เส น อ พัฒนาทักษะสื่อสาร การอ่านจับใจความบทอาเศียรวาท และการอ่านจับใจความคำ ขวัญ น างอรสา เสาโก มุ ท จั ด ทำ โ ด ย น างสาว พ ลอยแ พ รวา วั น ศุ กร์ น างสาวอัญมณี พ า ภั ก ดี รายงา น นี้ เ ป็ น ส่ว น ห นึ่ ง ข องกลุ่ ม สาระการเรีย น รู้ ภ า ษ าไ ท ย รายวิ ช า ภ า ษ าไ ท ย ท ๓ ๓ ๑ ๐ ๑ ภ า ค เรีย น การ ศึ ก ษ า ปี ที่ ๑ ปี การ ศึ ก ษ า ๒ ๕ ๖ ๖ โรงเรีย น ห น องไ ผ่ ใ น พ ระสัง ฆ รา ชู ป ถั ม ภ์
เสนอ พัฒนาทักษะสื่อสาร การอ่านจับใจความบทอาเศียรวาท และการอ่านจับใจความคำ ขวัญ นางอรสา เสาโกมุท จัดทำ โดย นางสาวพลอยแพรวา วันศุกร์ เลขที่๒๗ นางสาวอัญมณี พาภักดี เลขที่๓๙ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖/๗ รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย รายวิชาภาษาไทย ท๓๓๑๐๑ ภาคเรียนการศึกษาปีที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๖๖
คำ นำ ก รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มสาระการเรียนรู้ วิชาภาษาไทย รหัสวิชา ท๓๓๑๐๑ ปีการศึกษา ๒๕๖๖ จัดทำ ขึ้น เเพื่อศึกษาค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับ พัฒนาทักษะสื่อสาร การอ่านจับใจความบทอาเศียรวาท เป็นบทร้อยกรอง ซึ่งแต่งเป็นคำ อวยพรที่เริ่มด้วยบทไหว้ครูผู้มีพระคุณ ศึกษาเรื่องลักษะคำ ประพันธ์และคำ ศัพท์ รายละเอียดในการเขียน คำ ยาก และศัพท์สำ นวน ต่างๆ สามารถจับใจความสำ คัญของบทอาเศียรวาท การอ่านจับใจความ คำ ขวัญ ควรรู้และเข้าใจความหมายของคําขวัญนั้น ๆ ว่าให้แง่คิด ให้ ประโยชน์ ต่อตนเอง สังคม และประเทศชาติ เพื่อจะได้นำ ไปปรับใช้กับการ ดำ เนินชีวิตได้ต่อไป หากมีข้อผิดพลาดประการใด ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย ผู้จัดทำ นางสาวพลอยแพรวา วันศุกร์ นางสาวอัญมณี พาภัคดี
สารบัญ ข หน้า 1 2 3 4 5 6 7 การอ่านจับใจความบทอาเศียรวาท บทอาศิรวาทมีองค์ประกอบที่สำ คัญ ๓ ส่วนคือ ข้อเสนอแนะในการวิเคราะห์คุณค่าบทอาศิรวาท ตัวอย่างบทอาเศียรวาทจากวรรณคดีไทย การอ่านจับใจความคำ ขวัญ ตัวอย่างการอ่านจับใจความคำ ขวัญและสรุปความรู้ อ้างอิง
การอ่านจับใจความบทอาเศียรวาท บทอาศิรวาท หรือ อาศิรพจน์ ในปัจจุบันอันมีรูปแบบและเนื้อหาที่ใช้ในการแต่ง แตกต่างกันไปยัง ไม่มีผู้ใดกำ หนดหลักเกณฑ์การเขียนได้อย่างเป็นระบบ ทำ ให้ นักศึกษาเกิดความสับสนไม่ทราบว่าจะยึดหลักเกณฑ์ใด จึงได้นําเสนอแนวทางการ เขียนบทอาศิรวาทของบรรดาบูรพาจารย์ โดยนํา ผลงานของท่านมาพิจารณา วิเคราะห์องค์ประกอบ และกลวิธีการเขียนของท่านเหล่านั้น มาสรุปเป็น แนวทาง ในการเขียนเพื่อให้ได้สาระครบถ้วนสมบูรณ์ และสัมฤทธิ์ผลในการเขียนต่อไป ความหมายของบทอาศิรวาท ศาสตราจารย์ฐะปะนีย์ นาครทรรพ ได้อธิบายความหมายและลักษณะของบท อาศิรวาทไว้ ซึ่งสรุปเป็นประเด็นสำ คัญได้ ๓ ประการคือ ๑.