รายงานปัญหาสุขภาพในชุมชน

รายงานปัญหาสุขภาพในชุมชนโรงเร ี ยนสามเสนวทิยาลยั เสนอ ครูศรีรดา ดอกตาลยงค์ จัดท าโดย นกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่3/5 รายงานนีเ้ป็นส่วนหนึ่งของวิชาสุขศึกษา (พ23103) ภาคเรียนที่ 2 ปี การศึกษา 2565 โรงเรียนสามเสนวิทยาลัย

ค าน า รายงานฉบบัน้ีเป็นส่วนหน่ึงของวิชา สุขศึกษา (พ23103) จดัทา ข้ึนโดยมีวตัถุประสงคเ์พื่อรวบรวม ปัญหาสุขภาพที่ท าให้คนไทยเสียชีวิต การวิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหาสุขภาพในชุมชน และการเสนอแนว ทางแก้ไขปัญหาสุขภาพในชุมชนในฐานะที่เป็ นส่วนหนึ่งของชุมชน คณะผจู้ดัทา คาดหวงัเป็นอยา่งยงิ่วา่การจดัทา รายงานฉบบัน้ีจะมีขอ้มูลที่เป็นประโยชน์ต่อผทู้ี่สนใจ ศึกษาปัญหาสุขภาพเป็ นอย่างดี คณะผู้จัดท า

สารบัญ เรื่อง หน้า กระบวนการแก้ไขปัญหาสุขภาพในชุมชน 1. การเก็บรวบรวมข้อมูลปัญหาสุขภาพในชุมชน 1 2. การวิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหาสุขภาพในชุมชน 2 3. แนวทางแก้ไขปัญหาสุขภาพในชุมชน 3 4. บรรณานุกรม 4 5. ภาคผนวก 5 - แบบส ารวจปัญหาสุขภาพในชุมชนโรงเรียนสามเสนวิทยาลัย (Google form) - การตอบกลับข้อมูลสรุป (ชื่อ-นามสกุล) - การตอบกลับข้อมูลสรุปแผนภูมิที่ 1 (เลขที่) - การตอบกลับข้อมูลสรุปแผนภูมิวงกลมที่ 2 (ระดบัช้ นั ) - การตอบกลับข้อมูลสรุปแผนภูมิวงกลมที่ 3 (ห้อง) - การตอบกลับข้อมูลสรุปแผนภูมิวงกลมที่ 4 (เพศ) - การตอบกลับข้อมูลสรุปแผนภูมิวงกลมที่ 5 (ปัญหาสุขภาพที่ท าให้คนไทยเสียชีวิตมากที่สุด) - การตอบกลับข้อมูลสรุปแผนภูมิวงกลมที่ 6 (สาเหตุใดที่ท าให้เกิดปัญหาสุขภาพที่ส่งผลให้คนไทย เสียชีวิตมากที่สุด) - การตอบกลับข้อมูลสรุปแผนภูมิวงกลมที่ 7 (การแก้ไขปัญหาสุขภาพที่ท าให้คนไทยเสียชีวิตมาก ที่สุด) 7

1 กระบวนการแก้ไขปัญหาสุขภาพในชุมชน 1. การเกบ็รวบรวมข้อมูลปัญหาสุขภาพ จากการส ารวจปัญหาสุขภาพที่ท าให้คนไทยเสียชีวิตกับกลุ่มเป้าหมาย (นกัเรียนช้ นัมธัยมศึกษาปีที่ 3/5) ในโรงเรียนสามเสนวิทยาลัย จ านวน 15 คน พบไดด้งัน้ี ตารางที่ 1 แสดงจ านวนและร้อยละของเพศกลุ่มเป้าหมาย เพศ จ านวน ร้อยละ ชาย 3 20 หญิง 12 80 รวม 15 100 จากตารางที่ 1 พบว่า เป็ นเพศหญิงมากที่สุด ร้อยละ 80 รองลงมาเป็ นเพศชายร้อยละ 20 ตารางที่ 2 แสดงจ านวนและร้อยละของปัญหาสุขภาพในชุมชนที่ท าให้คนไทยเสียชีวิต ปัญหาสุขภาพ จ านวน ร้อยละ ปัญหาการไม่ให้ความส าคัญในการดูแลสุขภาพ 6 40 ปัญหาความเครียด 9 60 ปัญหาโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจ 0 0 ปัญหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ 0 0 รวม 15 100 จากตารางที่ 2 พบว่า ปัญหาสุขภาพที่ทา ใหค้นไทยเสียชีวิตมากที่สุด ไดแ้ก่ ปัญหาความเครียด ร้อย ละ 60 รองลงมา ปัญหาการไม่ให้ความส าคัญในการดูแลสุขภาพ ร้อยละ 40 ตามล าดับ

