BÀI DỰ THI Trường TH, THCS&THPT Chu Văn An Phạm Mai Linh ĐẠI SỨ VĂN HÓA ĐỌC 2024 Cuôc thi . Nguồn ảnh: Pinterest
CHỦ ĐỀ: KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC Tác phẩm nào đã truyền cảm hứng, nâng cao nhận thức hướng anh (chị) tới lối sống tích cực, trách nhiệm với xã hội, khơi dậy ý chí, khát vọng cống hiến, xây dựng và phát triển đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc? Viết một sáng kiến kinh nghiệm nhằm thúc đẩy việc đọc sách trong các đối tượng: người dân ở khu vực biên giới, hải đảo; vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn; người dân tộc thiểu số, người cao tuổi, người khuyết tật chữ in… 1 2 MỤC LỤC
câu 1 ONEcâu 1
LỜI NÓI ĐẦU Thước đo cuộc đời không phải ở chỗ nó dài hay ngắn, mà ở chỗ bạn đã sử dụng nó như thế nào. Trong hành trình tìm kiếm ý nghĩa của cuộc sống, mọi thứ dường như chẳng hề dễ dàng vì quan niệm về giá trị ấy của mỗi người là khác nhau. Đặc biệt, ở cuộc sống hiện đại đầy áp lực, sự bộn bề có thể làm lu mờ đi hạnh phúc luôn hiện hữu ngay trước mắt mà chúng ta đang tìm kiếm. Với mong muốn được sống trọn vẹn cuộc đời của con người, sách sẽ là chiếc kim chỉ nam nhỏ, dẫn lối khi ta mất phương hướng. Ngoài kia, trời rất xanh Trần Thị Cúc Phương Nguồn ảnh: Pinterest
Ngoài kia có biết bao cuốn sách hay giúp chúng ta sống hết mình, tận hưởng từng giây phút ý nghĩa của nhân gian. Trong số ấy, có một tác phẩm mang tên “Ngoài kia, trời rất xanh” của tác giảTrần Thị Cúc Phương khơi dậy sự lạc quan, cho tôi nhận ra được thế giới này tươi đẹp đếnnhườngnào. Trích “Ngoài kia, trời rất xanh” Hãy yêu cái mình mà mình có, rồi một ngày, ta sẽ có cái mà mình yêu “ “ Nguồn ảnh: Pinterest
TÁC GIẢ Trần Thị Cúc Phương Trần Thị Cúc Phương là nhà báo, đạo diễn, hội viên Hội Điện ảnh Việt Nam, phụ trách Phòng Văn nghệ Đài Phát thanhTruyền hình Đà Nẵng, và là cộng tác viênthường xuyêncủa Báo Thanh Niên. Cô từng đoạt giải nhất cuộc thi viết về gương tình nguyện của Trung Ương Đoàn và Báo Thanh Niên tổ chức với tác phẩm Mỗi ngày ba mươibảyvạnbướcchân. Từ người phụ nữ chống chọi với căn bệnh ung thư và đã đi qua ngưỡng cửa cuộc đời, cô muốn lưu giữ trong trái tim mọi người hình ảnh tốt đẹp nhất về bản thân. Bằng cách ấy, tác giả tự ngẫm lại cuộc đời mình từng chút một, theo cách rực rỡ, kiêu hãnh nhất. Dù cái chết không dừng bước trước sự kiên cường của cô, Ngoài kia, trời vẫn xanh là dấu ấn sâu sắc cô để lại khi bước sang thế giới bênkia. Nguồn ảnh: Pinterest
TÁC PHẨM Ngoài kia, trời rất xanh Cuốn sách “Ngoài kia, trời rất xanh” xuất bản vào ngày 30/11/2018, là tácphẩm thứhai của tác giả CúcPhương,đượcbìnhchọnlà một trong mười tácphẩmnổibậtnhấtnămcủanhàsáchNhãNam. Vớihơn200 chữgói gọnlại cảm xúc từbị chấnđộng mạnh mẽ tới sựli ti trong tâm hồn của tác giả. Hơn cả thế, cuốn sách là món quà cuối cùngnhà văn CúcPhươngđể lại chogiađình,bạnbè và cácđộc giả về nhữngchiêmnghiệmtrongcuộcsốngmàcôtừngđiqua. Nguồn ảnh: Pinterest
