เบส การทำ EBook

แนวปฏิบตั ทิ ีด่ ี (Best Practice)
การทาหนงั สืออิเล็กทรอนกิ ส์ (E-Book)

โดย
นางสกณุ า วงษจ์ ่า

บรรณารกั ษ์

ศูนย์การศกึ ษานอนระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบ้านตาก
สานกั งานสง่ เสริมการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยจังหวดั ตาก

สานกั งานส่งเสริมการศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั
สานักงานปลดั กระทรวงศกึ ษาธิการ
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

คานา

เอกสารสรุปการจัดทาแนวปฏิบัติท่ีดี Best Practice ผลงานแนวทางปฏิบัติท่ีดี เรื่อง การทาหนังสือ
อิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) ของบรรณารกั ษ์ ห้องสมุดประชาชน “เฉลมิ ราชกมุ ารี” อาเภอบา้ นตาก จงั หวัดตาก
เปน็ ผลงานด้านการศกึ ษาเพอื่ พฒั นาอาชีพและพัฒนาแหล่งการเรยี นรู้ท่ีมีบรรยากาศและสภาพแวดล้อมที่
เออ้ื ต่อการอา่ นและพัฒนาศกั ยภาพการเรียนรู้ ให้เกดิ ข้ึนในสงั คมไทย ให้เกิดขึ้นอยา่ งกว้างขวางและทั่วถงึ เช่น
พัฒนาห้องสมุดประชาชนทุกแห่งให้มีการบริการที่ทันสมัย ส่งเสริมและสนับสนุนอาสาสมัครส่งเสรมิ การอ่าน
การสร้างเครือข่ายส่งเสริมการอ่าน จัดหน่วยบริการเคล่ือนที่พร้อมอุปกรณ์เพ่ือจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน
และการเรียนรู้ที่หลากหลายให้บรกิ ารกับประชาชนในพ้ืนท่ีต่างๆ อย่างทว่ั ถึง สม่าเสมอ รวมท้งั เสริมสร้างความ
พร้อมในด้านบุคลากร สอ่ื อปุ กรณเ์ พื่อสนับสนุนการอ่านและจดั กจิ กรรมเพอ่ื สง่ เสริมการอ่านอยา่ งหลากหลาย

ผูจ้ ัดทาแนวปฏิบตั ิทด่ี ี ไดด้ าเนนิ การสรปุ ผลการปฏบิ ัติทีด่ ี เรอื่ ง การทาหนังสืออเิ ล็กทรอนกิ ส์
(E-Book) หวงั เป็นอยา่ งย่งิ ว่าเอกสารเล่มน้ีจะเป็นประโยชนต์ ่อผ้ทู ่ีสนใจและศึกษา ค้นควา้ หาข้อมลู ที่เกี่ยวข้อง
ในการพฒั นาคุณภาพการจัดผลงาน “แนวปฏบิ ัตทิ ีด่ ี” ต่อไป

ผู้จัดทา
สกณุ า วงษ์จ่า

สารบญั

หนา้

คานา

สารบัญ

ชอ่ื ผลงาน 1

วธิ ีการดาเนินงาน 1

ปจั จยั ป้อน 3

เง่ือนไข/ปจั จัยที่สง่ ผลตอ่ ความสาเร็จ 3

ปญั หา อปุ สรรค หรอื ข้อจากดั ทเ่ี กดิ ขน้ึ ในการปฏิบัติงานและแนวทางแก้ไขใหป้ ระสบความสาเร็จ 3

ภาพประกอบ 4

-1-
1. Best Practice ผลงานแนวทางปฏบิ ตั ิท่ีดี เรื่อง การทาหนงั สืออเิ ลก็ ทรอนิกส์ (E-Book)

2.จุดเด่น/ความสาเรจ็ ที่ปรากฏ
แนวปฏบิ ตั ิทีด่ ี Best Practice ผลงานแนวทางปฏบิ ัติที่ดี เรื่อง การทาหนังสืออเิ ลก็ ทรอนิกส์ (E-Book)

สอดคล้องกับยุทธศาสตรด์ ้านการสรา้ งความสามารถในการแขง่ ขนั และยทุ ธศาสตร์พฒั นาหลักสูตร สอื่
เทคโนโลยีและนวตั กรรมทางการศกึ ษา แหลง่ เรียนรู้ และรปู แบบการจดั การศึกษาและการเรียนรู้ในทกุ ระดบั
ทุกประเภท ได้แก่ การพัฒนาแหล่งเรียนร้ปู ระเภทต่างๆ อาทิ Digital Science Museum/ Digital
Science Center/ Digital Library ศูนยก์ ารเรยี นรู้ทุกช่วงวัยและศนู ย์การเรยี นรตู้ น้ แบบ
กศน.(Co-Learning Space) เพือ่ ให้สามารถ“เรยี นรูไ้ ดอ้ ย่างท่วั ถึงทกุ ที่ทุกเวลา”