2 ตารางที่ 3 แสดงจ านวนและร้อยละของสาเหตุที่ท าให้เกิดปัญหาสุขภาพ สาเหตุของปัญหาสุขภาพ จ านวน ร้อยละ พฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ถูกต้อง 11 73.3 สภาพเศรษฐกิจและสังคม 2 13.3 เช้ือโรคต่าง ๆ 1 6.7 มีสถานบันเทิง สถานเริงรมย์ต่าง ๆ มากมาย 1 6.7 รวม 15 100 จากตารางที่ 3 พบว่า สาเหตุที่ทา ใหเ้กิดปัญหาสุขภาพมากที่สุด ไดแ้ก่พฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ถูกตอ้ง ร้อยละ 73.3 รองลงมา สภาพเศรษฐกิจและสังคม ร้อยละ 13.3 เช้ ือโรคต่างๆ ร้อยละ 6.7 และมีสถานบันเทิง สถานเริงรมย์ต่าง ๆ มากมาย ร้อยละ 6.7 ตามล าดับ ตารางที่ 4 แสดงจ านวนและร้อยละของการแก้ไขปัญหาสุขภาพ การแก้ไขปัญหาสุขภาพ จ านวน ร้อยละ 1. ศึกษา รวบรวมข้อมูลปัญหาสุขภาพในชุมชน 1 6.7 2. มีสุขนิสัยที่ดีในการป้องกันโรค 2 13.3 3. เข้าร่วมในกิจกรรมของโรงเรียนหรือชุมชนในการส่งเสริมสุขภาพ 0 0 4. ช่วยประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารปัญหาสุขภาพในชุมชน 2 13.3 5. ชกัชวนเพื่อน สอดส่อง ดูแลแกไ้ขปัจจยัต่าง ๆ ที่อาจก่อใหเ้กิดปัญหาสุขภาพ ในชุมชน 2 13.3 6. หลีกเลี่ยงการกระทา ที่อาจก่อใหเ้กิดปัญหาสุขภาพในชุมชน 4 26.7 7. หากมีปัญหาทางด้านสุขภาพควรรีบปรึกษาผู้ใหญ่ 3 20 8. มีส่วนร่วมในการติดตามและประเมินผลในการแก้ไขปัญหาสุขภาพในชุมชน 1 6.7

