บมชมโฉมนางในวรรณคดีไทย

ศิลปนิพนธ์เร่ืองรูปแบบการฝึ กหัดตวั นาง : นางเอก
ละครในเรื่อง อเิ หนา ตอนลกั นางบุษบามีวตั ถุประสงค์

เพื่อศึกษาจารีตของการฝึ กหัดตวั นางตามรูปแบบ
ด้งั เดมิ ตลอดจนการถ่ายทอดเทคนิคลลี าท่าราของตวั
นางในด้านของการเรียนการสอนและการแสดงเพ่ือ
นาสู่การแสดง ดาเนินการวจิ ยั โดยการศึกษาข้อมูล

เอกสารการสัมภาษณ์และฝึ กปฏบิ ัติ
จริง แล้วนาข้อมูลมาวเิ คราะห์เชิงพรรณนา จาก
การศึกษาพบว่า หลกั ในการฝึ กหัดตวั นางจะมหี ลักทใี่ ช้

อยู่ ๓ หลกั ด้วยกนั ได้แก่ หลกั B M S ประกอบไป
ด้วย B (balance) คือการทรงตวั

















































































ท้าวสามลส่งหกเขยไปแข่งตีคลกี บั พระอนิ ทร์ แต่กแ็ พ้ไม่เป็ นท่า จงึ
จาต้องเรียกเจ้าเงาะให้มาช่วยตีคลี ซึ่งนางรจนาได้ขอร้องให้สามี
ช่วยถอดรูปเงาะมาช่วยตคี ลี เจ้าเงาะถูกขอร้องจนใจอ่อน และยอม
ถอดรูปเงาะมาช่วยเมืองสามลตคี ลจี นชนะในทส่ี ุด หลงั จากเสร็จ
ภารกจิ ท่เี มืองสามลแล้ว พระอนิ ทร์ได้ไปเข้าฝันท้าวยศวิมล และ
เปิ ดโปงความช่ัวของพระนางจนั ทาเทวี พร้อมกบั ส่ังให้ท้าวยศวมิ ล
ไปรับพระนางจนั ท์เทวกี บั พระสังข์มาอยู่ด้วยกนั ดงั เดมิ ท้าวยศ
วมิ ลจงึ ยกขบวนเสดจ็ ไปรับพระนางจนั ท์เทวกี ลบั มา และพากัน
เดนิ ทางไปยงั เมืองสามลเมื่อตามหาพระสังข์ท้าวยศวมิ ลและพระ
นางจนั ท์เทวปี ลอมตวั เป็ นสามญั ชนเข้าไปอยู่ในวงั โดยท้าวยศวมิ ล
เข้าไปสมคั รเป็ นช่างสานกระบุง ตะกร้า ส่วนพระนางจนั ท์เทวเี ข้า
ไปสมคั รเป็ นแม่ครัว และในวนั หนึ่ง พระนางจันท์เทวกี ็ปรุงแกงฟัก
ถวายพระสังข์ โดยพระนางจนั ท์เทวไี ด้แกะสลกั ชิ้นฟักเจ็ดชิ้นเป็ น
เรื่องราวของพระสังข์ต้งั แต่เยาว์วยั ทาให้พระสังข์รู้ว่าพระมารดา
ตามมาแล้ว จึงมาที่ห้องครัวและได้พบกบั พระมารดาทพ่ี ลัดพราก

จากกนั ไปนานอกี คร้ัง



ราชวงศ์สรองเป็ นปรปักษ์ต่อกนั แต่โอรสและธิดาของ 2 เมืองนีเ้ กดิ
รักกนั และยอมตายด้วยกนั ฝ่ ายชายคือพระลอเป็ นกษตั ริย์แห่งเมือง
แมนสรวง มีพระชายาชื่อนางลกั ษณวดี พระลอเป็ นหนุ่ม รูปงาม
มากเป็ นที่เล่ืองลือไปทั่วจนทาให้พระเพื่อนพระแพงเกิดความรัก
และปรารถนาท่จี ะได้พระลอมาเป็ นสวามี พเี่ ลยี้ งของพระเพ่ือน
พระแพง ช่ือนางรื่นนางโรย ได้ออกอุบายส่งคนไปขบั ซอยอโฉม
พระเพ่ือนพระแพงให้พระลอฟัง และให้ป่ ูเจ้าสมงิ พรายทาเสน่ห์ให้
พระลอเกดิ ความรักหลงใหลคดิ เสดจ็ ไปหานาง ฝ่ ายพระนางบุญ
เหลือชนนขี องพระลอทราบ จงึ หาหมอแก้เสน่ห์ได้ แต่ป่ ูเจ้า สมงิ
พรายได้เสกสลาเหิน(หมากเหิน) มาให้พระลอเสวยในตอนหลงั อกี
ถงึ กบั หลงไหลธิดาท้งั สองมากขนึ้ จงึ ทูลลาชนนีและพระนางลกั ษณ
วดไี ปยงั เมืองสรอง พร้อมกบั นายแก้วนายขวญั พเ่ี ลยี้ ง เม่ือมาถงึ
แม่นา้ กาหลงได้เสี่ยงทายกบั แม่นา้ แม่นา้ กลบั วนและเป็ นสีเลือด ซ่ึง
ทายว่าไม่ดี แต่พระลอกย็ งั ตดิ ตามไก่ทป่ี ่ ูเจ้าสมิงพรายเสกมนต์ล่อ
พระลอให้หลง เข้าไปในสวนหลวง แล้วแอบได้พระธิดาท้งั สองเป็ น

