พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย (2)

พระราชกรณียกิจของพระ
มหากษัตริย์ไทย

จัดทำโดย

นายยุนซัง ปาร์ค ม.4/9 เลขที่ 17

เสนอ

ครูผู้สอน นางสาวศศธร เรืองวิริยะชัย
วิชา ประวัติศาสตร์

โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี

คำนำ

หนังสือเล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็ นส่วนหนึ่งของวิชา ประวัติศาสตร์
ชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ 4 เพื่อให้ได้ศึกษาในเรื่อง พระราชกรณียกิจ
ของพระมหากษัตริย์ไทย ทั้งก่อนเเละหลังประวัติศาสตร์เเละได้ศึกษา

อย่างเข้าใจเพื่อเป็ นประโยชน์กับการเรียน





ผู้จัดทำหวังว่า หนังสือเล่มนี้จะเป็ นประโยชน์กับผู้อ่านหรือนักเรียนที่
กำลังศึกษาหรือหาข้อมูล หากมีข้อผิดพลาดประการใด
ผู้จัดทำของน้อมรับไว้เเละขออภัย ณ ที่นี้ด้วย

ผู้จัดทำ
นาย ยุนซัง ปาร์ค

สารบัญ

คำนำ หน้า
สารบัญ
พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทยก่อนสมัยรัตนโกสินทร์ ก
พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ข
1-5
6-11

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย
ก่อนสมัยรัตนโกสินทร์

สมเด็จไตรโลกนาถ

ประวัติ

สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถประสูติเมื่อ พ.ศ.1974 ทรงเป็นพระราชโอรสของ
สมเด็จเจ้าสามพระยาและมารดาเป็นเจ้าหญิงแห่งราชวงศ์สุโขทัย เมื่อ
พระมหาธรรมราชาที่ 4 แห่งราชวงศ์สุโขทัยสวรรคตในปี พ.ศ.1981

พระบรมไตรโลกนาถเมื่อครั้งดำรงพระยศเป็น พระราเมศวร มีพระชันษาเพียง
7 ปี ได้ถูกส่งขึ้นไปครองเมืองพิษณุโลก ซึ่งเป็นศูนย์กลางแห่งราชอาณาจักร
สุโขทัยในขณะนั้น เมื่อเจ้าสามพระยาสวรรคตในปี พ.ศ.1991 พระองค์จึง
ทรงขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ของอยุธยา และทรงสวรรคต
ในปี พ.ศ.2031

พระราชกรณียกิจ

ปฎิรูปการปกครองใหม่ การปกครองส่วนกลาง

สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงแบ่งงานทางการปกครองออกเป็น
"ฝ่ายพลเรือน" และ "ฝ่ายทหาร" อย่างชัดเจน โดยมี "เจ้าพระยา
มหาเสนาบดี" ดำรงตำแหน่ง สมุหพระกลาโหม มีหน้าที่ดูแลกิจการ
ทหารทั่วอาณาจักร และ "เจ้าพระยาจักรีศรีองครักษ์" ดำรงตำแหน่ง
สมุหนายก รับผิดชอบงานพลเรือนทั่วอาณาจักร พร้อมกับดูแล

หน่วยงานจตุสดมภ์

การปกครองในส่วนภูมิภาคได้ยกเลิกระบบการ
ปกครองหัวเมืองต่างๆ

ระบบการปกครองหัวเมืองเสียใหม่ ดังนี้
-หัวเมืองชั้นใน เช่น เมืองราชบุรี นครสวรรค์ เป็นต้น จัดเป็นเมือง

จัตวา พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งผู้ที่เหมาะสมไปปกครอง
แต่สิทธิอำนาจทั้งหมดยังขึ้นอยู่กับองค์พระมหากษัตริย์

การปกครองในส่วนภูมิภาคได้ยกเลิกระบบการ

ปกครองหัวเมืองต่างๆ

-หัวเมืองชั้นนอก หรือ เมืองพระยามหานคร มีการกำหนดเป็นเมือง
เอก โท หรือตรี ตามลำดับความสำคัญ เมืองใหญ่อาจมีเมืองเล็กขึ้นอยู่
ด้วย พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งเจ้านายหรือขุนนางชั้นผู้ใหญ่ไปปกครอง
มีการจัดการปกครองเหมือนกับราชธานี คือ มีกรมการตำแหน่งพลและ

กรมการตำแหน่งมหาดไทย และพนักงานเมือง วัง คลัง นา
-เมืองประเทศราช คงให้เจ้าเมืองปกครองกันเอง เพียงแต่ส่งเครื่องราช
บรรณาการมาถวายตามกำหนด และเกณฑ์ผู้คนและทรัพย์สินเพื่อช่วย

ราชการสงคราม



ด้านวรรณ
กรรม

ในรัชสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ พระองค์ได้โปรดเกล้า ฯ ให้
ประชุม นักปราชญ์ ราชบัณฑิต แต่งหนังสือ มหาชาติคำหลวง
นับว่าเป็นวรรณกรรมทางพระพุทธศาสนา เรื่องแรกของกรุง

