
¡Ô¨¡ÃÃÁ ઋ¹ ¡Ò÷ӻ؉ÂËÁÑ¡ÍÔ¹·ÃՏ ¨Ó໚¹μŒÍ§ÁÕʶҹ·ÕèËÁÑ¡»Ø‰Â ¤Í¡ËÁÑ¡
¡Ô¨¡ÃÃÁ¸¹Ò¤ÒâÂÐÃÕä«à¤ÔÅμÍŒ §ÁÕʶҹ·Õè
·Ó¡ÒÃáÅÐʶҹ·Õ¨è ´Ñ à¡çº¢ÂÐÃÕä«à¤ÅÔ
â´Âʶҹ·Õè¤ÇÃ์¹àÃ×èͧ
¡ÒÃࢌҶ֧·ÕèÊдǡ
ÊÐÍÒ´ áÅлÅÍ´ÀÑÂ

82

¤ÁÙ‹ Í× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤Ø³ÀҾʧèÔ áÇ´ÅÍŒ Á

ขนั้ ที่ 6 การดำเนนิ งานโครงการ/กจิ กรรม

㹡ÒôÓà¹¹Ô §Ò¹â¤Ã§¡ÒÃ/¡¨Ô ¡ÃÃÁ ¡Òè´Ñ ¡ÒâÂÐã¹âçàÃÂÕ ¹ ËÅÒÂâçàÃÂÕ ¹
¨ÐàÃÔèÁ¨Ò¡¡Ô¨¡ÃÃÁ·ÕèâçàÃÕ¹ÊÒÁÒö¨Ñ´¡ÒÃä´Œàͧ ·Óä´Œ§‹Ò áÅзÓä´Œ·Ñ¹·Õ
ઋ¹ ¡ÒÃẋ§¾×é¹·Õè¹Ñ¡àÃÕ¹ÃÑ¡ÉÒ¤ÇÒÁÊÐÍÒ´ ¡ÒäѴá¡¢ÂÐ «Ö觡ÒäѴá¡¢ÂÐ
ËÒ¡¹Ñ¡àÃÕ¹ÊÒÁÒö¤Ñ´á¡¢ÂÐä´Œ¶Ù¡»ÃÐàÀ·¡ç¨Ð໚¹¡Òç‹Ò·Õè¨Ð¹Ó¢ÂÐ
áμ‹ÅлÃÐàÀ·ÁÒ㪌»ÃÐ⪹ ËÃÍ× ·Ó¡¨Ô ¡ÃÃÁÍè×¹æ μÍ‹ ä»

·Ñ駹Õé¡ÒèÐ໚¹âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ âçàÃÕ¹
¤ÇèÐÁÕ¡ÒôÓà¹Ô¹¡Ô¨¡ÃÃÁ μÒÁá¹Ç·Ò§ 3Rs
(Reduce Reuse Recycle) áÅлÃÐàÀ·¢ÂÐ
4 »ÃÐàÀ· (¢ÂÐÍÔ¹·ÃՏ ¢ÂÐÃÕä«à¤ÔÅ ¢ÂзÑèÇä»
áÅТÂÐÍѹμÃÒÂ) ÊÒÁÒö¡μÇÑ ÍÂÒ‹ §ä´Œ ´§Ñ ¹éÕ

ขยะอินทรีย ขยะรไี ซเคลิ ขยะทัว่ ไป ขยะอนั ตราย

83

¤Ù‹Á×Í âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤³Ø ÀҾʧèÔ áÇ´ÅŒÍÁ

Reduce

(ลดการใช้)

Reduce 㪌ãºμͧãÊÍ‹ ÒËÒÃá·¹â¿ÁáÅÐã˹Œ ¡Ñ àÃÂÕ ¹
ãªáŒ ¡ÇŒ ¹Óé ÊÇ‹ ¹μÇÑ ·Ó¢ÍŒ μ¡Å§¡ºÑ ÃÒŒ ¹¤ÒŒ ã¹âçàÃÂÕ ¹ §´ãªâŒ ¿Á
¡Ô¨¡ÃÃÁ¡ÒÃ㪌ᡌǹéÓʋǹμÑÇ᷹ᡌǹéÓ¾ÅÒÊμÔ¡
¡¨Ô ¡ÃÃÁËÇéÔ »¹› âμÁÒâçàÃÂÕ ¹ ¡¨Ô ¡ÃÃÁ㪤Œ »Ù ͧŴ 2 ºÒ·
¡Ñº¡ÅØ‹Áà´ç¡´Õ 㪌¢ŒÒǡŋͧ »›¹âμ ໚¹μŒ¹ «Öè§ÊÒÁÒö
Å´¢ÂзèÑÇä»·¨Õè Ðà¡´Ô ¢Ö¹é

