ปมาณิกา ๔ ของพระเถระผู้เป็นเอตทัคคะด้านการเผยแผ่

๙๑

ศาสตร์หลายๆ ด้าน และต้องฉลาดในการเลือกใช้วิธีอธิบายเพื่อให้เหมาะสมกับผู้ฟัง ท้ังนี้เพื่อให้เกิด
ความเช่อื ถอื ศรทั ธาและยอมปฏิบตั ติ าม เช่นเดียวกบั ธัมมปั ปมาณิกาผ้ถู อื เอาความชอบในธรรม บุคคล
ผูพ้ ิจารณาด้วยปัญญาจะเห็นสาระของธรรมหรือการปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ คือ ศีล สมาธิ ปัญญา ทาให้
เกิดความชอบใจ เลอื่ มใส นอ้ มใจท่จี ะเช่ือถอื โดยบคุ คล ๓ จาพวกตน้ คือ รูปัปปมาณิกา โฆสัปปมาณิ
กา และลูขัปปมาณิกา ยังมีทางที่จะทาให้เกิดความด่างพร้อยแก่พุทธศาสนาได้ ทั้งอาจเกิดจากความ
ติดใคร่ถูกครอบงาชักพาไปด้วยความหลง ถูกพัดเวียนหรือติดอยู่แค่ภายนอก ไม่เข้าถึงสาระแห่งทา
ส่วนผูถ้ ือธรรมเปน็ ประมาณจงึ จะรชู้ ัดในธรรมอยา่ งแทจ้ รงิ ไม่ถูกพัดพาไป และเข้าถึงธรรมที่ปราศจาก
ส่ิงครอบคลุม พระสงฆ์ผู้เป็นธรรมกถึกอันก่อให้เกิดศรัทธาแบบธัมมัปปมาณิกาจึงส่งผลให้เกิดการ
เรียนรู้และเขา้ ใจในธรรมอย่างแทจ้ ริงในปัจจุบนั

สรุปว่า การเผยแผ่ศาสนาของพระเถระด้านรูปัปปมาณิกา โฆสัปปมาณิกาและ
ลูขัปปมาณิกาล้วนมีผลดีและผลเสียด้วยกันท้ังส้ิน ผลดีย่อมยังความศรัทธาของผู้พบเห็น หรือผู้ฟังให้
เกดิ ความชืน่ ชอบ เพียงแค่ได้เห็นและได้ยินเสียงเท่าน้ันก็สามารถยังพุทธบริษัทให้เล่ือมใสเป็นจานวน
มาก สว่ นผลเสียน้ันแม้ชนทั้งหลายเหล่าน้ันจะมีความศรัทธาเมื่อเห็นรูปหรือฟังเสียง ล้วนแล้วแต่เป็น
ความชอบโดยพิจารณาเพยี งภายนอกเท่าน้ัน เป็นความศรัทธาท่ีคลอนแคลนไม่ม่ันคง เพราะรูป เสียง
น้ันต่างมีความชรา เป็นอนิจจังที่ไม่เที่ยงแท้ เก่าและเส่ือมคร่าคร่าไปตามการเวลา ต่างจาก
ธัมมัปปมาณิกาท่ีผู้ศรัทธาในหลักธรรมสามารถนาหลักธรรมน้ันไปปฏิบัติใช้ได้จริงในชีวิตประจาวัน
สามารถทาในตนมีชีวิตอยู่อย่างมีความสุข เกิดความสงบสุขในสังคม ไม่เกิดความเดือดร้อน ย่ิงปฏิบัติ
ใหร้ ู้แจ้งเหน็ จริงก็สามารถบรรลถุ งึ จดุ สูงสดุ ของพระพทุ ธศาสนาอนั ได้แก่พระนิพพานได้

บรรณานุกรม

๑. ภาษาบาลี-ไทย:

ก. ขอ้ มลู ปฐมภูมิ

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ ๒๕๐๐. กรุงเทพมหานคร:
โรงพิมพ์มหาวทิ ยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลัย. ๒๕๓๕.
. พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร:
โรงพมิ พม์ หาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลัย. ๒๕๓๙.