NỘI DUNG NỔI BẬT Nguồn ảnh: Pinterest Cuốn sách cho ta thấy được sự ngọt ngào của cuộc sống khi bản thân mỉm cười, chúng ta có vô vàn cách khác nhau để đối diện với những trở ngại. Vậy, chẳng có lí do gì phải chọn khiến chính mình trở thành người sầu bi, tuyệt vọng, chính bởi mọi cảm xúc là do ta điều khiến, mọi thứ tốt đẹp hay không là do bản thân nhìn nhận. Mỗi một ngã rẽ cuộc đời đưa con người đến với những hành trình mới, khi cánh cửa này đóng lại sẽ có chiếckhácmởra.Dođó,nhìnđờibằngtheocáchlạcquannhất, bằnglăngkínhđẹpnhất sẽkhiếntahạnhphúchơnmỗingày. Học cáchchấpnhậnvà thíchnghivớinhững giông bão của cuộc sống là một bài học đắt giá. Cáchnhanhnhấtđể thoát khỏi vấnđề là kiểm soát được nó, hiểu được và cuối cùng là hòa nhịp cùng nó. Với tác giả Cúc Phương mang trong mình thể trạng của người phụ nữ yếu đuối, cô vô cùng hợp tác với bác sĩ, tham khảo nhiều phác đồ điều trị của chuyên gia trong và ngoài nước, thực hiện chế độ ăn nghiêm ngặt và luôn tâm niệm rằng: “Thân xác cũng giống như ký ức, khi vẫn phải bước đi mà sức còn có hạn thì cần phảibỏlại vài thứ,nếukhông thì làmsaomà bước tiếp? Thực ra, đôi khi, khỏe không phải là nâng lên mạnh mà là đặt xuống được nhẹ nhàng”.
Trong cuốn “Ngoài kia, trời rất xanh” , tác giả luôn canh cánh trong lòng về hai chữ “tình yêu”.Không chỉđơnthuầnlà tìnhyêuđôilứa, chữ yêu của tác giả gắn với gia đình, người thân, bạn bè. Cô chăm chút những điều nhỏ bé xung quang như cây cối, nhà cửa và luôn mong muốn được chia sẻ kinh nghiệm, vì cô tin rằng có thể những bài học ấy là niềm hy vọng của ai đó. Yêu thương và bao dung tất cả sẽ giúp chúng ta gạt bỏ hết những phiền toái,hờndỗivớicuộcđời. Có thể nói rằng, trao đi cũng là nhận lại, ta gieo hạt giống tình yêu vào người khác, ắt sẽ nhận lại được quả ngọt, nó có thể đơn giản là niềm vui trong thân tâm, hoặc là sự đáp trả tình cảm của người ấy mà bảnthânluônmongchờ. Nguồn ảnh: Pinterest
Ngoài ra, cuốn sách còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tận dụng cuộc sống khi còn có thể. Bằng cách tận dụng mọi thời gian làm đẹp và làm việc, tác giả luôn muốn bản thân trông kiêu sa, tài giỏi vì không muốn chính mình bị bỏ qua vì đã ốm yếu. Cuộc đời này là hữu hạn, chẳng ai muốn phí hoài thời gian vào những việc bản thân không thích. Vậy, tại sao chúng ta không thử một lần theo đuổi đam mê khi đồng hồ sinh mệnh vẫn đang chạy từng phút giây? Sống hạnh phúc chochúng tađủdũng khíđể đối diện với mọi khó khăn, bản thân tin vào cầu vồng sau mưa. Có lẽ, khi đặt chân sang thế giới bên kia, nhà văn Cúc Phương sẽ luôn mỉm cười chính bởi cô đã sống hết mình, hết lòng vì bản thânvànhữngngườicôyêuquý. Nguồn ảnh: Pinterest
Hơn hết, cuốn sách “Ngoài kia, trời rất xanh” còn đưa ra những lời khuyên về sự nỗ lực để đạt được những điều mình mơ ước. Mỗi con người sinh ra đều là phần tửcủa xã hội, nhưng không vì thế mà bản thân bị lu mờ trước những người khác. Ước mơ là vì sao sáng soi lối đi, băng qua những khó khăn, rồi bạn sẽ thấy điều mình hằng mong mỏi đã lấp lánh ngay trước mắt rồi. Cuộc đời sẽ thật hoài phí nếu vắngbóngsựnỗlực. Nguồn ảnh: Pinterest