Reuse

(ใช้ซ้ำ)

Reuse ʋǹãËދ໚¹¡ÒùÓÇÑÊ´ØàËÅ×Í㪌
ÁÒ·Ó໹š ʧèÔ »ÃдÉÔ ° ËÃ×ÍÊ×Íè ¡ÒÃàÃÂÕ ¹¡ÒÃÊ͹
໚¹¡ÒÃ㪌àÈÉÇÑÊ´ØãËŒ¤ØŒÁ¤‹Ò¡‹Í¹·Ôé§ ¡Ô¨¡ÃÃÁ
μÅÒ´¹Ñ´ÊÔ¹¤ŒÒÁ×ÍÊͧ ÃÇÁ·Ñ駡Ԩ¡ÃÃÁ§‹ÒÂæ
Í‹ҧ¡ÒÃ㪌¡ÃдÒÉ 2 ˹Ҍ ໚¹μŒ¹

รบั ซือ้ ของเกา่ Recycle

(นำกลับมาใช้ใหม)่

Recycle âçàÃÕ¹ʋǹãËÞ‹¨Ð´Óà¹Ô¹¡Ô¨¡ÃÃÁ
¸¹Ò¤ÒâÂÐÃÕä«à¤ÔÅ ¼ŒÒ»†Ò¢ÂÐÃÕä«à¤ÔÅ ¢ÂÐÃÕä«à¤ÔÅ
áÅ¡áμŒÁ à¾×èͤѴá¡áÅÐÃǺÃÇÁ¢ÂÐÃÕä«à¤ÔÅ
áμ‹ºÒ§âçàÃÕ¹ÍÒ¨´Óà¹Ô¹¡Ô¨¡ÃÃÁÍ×è¹à¾×èÍãˌࢌҡѺ
ºÃÔº·¢Í§âçàÃÕ¹ ÃÇÁ·Ñé§ÍÒ¨ÁÕ¡ÒþѲ¹ÒÃٻẺ
¡Ô¨¡ÃÃÁÍ×è¹æ ·ÕèàËÁÒÐÊÁ¡Ñº¡ÒèѴ¡ÒâÂÐÃÕä«à¤ÔÅ
હ‹ ¡ÒÃμ§éÑ ¨´Ø ÃºÑ ºÃ¨Ô Ò¤¢ÂÐà¾Íè× ·¹Ø ¡ÒÃÈ¡Ö ÉÒ ÃÇÁ·§éÑ
¡ÒùӢÂÐÍ¹Ô ·ÃÂÕ Á Ò·Ó»Â‰Ø ËÁ¡Ñ ªÇÕ ÀÒ¾ ·Óá¡Ê ªÇÕ ÀÒ¾
¡¶ç Í× ÇÒ‹ ໹š ¡ÒÃÃÕä«à¤ÅÔ àª¹‹ à´ÂÕ Ç¡¹Ñ à¾ÃÒÐÁ¡Õ ÒÃá»ÃûÙ
à¾×èÍ¹Ó¡ÅºÑ ÁÒ㪌ãËÁ‹

84

¤‹ÙÁÍ× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾Êè§Ô áÇ´ÅÍŒ Á

ã¹âçàÃÕ¹ÊÒÁÒö㪌á¹Ç·Ò§ 3Rs ´Óà¹Ô¹¡Ô¨¡ÃÃÁ¨Ñ´¡ÒâÂÐÍÔ¹·ÃՏ
¢ÂÐÃÕä«à¤ÔÅ áÅТÂзÑèÇä» ä´ŒÍ‹ҧàËç¹ä´ŒªÑ´ áμ‹¢ÂÐÍѹμÃÒÂâçàÃÕ¹ʋǹãËÞ‹
㪌ÇÔ¸Õ¡ÒÃμÑ駨ش¤Ñ´á¡¢ÂÐÍѹμÃÒÂà¾×èÍ໚¹¨Ø´àÃÕ¹ÃÙŒãˌᡋ¹Ñ¡àÃÕ¹ ·ÃÒº¶Ö§
ÍѹμÃÒÂáÅÐÇÔ¸Õ¡ÒäѴá¡¢ÂÐÍѹμÃÒ·ÕèμŒÍ§á¡·Ô駨ҡ¢ÂлÃÐàÀ·Í×è¹æ
áμ‹ËÒ¡âçàÃÕ¹ÁÕ¤ÇÒÁ¾ÃŒÍÁ㹡ÒÃà¡çºÃǺÃÇÁ¢ÂÐÍѹμÃÒ áÅÐÊ‹§μ‹Íä»
¡Ó¨´Ñ Í‹ҧ¶¡Ù Ç¸Ô Õ