ด้านความหมาย บทอาศิรวาทคือ บทถวายพระพรแด่พระประมุขหรือพระบรม วงศานุวงศ์ ในนามของหมู่คณะ ๒. คําประพันธ์ที่ใช้การแต่งคือร้อยกรองตามธรรมเนียมนิยม ๓. เนื้อหา ประกอบด้วย พระราชกรณียกิจขององค์ประมุข หรือพระบรมวงศานุ วงศ์ ที่มี ผลต่อความสุขของพสกนิกร และจบด้วยคําถวายพระพร จุดประสงค์ใน การแต่งบทอาศิรวาท จุดประสงค์หลักของการแต่งบทอาศิรวาทก็คือ เพื่อถวายพระพรและเชิดชูพระ เกียรติคุณแก่ องค์ประมุข หรือบรมศานุวงค์พระองค์ใดองค์หนึ่งเป็นสำ คัญ ส่วนวัตถุประสงค์เฉพาะนั้นขึ้นอยู่กับการนําไปใช้ เช่น พิมพ์เผยแพร่ จัด นิทรรศการ อ่านออกเสียงธรรมดา อ่านทํานองเสนาะ และส่งเข้า ประกวด ฯลฯ เป็นต้น 1
การอ่านจับใจความบทอาเศียรวาท ๑. ส่วนประกอบตอนต้น จะเป็นส่วนที่บอกจุดประสงค์ของบทอาศิรวาทนั้นว่า แต่งขึ้นเพื่อถวายองค์ประมุขหรือพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์ใด พร้อมระบุวัน เวลาและสถานที่ในการจัด กิจกรรมไว้อย่างชัดเจน มีปรมาจารย์บางท่านใช้คํา ขึ้นต้นแบบการถวายบังคมทูลด้วย คือคําว่า “สรวมชีพ” ซึ่งมีความหมายเช่นเดีย วกับคําว่า “ขอเดชะฝ่าละอองธุลีพระบาทปกเกถ้าปกกระหม่อม" นั่นเอง ๒. ส่วนประกอบในเนื้อหา ในส่วนเนื้อหาของบทอาศิรวาทโดยทั่วไปนั้น มักจะ เป็นการ แสดงความจงรักภักดี ทั้งในนามส่วนตัวและในนามของหมู่คณะ อัน ประกอบด้วยสาระสำ คัญดังต่อ ไปนี้ ๒.๑ ระบุวาระจุดประสงค์และโอกาสในการแต่ง ๒.๒ คําขอพระราชทานพระราชานุญาตในการแสดงออก ๒.๓ ชมความงามและความเจริญของบ้านเมือง ๒.๔ พระราชกรณียกิจขององค์ประมุข ที่ทรงบําเพ็ญเพื่อประโยชน์สุขของพสก นิกร ๒.๕ พระราชกรณียกิจของพระบรมวงศานุวงศ์ ที่แสดงถึงพลังพระบุญญาธิการที่ แผ่ ไพศาลไปคุ้มเกล้าข้าแผ่นดิน ให้ประจักษ์ตาโลก ๒.๖ เรื่องอื่นที่เป็นการเชิดชูพระเกียรติคุณให้ปรากฏ เช่น เกิดเหตุการณ์ที่สำ คัญ ขึ้นใน บ้านเมือง ตลอดจนปัญหาน้อยใหญ่ที่สามารถแก้ไขได้ด้วย “เย็นศิระเพราะ พระบริบาท” ๒.๗ ข้อความถวายพระพร บทอาศิรวาทมีองค์ประกอบที่สำ คัญ ๓ ส่วนคือ 2
เช่น เกี่ยวกับความเรียงทั่วไปคือ ๑. ส่วนที่เป็นความนําหรือเปิดเรื่อง อันประกอบด้วยสาระในข้อ ๒.๑ และ ๒,๒ ๒. ส่วนที่เป็นตัวเนื้อเรื่อง อันประกอบด้วยสาระในข้อ ๒.๓ - ๒,๖ ๓. ส่วนสรุปหรือปิดเรื่อง คือข้อความถวายพระพร ๓. ส่วนประกอบตอนท้าย ส่วน ประกอบตอนท้ายของบทอาศิรวาทได้แก่ส่วนที่ระบุชื่อหมู่ คณะบุคคลที่ร่วมกันถวาย พระพรกับชื่อผู้แต่ง โดยมีคําลงท้ายที่ถูกต้องตามแบบคํากราบบังคมทูล ด้วย โปรด สังเกตคําลงท้ายที่ใช้ต่างกัน โดยลดหลั่นกันไปตามความสำ คัญของฐานันดร ข้อเสนอแนะในการวิเคราะห์คุณค่าบทอาศิรวาท การวิเคราะห์บทอาศิรวาทของผู้ทรงคุณวุฒิทางภาษาไทย สรุปได้ ๕ ประการคือ 1. การวิเคราะห์ ลักษณะคำ ประพันธ์ จำ นวนบทที่ประพันธ์ 2. โวหารในการเขียน โวหารภาพพจน์ในงานเขียน 3. วิเคราะห์การเลือกสรรคำ การใช้คำ ที่เหมาะสม การเขียนที่ถูกต้องและครบถ้วน สมบูรณ์ตามโครงสร้าง 4. วิเคราะห์จุดมุ่งหมายในการแต่ง ว่าผู้แต่งจะแต่งไปใช้ประโยชน์ใด อย่างไร เช่น ใช้ อ่านออกเสียงธรรมดา หรืออ่านทํานองเสนาะ เพื่อเผยแพร่ในหนังสือที่ระลึก เป็นต้น 5. วิเคราะห์การแสดงความรู้สึกของผู้เขียน ควรเขียนจากความรู้สึกจากใจ ไม่ใช่ความเส แสร้ง คุณค่าของบทอาศิรวาทขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงเป็นสำ คัญ 3 ในบทอาศิรวาทนั้น นั้ จะมีองค์ประกอบสำ คัญเป็น ๓ ส่วน
ตัวอย่างนี้ใจความสำ คัญ คือ การกราบพระตตรัยและเทพเจ้าแห่งความ สำ เร็จ พร้อมทั้งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อดวามเป็นสิริมงคล ของผู้ประพันธ์ 4
การอ่านจับใจความคำ ขวัญ คำ ขวัญเป็นข้อความที่กะทัดรัด ให้แง่คิดในการปฏิบัติตนให้เป็น ประโยชน์ต่อตนเอง สังคม และประเทศชาติ โดยมากมักเป็นข้อความ ที่เตือนให้สำ นึกถึงเรื่องหน้าที่และการงาน ตลอดจนคุณงาม ความดี ต่าง ๆ หลักสำ คัญในการเขียนคำ ขวัญจะต้องประกอบด้วยถ้อยคำ ที่ กะทัดรัดได้ใจความสมบูรณ์ และเป็นข้อความที่สอนใจให้ปฏิบัติตนใน ทางที่ดี ยาเสพติด เป็นภัยต่อชีวิต เป็นพิษต่อสังคม ตัวอย่าง คำ ขวัญนี้กล่าวถึงโทษของสารเสพติดที่ส่งผลเสียต่อทุกชีวิต และขยาย ผลไปสู่สังคมอีกด้วย คำ ขวัญนี้สามารถนำ ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำ วัน โดยการที่เราทุกคนควรตระหนักถึงโทษและหลีกเลี่ยง ให้ห่างไกล จากสารเสพติด อีกทั้งควรช่วยกันต่อต้านสารเสพติด เพื่อให้ตนเอง สังคม และประเทศชาติอยู่อย่างสงบสุข 5
ตัวอย่าง การอ่านจับใจความคำ ขวัญ ฐานชีวิตคือการศึกษา ฐานปัญญาคือห้องสมุด คำ ขวัญนี้กล่าวถึงความสำ คัญของการศึกษาและห้องสมุด โดยใช้ คำ ว่า ฐาน ซึ่งหมายถึง หลักสำ คัญอันเป็นพื้นฐาน ดังนั้น การ ศึกษาจึงเป็นหลักสำ คัญของการใช้ชีวิต และห้องสมุดเป็น หลัก สำ คัญของความรู้และปัญญา ข้อคิดที่สามารถนำ ไปใช้ในชีวิต ประจำ วัน คือ ควรให้ความสำ คัญ กับการศึกษา โดยมุ่งเน้นการ พัฒนาการอ่าน รู้จักใช้แหล่งเรียนรู้ดังเช่นห้องสมุด ให้เกิด ประโยชน์ เมื่อเกิดปัญญาแล้ว จะสามารถใช้ปัญญาเป็นเครื่อง พัฒนาคุณภาพชีวิตได้ต่อไป 6 สรุปความรู้ การอ่านจับใจความคำ ขวัญ ควรรู้และเข้าใจความหมายของคํา ขวัญนั้น ๆ ว่าให้แง่คิด ให้ประโยชน์ ต่อตนเอง สังคม และประเทศ ชาติ เพื่อจะได้นำ ไปปรับใช้กับการดำ เนินชีวิตได้ต่อไป
อ้างอิง 7 รองศาสตราจารย์จิตต์นิภา ศรีไสย์, และอาจารย์ประนอม วิบูลย์พันธุ์. (๒๕๖๖). หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย หลักภาษาและการใช้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว). Retrieved from http://racha1-online.school/wpcontent/uploads/2021/01/%E0%B8%81%E0%B8% http://racha1- online.school/wp-content/uploads/2021/01/%.docx