3 รวม 15 100 จากตารางที่ 4 พบว่า แนวทางแกไ้ขปัญหาสุขภาพที่นกัเรียนอยากมีส่วนร่วมมากที่สุด ไดแ้ก่ หลีกเลี่ยงการกระทา ที่อาจก่อใหเ้กิดปัญหาสุขภาพในชุมชน ร้อยละ26.7 รองลงมา หากมีปัญหาด้านสุขภาพ ควรรีบปรึกษาผู้ใหญ่ ร้อยละ 20 ช่วยประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารปัญหาสุขภาพในชุมชน ร้อยละ 13.3 ชกัชวนเพื่อน สอดส่อง ดูแล แกไ้ขปัจจยัต่าง ๆ ที่อาจก่อใหเ้กิดปัญหาสุขภาพในชุมชน ร้อยละ 13.3 มีสุข นิสัยที่ดีในการป้องกัน ร้อยละ 13.3 ศึกษา รวบรวมข้อมูลปัญหาสุขภาพในชุมชน ร้อยละ 6.7 มีส่วนร่วมใน การติดตามและประเมินผลในการแก้ปัญหาสุขภาพในชุมชน ร้อยละ 6.7 2. การวิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหาสุขภาพในชุมชน จากการส ารวจปัญหาสุขภาพที่ท าให้คนไทยเสียชีวิตกับกลุ่มเป้าหมายในโรงเรียนสามเสนวิทยาลัย จ านวน 15 คน พบว่าปัญหาสุขภาพที่ท าให้คนไทยเสียชีวิตจากมากที่สุดไปหาน้อยที่สุด มีสาเหตุดงัน้ี อันดับที่ 1 ปัญหาความเครียด เป็นปัญหาทางสุขภาพจิต เพราะสังคมเมืองมีการแข่งขันสูงมาก เริ่มตั้งแต่ออกจากบ้าน ก็มักมีความเครียดเข้ามาตลอดเวลา เช่น รถเมล์วันนี้จะมีที่นั่งหรือไม่ การจราจร วันนี้จะติดขัดขนาดไหน จะถึงที่ท างานทันหรือไม่วันนี้จะโดนเจ้านายต าหนิหรือไม่วันนี้ต้องเตรียมตัวไป น าเสนอแข่งกับบริษัทอื่นอย่างไร เพื่อให้บริษัทของผู้ว่าจ้างงานสนใจ รวมถึงความเครียดจากสภาพ เศรษฐกิจและสังคม อันดับที่ 2 ปัญหาการไม่ให้ความส าคัญกับสุขภาพ ปัญหาการไม่ให้ความส าคัญในการดูแล สุขภาพ ซึ่งโดยทั่วไปบุคคลมักหาเหตุผลเข้าข้างคนเอง หรือหาข้ออ้างว่า "ไม่มีเวลา" เช่น ไม่มีเวลาใน การออกก าลังกาย ไม่มีเวลาไปตรวจสุขภาพประจ าปี ไม่มีเวลาในการกินอาหารโดยเลือกบริโภคอาหาร จานด่วนหรืออาหารปรุงส าเร็จเป็นประจ า เพราะคนในชุมชนเมืองส่วนใหญ่ต้องเร่งรีบกับการตื่นแต่เข้า เพื่อเดินทางไปที่ท างาน เนื่องจากการจราจรค่อนข้างติดขัดและเวลาว่างในการใช้ชีวิตประจ าวันระหว่าง วันท างานมีน้อยมาก ปัญหา การไม่มีเวลาในการดูแลสุขภาพของคนที่อาศัยอยู่ในชุมชนเมือง จะส่งผลท า ให้เกิดโรคอ้วน เป็นผลมาจากการไม่มีเวลาในการออกก าลังกาย เพราะเมื่อกินอาหารเข้าไปแต่ไม่มีการ ออกก าลังกายก็จะท าให้เกิดการสะสมของไขมันที่บริเวณส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย และโรคอ้วนยังส่งผล กระทบท าให้เกิดโรดต่างๆได้ด้วย เช่น - โรคเบาหวาน โรคอ้วนมีผลอย่างมากกับอัตราการเกิดโรคเบาหวาน โดยที่คนอ้วนแบบอ้วนลง พุงจะมีความเสี่ยงในการเป็นโรคเบาหวานมากกว่าคนอื่น