¨Ñ´¡Ô¨¡ÃÃÁà¾×èÍ¡ÃÐμØŒ¹áÅÐÊÌҧáç¨Ù§ã¨¡ÑºÊÁÒªÔ¡áÅТÂÒÂá¹ÇËÇÁ¡Ñº
â¤Ã§¡ÒÃãËŒÁÒ¡¢Öé¹ à¾×èÍ¡ÃÐμØŒ¹¡ÒÃÁÕʋǹËÇÁãËŒà¡Ô´¢Öé¹ ËÃ×Íà¾ÔèÁ¤ÇÒÁ¹‹Òʹã¨
㹡ÒÃà¢ÒŒ ¡Ô¨¡ÃÃÁÍ‹ҧÊÁÓè àÊÁͧ͢¹Ñ¡àÃÕ¹ ઋ¹

¡ÒÃãËÃŒ Ò§ÇÅÑ ¡ÒÃãˌ⺹ÑÊ ¡ÒÃãËàŒ ¡ÕÂÃμºÔ ÑμÃ
¡Òè´Ñ ¡¨Ô ¡ÃÃÁŌع⪤ Ź، ÃÒ§ÇÑÅ
¡ÒÃÊÐÊÁáμÁŒ ÊÔ·¸¾Ô àÔ ÈÉ ¤Ðá¹¹¾ÔàÈÉ
¡ÒÃãËŒ·¹Ø ¡ÒÃÈ¡Ö ÉÒ
¡ÒèѴ¡¨Ô ¡ÃÃÁ»ÃСǴ

ธนาคารขยะ

ขยะอนิ ทรีย ขยะรไี ซเคิล ขยะท่ัวไป ขยะอันตราย

85

¤Ù‹Á×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀÒ¾Êè§Ô áÇ´ÅŒÍÁ

ขั้นที่ 7 การประเมินผลการดำเนินงาน

ʋǹÊØ´·ŒÒ¹Õé¶×Í໚¹Ê‹Ç¹ÊÓ¤ÑÞ à¾×èÍ·ÃÒº»˜ÞËÒáÅÐÍØ»ÊÃä·Õèà¡Ô´¢Öé¹
㹡ÒôÓà¹Ô¹§Ò¹ã¹áμ‹ÅÐʋǹ áÅÐà¾×èÍáÅ¡à»ÅÕè¹»ÃÐʺ¡Òóμç·Õèà¡Ô´¢Öé¹
¨Ò¡¡Òû¯ÔºÑμÔ§Ò¹¨ÃÔ§¨Ò¡¤³Ð·Ó§Ò¹ «Öè§ÍÒ¨¡Ó˹´ãËŒÁÕ¡ÒûÃÐàÁÔ¹μÔ´μÒÁ
¼Å¡ÒôÓà¹Ô¹§Ò¹à»š¹»ÃШÓã¹·Ø¡à´Í× ¹ ËÃ×Í·¡Ø ÀÒ¤¡ÒÃÈ¡Ö ÉÒ à¾×èÍ·èÕ¤³Ð·Ó§Ò¹
¨Ð䴌ËÇÁ¡Ñ¹¤Œ¹ËÒá¹Ç·Ò§¡ÒûÃѺ»ÃاÇÔ¸Õ¡ÒôÓà¹Ô¹§Ò¹ãËŒÁÕ»ÃÐÊÔ·¸ÔÀÒ¾ÊÙ§¢Öé¹
ÃÇÁ·Ñ駹ӢŒÍÁÙÅ»ÃÔÁÒ³¢ÂзÕè¤Ñ´á¡áÅÐÃǺÃÇÁä´Œ ¨Ó¹Ç¹¼ÙŒà¢ŒÒËÇÁ¡Ô¨¡ÃÃÁ
¨Ó¹Ç¹¤ÃÑ駷ÕèࢌÒËÇÁ ÁÒÇÔà¤ÃÒÐˏ¼Å»ÃСͺ¡ÒþѲ¹Ò»ÃѺ»Ãا¡Ô¨¡ÃÃÁ
ãËŒÁÕ»ÃÐÊ·Ô ¸ÀÔ Ò¾à¾ÁèÔ ¢éÖ¹