3. วธิ ีการดาเนนิ การ

การจัดกิจกรรมโดยการทาหนังสอื อิเลก็ ทรอนกิ ส์ (E-Book) นาเสนอในเพจ หอ้ งสมุดประชาชน “เฉลมิ
ราชกุมารอี าเภอบ้านตาก ตามแนวทางวงจรเดมมิ่ง (Demning Cycte : PDCA)

ดา้ นการวางแผน (P)
1. ศึกษาสภาพปญั หาและวิเคราะหข์ ้อมูลอย่างมสี ่วนรว่ มของผใู้ ชบ้ รกิ ารหอ้ งสมดุ โดยการสารวจความ

ตอ้ งการของผใู้ ช้บริการ แล้วนามาวางแผนการจดั กจิ กรรมทสี่ อดคล้องกับความต้องทแ่ี ทจ้ ริงของของผใู้ ชบ้ รกิ าร
2. วิเคราะห์งานบทบาทหน้าที่ และความสอดคล้องกบั สภาพบรบิ ทของการจดั กจิ กรรม
3. ค้นควา้ Best-Practice โดยพจิ ารณา ดังนี้
- เป็นเรอ่ื งทีเ่ กยี่ วข้องกบั ภารกิจตามบทบาทหน้าท่ี
- สนองนโยบายและจดุ เน้นของสานักงานสง่ เสริมการศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั
- ผลผลิต/ความสาเร็จเพ่มิ ขึ้น สามารถนาไปใชเ้ ป็นมาตรฐานการทางานตอ่ ไปได้
- มีการพฒั นาและปรับปรงุ ต่อไป

จากการพิจารณาประเด็นดังกล่าว เพื่อการค้นคว้า Best-Practice ในการจัดกิจกรรมที่สอดคล้องกับ
สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคตดิ เชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-๑๙) ของประเทศไทยมีแนวโนม้ ที่ดี
ขนึ้ อย่างตอ่ เน่ือง ดังน้ัน เพ่ือลดผลกระทบต่อประชาชนดา้ นเศรษฐกิจ สงั คม และความมั่นคง รฐั บาลได้รับฟัง
ความคิดเห็นจากหลายภาคส่วน ทั้งด้านสาธารณสุขความมั่นคง เศรษฐกิจผู้ประกอบการและประชาชน
จึงเห็นสมควรให้มีการผ่อนคลายการบังคับใช้มาตรการ ป้องกันการแพร่ระบาดของโรคติดเช้ือไวรัส โคโรนา
๒๐๑๙ (COVID-๑๙) ภายใต้การดาเนินการตามมาตรการป้องกันโรคและคาแนะนาที่ทางราชการกาหนด
อย่างเคร่งครัด พร้อมทั้งมีการกากับ ดูแล ติดตามจากภาครัฐอย่างต่อเน่ือง โดยให้ปฏิบัติตนตามมาตรการ
DMHT ป้องกันโรคติดเช้ือไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (COVID-๑๙) D-Distancing –เว้นระยะห่าง M -Mask
Wearing –สวมหน้ากากH -Hand washing -ล้างมือบ่อยๆและT -Testing –ตรวจอุณหภูมิก่อนเข้าห้องเรียน
หรือร่วมกิจกรรมอื่นๆของสถานศึกษาและประกอบกับสานักงาน กศน. ได้กาหนดนโยบายและจุดเน้นการ
ดาเนนิ งาน ประจาปงี บประมาณ พ.ศ.๒๕๖๔ ภายใต้วิสัยทศั น์ คนไทยทุกชว่ งวยั ไดร้ บั โอกาสทางการศึกษา

-2-
และการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมคี ณุ ภา และสมรรถนะที่สอดรบั กบั ทิศทางการพฒั นาประเทศสามารถดารงชวี ิต
ได้อย่างเหมาะสมบนรากฐานของหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงจุดเน้นการดาเนินงานข้อท่ี๓พัฒนา
หลกั สตู ร ส่ือ เทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการศึกษาแหล่งเรียนรู้ และรูปแบบการจัดการศึกษาและการเรียนรู้
ในทุกระดับทุกประเภทได้แก่ การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ประเภทต่างๆ อาทิ Digital Science Museum/
Digital Science Center/ Digital Library ศูนย์การเรียนรู้ทุกช่วงวัย และศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ
กศน. (Co-Learning Space) เพอ่ื ใหส้ ามารถ “เรยี นรู้ไดอ้ ยา่ งท่วั ถงึ ทกุ ท่ี ทกุ เวลา
จงึ มกี ารวางแผนตามบทบาทและภารกิจ ดังน้ี