(๑) คัมภีร์:

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. อรรถกถาภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาอรรถกถา. กรุงเทพมหานคร: โรง
พิมพม์ หาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลัย. โรงพิมพว์ ิญญาณ. ๒๕๕๓.

ข. ขอ้ มูลทุติยภมู ิ

(๒) หนังสือ:

คณาจารย์แห่งโรงพิมพ์เล่ียงเชียง. อนุพุทธประวัติ ฉบับมาตรฐาน . พิมพ์ครั้งท่ี ๑๒๗.
กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์เลยี่ งเชยี ง, ๒๕๓๖.
. พทุ ธประวัติ ฉบบั มาตรฐาน. กรุงเทพมหานคร: สานักพิมพเ์ ล่ียงเซยี ง, ๒๕๔๗.

เปล้อื ง ณ. นคร. พจนานุกรมแปล ไทย-ไทย. กรุงเทพมหานคร: สานักพิมพ์ไทยวฒั นาพานิช, ๒๕๕๐.
ฟน ดอกบวั . พระพุทธศาสนากับคนไทย. (กรุงเทพมหานคร: โสภณการพิมพ์. ๒๕๔๒). หนา ๓๐๐.
พระครูกัลยาณสทิ ธวิ ัฒน (สมาน พรหมอยู (กลยฺ าณธมฺโม)). เอตทัคคะในทางพระพุทธศาสนา. พิมพ

ครัง้ ท่ี ๒. กรุงเทพมหานคร: บริษัทสหธรรมกิ จากดั , ๒๕๔๔.
พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. พิมพคร้ังท่ี ๑๑. บัณฑิต

วทิ ยาลัย: มหาวทิ ยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลยั , ๒๕๔๖.
. พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่๑๑. กรุงเทพมหานคร: โรง
พิมพม์ หาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลยั , ๒๕๔๖.
. พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์คร้ังท่ี ๑๒. กรุงเทพมหานคร: โรง
พมิ พ์มหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลยั . ๒๕๔๖.
. พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม ชําระเพ่ิมเติม. กรุงเทพมหานคร: โรง
พิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลยั , ๒๕๕๑.
. พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,
๒๕๕๕.
พระมหาสมเกียรติ วรยโส (ป.ธ.๙). สิริธรรมกาย. ปทุมธานี: สานักส่ือสารองค์กรวัดพระธรรมกาย,
๒๕๕๗.

๑๐๐

เสฐียรพงษ์ วรรณปก. ประมวลประวตั พิ ระเถระ พระเถรี อุบาสก อุบาสิกาสมัยพุทธกาล. นครปฐม:
โรงพิมพ์ศนู ยห์ นงั สอื พระพทุ ธศาสนาไตรลกั ษณ์, ๒๕๕๖.

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. ธรรมวิภาคปริเฉทที่ ๒. พิมพ์คร้ังที่ ๒๓.
กรงุ เทพมหานคร: จฬุ าลงกรณราชวทิ ยาลัย, ๒๕๒๕.
. อนพุ ุทธประวตั ิ. กรุงเทพมหานคร: มหามกฏุ ราชวทิ ยาลัย, ๒๕๕๔.

สมเด็จพระมหาวีรวงศ (พิมพ ธมฺมธโร). มงคลยอดชีวิต ฉบับสมบรู ณ. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา,
๒๕๔๖.

สมโภชน์ เอ่ียมสุภาษิต. ทฤษฎีและเทคนิคการปรับพฤติกรรม. พิมพ์ครั้งที่ ๖. กรุงเทพมหานคร:
จุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลัย, ๒๕๕๐.