86

¤Ù‹ÁÍ× âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀÒ¾ÊÔè§áÇ´ÅÍŒ Á

ÊÓËÃѺÇÔ¸Õ¡ÒûÃÐàÁÔ¹μÔ´μÒÁ¼Å¡ÒôÓà¹Ô¹§Ò¹ÊÒÁÒö
·Óä´Œâ´Â ¡ÒÃÊÓÃǨ¢ŒÍÁÙÅμÒÁμÑǪÕéÇÑ´·Õè¡Ó˹´ ¡ÒÃÊͺ¶ÒÁ/
ÊÑÁÀÒɳ ¡ÒÃÊѧà¡μ¾ÄμÔ¡ÃÃÁ ¡ÒûÃЪØÁ¤³Ð·Ó§Ò¹à¾×èÍËÇÁ¡Ñ¹
»ÃÐàÁÔ¹μÔ´μÒÁ¼Å¡ÒôÓà¹Ô¹§Ò¹μÒÁÃͺÃÐÂÐàÇÅÒ·Õè¡Ó˹´
¡ÒûÃÐàÁÔ¹¼Åã¹àªÔ§»ÃÔÁÒ³ (»ÃÔÁÒ³¢ÂÐ ¨Ó¹Ç¹ÊÁÒªÔ¡ ¤ÇÒÁ¶Õè
㹡ÒÃࢌÒËÇÁ¡Ô¨¡ÃÃÁ) áÅÐàªÔ§¤Ø³ÀÒ¾ (¤ÇÒÁÃÙŒ¤ÇÒÁࢌÒã¨μ‹Í
¡Òè´Ñ ¡ÒâÂÐ ·ÈÑ ¹¤μ¢Ô ͧ¼àŒÙ ¢ÒŒ ÃÇ‹ Áâ¤Ã§¡ÒÃ/¡¨Ô ¡ÃÃÁ¤ÇÒÁ¾§Ö ¾Íã¨)

87

¤‹ÁÙ ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

เสน้ ทางการจดั การขยะ
โรงเรียนปลอดขยะ
¡ÃÁÊ‹§àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀҾʧÔè áÇ´ÅÍŒ Á

htam

88

¤Ù‹ÁÍ× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School
¡Òè´Ñ ¡ÒâÂÐÁÅÙ ½Í¢ͧâçàÃÂÕ ¹·àèÕ ¢ÒŒ ÃÇ‹ Áâ¤Ã§¡ÒèдÓà¹¹Ô ¡ÒÃ

¤Ãͺ¤ÅÁØ ¡Òè´Ñ ¡ÒâÂÐÁÅÙ ½Í·§éÑ 4 »ÃÐàÀ· ä´áŒ ¡‹ ¢ÂÐÍ¹Ô ·ÃÂÕ 

ขยะอินทรีย ขยะรีไซเคิล ขยะทว่ั ไป ขยะอันตราย ¢ÂÐÃÕä«à¤ÅÔ ¢ÂзÇèÑ ä» áÅТÂÐÍ¹Ñ μÃÒ ¼Ò‹ ¹¡ÒôÓà¹¹Ô ¡¨Ô ¡ÃÃÁ

μ‹Ò§æ ÊÒÁÒöÊÃػ䴌´§Ñ ¹éÕ

âçÍÒËÒà ¡Ô¨¡ÃÃÁ㪌ᡌǹÓé ÊÇ‹ ¹μÇÑ ÃÒŒ ¹¤ŒÒ»ÅÍ´â¿ÁáÅжا¾ÅÒÊμÔ¡ ¤´Ñ á¡àÈÉÍÒËÒùÓä»àÅÂéÕ §ÊÑμǏ ¹éÓÁ¹Ñ ¾ª× ·ÕèãªáŒ ŌǷÓäºâÍ´àÕ «Å

โรงอาหาร àÈÉÍÒËÒ÷Ó໹š ÍÒËÒÃàÅÕ駻ÅÒ´Ø¡ ¹Óé ËÁ¡Ñ ªÕÇÀÒ¾ ¹éÓÂÒÍ๡»ÃÐʧ¤ á¡Ê ªÇÕ ÀÒ¾ àÅÂéÕ §äÊàŒ ´Í× ¹

SCHOOL ลด การเกิดขยะตง้ั แต่ ¤´Ñ á¡¢ÂÐÃÕä«à¤ÔÅ ¹ÓÁÒ¢Ò ¸¹Ò¤ÒâÂÐÃÕä«à¤ÔŠ㪌ᡌÇʋǹμÑÇ á¡¢ÂÐÍ¹Ñ μÃÒ ¹Ó¶Ø§¹ÁÁÒ㪌«Óé
ตน้ ทาง 3Rs รว่ มมอื กนั ¡Òä´Ñ á¡¢ÂÐã¹ËŒÍ§àÃÂÕ ¹
ทำให้ปริมาณขยะทีต่ ้อง
นำไปกำจัดให้ลดลงเหลือ

น้อยทีส่ ุดจนเป็น

ศูนย์

อาคารสำนกั งาน
อาคารเรยี น

¡ÒûÃдÔɰʏ §èÔ ¢Í§àËÅÍ× ãªŒà¾è×͹ÓÁÒ㪻Œ ÃÐ⪹ˏ Ã×ͨÓ˹‹Ò ¡ÅÍ‹ §¹ÁºÃ¨Ô Ò¤
ÊË‹Ù Å§Ñ ¤Òà¢ÕÂÇ