ĐỐI TƯỢNG CUỐN SÁCH HƯỚNG TỚI Cuốn sách phù hợp với những người đang tìm kiếm ý nghĩa của cuộc sống, vật lộn với những bộn bề trong tâm hồn. Hãy tạm gác lại nỗi trăn trở ấy để ngẫm nghĩ về thông điệp của cuốn sách “Ngoài kia, trời rất xanh” của nhà văn Nguyễn Thị Cúc Phương. Với lời văn nhẹ nhàng, hóm hỉnh phù hợp với mọi lứa tuổi, nhất là những bạn trẻ đang mất đi định hướng của cuộc sống. Tácphẩm là lời kể của tác giả về hành trình chiêm nghiệm bài học quý giá nhất cuộc đời, thay đổi cách nhìn nhận của chúng ta về ý nghĩa của việc sống, về chính mình và cách đối nhân xửthế.Tạochotamột thóiquentưduy tíchcực, lối sống lành mạnh để không ngừng phát triển bảnthân,cótráchnhiệmvớigiađìnhvàxãhội. Nguồn ảnh: Pinterest
BÀI HỌC NHẬN ĐƯỢC QUA “NGOÀI KIA, TRỜI RẤT XANH” Khi đọc cuốn sách “Ngoài kia, trời rất xanh” , mỗi độc giả như thể được đắm mình trong những lời thủ thỉ tâm sự đầy ý nghĩa. Giữa cuộc sống đầy rẫy giá trị ảo,bản thân chúng ta sẽ luôn thấyđược cốt lõi trong cuộc sống nếu đủ sáng suốt để suy nghĩ. Và vì thấy được những giá trị tinh thầnấy, conngười ta sẽ cảmthấyhạnhphúc,biếtơnhơnbaogiờhết. Từ đó,đónnhậnnhững rung cảmcủa thếgiới, củamọingười xungquanhđể yêuthươngchínhmìnhvànhữngngười khác. Nguồn ảnh: Pinterest
Cuốicùng,hànhtrìnhđi tìmkiếmđộng lựcsống khônghềtrải bước trên hoa hồng. Con người phải trải qua biết bao gian nan, trắc trở để hiểu tâm hồn mình hơn. Dù vất vả là thế, cuốn sách “Ngoài kia, trời rất xanh” sẽ luôn là tia nắng mặt trời,đồnghànhcùngmỗichúngtatrênhànhtrangcuộcđời. Nguồn ảnh: Pinterest
TRÍCH DẪN y n g h i a ‘ ~
câu 1 TWOcâu 2
SÁCH VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC ĐỌC SÁCH Sách là kho tàng tri thức khổng lồ của nhân loại được lưu truyền qua hàng ngàn năm. Đọc sách là cách tốt nhất để tiếp thu văn hóa thế giới, làm giàu thêm vốn hiểu biết của bản thân. Bạn nên đọc sách về các lĩnh vực khác trong cuộc sống để hiểu những gì đang diễn ra xung quanh mình, hoàn thiện bản thân, phát triển tâm hồn đểhướngtớinhữnggiátrị tốtđẹpnhất. Khi bạn đọc càng nhiều sách, vốn từvà cách hành văn sẽ dần đi vào kiến thức của bạn. Từ đó, bạn sẽ có thể nói lưu loát, diễn đạt ý một cách rõ ràng, mạch lạc hơn. Đọc càng nhiều sách, bạn sẽ học được các tác giả viết câu, diễn giải ý, chuyển ý khéo léo và đưa ra vấn đề một cách hợp lí, logic. Quá trình đọc sách lâu dài kèm theo sự tập trung, tinh ý sẽ giúp bạn hình thành được kỹ năng ngôn ngữ. Bên cạnhđó,bạnsẽtựtingiaotiếpvớivốnkiếnthứctuyệtvờimàbạnđã tíchlũyđượcquaviệcđọcsách. Sách sẽ giúp bạn nhận ra giá trị của những quy tắc ứng xử trong cuộc sống, những chuẩn mực đạo đức làm người, từ đó bạn có cái nhìn tích cực hơn về cuộc sống, biết yêu thương thấu hiểu đồng loại,biết chia sẻnhững khókhănvớingười khác.Đồng thờiđọc sách cũng là một trong những cách để giải trí, giải tỏa căng thẳng, mệt mỏi saunhữnggiờhọctậpvàlàmviệcchămchỉ. Nguồn ảnh: Pinterest
THỰC TRẠNG SÁCH VỀ NÔNG THÔN, BIÊN GIỚI, HẢI ĐẢO VÀ CÁC VÙNG CÓ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ KHÓ KHĂN Các kênhpháthànhsách: Chủyếuthôngqua các công ty sách thiết bị, trường học, các cửa hàng,... Còn nhiều hạn chế về số lượng và vị trí chủ yếu ở vùng trung tâm,dân cư đôngđúc. Thư viện tại các trường học: Chưa được chú trọng đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị, các đầu sách còn nghèo nàn,chủyếulàsáchgiáokhoa Hệ thống thư viện cộng đồng: Còn hạn chế về kinh phí hoạt động, chưa sáng tạo trong hoạt động để tiếp cận đối vớicácđối tượngngườiđọc. Về hình thức và nộidung sách: Chưa chú trọngđổi mới về hình thức và nội dung sách phù hợp với từng đối tượng, lứatuổi,nhucầucủangườiđọc Nhu cầu đọc của trẻ em: Các em có nhu cầu đọc rất đa dạng nhưng chưa tiếp cận được với các thể loại sách phù hợp ‘ ‘