สามารถ มังสงั . ศรัทธาอาศัย : ภัยของพุทธศาสนา. ผจู้ ดั การรายวัน. ๒๙/๐๙/๒๕๕๗.
เสฐยี ร พนั ธรงั สี. ศาสนาเปรยี บเทียบ. พิมพครงั้ ท่ี ๓. กรงุ เทพมหานคร: ผดุงวทิ ยาการพมิ พ, ๒๕๑๖.
สานกั งานราชบณั ฑติ ยสภา. จดหมายข่าวราชบัณฑิตยสถาน. ฉบับท่ี ๒๘ .๒๕๓๖.

(๓) วิทยานพิ นธ์:

พระกิตติศักดิ์ ยโสธโร. “บทบาทของพระสารีบุตรเถระในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา”. วิทยานิพนธ์
พทุ ธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
๒๕๓๙.

พระครูอนุกูลธรรมวงศ (ประยูร วิสารโท). “ศึกษาวิเคราะห์ ปมาณิกาในพระพุทธศาสนา”.
วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ
ราชวิทยาลัย. ๒๕๕๓.

พระธวัช ธนิสสฺ โร (อินทะไชย). “การศกึ ษาชวี ติ และการเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนาของพระภาวนาวิสุทธา
จารย์ (ทองใบ). วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัย
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๕๐.

พระมหายทุ ธกร ปญญฺ าสริ ิ (สัจจรัตนพงศ). “ศกึ ษาวเิ คราะห์ศรัทธาในพระพทุ ธศาสนา”. วิทยานิพนธ
พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,
๒๕๔๖.

สวัสด์ิ เพ็ญประไพ. “การศึกษาบทบาทของพระธรรมกถึกในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา: ศึกษา
เฉพาะกรณีพระปุณณมันตานีบุตรเถระ”. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต.
บณั ฑิตวิทยาลยั : มหาวทิ ยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลัย, ๒๕๕๐.

(๔) ส่ืออเิ ล็กทรอนิกส์

พระไตรปิฎกออนไลน์ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย . (ออนไลน์). แหล่งท่ีมา:
http://www.geocities.ws/tmchote/tpd-mcu. [๖ ธ.ค. ๒๕๖๐].

พิณจ์ทอง แมนสุมิตร์ชัย. ธรรมะรับอรุณ. แหล่งท่ีมา: https://www.gotoknow.org [๒๖ ธ.ค.

๒๕๖๐].

๑๐๒

ประวตั ิผู้วจิ ยั

ชอื่ : พระมหาสุเทพ ฉนฺทสุทโธ (มะแป้นไพร)

ว/ด/ป เกิด : ๑๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๐๑
สถานที่เกดิ : กรงุ เทพมหานคร
การศกึ ษา : นักธรรมเอก สานกั เรยี นคณะเขตลาดกระบงั
: ประโยค ป.ธ. ๓ สานกั เรยี นคณะเขตลาดกระบัง
: ป.บส. รุน่ ท่ี ๙, พธ.บ. สาขาวชิ าพระพุทธศาสนา รุ่นที่ ๖๒
วิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลยั วิทยาเขตบาฬศี กึ ษาพุทธโฆส นครปฐม

ประสบการณก์ ารทางาน : ผ้ชู ว่ ยเจ้าอาวาส วดั ลานบญุ
ครูสอนพระปริยตั ธิ รรม แผนกธรรม
อุปสมบท : ๒๐ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๔๒
สังกดั : วัดลานบุญ แขวงลาดกระบงั เขตลาดกระบงั กรุงเทพมหานคร
หน้าท่ี : ผู้ชว่ ยเจา้ อาวาสวดั ลานบุญ
ปที เี่ ข้าศกึ ษา : พ.ศ. ๒๕๕๙
ปที ี่สาเรจ็ การศึกษา : พ.ศ. ๒๕๖๑
ทอี่ ยปู่ ัจจบุ ัน : วดั ลานบญุ แขวงลาดกระบงั เขตลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร
เบอรโ์ ทรศพั ท์ : ๐๘-๑๓๘๒๙๕๓๖