SCHOOL BUS ãºäÁŒ ¹ÓÁҷӻ؉ÂËÁ¡Ñ àÊÇÕ¹ãºäÁŒ ¹Óé ÊŒÁ¤Ç¹Ñ äÁŒ ¹ÓÁÒ㪌äÅ‹áÁŧ

บริเวณทั่วไป

กจิ กรรมการทำนำ้ หมกั ¡ÃÁÊ‹§àÊÃÁÔ ¤³Ø ÀҾʧÔè áÇ´ÅÍŒ Á
ชีวภาพจากเศษอาหาร
ทางเลอื ก
กิจกรรมการทำปยุ๋ หมัก
จากเศษอาหารโดยใช้ การจัดการ
บอ่ วงขอบซเี มนต์ ขยะอินทรีย์

กจิ กรรมการทำเสวยี น กจิ กรรมการจัดการ
เพือ่ รวบรวมเศษใบไม้ ขยะมลู ฝอย
และก่งิ ไมใ้ นครัวเรอื น
ขยะอินทรยี 
กจิ กรรมการเล้ยี ง
ไส้เดือน

กจิ กรรมการรวบรวม
เพ่ือนำไปเลยี้ งสัตว์

กจิ กรรมการทำ
แกส๊ ชีวภาพ

กจิ กรรมการรวบรวม
ขยะอินทรียส์ ง่ ใหเ้ ทศบาล

นำไปทำแกส๊ ชีวภาพ
ผลิตกระแสไฟฟา้

กจิ กรรม Green Cone
ทำป๋ยุ หมักชวี ภาพ/บำรุงดิน

89

¤Á‹Ù Í× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤Ø³ÀҾʧÔè áÇ´ÅÍŒ Á กจิ กรรมการบรจิ าคขยะรไี ซเคลิ เช่น
การบริจาคในวันรับเบี้ยผู้สูงอายุ
ทางเลอื ก การตั้งภาชนะไว้ตามจุดของชุมชน
เพอ่ื รบั บรจิ าคขยะรไี ซเคลิ
การจดั การ การนำขยะรีไซเคิล
ขยะรีไซเคิล มารวบรวมไว้ในทกุ
วันพระ เปน็ ตน้
กจิ กรรมการจดั การ
ขยะมูลฝอย กจิ กรรมธนาคาร
ขยะรีไซเคลิ
ขยะรไี ซเคลิ
กจิ กรรมตลาดนัด
รีไซเคลิ

กิจกรรมการทำ
ส่งิ ประดษิ ฐ์

กิจกรรมรา้ นค้าขยะ
รไี ซเคิลแลกสิ่งของ

กิจกรรมขยะแลกทำกจิ กรรมในชมุ ชน
เช่น การนำขยะรไี ซเคิลไปแลกใช้เลน่
อนิ เทอร์เน็ต เป็นตน้

กิจกรรมผา้ ป่า
ขยะรีไซเคิล

กิจกรรมการทำไบโอดเี ซล
จากน้ำมนั ใช้แลว้

90

¤‹ÙÁÍ× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

กิจกรรมการทำสิง่ ประดิษฐ์ เช่น ¡ÃÁÊ‹§àÊÃÁÔ ¤Ø³ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á
การนำซองกาแฟมาทำกระเป๋า
การนำโฟมมาเป็นส่วนผสมทำ ทางเลอื ก
บล็อกอฐิ เป็นตน้
การจัดการ
กิจกรรมการลดราคาสินค้า/ ขยะทั่วไป
สะสมแต้ม เม่อื นำภาชนะใชซ้ ้ำ
มาซ้ือสินคา้ /อาหาร กิจกรรมการจัดการ
ขยะมูลฝอย
กจิ กรรม
การรวบรวม ขยะทว่ั ไป
ถงุ พลาสติก
เพอื่ ขาย

กิจกรรมชงิ โชค/ของรางวลั

กิจกรรม
การใชต้ ะกร้า/
ถุงผ้าไปซอ้ื ของ

กิจกรรมการเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์
บรรจอุ าหารในร้านคา้ /ศาสนสถาน
เชน่ การใชบ้ รรจภุ ณั ฑท์ ย่ี อ่ ยสลายได้
แทนการใช้โฟม
เป็นตน้

91

¤‹ÙÁ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á กิจกรรมขยะอนั ตราย
แลกเมล็ดพันธพ์ุ ืช
ทางเลอื ก
กจิ กรรมขยะอันตราย
การจัดการ แลกไข่
ขยะอันตราย
กิจกรรมขยะอันตราย
กจิ กรรมการจดั การ แลกแตม้ /สะสมแตม้
ขยะมลู ฝอย
การรวบรวมสง่ ใหเ้ ทศบาล
ขยะอันตราย /อบต. นำไปกำจัด