‘ NGUYÊN NHÂN VÀ HỆ LỤY CỦA VIỆC SÁCH KHÔNG VỀ NÔNG THÔN,MIỀN NÚI Trong khi văn hoá đọc của chúng ta còn yếu kém, việc chuyển đổi cơ chế quản lý chỉ quan tâm đến doanh thu và lợi thuận mà quên đi đối tượng đọc sách. Phương pháp dạy học chưa phù hợp đã làm học sinh mất dần hứng thú với việc đọc sách và chưa nhận thức được yếu tố cốt lõi của văn hóa đọc là: Thóiquenđọc, khảnănglựachọnvàcáchđọc. Các gia đình chưa chú trọng vào rèn luyện thói quen đọc sách do chưa có nhận thức đúng đắn hoặcđiềukiệnkinhtếgiađìnhcònkhókhăn.
GIẢI PHÁP 1 THÚC ĐẨY VĂN HÓA ĐỌC Tích cực tuyên truyền, giới thiệu sách, phát hành sách thông qua mạng lưới thư viện công cộng, thư viện trường học tớinhucầumua sáchcủa nhândânvàhọcsinh. Vậnđộng cácdoanhnghiệp, các nhà hảo tâm chung tay giúp sức xâydựng thưviệncác lớphọc; tủ sách lớp học giúp các em sẽ làm quen và yêu thích sách. Tạo điều kiện thuận tiện cho các em tranh thủ thời gian đọc sách và giúp các em có ý thức hơn trong bảo quảnsách. 2
3 Vậnđộng cácdoanhnghiệp, các nhà hảo tâm chung tay giúp sức xâydựng thưviệncác lớphọc; tủ sách lớp học giúp các em sẽ làm quen và yêu thích sách. Tạo điều kiện thuận tiện cho các em tranh thủ thời gian đọc sách và giúp các em có ý thức hơn trong bảo quảnsách. Nâng cao vai trò, tầm quan trọng của thầy cô giáo trong việc xây dựng văn hoá đọc. Vì vậy, các thư viện cần chú trọng bồi dưỡng kỹ năng xây dựng và phát triển văn hóa đọc cho các thầy cô giáo nhằm tạo nên hứng thú, thói quen và kỹ năng lựa chọn sách, đọc sách. Để từ đó, với mỗiđối tượng học sinh, các thầy cô có thể áp dụng hình thức khác nhau, nhưng trước hết hãy làm cho các em thấyđiều hay trong sách,để các em thíchđọc sách,dần dần sẽ tổ chức nhiều hoạt động động viên các em biết lựachọnsách,biếtcáchđọcvàbảoquảnsách. Phát động phong trào xây dựng tủ sách gia đình, dòng họ, tủ sách khuyến học sẽ là những môi trường thuận lợi và hiệu quả để xây dựng văn hoá đọcchothếhệtươnglai. 4
Rènluyệnthóiquenđọcsách 5 Sắp xếp thời gian đọc sách phù hợp: Bạn có thể dành ra một khoảng thời gian nhất định trong ngày, từ 30 - 45 phút để thiết lậpmột thờigianđọcsáchchoriêngbảnthân. Tạo danh sách những cuốn sách muốn đọc: Hãy tự tạo một danh sách những cuốn sách mà bạn muốn đọc, tham khảo nhữngblogreviewsáchởcáccôngcụtruyềnthông Theo dõi tiến trình đọc: Tạo cho bản thân một thử thách 21 ngày đọc sách, kiểm tra tiến độ theo mốc định kỳ. Từ đó, sẽ dễ dàngđểthiết lậpthóiquenlànhmạnh.
Kết nối với những người có cùng sở thích để chia sẻ trải nghiệm đọc sách của mình: Tham gia vào những câu lạc bộ, hội nhóm về Sách và hành động. Việc tham gia những hội nhómnày giúpbạncóthểnghe, cũngnhưchia sẻnhững kinh nghiệm đọc sách hay những cuốn sách mới nhất, đáng đọc nhấtchomọingườibiết tới.