กลยุทธ์การเยี่ยมบ้านนักเรียน

คุณมกี ลยทุ ธ์
การเยียมบา้ นนกั เรียน

กันหรอื ยัง ?

¡ÅÂØ·¸

¡ÒÃàÂÕèÂÁºŒÒ¹
¹Ñ¡àÃÂÕ ¹

จัดทาํ โดย
นางสาวศศิวิมล สุนันตะ
รหัสนักศึกษา 630620159

คํานาํ

การเรยี นรจู้ ากการลงมอื ทําดว้ ยตนเอง เปนสงิ ทีทําใหเ้ กิด
องค์ความรใู้ หม่ ๆ ในชวี ติ ของใครหลาย ๆ คน แต่จะดกี วา่ ไหม...
ถ้าเราสามารถเรยี นรไู้ ดจ้ ากองค์ความรขู้ องบุคคลอืนทีมาถ่ายทอด
ผา่ นประสบการณ์ ใหเ้ ราไดน้ าํ มาปรบั ใชใ้ นชวี ติ ของเราเอง โดยทีเรา
ไมต่ ้องผา่ นบททดสอบนนั ดว้ ยตนเอง

หนงั สอื เล่มนี ไดร้ วบรวมกลยุทธ์ วธิ กี าร ของการเยยี ม
บา้ นนกั เรยี นจากประสบการณข์ องคณุ ครหู ลาย ๆ ท่าน และผจู้ ดั ทํา
หวงั วา่ คงจะเปนประโยชนส์ าํ หรบั ครมู อื ใหมท่ ียงั ไมเ่ คยเดนิ ทางออก
เยยี มบา้ นนกั เรยี น เพอื นาํ ไปประยุกต์ใชใ้ นการเยยี มบา้ นนกั เรยี น

ขอขอบคณุ ผรู้ ว่ มถ่ายทอดกลยุทธก์ ารเยยี มบา้ นนกั เรยี น
และขอขอบพระคณุ รองศาสตราจารย์ ดร.ศิวนติ อรรถวุฒกิ ลุ ทีให้
คําปรกึ ษาตลอดระยะเวลาการดาํ เนนิ งาน ไว้ ณ โอกาศนดี ว้ ย

นางสาวศศิวมิ ล สนุ นั ตะ
รหสั นกั ศึกษา 630620159

ผจู้ ดั ทํา

สารบญั

กลยทุ ธ์การเยียมบา้ นนกั เรยน

ผใู้ ห้สัมภาษณ์ หนา้

นายทวี ทนาวร 3

นางสาวนันทิดา ศรีหาราช 5

นางสาววนิดา ติคํารัมย์ 7

นางสาวธิดารัตน์ รัตนสุพร 9

นายธรรมวิทย์ ลิมเอิบไทย 11

นางสาวรวิวรรณ โสรัสสะ 13

นางสาวปรมาพร ขาวสุข 15
นางสาวศิริรัตน์ บุญบุตตะ 17

นางสาวปญจรารัตน์ เทียนเจริญชัย 19

บทสรุป 21

บทสัมภาษณ์ คุณครูทวี ทนาวร
โรงเรียนพิมายวิทยา จังหวัดนครราชสีมา

การเดินทาง ใช้รถยนต์ของตนเอง
โดยจะให้นักเรียนส่ง location ผ่านทาง line ห้อง
มาให้และทางโรงเรียนจะให้เบิกงบค่าการเดินทางไป
เยียมบ้านนักเรียน ได้หลังคาเรือนละ 50 บาท

การแนะนําตัวกับผู้ปกครอง ทางโรงเรียนจะแนะนาํ ให้
ตังแต่วันปฐมนิเทศแล้ว ว่าครูประจาํ ชันเปนใคร ชืออะไร
และจะมีการออกไปเยียมบ้านนักเรียน สิงทีสังเกตอีก
อย่างขณะผู้ปกครองมาประชุม และหากผู้ปกครอง
นักเรียนคนใดเปนข้าราชการ ก็จะไปเยียมบ้านนักเรียนได้
เฉพาะช่วงวันเสาร์ - อาทิตย์ เพราะหากไปวันอืน ๆ
ผู้ปกครองก็จะไม่อยู่บ้าน

กลยุทธก์ ารเยยี มบา้ นนกั เรยี น 3
แบบ ครูต้อง

การสัมภาษณ์ผู้ปกครอง ใช้ภาษากลางถามผู้ปกครองก่อน
และดูว่าผู้ปกครองตอบกลับมาเปนภาษาอะไร ก็จะใช้ภาษานันถาม
คําถามถัดไป เช่น ผู้ปกครองอาจจะใช้ภาษาโคราช ก็จะพู ดภาษาโคราช
กับผู้ปกครอง โดยสอบถามเพิมเติมจากแบบฟอร์ม