ศรีอยุธยาและเป็นวรรณคดี ชั้นเยี่ยมที่ใช้เป็นแนวทางใน
การศึกษาภาษา

ด้านสงคราม

เรื่องตีเมืองมะละกา

การสงครามที่มีในรัชกาลสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ได้แต่งกองทัพ
ไปตีเมืองมะละกาครั้งหนึ่ง (ตามฉบับหลวงประเสริฐว่า) เมื่อปีกุน

จุลศักราช ๘๑๗ พ.ศ. ๑๙๙๘ ต่อนั้นมาต้องทำศึกกับเชียงใหม่หลาย
คราว

เมืองมะละกาเคยขึ้นกรุงศรีอยุธยามาแต่ครั้งพระเจ้าอู่ทองเป็นแน่
การที่สมเด็ตจพระบรมไตรโลกนาถแต่งกองทัพลงไปตีคราวนี้ เห็นจะ
เป็นด้วยเจ้าเมืองมะละกาที่นับถือศาสนาอิสลาม ไปคบคิดกับพวกแขก

อาหรับหรือแขกชาวอินเดียที่ไปมาค้าขายและชอบพอกับเจ้าเมือง
มะละกา ด้วยถือศาสนาเดียวกันตั้งแข็งเมืองเอากรุงศรีอยุธยา มีใน
ตำนานของโปรตุเกสเล่าว่า ไทยได้ยกกองทัพไปตีเมืองมะละกาเมื่อ

ก่อนโปรตุเกสมาถึง

พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย
สมัยรัตนโกสินทร์

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

ประวัติ

เป็นพระมหากษัตริย์ไทยรัชกาลที่ 6 แห่งราชวงศ์จักรี เสด็จพระราชสมภพ
เมื่อวันเสาร์ เดือนยี่ ขึ้น 2 ค่ำ ปีมะโรง ตรงกับวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2424
เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 32 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
เสวยราชสมบัติเมื่อวันอาทิตย์ที่ 23 ตุลาคม ปีจอ พุทธศักราช 2453 และ
เสด็จสวรรคตเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 ปีฉลู รวม

พระชนมพรรษา 44 พรรษา เสด็จดำรงราชสมบัติรวม 15 ปี

พระราชกรณียกิจ

ด้านการศึกษา

-ทรงริเริ่มสร้างโรงเรียนขึ้นแทนวัดประจำรัชกาล ได้แก่ โรงเรียน
มหาดเล็กหลวง ซึ่งในปัจจุบันคือโรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย
ทั้งยังทรงสนับสนุนกิจการของโรงเรียนราชวิทยาลัยซึ่ง

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาขึ้น
ในปี พ.ศ. 2440 (ปัจจุบันคือโรงเรียน ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ใน
พระบรมราชูปถัมภ์)
-จัดการศึกษาระดับอุดมศึกษา โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ยกฐานะ โรงเรียนข้าราชการพลเรือนฯ ขึ้นเป็น จุฬาลงกรณ์

มหาวิทยาลัย ในปี พ.ศ. ๒๔๕๙ นับเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกของไทย
- ทรงตราพระราชบัญญัติประถมศึกษา ปีพ.ศ. ๒๔๖๔ ให้บิดา
มารดาส่งบุตรเข้าโรงเรียนโดยไม่เสียค่าเล่าเรียน
-โปรดเกล้าให้จัดตั้งสถาบันการศึกษาหนึ่งและพระราชทานนามว่า
โรงเรียนเพาะช่าง

ด้านการคมนาคม

- ทรงปรับปรุงและขยายงานกิจการรถไฟ ให้รวมกรมรถไฟซึ่งเคย
แยกเป็น ๒ กรมเข้าเป็นกรมเดียวกัน เรียกว่า กรมรถไฟหลวง เริ่ม
เปิดกิจการเดินรถไฟสายกรุงเทพฯ ถึงเชียงใหม่ ทรงเปิดเดินรถด่วน

ระหว่างประเทศ สายใต้ติดต่อกับรถไฟมลายู (มาเลเซีย)
- ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างสะพานพระราม ๖ ข้ามแม่น้ำ

เจ้าพระยาเชื่อมทางรถไฟทั้งปวงในพระราชอาณาจักรโดยโยง
เข้ามาสู่ศูนย์กลางที่สถานีหัวลำโพง

- ทรงจัดตั้งกรมอากาศยาน ได้เริ่มการขนส่งไปรษณียภัณฑ์ทาง
อากาศระหว่างกรุงเทพฯ ไปยังนครราชสีมาเป็น
ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๓

ด้านกิจการเสือป่าและลูกเสือ

ทรงจัดตั้งกองเสือป่าเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2454 และทรงจัด
ตั้งกองลูกเสือกองแรกขึ้นที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง (วชิราวุธ
วิทยาลัย ในปัจจุบัน) ด้านการฝึกสอนระบอบประชาธิปไตย ทรง

ทดลองตั้ง "เมืองมัง" หลังพระตำหนักจิตรลดาเดิม ทรงจัดให้เมือ
งมัง มีระบอบการปกครองของตนเองตามวิถีทางประชาธิปไตย รวม
ถึงเมืองจำลอง "ดุสิตธานี" ในพระราชวังดุสิต (ต่อมาทรงย้ายไปที่

พระราชวังพญาไท)