0-2946142208_20210616_120255_0000

BAHAN PENCUCI

NAMA KUMPULAN : TOROS GANG
NAMA AHLI :

NAZRI,DANIAL,NAJIB,QHILFI
NAMA GURU : PUAN ZALINAH

SMK INTAN PERDANA

PENERANGAN
RINGKAS

SABUN

•Sabun ialah garam natrium atau garam kalium bagi asid lemak
•Dihasilkan daripada tindak balas peneutralan antara asid lemak dan alkali.
• Asid lemak merupakan asid karboksilik berantai panjang yang mempunyai 12–18 atom carbon
per molekul.
•Sumber asid lemak dapat diperoleh daripada ester semula jadi dalam lemak haiwan atau
minyak sayuran.
•Formula am bagi sabun ialah RCOO(-)Na(+) / RCOO(-)K(+).
•R ialah kumpulan alkil yang mengandungi sekurang-kurangnya 8 atom karbon ( kebiasaanya
12-20 atom karbon ).
•R boleh terdiri daripada hidrokarbon tepu dan taktepu

• Jadual contoh-contoh sabun :

• Contoh formula struktur sabun iaitu natrium palmitat, CH3(CH2)14 COONa

DETERGEN

• Ialah bahan pencuci yang bukan sabun.
• Detergen ialah garam natrium bagi asid sulfonik.
• Penghasilannya bermula semasa perang dunia kedua hasil daripada kekurangan lemak haiwan
dan minyak sayuran.
• Dua jenis asid sulfonik yang digunakan untuk membuatnya ialah asid alkil sulfonik dan asid
alkilbenzena sulfonik seperti dalam rajah ini :

• Detergen biasanya dibuat daripada pecahan petroleum.
• Jadual menunjukkan dua kumpulan umum detergen :

PROSES
PENYEDIAAN
SABUN

• SABUN DAPAT DISEDIAKAN DENGAN MEMANASKAN
BERSAMA LEMAK ATAU MINYAK DENGAN ALKALI MELALUI
PROSES SAPONIFIKASI.
• PROSES SAPONIFIKASI IALAH SATU PROSES HIDROLISIS
ESTER (MINYAK ATAU LEMAK) OLEH ALKALI.
• MINYAK ATAU LEMAK BERTINDAK BALAS DENGAN ALKALI
PEKAT UNTUK MENGHASILKAN GLISEROL DAN GARAM-
GARAM ASID LEMAK, IAITU SABUN
• MINYAK TUMBUHAN YANG BIASA DIGUNAKAN UNTUK
PEMBUATAN SABUN IALAH MINYAK SAWIT, MINYAK KELAPA
DAN MINYAK ZAITUN

PERSAMAAN AM BAGI TINDAK
BALAS SAPONIFIKASI

• MINYAK DAN LEMAK IALAH ESTER SEMYLA JADI YANG
DINAMAKAN TRIGLISERIDA.
• HIDROLISIS BERALKALI KE ATAS TRIGLISERIDA AKAN
MENGHASILKAN GLISEROL DAN SABUN (GARAM DAN ASID
LEMAK) SEPERTI DALAM RAJAH YANG DITUNJUKKAN :

• R1,R2, DAN R3 (MUNGKIN SAMA ATAU BERBEZA IALAH
HIDROKARBON RANTAI PANJANG.

PENYEDIAAN
DETERGEN

• DETERGEN BIASANYA DIBUAT DARIPADA
PECAHAN PETROLEUM DAN ASID SULFURIK
H2SO4.