เนืองจากมีการให้นักเรียนกรอกแบบฟอร์มไปแล้ว คําถามทีใช้
ถามจะเปนคําถามเกียวกับพฤติกรรมนักเรียนเปนส่วนใหญ่ เช่น
นักเรียนอยู่บ้านมีการช่วยงานผู้ปกครองไหม นักเรียนไปโรงเรียน
อย่างไร เดิน หรือขับรถจักรยานยนต์ หรือรถรับ-ส่ง และมาโรงเรียนกี
โมง กลับมาถึงบ้านกีโมง และก็จะสังเกตผู้ปกครองว่าช่วงนีมีปญหา
อะไรไหม อยากให้ช่วยเหลืออะไรไหม เพราะครูจะนําข้อมูลส่วนนีไปเปน
ส่วนหนึงในการประกอบการตัดสินใจให้ทุนกับนักเรียน ซึงในแต่ละปนัน
โรงเรียนจะมีการให้ทุนนักเรียน 5 ประเภท ได้แก่ ทุนจิตอาสา ทุนเรียนดี
ทุนยากจน ทุนกีฬา และทุนเด็กกิจกรรม แต่ละปนันจะมีทุนการศึกษา
ประมาณ 200 ทุน

การบันทึกข้อมูลและการจัดเตรียมแบบฟอร์ม จะไม่มีการจด
บันทึกใด ๆ เนืองจากทางโรงเรียนจะมีe-mail ให้เด็กแต่ละคน เข้าไป
กรอกข้อมูลด้วยตนเองอยู่แล้ว ส่วนเรืองการถ่ายภาพ ก็จะถ่ายเฉพาะ
ภายนอกบ้านขณะทีเราไปสาํ รวจบ้าน ส่วนภาพภายในบ้านก็จะให้
นักเรียนเปนคนถ่ายแล้วส่ง มาทาง line ส่วนตัวของครู เพราะนักเรียน
บางคนก็ไม่อยากให้เราเข้าไปถ่ายรูปภายในบ้าน หรือไม่อยากให้เพือนๆ
เห็น เนืองจากเปนเด็กโต และจะมีความคิดเปนของตัวเองแล้ว

4

บทสัมภาษณ์ คุณครูนันทิดา ศรีหาราช
โรงเรียนภูมิสิทธิวิทยา จังหวัดนครราชสีมา

การเดินทาง ใช้รถตู้โรงเรียน โดยทางโรงเรียนจะมีการประชุมเพือ
แบ่งกลุ่ม ๆ ละ 6-8 คน ว่าครูท่านใด จะไปเยียมหมู่บ้านใดบ้าง ถ้าหาก
เปนครูมานานแล้วก็จัดเปนกลุ่มเล็ก ๆ เพราะครูมีความชาํ นาญในการ
เยียมบ้านนักเรียนแล้ว หรือครูประจาํ ชันบางคนอาจเลือกกลุ่มทีมีนักเรียน
ในห้องของตนเองอยู่ในหมู่บ้านนันเปนจาํ นวนมากก็สามารถเสนอเองได้ว่า
จะไปเยียมบ้านนักเรียนกับกลุ่มใด นอกจากนีหากครูท่านใดมีความประสงค์
ทีจะนํายานพาหนะของตนเองไปเยียมบ้านนักเรียนเอง ก็สามารถเบิกค่านาํ
มันรถกับทางโรงเรียนได้ แต่ก็อาจจะเบิกงบได้ค่อนข้างช้า ดังนันครูส่วน
ใหญ่ในโรงเรียนจึงเลือกทีจะใช้รถตู้ของทางโรงเรียนไป เยียมบ้าน
นักเรียน ซึงโรงเรียนจะมีรถตู้ประมาณ 4 คัน

การแนะนําตัวกับผู้ปกครอง จะมีการแนะนาํ ตัวว่า
เปนครูอยู่โรงเรียนใด วันนีจะมาเยียมบ้านนักเรียน
ชืออะไร และมีการแจกใบปลิวของทางโรงเรียนเปน
การประชาสัมพันธ์โรงเรียนด้วย

กลยุทธก์ ารเยยี มบา้ นนกั เรยี น 5
แบบ ครูดรมี

การสัมภาษณ์ผู้ปกครอง ใช้ภาษากลางถามผู้ปกครอง คําถาม
ทีใช้ถามผู้ปกครองจะเกียวกับเรืองพัฒนาการของเด็กเปนหลัก เช่น
น้องมีพัฒนาการอย่างไรบ้างค่ะ สุขภาพเปนอย่างไร มีการพู ดคุยกับ
คนในบ้านบ้างไหมเวลาอยู่ทีบ้านอ่านหนังสือบ้างไหมค่ะ น้องได้เงินมา
โรงเรียนวันละเท่าไร มีการจาํ กัดค่าใช้จ่ายในการซือของในแต่ละวันไหม
ค่ะ เพราะบางครังเด็กทีเล็กมากจะใช้เงินในการซือของไม่ค่อยเปน
ครูก็จะได้ช่วยดูแลให้ บางคนก็ได้เงินมาโรงเรียนมาก อาจจะหายได้