4 - โรคที่เกี่ยวกับระบบหัวใจ คนอ้วนจะหายใจเข้าออกล าบาก เนื่องจากไขมันที่มากขึ้นบริเวณ ทรวงอกจะขัดขวางการขยายตัวของทรวงอกรวมทั้งไขมันในหลอดเลือด ท าให้เหนื่อยง่าย และคนอ้วน มากมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวมากกว่า - โรคความดันเลือดสูง คนอ้วนมีความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดภาวะความดันเลือดสูงมากกว่าคนไม่ อ้วน เนื่องจากผู้ที่มีน ้าหนักมากขึ้นจะมีระดับความดันเลือดสูงขึ้น และพบว่าคนอ้วนประมาณร้อยละ 46 เป็นโรคความดันเลือดสูง - โรคข้อเสื่อม คนอ้วนจะมีอาการข้อเสื่อม กระดูกสันหลังเสื่อม ปวดเข่า ปวดหลัง เนื่องจากข้อต่อ ต่าง ๆ ต้องแบกรับน ้าหนักที่มากเกินจ าเป็น อันดับที่ 3 ปัญหาโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจ เพราะในชุมชนเมืองน้นัจะมีฝ่นุละออง ก๊าซต่าง ๆ และควันพิษจากท่อไอเสียรถยนต์ เมื่อหายใจและสูดดมเป็นเวลานาน อาจทา ใหเ้กิดการเวียนศี ี รษะ คลื่นไส้อาเจียน หรือในบางรายอาจหมดสติได้และถา้สะสมนาน ๆ ก็จะกลายเป็นสารก่อมะเร็งใหแ้ก่คนที่ หายใจเข้าไปเป็ นประจ าได้ อันดับที่ 4 ปัญหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ในชุมชนเมืองส่วนใหญ่จะมีสถานบันเทิง สถาน เริงรมย์ต่าง ๆ มากมาย ดงัน้นัเมื่อมีสถานบนัเทิงในชุมชนเมืองมากก็จะทา ใหม้ีโอกาสเสี่ยงใหค้นที่ชอบท่อง ราตรี หรือเที่ยวกลางคืนมีโอกาสติดโรคทางเพศสัมพันธ์ เช่น โรคเอดส์ โรคซิฟิ ลิส โรคหนองใน โรคหนอง ในเทียม และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ 3. แนวทางแก้ไขปัญหาสุขภาพในชุมชน ในฐานะที่นกัเรียนเป็นส่วนหน่ึงของชุมชน ควรมีส่วนร่วมในการแกป้ ัญหาสุขภาพในชุมชน ดงัน้ี 1. ศึกษา รวบรวมข้อมูลปัญหาสุขภาพในชุมชนของตนจากแหล่งต่าง ๆ เช่น โรงพยาบาล โรงเรียน หรืออาจเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยตนเอง โดยใช้การสังเกต การสอบถาม การสัมภาษณ์บุคคลที่เกี่ยวข้อง เช่น เจ้าหน้าที่สาธารณสุข อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) ว่ามีปัญหาสุขภาพในชุมชนอะไรบ้าง เพื่อจะได้ทราบ ปัญหาที่ชัดเจนและป้องกันได้อย่างถูกต้อง 2. มีสุขนิสัยที่ดีในการป้องกันโรค และป้องกนัการแพร่ระบาดของโรคติดต่่อสู่ชุมชน เช่น ลา้งมื ื อดว้ยน้ า และสบู่ทุกคร้ังก่อนและหลงัการกินอาหารและหลงัการใชห้อ้งน้ า ใชช้อ้นกลางในการกินอาหารทุก คร้ัง ใส่หนา้กากอนามยัปิดปาก ปิดจมูกเมื่อทราบวา่ตนเองมีความผิดปกติที่เกิดกบัระบบทางเดินหายใจ หรือ มีปัญหาการแพร่ระบาดของโรคติดต่อในชุมชน เช่น โรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ โรคไข้หวัดนก

5 3. เข้าร่วมในกิจกรรมของโรงเรียนหรือชุมชนในการส่งเสริมสุขภาพ หรือแก้ไขปัญหาสุขภาพใน ชุมชน เช่น เป็นอาสาสมคัรในการพฒันาชุมชน หรือพฒันาสิ่งแวดลอ้ม เขา้ร่วมเป็นสสมาชิกของชมรมหรือ กลุ่มสนใจการออกกา ลงักาย การคุม้ครองผบู้ริโภค การอนุรักษส์ ิ่งแวดลอ้ม การป้องกนัสารเสพติด รวมท้ งั ชักชวนเพื่อน สมาชิกในครอบครัวและบุคคลใกล้ชิดเข้าร่วมในกิจกรรมดังกล่าวตามความเหมาะสม 4. ช่วยประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับปัญหาสุขภาพในชุมชน หรือสถานการณ์ของโรคต่าง ๆ ในปัจจุบนั ใหแ้ก่บุคคลในครอบครัวและสมาชิกอื่น ๆ ในชุมชน 5. ชักชวนเพื่อน สมาชิกในครอบครัว บุคคลที่คุ้นเคย และสมาชิกของชุมชนในการร่วมกันสอดส่อง ดูแล แก้ไขปัจจัยต่าง ๆ ที่อาจก่อใหเ้กิดปัญหาสุขภาพในชุมชน เช่น เมื่อพบภาชนะที่มีน้ า ขงัเช่น กะลา ยาง ในรถยนต์ กระถางตน้ ไมท้ี่แตก ควรคว่า ทิ้ งเสียเพื่อไม่ให้เป็นแหล่งเพาะพนัธุ์ยงุหรือเล้ียงปลาหางนกยงูใน อ่างน้ า เพื่อขจดัลูกน้ า ยงุลาย 6. หลี ี กเลี่ยงการกระทา หรือพฤติกรรมที่อาจก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพในชุมชน เช่น การเผาขยะ เพราะจะท าให้เกิดมลพิษทางอากาศ ควรใช้วิธีการแยกขยะและน าไปทิ้ งในสถานที่ที่ทางเทศบาล เขต หรือ หน่วยงานส่วนทอ้งถิ่ นจดัเตรียมไว้ 7. หากมีปัญหาทางด้านสุขภาพควรรีบปรึกษาผู้ใหญ่ และเลือกใช้บริการสุขภาพที่มีอยู่ในชุมชนให้ ตรงกบั ปัญหาสุขภาพน้นั 8. นกัเรียนมีส่วนร่วมในการติดตามและประเมินผลในการแกไ้ขปัญหาสุขภาพในชุมชนทุกคร้ัง เพื่อจะไดท้ราบวา่ ปัญหาสุขภาพในชุมชนน้นัลดลงไปหรือไม่เช่น อาจใชว้ิธีการสังเกต สอบถาม หรือ สัมภาษณ์บุคคลที่เกี่ยวข้อง การศึกษาข้อมูลสถิติทางด้านสุขภาพที่หน่วยงานต่าง ๆ เก็บรวบรวมไว้