92

¤Á‹Ù ×Í âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á

สว่ นที่ 4

เงือ่ นไข ปจั จยั
นำไปสู่ความสำเรจ็

โรงเรยี นปลอดขยะ

ขยะอินทรีย ขยะรีไซเคิล ขยะทั่วไป ขยะอนั ตราย

93

¤ÁÙ‹ Í× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÔÁ¤Ø³ÀҾʧèÔ áÇ´ÅÍŒ Á

เง่อื นไข ปัจจยั

นำไปสคู่ วามสำเรจ็
โรงเรยี นปลอดขยะ

เงอื่ นไขหลกั ท่ีนำไปสู่ความสำเร็จ
จะตอ้ งประกอบด้วย 3 องคป์ ระกอบ

1) บคุ ลากรของโครงการ

1.1) บุคลิกลักษณะของบุคลากร : μŒÍ§ÁÕ ã¨ÃÑ¡ áÅÐÍÂÒ¡·Ó
¨Ø´àÃÔèÁμŒ¹¢Í§ËÅÒÂæ âçàÃÕ¹·Õè»ÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàÃç¨à¡Ô´¨Ò¡¤¹·Õè໚¹ËÑÇ¢ºÇ¹
¢Í§â¤Ã§¡Ò÷ÕèÁÕ ã¨Ã¡Ñ àÃèÍ× §Ê§èÔ áÇ´ÅÍŒ Á ÍÂÒ¡¨Ð·Óâ¤Ã§¡ÒùÕé
ãËŒÊÓàÃ¨ç ´§Ñ ¹é¹Ñ »¨˜ ¨ÂÑ ÊÓ¤Ñޢͧ¤ÇÒÁÊÓàÃç¨ã¹ÁμÔ Ô
´ŒÒ¹ºØ¤ÅÔ¡Å¡Ñ É³Ð¢Í§ºØ¤ÅÒ¡Ã ¨Ö§àʹÍãËŒ
ÁͧËÒ¤¹¨Ó¾Ç¡·ÁèÕ Õ¾Å§Ñ ÁÕ ã¨Ã¡Ñ
·è¨Õ зÓÁÒ໹š ¤³Ð
·Ó§Ò¹¢Í§â¤Ã§¡ÒÃ
ËÒ¡áμ⋠çàÃÂÕ ¹
ÁºÕ ؤÅÒ¡Ã
ÅѡɳÐઋ¹
¹éÕ äÁ‹ÁÒ¡¹¡Ñ
ÍÂÒ‹ §¹ÍŒ Â
¡ç¢ÍãËŒàÅ×Í¡¤¹·ÕèÁպؤÅÔ¡ã¡ÅŒà¤Õ§¡Ñ¹ÁÒ໚¹ËÑÇ¢ºÇ¹·Õè¨ÐÃѺ˹ŒÒ·ÕèËÅÑ¡
㹡ÒâѺà¤ÅÍ×è ¹â¤Ã§¡ÒÃãËŒà´¹Ô Ë¹ŒÒáÅлÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàÃç¨ä´μŒ Í‹ ä»

94

¤Ù‹Á×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á

1.2) องค์ประกอบของบุคลากร : ¹Óâ´Â¼ºŒÙ ÃËÔ ÒÃáÅлÃСͺ´ÇŒ Â
ºØ¤Åҡ÷ء¡ÅØ‹Á àÁ×è;ԨÒóÒâ¤Ã§ÊÌҧ¤³Ð·Ó§Ò¹¢Í§â¤Ã§¡ÒèҡËÅÒÂæ
âçàÃÕ¹·Õè»ÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàÃ稾ºÇ‹Ò â¤Ã§ÊÌҧ¢Í§¤³Ð·Ó§Ò¹¨Ð»ÃСͺ仴ŒÇÂ
º¤Ø ÅÒ¡ÃËÅÒÂæ »ÃÐàÀ··èÕÁÕÍÂÙã‹ ¹âçàÃÂÕ ¹ હ‹ ¼ºŒÙ ÃËÔ Òà ¤ÃÙ ¹¡Ñ àÃÂÕ ¹ ¡ÃÃÁ¡ÒÃ
âçàÃÂÕ ¹ ໹š μ¹Œ ·§éÑ ¹àéÕ ¾Íè× ãËጠμÅ‹ ÐÊÇ‹ ¹ä´·Œ Ó˹Ҍ ·àèÕ »¹š ¡Åä¡ã¹¡ÒâºÑ à¤ÅÍè× ¹â¤Ã§¡ÒÃ
ã¹ÁÔμÔ·Õèáμ¡μ‹Ò§¡Ñ¹ ´Ñ§¹Ñé¹»˜¨¨ÑÂÊÓ¤Ñޢͧ¤ÇÒÁÊÓàÃç¨ã¹ÁÔμÔ´ŒÒ¹Í§¤»ÃСͺ
¢Í§ºØ¤Åҡè֧àʹÍãˌͧ¤»ÃСͺ¢Í§¤³Ð·Ó§Ò¹¨ÐμŒÍ§»ÃСͺ´ŒÇºؤÅÒ¡Ã
·Ø¡¡ÅÁØ‹ ã¹âçàÃÕ¹