การบันทึกข้อมูลการบันทึกข้อมูลและการจัดเตรียมแบบฟอร์ม
ครูก็จะนําสมุดบันทึกกับปากกาไปจดข้อมูลบ้างเล็กน้อย ทางโรงเรียนจะ
ไม่มีแบบฟอร์มให้ ส่วนเรืองการถ่ายภาพจะเก็บภาพโดยรวม แล้วแต่กลุ่ม
ครูทีไปว่าจะถ่ายภาพอย่างไร อาจจะถ่ายภาพหน้าบ้าน ภาพขณะสัมภาษณ์
หรือเปนภาพสวย ๆ ให้คณะครูยืนเรียงกัน แต่โดยส่วนใหญ่แล้วจะมีการ
ถ่ายภาพตังแต่ครูเริมขึนรถตู้ ขณะอยู่บนรถตู้ และภาพขณะสัมภาษณ์ผู้
ปกครองและนักเรียน และจะใช้เวลาในการเยียมบ้านนักเรียนหลังละ
ประมาณ 5–10 นาที เพราะจาํ นวนนักเรียนค่อนข้างมาก หลังจากนันครูก็
จะนําภาพถ่ายไปลงในกลุ่ม line ของทางโรงเรียน และหากคุณครูประจาํ
ชัน ต้องการนาํ ภาพหรือข้อมูลเพิมเติมไปจัดทําเปนรายงาน ก็จะมานํา
ภาพถ่าย และสอบถามเพิมเติมจากทาง line ของโรงเรียนทีลงภาพถ่าย
ไว้ เนืองจากเปนโรงเรียนเอกชน จึงไม่มีแบบฟอร์มและรายละเอียด
มากมาย ทีเราจะต้องจัดเก็บ ทางโรงเรียนจะเน้นไปทีการประชาสัมพันธ์
โรงเรียนมากกว่า

6

บทสัมภาษณ์ คุณครูวนิดา ติคํารัมย์
โรงเรียนวัดมิตรภาพวนาราม จังหวัดนครราชสีมา

การเดินทาง ใช้รถยนต์ โดยไปกับครูเปนช่วงชัน
เพราะครูประจาํ ชันคนเก่าจะรู้ว่าบ้านนันอยู่ทีไหนและครู
ประจาํ ชัน คนเก่าก็จะบอกทางได้ การทีเราไปกับครูไม่กี
คนมีข้อดี คือ หาเวลาทีสะดวกง่าย เพราะเราไม่มีรถยนต์
ส่วนตัว การเยียมก็จะเลือกไปเยียมนักเรียนทีอยู่บ้าน
ไกลจากโรงเรียนก่อน เพราะนักเรียนทีอยู่บ้านใกล้
โรงเรียนเราสามารถขับจักรยานยนต์ไปด้วยตนเองได้
เมือเราเห็นสุนัขก็จะส่งเสียงดัง ๆ ให้ผู้ปกครองออกมา
รับ แต่ส่วนใหญ่แล้วจะมีการบอกนักเรียนก่อน และให้
นักเรียนล่ามสุนัขไว้

การแนะนําตัวกับผู้ปกครอง จะแนะนําตนเองว่า
เปนครูประจาํ ชันของนักเรียนชืออะไร และถาม
ด้วยคําถามทัวไปก่อน เช่น นักเรียนอยู่บ้านกับใคร
เวลาอยู่บ้านช่วยงานพ่อแม่บ้างหรือเปล่าค่ะ

กลยุทธก์ ารเยยี มบา้ นนกั เรยี น 7
แบบ ครูแคท

การสัมภาษณ์ผู้ปกครอง ใช้ภาษากลางถามผู้ปกครอง คําถาม
ทีใช้ถามผู้ปกครองจะสอบถามตามแบบฟอร์มของทางโรงเรียน เช่น
ผู้ปกครองทําอาชีพอะไร รายได้ต่อเดือนเท่าไร โดยให้ผู้ปกครองเปน
คนกรอกข้อมูลลงในแบบฟอร์ม