1. บรรณารักษ์/ผู้ใช้บรกิ ารมีสว่ นรว่ มในการวางแผนและออกกจิ กรรม เพอ่ื สอดคล้องกับสภาพปญั หา
และความตอ้ งการของผู้ใช้บริการ โดยมผี ู้เขา้ ร่วมกิจกรรม คือประชาชนทเ่ี ข้าชมเพจหอ้ งสมดุ
ประชาชน“เฉลิมราชกมุ ารี”อาเภอบา้ นตาก

2. ศกึ ษาขอ้ มลู เก่ยี วกบั แอพพลิเคช่นั anyflip
3. บรรณารกั ษ์ดาเนินการรวบรวมขอ้ มูลทผ่ี ู้ใช้บริการตอ้ งการในการใหบ้ ริการ
4. การนาขอ้ มลู การวิเคราะห์และการพจิ ารณาจากข้อ 1 – 3 มากาหนดเป็นกรอบการดาเนินงานท่ี

พจิ ารณา แลว้ ว่ามาเปน็ แนวปฏิบตั ิทด่ี ี (Best-Practice) โดยดาเนนิ การดงั นี้
1. กาหนดวตั ถุประสงคข์ องโครงการ
2. กาหนดตัวช้วี ัดความสาเรจ็
3. กาหนดวธิ ีดาเนนิ การ
4. กาหนดวธิ ีการประเมนิ ผลและเครอื่ งการประเมนิ ผล

ด้านการวางแผน ( D )
เผยแพร่ประชาสัมพนั ธ์หนงั สอื อิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) โดยการใหค้ วามรู้และการฝกึ ปฏบิ ัตจิ รงิ ดงั นี้

- มีการประชาสัมพันธ์ ผ่านเพจห้องสมุดประชาชน“เฉลิมราชกุมารี”อาเภอบ้านตาก มีการ
ดาเนนิ การโดยบรรณารกั ษ์ เป็นผจู้ ัดทาสอ่ื หนงั สอื อิเลก็ ทรอนกิ ส์ (E-Book)

ดา้ นการตรวจสอบและประเมินผล ( C )
1. ประเมนิ ผลการดาเนินกิจกรรมจากการเปน็ สมาชกิ
2. บรรณารักษท์ าแบบติดตามจากกู้เกิล้ ฟอรม์
3. สรุปผลการดาเนินโครงการท่ีได้จากการติดตามผู้เรียนหลังส้ินสุดโครงการ นาเสนอผลการจัด

กิจกรรมและจุดที่ควรพัฒนา รวมทั้งข้อเสนอแนะ และการจัดทารายงานเพ่ือเสนอแนวปฏิบัติท่ีดี (Best-
Practice)4. เผยแพร่แนวปฏิบตั ิท่ีดี (Best-Practice) เพ่ือใช้เปน็ ขอ้ มูลในการวางแผนการจัดกิจกรรมครั้งต่อไป
รวมท้ังการนาเสนอในรูปแบบต่างๆ เช่น การนาเสนอผ่านเว็บเพจของห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”
อาเภอบา้ นตาก

-3-
ด้านการปรบั ปรงุ และพัฒนาผลการปฏบิ ตั ิงาน (A )

การนาเสนอแนะของผู้ใชบ้ รกิ ารมาพฒั นา ปรับปรุงการทาหนงั สอื อเิ ล็กทรอนิกส์ (E-Book) ในครงั้
ตอ่ ไป
4.ปัจจยั ปอ้ น