95

¤‹ÁÙ ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁÊ‹§àÊÃÔÁ¤³Ø ÀÒ¾ÊèÔ§áÇ´ÅÍŒ Á

2) วธิ ีคิดเกี่ยวกับโครงการ
: ต้องคิดสรา้ งและวางระบบ

โครงการให้เปน็ ทางการ

ã¹»ÃÐà´¹ç Ç¸Ô Õ¤´Ô μÍ‹ â¤Ã§¡ÒùéÕ ¾ºÇÒ‹
¡ÒÃãˤŒ ÇÒÁÊÓ¤ÞÑ μÍ‹ ¡ÒÃÇÒ§Ãкºâ¤Ã§¡ÒÃÍÂÒ‹ §à»¹š ·Ò§¡ÒÃâ´Â¡ÒúÃèâØ ¤Ã§¡ÒÃ
änj㹹âºÒ¢ͧâçàÃÂÕ ¹ à¹Íè× §¨Ò¡âçàÃÂÕ ¹·»èÕ ÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàèç ÊÇ‹ ¹ãËÞä‹ ´»Œ ÃСÒÈ
ãËŒâ¤Ã§¡ÒÃâçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ໚¹¹âºÒÂËÃ×Í໚¹¾Ñ¹¸¡Ô¨·Õè âçàÃÕ¹
¨ÐμŒÍ§´Óà¹Ô¹¡Òà áÅÐÍÕ¡ËÅÒÂæ âçàÃÕ¹¡çºÃèØâ¤Ã§¡ÒÃâçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ
¹Õéŧ㹹âºÒ´ŒÒ¹ÊÔè§áÇ´ÅŒÍÁ¢Í§âçàÃÕ¹ «Ö觡ÒôÓà¹Ô¹¡ÒÃã¹ÅѡɳÐઋ¹¹Õé
¶×Í໚¹¡ÒûÃСÒȢͤÇÒÁËÇÁÁ×ÍÍ‹ҧ໚¹·Ò§¡Òèҡ·Ø¡½†ÒÂÀÒÂã¹âçàÃÕ¹
áÅШҡÀÒ¹͡âçàÃÕ¹·Õèà¡ÕèÂÇ¢ŒÍ§ ໚¹àÊÁ×͹¡ÒÃÇÒ§àÊŒ¹·Ò§ÊÙ‹¤ÇÒÁÊÓàèç
(Road Map) ãËŒ¡ºÑ â¤Ã§¡ÒÃ䴌໚¹ÍÂÒ‹ §´Õ

96

¤ÙÁ‹ Í× âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾ÊÔè§áÇ´ÅÍŒ Á

3) วธิ ปี ฏบิ ตั ิ

: ต้องสรา้ งระบบปฏิบัตงิ านท่ดี ี

3.1) แผนปฏิบัติงาน : μŒÍ§Â×´ËÂØ‹¹áÅлÃѺà»ÅÕè¹䴌 ÇÔ¸Õ»¯ÔºÑμÔ§Ò¹
¨Ò¡ËÅÒÂæ âçàÃÂÕ ¹ ¾ºÇÒ‹ á¼¹¡ÒôÓà¹¹Ô §Ò¹¢Í§â¤Ã§¡Ò÷èÕä´ÇŒ Ò§äǹŒ ¹éÑ ÊÒÁÒö
»ÃѺà»ÅÕè¹䴌à¾×èÍãËŒÊÍ´¤ÅŒÍ§¡ÑºÊÀÒ¾ºÃÔº· ÇÔ¶ÕªÕÇÔμ¢Í§¹Ñ¡àÃÕ¹áÅкؤÅÒ¡Ã
ÀÒÂã¹âçàÃÂÕ ¹ áÅÐʶҹ¡Òó» ¨˜ ¨ºØ ¹Ñ ¢Í§âçàÃÂÕ ¹ÍÂμ‹Ù ÅÍ´àÇÅÒ à¾Íè× ãˤŒ ³Ð·Ó§Ò¹
¢Í§â¤Ã§¡ÒÃÊÒÁÒö´Óà¹Ô¹¡Ô¨¡ÃÃÁä´Œâ´ÂÊдǡ äÁ‹μÔ´¢Ñ´¡Ñº¡ÒÃà»ÅÕè¹á»Å§
·ÕèࢌÒÁÒ¡Ãзº ã¹¢³Ðà´ÕÂǡѹá¹Ç»¯ÔºÑμÔ·ÕèÊÍ´¤ÅŒÍ§¡ÑºÊÀÒ¾¤ÇÒÁ໚¹¨ÃÔ§¹Ñé¹
¨Ðª‹ÇÂãËŒà¡Ô´¤ÇÒÁËÇÁÁ×Íμ‹Íâ¤Ã§¡ÒèҡÊÁÒªÔ¡â¤Ã§¡ÒÃä´ŒÁÒ¡¢Öé¹ «Öè§ÃдѺ
¡ÒÃÁÕʋǹËÇÁ·Õèà¾ÔèÁÊÙ§¢Öé¹¹Õé¶×Í໚¹»˜¨¨ÑÂÊÓ¤ÑÞ·Õè¹Ó¾ÒãËŒ¡ÒôÓà¹Ô¹â¤Ã§¡ÒÃ
à´Ô¹ä»Ê¤Ù‹ ÇÒÁÊÓàÃç¨ä´Œ