การบันทึกข้อมูลการบันทึกข้อมูลและการจัดเตรียมแบบ
ฟอร์ม ครูจะนําแบบฟอร์มให้ผู้ปกครองกรอกข้อมูล และไม่ต้องจด
บันทึกเพิมเติม เนืองจากแบบฟอร์มส่วนใหญ่จะเน้นไปทีการเช็คลิสต์
อยู่แล้ว ทําให้ง่ายต่อการกรอกข้อมูล ส่วนการถ่ายภาพ จะมีการถ่าย
ภาพภายนอก และภายในบ้าน โดยครูเปน คนถ่ายภาพเอง หรือบ้าง
ครังก็อาจจะให้คนอืนทีอยู่แถวนันถ่ายให้บ้าง

8

บทสัมภาษณ์ คุณครูธิดารัตน์ รัตนสุพร
โรงเรียนอนุบาลนครปฐม จังหวัดนครปฐม

การเดินทาง ใช้รถยนต์ โดยไปกับครูทีมีรถยนต์ส่วนตัว
และไปบ้านนักเรียนทีอยู่ไกลก่อน หลังจากนันก็จะไปเยียม
บ้านนักเรียนทีอยู่ใกล้ด้วยตนเอง การเดินทางไปเยียมบ้าน
ผู้ปกครอง เราก็จะพกร่มไปด้วย เผือว่าฝนตก แดดแรง และ
ทีสาํ คัญไว้ปองกันตนเองจากสุนัขด้วย แต่ก็จะมีการแจ้ง
นักเรียนล่วงหน้าไปก่อนแล้วว่าจะไปเยียมบ้านใครบ้างวันนี
เปนต้น

การแนะนําตัวกับผู้ปกครอง จะเข้าไปทักทาย
สวัสดีกับผู้ปกครองก่อน แล้วแนะนาํ ตนเองว่าเปน
ครูประจาํ ชันของนักเรียนชืออะไร พร้อมทังถามหา
นักเรียนว่าอยู่บ้านไหมค่ะ ทําอะไรอยู่

กลยุทธก์ ารเยยี มบา้ นนกั เรยี น 9
แบบ ครูนอ้ ยหนา่

การสัมภาษณผู้ปกครอง ใช้ภาษากลางถามผู้ปกครอง คําถามทีใช้
ถามผู้ปกครองจะสอบถามตามแบบฟอร์มของทางโรงเรียน เช่น
ผู้ปกครองทําอาชีพอะไร รายได้ต่อเดือนเท่าไร โดยให้ผู้ปกครองเปน
คนกรอกข้อมูลลงในแบบฟอร์ม

การบันทึกข้อมูลและการจัดเตรียมแบบฟอร์ม ครูจะนําแบบฟอร์มให้
ผู้ปกครองกรอกข้อมูล และไม่ต้องจดบันทึกเพิมเติม เนืองจากแบบฟอร์ม
ส่วนใหญ่จะเน้นไปทีการเช็คลิสต์อยู่แล้ว ทําให้ง่ายต่อการ กรอกข้อมูล
ส่วนการถ่ายภาพ จะมีการถ่ายภาพภายนอก และภายในบ้าน โดยครูเปน
คนถ่ายภาพเอง หรือบ้างครังก็อาจจะให้คนอืนทีอยู่แถวนันถ่ายให้บ้าง

10

บทสัมภาษณ์ คุณครูธรรมวิทย์ ลิมเอิบไทย
โรงเรียนบ้านหนองเจ๊กสร้อย จังหวัดจันทบุรี

การเดินทาง จะใช้รถยนต์ส่วนตัวของตนเอง โดยจะ
ไปกับครูประจาํ ชันอีกท่านหนึงและโรงเรียนจะให้ค่านํามันแบบ
เหมารวมคนละ 500 บาท ในการไปเยียมบ้านนักเรียน

การแนะนําตัวกับผู้ปกครอง ก็จะไม่ได้แนะนําตัวอะไรมาก
เพราะเปนโรงเรียนขนาดเล็กทําให้ผู้ปกครองมีความรู้จักคุ้น
เคยกับครูในโรงเรียนค่อนข้างมาก ก็จะเข้าไปทักทายสวัสดี
และผู้ปกครองก็จะเชิญครูไปนัง จากนันเราก็จะเริมทํา
การสอบถามข้อมูล

กลยุทธก์ ารเยยี มบา้ นนกั เรยี น 11
แบบ ครูเช่

การสัมภาษณ์ผู้ปกครอง ใช้ภาษากลางในการสอบถามข้อมูล และ
สัมภาษณ์ตามแบบฟอร์มของทางโรงเรียน และบางอย่างก็สังเกตได้
ด้วยตนเอง หรือบางครังมีคําถามทีเราลืมถาม ก็จะให้นักเรียนกลับไป
ถามผู้ปกครองเพิมเติม บางครังก็ให้แบบฟอร์มคําถามไป กับนักเรียน
ด้วย มีบางกรณีทีผู้ปกครองไม่อยู่บ้าน เราก็จะแวะดูสภาพความเปนอยู่
ของบ้านนักเรียน เพือใช้ประกอบการตัดสินใจในการคัดเลือกนักเรียนที
จะให้ทุนจากกองทุนเพือความเสมอภาค