4.1 จากนโยบาย และจุดเน้นการดาเนินงานของสานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษา
ตามอัธยาศัย ประจาปีงบประมาณ 2564 กศน. ด้านการศึกษาตามอัธยาศัย พัฒนาแหล่งการเรียนรู้ท่ีมี
บรรยากาศและสภาพแวดล้อมท่ีเอื้อต่อการอ่านและพัฒนาศักยภาพการเรียนรู้ ให้เกิดข้ึนในสังคมไทย ให้
เกดิ ขนึ้ อย่างกว้างขวางและท่วั ถึง เช่น พฒั นาห้องสมุดประชาชนทกุ แห่งให้มีการบริการที่ทันสมยั ส่งเสรมิ และ
สนับสนุนอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน การสร้างเครือข่ายส่งเสริมการอ่าน จัดหน่วยบริการเคล่ือนที่พร้อม
อุปกรณ์เพ่ือจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน และการเรียนรู้ท่ีหลากหลายให้บริการกับประชาชนในพ้ืนท่ีต่างๆ
อย่างทว่ั ถึง สมา่ เสมอ รวมทงั้ เสรมิ สร้างความพร้อมในด้านบุคลากร สื่อ อปุ กรณ์เพื่อสนับสนนุ การอา่ นและจัด
กจิ กรรมเพื่อส่งเสริมการอา่ นอย่างหลากหลาย

4.2 บรรณารกั ษม์ ีความรู้ ความเขา้ ใจในการจดั การศกึ ษาตามอธั ยาศัยในรปู แบบต่างๆท่สี อดคล้องกับ
นโยบายและจุดเนน้
5.เงอ่ื นไข/ปัจจยั ที่สง่ ผลตอ่ ความสาเรจ็

5.1 การมีส่วนรว่ มของบรรณารกั ษ์ และผใู้ ชบ้ ริการ ในการวิเคราะห์ข้อมลู พน้ื ฐาน ทาให้รู้สภาพปัญหา
และความต้องการพัฒนาใหไ้ ปสเู่ ป้าหมายท่ตี อ้ งการได้

5.2 การจัดกิจกรรม ตามแนวทางวงจรเดมม่ิง(Demning Cycte : PDCA)ซง่ึ เป็นการดาเนนิ อย่างเป็น
ระบบ สามารถตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน ตั้งแต่การวิเคราะห์สภาพปัญหา และความต้องการของผู้ใช้บริการ
และภูมิปัญญา ตลอดจนมีการติดตามประเมินผลทุกขั้นตอน จึงทาให้สามารถทาให้บรรลุตามตัวช้ีวัด
ความสาเรจ็ ของโครงการ

6.ปญั หา อุปสรรค หรอื ขอ้ จากดั ท่ีเกิดขน้ึ ในการปฏิบตั ิงานและแนวทางแก้ไขให้ประสบความสาเร็จ
- ไมม่ ี

7.ขอ้ เสนอแนะวิธปี ฏิบัตงิ านทจ่ี ะทาใหด้ ียิ่งข้ึน
7.1 ควรมกี ารเผยแพรแ่ ละประชาสมั พนั ธ์ให้ผทู้ ่สี นใจ สามารถศึกษาขอ้ มูลผ่านชอ่ งทางอ่ืนๆ

-4-
8.ภาพประกอบ

- เขา้ ร่วมอบรมบุคลากร "เทคนิคการพฒั นาสอื่ เทคโนโลยี และการจัดกิจกรรมหอ้ งสมดุ ออนไลน์ ผา่ น
ระบบ online ( Zoom Meeting) และการทาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book)

- วางแผนการดาเนนิ งาน

- จดั ทาหนังสืออเิ ล็กทรอนิกส์ (E-Book)

-5-
เผยแพรผ่ า่ นเพจห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมาร”ี อาเภอบา้ นตากและเพจ กศน.ตาบล

-6-

การได้มาของเนือ้ หาตามหวั ขอ้ ขา่ งต้น ใชว้ ิธกี ารถอดบทเรียน โดยใชแ้ นวคิดเชงิ ระบบ (Input-Process-
Output) แลว้ ตง้ั คาถามยอ้ นกลับจากขวาไปซ้าย

Input (ปจั จยั ปอ้ น) Process (กระบวนการ) Output (ผลผลติ )

4.1 จากนโยบาย และจดุ เน้นการ การจัดกิจกรรมการใช้ ผู้ใช้บริการมีความรู้ ความเข้าใจ
ดาเนนิ งานของสานักงานสง่ เสริม แอพพลิเคช่ัน anyflip ได้ สะดวกในการเข้าถึงบริการหนังสือ
การศึกษานอกระบบและการศกึ ษา ดาเนินการ ตามแนวทางวงจรเดม อิเลก็ ทรอนกิ ส์ (E-Book)
ตามอัธยาศยั ประจาปีงบประมาณ มง่ิ (Demning Cycte : PDCA)
2564
4.2 บรรณารกั ษม์ คี วามรู้ ความ
เขา้ ใจในการจดั การศึกษาตาม
อธั ยาศยั ในรูปแบบต่างๆท่ี
สอดคล้องกับนโยบายและจดุ เน้น