6 บรรณานุกรม กิตติ ปรมัตถผล, ปรีชา โวยโภคา, ก าไลทิพย์ ระน้อย, ศิริรัตน์ สีเหลือง, วิชาญ มะวิญธร และ ประภาพร พหุโล. (2563). ปัญหาสุขภาพในชุมชน. ใน ธฤต แตระกุล (บ.ก.), หนังสือเรียนรายวิชา พื้นฐานสุขศึกษาชั้น มัธยมศึกษาปีที่3 (น.114– 122) . นนทบุรี:ส านักพิมพ์เอมพันธ์จ ากัด

ภาคผนวก 7

แบบส ารวจปัญหาสุขภาพในชุมชนโรงเรียนสามเสนวิทยาลยั (Google form)

การตอบกลบัข้อมูลสรุป (ชื่อ-นามสกุล)

การตอบกลบัข้อมูลสรุปแผนภูมิที่1 (เลขที่)

การตอบกลบัข้อมูลสรุปแผนภูมิวงกลมที่3 (ห้อง)

การตอบกลบัข้อมูลสรุปแผนภูมิวงกลมที่4 (เพศ)

การตอบกลบัข้อมูลสรุปแผนภูมิวงกลมที่5 (ปัญหาสุขภาพที่ท าให้คนไทยเสียชีวิตมากที่สุด)

การตอบกลบัข้อมูลสรุปแผนภูมิวงกลมที่6 (สาเหตขุองปัญหาสุขภาพที่ส่งผลให้คนไทยเสียชี ี วิต)

การตอบกลบัข้อมูลสรุปแผนภูมิวงกลมที่7 (การแก้ไขปัญหาสุขภาพ)

คณะผู้จัดท า 1. ด.ช. คณพศ ทองแย้ม เลขที่ 2 หน้าที่ หาข้อมูล 2. ด.ญ.ญานิศา พันโร เลขที่ 8 หน้าที่ รวบรวมผลสรุป 3. ด.ญ.ณัฐกฤตา ผลิใบ เลขที่ 12 หน้าที่ คิดแนวทางแก้ไข 4. ด.ญ.ณัฐธินันท์ ศรีบานเรือง เลขที่ 13 หน้าที่ ท ารูปเล่มรายงาน 5. ด.ญ.ณัฐวศา ฮวบสมบูรณ์ เลขที่ 14 หน้าที่คิดแนวทางแก้ไข 6. ด.ช.ธิติพัทธ์ ภาคภูมิ เลขที่ 18 หน้าที่ ท ารูปเล่มรายงาน 7. ด.ญ.ปพิชญา ต่วนภูษา เลขที่ 21 หน้าที่สร้างแบบส ารวจ 8. ด.ญ.พิชชานันท์ พรมานะประเสริฐ เลขที่ 27 หน้าที่ สร้างแบบส ารวจ 9. ด.ญ.ภูริชญา ทุมนัส เลขที่ 28 หน้าที่ ท ารูปเล่มรายงาน