การบันทึกข้อมูลและการจัดเตรียมแบบฟอร์ม ไม่ได้มีการบันทึก
เพิมเติม เพราะจะใช้แบบฟอร์มทีทางโรงเรียนให้มาสัมภาษณ์ และ
ส่วนใหญ่คําถามก็จะเปนแบบเช็คลิสต์ ซึงครูเปนคนทําไปพร้อมกับ
การสัมภาษณ์ ส่วนการถ่ายภาพนัน จะถ่ายภาพภายนอก ภายใน
นักเรียนบางคนทีเราดูแล้วมีความเปนอยู่ค่อนข้างลําบาก หรือยากจน
ก็จะมีการถ่ายภาพ ห้องนอน ห้องนํา ประกอบไปด้วยเพือใช้ในการยืน
ข้อมูลเพือขอทุนของกองทุนเสมอภาค ซึงได้ประเมินแล้วว่ามีความ
ยากจนจริง ๆ บางครังเราส่งไป 15 คน แต่เวลาได้ทุนจริง ๆ อาจจะไม่
ถึง 15 คนตามทีเราส่งไปก็ได้

12

บทสัมภาษณ์ คุณครูรวิวรรณ โสรัสสะ
โรงเรียนชลบุรีสุขบท จังหวัดจันทบุรี

การเดินทาง ใช้รถยนต์ส่วนตัวไปกับครูประจาํ ชันอีกคนหนึง
คือ โรงเรียนเราจะมีครูประจาํ ชัน ห้องละ 2 คน จะไปเยียมนักเรียน
ทีบ้านไกล ๆ ก่อน โดยจะนัดหมายกับนักเรียนหลังเลิกเรียนว่าจะไป
เยียมบ้านใครก่อน ไปหมู่บ้านอะไร บ้านใครอยู่ใกล้กัน และให้
นักเรียนทีอยู่ในหมู่บ้านนัน ขึนรถยนต์เราไปด้วย 1 คน เพือทีจะได้
เปนคนพาเราไปบ้านเพือนทีเหลือ ทีอยู่ในหมู่บ้านเดียวกัน ส่วน
นักเรียนทีอยู่บ้านใกล้ ครูก็จะไปเองทีหลัง และในส่วนของค่าเดิน
ทางนันทางโรงเรียนก็จะมีให้เบิกได้

การแนะนาํ ตัวกับผู้ปกครอง ทักทาย สวัสดี
แนะนําตัวเองว่าเปนครูทีปรึกษาของนักเรียน
ชืออะไร วันนีจะมาเยียมบ้าน มาสอบถามเกียวกับ
ความเปนอยู่ว่านักเรียนเปนอย่างไรบ้าง

กลยุทธก์ ารเยยี มบา้ นนกั เรยี น 13
แบบ ครูมายด์

การสัมภาษณ์ผู้ปกครอง ใช้ภาษากลางในการสอบถามข้อมูล
มีการแจกแบบฟอร์มให้นักเรียนไปสอบถามข้อมูลจากผู้ปกครองและ
กรอกมาส่งเราก่อน รายละเอียดตรงไหนทีไม่ครบหรือไม่ชัดเจน ก็จะไป
สอบถามอีกครัง แต่โดยส่วนใหญ่แล้วข้อมูลทีให้นักเรียนกรอกมาส่งไม่
ค่อยมีปญหาเพราะเราจะมีการไปขอไฟล์การเยียมบ้านนักเรียนจากครู
ประจาํ ชันคนก่อน มาใช้ร่วมในการกรอกข้อมูลในระบบอีกครัง จะมีส่วน
ทีปรับแก้ไขบ้างเล็กน้อย ดังนันคําถามทีมักจะสัมภาษณ์ผู้ปกครอง จึง
เปนเรืองเกียวกับพฤติกรรมของนักเรียนมากกว่า เช่น นักเรียนอยู่บ้าน
ช่วยงานอะไรไหมค่ะ เวลาอยู่บ้านชอบทําอะไรค่ะ หรือถ้าเราไปบ้านที
นักเรียนคนนันจัดอยู่ในกลุ่มเสียงหรือค่อนข้างมีปญหา เราก็จะบอกให้
นักเรียนไปทําอย่างอืนก่อน ครูขอคุยกับผู้ปกครองหน่อยนะ แล้วก็จะ
เก็บข้อมูลส่วนนีกับผู้ปกครอง เช่น เด็กเรียนไม่ค่อยรู้เรือง สมาธิสัน
เพือหาสาเหตุที แท้จริง จะได้ช่วยกันหาทางช่วยเหลือได้อีกทางหนึง

การบันทึกข้อมูลและการจัดเตรียมแบบฟอร์ม ครูจะนําประวัติ
นักเรียนไปด้วย จึงไม่ได้มีการบันทึกข้อมูลอะไรเพิมเติม ส่วนเรืองแบบ
ฟอร์มของทางโรงเรียนก็จะมีการแจกให้นักเรียนไปทํามาส่งก่อนล่วง
หน้าแล้ว ในแบบฟอร์มส่วนใหญ่ก็จะเปนคําถามแบบเช็คลิสต์ ทําให้
สะดวกต่อผู้ปกครอง ส่วนเรืองการถ่ายภาพก็จะมีการถ่ายภาพภายนอก
และภายในบ้าน ซึงข้อมูลรูปภาพนีเราจะใช้ในการประกอบการพิจารณา
การให้ทุนเปนส่วนใหญ่ เพราะทางโรงเรียนจะมีผู้มาบริจาคให้อยู่เปน
ประจาํ ซึงในการบริจาค ผู้บริจาคสามารถระบุชือของนักเรียนทีจะบริจาค
ให้หรือไม่ก็ได้ โดยฝายทีทําหน้าทีดูแลเรืองทุน จะเปนงานของ ฝาย
แนะแนว เช่น ให้ครูทีปรึกษาคัดรายชือนักเรียนทียากจนให้ แล้วครู
แนะแนวก็จะไปคัดกรองอีกว่า นักเรียนคนใดเหมาะสมทีจะได้รับทุนใด
ประเภทใด เปนต้น

14

บทสัมภาษณ์ คุณครูปรมาพร ขาวสุข
โรงเรียนบ้านดงกลาง (ธนาคารกรุงเทพ๓๑) จังหวัดตราด

การเดินทาง ใช้รถยนต์ของครูในโรงเรียน เบิกค่านาํ มันได้
200 บาท/วัน ก่อนการเดินทางทีโรงเรียนจะมีการประชุมกันก่อนว่า
นักเรียนทังหมดอยู่ตําบลอะไร และอยู่หมู่ไหนบ้าง และจะแบ่งกันรับ
ผิดชอบ นักเรียนมีทังหมด 246 คน ครูมีทังหมด 13 คน ในการไป
เยียมบ้านนักเรียน ผู้อํานวยการโรงเรียนก็จะไปด้วย และจะแบ่งให้
ครูไปเปนคู่ หากเกิดปญหาจะได้ช่วยกันแก้ไขได้ เพราะอยู่ในช่วงฝน
ตกค่อนข้างบ่อยด้วย และจะมีการโทรไปบ้านนักเรียนก่อนทีจะเข้าไป
ถึงเพือตรวจสอบดูว่าทางผู้ปกครองสะดวกไหม จะได้ไม่เสียเวลา

การแนะนาํ ตัวกับผู้ปกครอง ทักทาย สวัสดี และ
บอกว่าเปนครูมาเยียมบ้านนักเรียน ซึงผู้ปกครองจะ
รู้ล่วงหน้าก่อนแล้วว่าครูจะเดินทางออกมาเยียม
วันใดบ้าง เพราะทางโรงเรียนจะประกาศให้นักเรียน
ทราบก่อนแล้ว

กลยุทธก์ ารเยยี มบา้ นนกั เรยี น 15
แบบ ครูนวิ

การสัมภาษณ์ผู้ปกครอง ใช้ภาษากลาง คําถามทีถาม เช่น นักเรียน
เวลาอยู่บ้านเปนอย่างไรบ้างค่ะช่วยงานทีบ้านบ้างหรือเปล่าค่ะ แล้วก็จะ
ถามตามแบบฟอร์มของทางโรงเรียนทีให้มา ส่วนเด็กคนใดทีมีปญหา
เราก็จะถามรายละเอียดเพิมเติมเปนพิเศษ เช่น อยู่ทีบ้านนักเรียนเปน
อย่างไรบ้างค่ะ อยากให้ช่วยเหลือนักเรียนยังไงบ้างค่ะ แต่บางครังอาจ
จะไปเจอสถานการณ์ทีเราคาดการณ์ไม่ถึง เช่น ไปเจอนักเรียนอยู่กับผู้
ปกครอง และผู้ปกครองเมา ไม่มีสติเราอาจจะไปเผลอพู ดในจุดทีเขาไม่
ต้องการได้ยิน เช่น มีครังหนึงไปเยียมบ้านนักเรียน ไปพบผู้ปกครอง
ทังพ่อเลียงและแม่เด็กอยู่ในอาการเมา เราก็เลยถามเด็กว่าพ่อไปไหน
เพราะทราบมาว่าเด็กไม่ได้อยู่กับพ่อของตัวเอง แม่เด็กจึงตะโกนด่าลูก
ว่า “พ่อมันเลว” เราก็เลยรีบถอยออกจากบ้าน แล้วไปหาข้อมูลจาก
เพือนบ้านแทน