ชายา นายแก้วนายขวญั กไ็ ด้กบั นางร่ืนนางโรยพเี่ ลยี้ ง



คตแิ ละแนวคดิ
ตานานรักพระลอเป็ นนิยายพืน้ บ้านทใ่ี ห้รสวรรณคดที ุกรส

ได้แก่ ความรัก ความโศก กล้าหาญ และเสียสละ ท้งั ยงั
สะท้อนให้เห็นถงึ ผลเสียของความแค้น ความอาฆาต
พยาบาท ตลอดจนอนุภาพแห่งความรัก ทเ่ี ป็ นอมตะรักของ
พระลอ พระเพื่อนพระแพง พราะเสน่ห์แรงเกนิ ไปน่ีเอง

เนื้อเร่ืองเงาะป่ า(นางลาหับ)
พระนิพนธ์เงาะป่ าว่าตามเค้า
คนังเล่าแต่งต่อล้อมนั เล่น
ใช้ภาษาเงาะป่ าว่ายากเยน็
แต่พอเห็นเง่ือนเงาเข้าใจกนั
ทาแปดวนั คร้ันมาถึงวนั ศุกร์สิ้นสนุกไม่มที ข่ี ้อขนั
วนั ทสี่ องของเดือนกมุ ภาพนั ธ์ศกร้อยยส่ี ิบสี่มน่ั จบหมดเอย



ลาหับยนิ ดรี ับรักซมพลา พอถงึ วนั แต่งงานของฮเนากบั ลาหับ ไม้ไผ่
กบั คนังได้ช่วยซมพลาพาลาหับหนี ฮเนากบั ราแก้ว พชี่ ายออก

ตดิ ตาม ซมพลานาลาหับไปซ่อนไว้ในถา้ แล้วออกไปหาอาหาร พบฮ
เนาเข้าเกดิ ต่อสู้กนั ราแก้วเข้าช่วยน้องชาย ใช้ลูกดอกเป่ าถูกซมพลา
ลาหับเห็นซมพลาหายไป จึงออกตามหา พบซมพลาขาดใจตายไป
ต่อหน้าต่อตา กเ็ สียใจฆ่าตวั ตายตาม ฮเนาได้เห็นความรักอนั เดด็
เดยี่ วของซมพลากบั ลาหับ รู้ตวั ว่าเป็ นเหตุให้ท้งั สองต้องเสียชีวติ
จงึ ตัดสินใจฆ่าตวั ตายตามไปด้วยเร่ืองจบลงตอนเมืองสงขลาส่ังให้

กรมการเมืองพทั ลงุ หาเงาะหน้าตาดๆี ส่งไปถวาย กรมการเมือง
พทั ลงุ ได้คนังมา จัดให้มกี ารรับขวญั และมีการฉลองต้อนรับคนงั แค่

นีแ้ ละ
บทละครเรื่องเงาะป่ านีแ้ ต่งด้วยกลอนบทละคร ตลอดท้งั เร่ือง มกี าร
บอกเพลงกากบั ไว้ด้วย ทรงใช้ภาษาอย่างเรียบง่ายแต่มีความไพเราะ

ไม่มศี ัพท์สูงๆ ทเี่ ข้าใจยากอย่างวรรณคดที ว่ั ไป ทว่าได้ทรง
สอดแทรกคาศัพท์ภาษากอ็ ยู่ (ซาไก) ไว้โดยตลอด อย่างไรกต็ าม