• DIHASILKAN MELALUI DUA PROSES, IAITU :
A) PENSULFONAN ATAU PENSULFATAN
B) PENEUTRALAN

A) PENYEDIAAN NATRIUM
ALKILBENZENA SULFONAT

I) PENSULFONAN ALKILBENZENA : ALKILBENZENA BERTINDAK BALAS DENGAN ASID
SULFURIK PEKAT, H2SO4 UNTUK MEMBENTUK ASID ALKILBENZENA SULFONIK

II) PENEUTRALAN : ASID ALKILBENZENA SULFONIK AKAN DINEUTRALKAN OLEH LARUTAN
NATRIUM HIDROKSIDA UNTUK MENGHASILKAN GARAM ALKILBENZENA SULFONAT, IAITU
DETERGEN

B) PENYEDIAAN NATRIUM
ALKIL SULFAT

I) PENSULFATAN ALKOHOL : ALKOHOL RANTAI PANJANG DITINDAKBALASKAN DENGAN
ASID SULFURIK PEKAT, H2SO4 UNTUK MEMBENTUK ALKIL HIDROGEN SULFAT.

II) PENEUTRALAN : ALKIL HIDROGEN SULFAT AKAN DINEUTRALKAN OLEH LARUTAN
NATRIUM HIDROKSIDA UNTUK MENGHASILKAN GARAM NATRIUM ALKIL SULFAT, IAITU
DETERGEN

TINDAKAN
PENCUCIAN SABUN

DAN DETERGEN

• Pada asanya tindakan pencucian sabun dan detergen adalah sama.
• Sabun dan detergen bertindak sebagai agen pengemulsi kerana molekul sabun
dan detergen dapat larut di dalam minyak atau gris dan juga air.
• Apabila sabun atau detergen dilarutkan di dalam air, molekul sabun atau detergen
tercerai untuk membentuk :

I) Ion natrium, Na+ atau ion kalium, K+
II) Anion sabun atau anion detergen.

• Contoh persamaan am bagi pengionan sabun
dan detergen :

• MERUJUK KEPADA GAMBAR RAJAH, STRUKTUR
ANION SABUN DAN ANION DETERGEN TERDIRI
DARIPADA DUA BAHAGIAN, IAITU :

I) BAHAGIAN HIDROLIFIK YANG LARUT DI DALAM AIR.
II) BAHAGIAN HIDROFOBIK YANG LARUT DI DALAM MINYAK ATAU GRIS.

• KEDUA-DUA SIFAT BAHAGIAN INI MENJADIKAN
SABUN DAN DETERGEN SEBAGAI AGEN PENCUCIAN
YANG BERKESAN.

PENERANGAN TINDAKAN PENCUCIAN SABUN DAN
DETERGEN



PERBANDINGAN
TINDAKAN

PENCUCIAN SABUN
DAN DETERGEN

• AIR YANG MENGANDUNGI ION KALSIUM, CA2+ DAN ION
MAGNESIUM, MG2+ DISEBUT AIR LIAT.
• ANION SABUN BERGABUNG DENGAN KATION-KATION
TERSEBUT UNTUK MEMBENTUK GARAM YANG TIDAK LARUT
DALAM AIR, IAITU KEKAT.

• PEMBENTUKAN KEKAT MENYEBABKAN PEMBAZIRAN SABUN KERANA
LEBIH BANYAK SABUN PERLU DIGUNAKAN UNTUK TINDAKAN MENCUCI.
• ANION DETERGEN PULA BERGABUNG DENGAN KATION-KATION TERSEBUT
UNTUK MEMBENTUK GARAM YANG LARUT DI DALAM AIR. OLEH ITU,
KEBERKESANAN TINDAKAN PENCUCIAN DETERGEN TIDAK DIPENGARUHI
OLEH AIR LIAT

• JADUAL MENUNJUKKAN PERBANDINGAN
KEBERKESANAN TINDAKAN PENCUCIAN SABUN DAN
DETERGEN.

TAHUKAH
ANDA ?

01

BAHAN TAMBAHAN DALAM DETERGEN

• Tahukah anda bahawa kebanyakan agen pencuci
kini merupakan detergen ? Terdapat pelbagai jenis
detergen di pasaran dengan kualiti pencucian yang
sedikit berbeza. Perbezaan ini disebabkan oleh
bahan tambah yang dimasukkan ke dalam detergen
tersebut. Bahan tambah itu memberikan sifat
istimewa kepada sesuatu detergen. Jadual di
sebelah menyenaraikan beberapa jenis bahan
tambahan yang terdapat di dalam detergen
berserta fungsi dan contoh