การบันทึกข้อมูลและการจัดเตรียมแบบฟอร์ม ไม่มีการจดบันทึก
เพิมเติม เนืองจากมีแบบฟอร์มของทางโรงเรียนแล้ว เราก็จะใช้คําถาม
จากแบบฟอร์มของทางโรงเรียน ซึงส่วนใหญ่ก็จะเปนแบบเช็คลิสต์
เพราะสะดวก รวดเร็ว และหากผู้ปกครองนักเรียนคนใดไม่อยู่บ้าน
เราก็จะใช้วิธีการโทร สอบถามข้อมูลแทน นอกจากนียังมีผู้ปกครอง
ทีไม่สามารถเขียนภาษาไทยได้ เนืองจากทีโรงเรียนจะมีนักเรียนทีเปน
ชาวกัมพู ชา เข้ามาเรียนด้วย นักเรียนกลุ่มนีจะได้เรียนฟรี อาหารกลาง
วันฟรีแต่จะไม่ได้ทุนยากจนเหมือนนักเรียนไทย เราก็จะต้องเปนคน
บันทึกข้อมูลในส่วนทีเขียนเอง

16

บทสัมภาษณ์ คุณครูศิริรัตน์ บุญบุตตะ
โรงเรียนบ้านหนองโปงราษฎร์บาํ รุง จังหวัดนครราชสีมา

การเดินทาง ใช้รถยนต์ส่วนตัวของตนเอง
ไปคนเดียว ไม่มีค่าเดินทาง มีการวางแผนโดยจะไป
เยียมบ้านนักเรียนทีอยู่ใกล้ ๆ ก่อน แล้วจึงค่อยไป
เยียมบ้านนักเรียนทีอยู่ไกล ๆ และก่อนทีเราจะ
ไปเยียม เราก็จะแจ้งนักเรียนให้ทราบก่อน

การแนะนาํ ตัวกับผู้ปกครอง ทักทาย สวัสดี
และบอกว่าเปนครูมาเยียมบ้านนักเรียน ซึง
ผู้ปกครองจะรู้ล่วงหน้าก่อนแล้วว่าครูจะเดิน
ทางออกมาเยียมวันใดบ้าง เพราะทางโรงเรียน
จะประกาศให้นักเรียนทราบก่อนแล้ว

กลยุทธก์ ารเยยี มบา้ นนกั เรยี น 17
แบบ ครูบรสี

การสัมภาษณ์ผู้ปกครอง ใช้ภาษากลาง คําถามทีถามส่วนใหญ่จะ
ยึดตามแบบฟอร์ม จะมีบางกรณีทีเด็กมีปญหา เราก็จะถามเพิมเติม
เช่น เวลานักเรียนอยู่บ้านมีพฤติกรรมเปนอย่างไรบ้างค่ะ ช่วยงานบ้าน
ผู้ปกครองบ้างไหมค่ะ ออกไปเทียวเล่นบ้างไหมค่ะ แล้วกลับบ้านกีโมงค่ะ

การบันทึกข้อมูลและการจัดเตรียมแบบฟอร์ม ไม่มีการจดบันทึก
เพิมเติมเราจะเตรียมแบบฟอร์มของทางสาํ นักงานเขตพืนทีการศึกษา
ทีส่งมาให้โรงเรียนไปด้วย ในแบบฟอร์มส่วนใหญ่ก็จะเปนคําถามแบบ
เช็คลิสต์ และเราจะเปนคนกรอกข้อมูลเอง จากนันให้ผู้ปกครองลง
ลายมือชือ เพราะเด็กส่วนใหญ่อยู่กับ ปู ย่า ตา ยาย เราจึงเขียนเอง
เพราะสะดวก รวดเร็วกว่า ส่วนการถ่ายภาพ มีการถ่ายภาพภายนอก
ภายในบ้านของนักเรียน โดยภาพภายนอกจะต้องถ่ายผนังบ้านให้เห็น
หลังคาบ้านด้วย และภายในบ้านจะถ่ายภาพห้องโถง ของบ้าน

18

บทสัมภาษณ์ คุณครูปญจรารัตน์ เทียนเจริญชัย
โรงเรียนพรหมบุรีรัชดาภิเษก จังหวัดสิงห์บุรี