97

¤ÁÙ‹ ×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÔÁ¤Ø³ÀÒ¾Êè§Ô áÇ´ÅŒÍÁ

3.2) ต้องสรา้ งการมีส่วนร่วมใหก้ ว้างขวาง :

¢ÂÒÂá¹ÇËÇÁÀÒÂã¹áÅÐÊÌҧà¤Ã×Í¢‹ÒÂÀÒ¹͡ âçàÃÕ¹

·»èÕ ÃÐʺ¤ÇÒÁÊÓàèç ËÅÒÂæ âçàÃÂÕ ¹ÊÒÁÒöÊÃÒŒ §á¹ÇÃÇ‹ ÁÀÒÂã¹âçàÃÂÕ ¹

áÅТÂÒÂà¤Ã×Í¢‹Ò¤ÇÒÁËÇÁÁ×Íä»ÀÒ¹͡䴌Í‹ҧ¡ÇŒÒ§¢ÇÒ§ â´Âà·¤¹Ô¤

·Õè 㪌㹡ÒÃÊÌҧá¹ÇËÇÁÀÒÂã¹âçàÃÕ¹䴌ᡋ “¡ÒþٴÂéÓ«éӷǹ”

áÅÐ “¡Òû¯ºÔ ÑμμÔ ¹ãËàŒ »š¹áººÍÂÒ‹ §” ´Óà¹Ô¹¡ÒÃÃÇ‹ Á仡ºÑ ¡ÒÃÊÌҧá稧٠ã¨

㹡ÒÃࢌÒâ¤Ã§¡Òà ʋǹ¡ÒâÂÒÂà¤Ã×Í¢‹ÒÂÍÍ¡ÊÙ‹ÀÒ¹͡໚¹¡ÒâÍ

¡ÒÃʹѺʹعáÅФÇÒÁËÇÁÁ×Í·Õèà¤Ã×Í¢‹ÒÂÀÒ¹͡ÊÒÁÒöª‹ÇÂàËÅ×Íä´Œ

¤ÇÃàÃèÔÁ¨Ò¡¡ÒâÍʹѺʹعà¾ÂÕ §àÅ硹ŒÍ ËÃÍ× ¢Í¤ÇÒÁËÇÁÁ×ͧҋ Âæ

à¾×èÍà¤Ã×Í¢‹ÒÂáÅФÇÒÁÊÑÁ¾Ñ¹¸ ·Ñ駹Õé¤Çà ãËŒ¤ÇÒÁÊÓ¤ÑÞ

áÅÐãËŒà¡ÕÂÃμÔá¡‹à¤Ã×Í¢‹Ò ઋ¹ »ÃСÒÈ à¡ÕÂÃμԤس

·èÕä´ªŒ Ç‹ ÂàËÅÍ× Ê¹ºÑ ʹ¹Ø ËÃÍ× ãˤŒ ÇÒÁÃÇ‹ ÁÁÍ×

á¡â‹ çàÃÂÕ ¹

98

¤‹ÁÙ ×Í âçàÃÕ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School

¡ÃÁʧ‹ àÊÃÁÔ ¤Ø³ÀÒ¾ÊÔè§áÇ´ÅÍŒ Á

ส่วนที่ 5

บทสรุปความย่ังยืน

ของการจดั การโรงเรียนปลอดขยะ
(Zero Waste School)

99

¤Ù‹Á×Í âçàÃÂÕ ¹»ÅÍ´¢ÂÐ Zero Waste School