การเดินทาง ใช้รถยนต์ส่วนตัวของตนเอง
ไปกับครูทีปรึกษาคู่กัน โดยจะไปเยียมนักเรียนที
อยู่บ้านไกล ๆ ก่อน แล้วจึงมาเยียมนักเรียนทีอยู่
บ้านใกล้ การเดินทางนันจะมีการบอกนักเรียนก่อน
ว่าวันนีจะไปเยียมหมู่บ้านใด แล้วจะให้นักเรียนทีอยู่
ในหมู่บ้านนัน 1-2 คนนังรถยนต์ไปด้วย เพือบอก
เส้นทางไปยังบ้านของตนเองและไปยังบ้านเพือน
ของนักเรียนคนอืน ๆ ในหมู่บ้านนัน

การแนะนาํ ตัวกับผู้ปกครอง ทักทาย สวัสดี
และบอกว่าเปนครูมาเยียมบ้านนักเรียน ซึงผู้ปกครอง
จะรู้ล่วงหน้าก่อนแล้วว่าครูจะเดินทางออกมาเยียม

กลยุทธก์ ารเยยี มบา้ นนกั เรยี น 19
แบบ ครูแพร

การสัมภาษณ์ผู้ปกครอง ใช้ภาษากลาง คําถามทีถามส่วนใหญ่จะยึด
ตามแบบฟอร์ม เช่น ในครอบครัวมีกีคน พ่อแม่ทําอาชีพอะไร อยู่กับใคร
รายได้ประมาณเท่าไร

การบันทึกข้อมูลและการจัดเตรียมแบบฟอร์ม มีการเตรียมโน๊ตบุ๊ค
ไปด้วย เพือทีจะได้พิมพ์ข้อมูลลงไปในโปรแกรม Excel ได้เลย ส่วนครูที
ปรึกษาอีกท่าน ก็จะเปนคนจดบันทึกลงในกระดาษแบบฟอร์มทีเตรียม
ไป ซึงโดยส่วนใหญ่ในแบบฟอร์มก็จะเปนคําถามแบบเช็คลิสต์ ทีเปน
ของทางสาํ นักงานเขตพืนทีการศึกษาจัดทําขึน ส่วนการถ่ายภาพก็จะ
ถ่ายภาพภายใน ภายนอกของบ้าน แต่จะมีบ้างบ้านทีเราประเมินแล้ว
ว่ายากจนจริง ๆ เราก็จะขอถ่ายภาพห้องนอน ห้องนาํ เพือใช้ประกอบใน
การพิจารณาการขอรับทุนยากจน เช่น บ้านนักเรียนบางครัง ไม่มี
ห้องนาํ เปนต้น จากนันก็จะนําข้อมูลการเยียมส่งไปให้ฝายกิจการ
นักเรียนเพือดาํ เนินการต่อไป

20

บทสรปุ

กลยุทธก์ ารเยยี มบา้ นนกั เรยี นของคณุ ครแู ต่ละท่านนนั
ยอ่ มแตกต่างกันไปดว้ ยสภาพบรบิ ททางสงั คมและสงิ แวดล้อม
มบี างสงิ ทีเหมอื นกัน เชน่ การวางแผนในการเดนิ ทาง ซงึ คณุ ครู
หลาย ๆ ท่านจะเลือกการเดนิ ทางไปเยยี มบา้ นนกั เรยี นจากไกล
มาใกล้ ทังนหี ลายท่านใหเ้ หน็ ผลวา่ "ใกล้" เราไปตอนไหนก็ได้
ถึงไมม่ รี ถยนต์ หรอื คนนาํ ทางเราก็ไปเองได้

การแนะนาํ ตัว คณุ ครกู ็จะทักทาย สวสั ดี และแนะนาํ ตัววา่
เปนคณุ ครปู ระจาํ ชนั มาเยยี มบา้ นนกั เรยี นแล้วขออนญุ าต
สมั ภาษณค์ ําถาม

สว่ นคําถามทีใชใ้ นการสมั ภาษณ์ สว่ นใหญก่ ็มกั จะถามเรอื ง
ความเปนอยู่ และถามตามแบบฟอรม์ ของทางโรงเรยี น

การบนั ทึกขอ้ มูลและการจดั เตรยี มแบบฟอรม์ สว่ นใหญไ่ มม่ ี
การจดบนั ทึกเพมิ เติม ใชเ้ พยี งแบบฟอรม์ และในแบบฟอรม์ สว่ น
ใหญก่ ็จะเปนคําถามแบบเชค็ ลิสต์ สว่ นการถ่ายภาพ จะถ่ายภาพ
ภายนอกและภายในบา้ นของนกั เรยี น โดยภาพภายนอกจะต้อง
ถ่ายผนงั บา้ นใหเ้ หน็ หลังคาบา้ นและภายในบา้ นจะถ่ายภาพหอ้ งโถง
หรอื สว่ นอืน ๆ แล้วแต่ดลุ ยพนิ จิ ของคณุ ครแู ต่ละท่าน

21

THE END

MARCH 21, 2021 | 12PM