1.2 Perkakasan_Perisian Grafik

KSSM MPV

MODUL Perkakasan dan Perisian Grafik Digital
01

1.2

Standard Pembelajaran Perkakasan dan Perisian Grafik Digital

1.2.1 Menyenaraikan sumber Pengenalan Grafik Digital
pemerolehan bahan 1. Grafik digital merupakan ilmu komputer yang
grafik. berkaitan dengan pembuatan dan manipulasi
gambar (visual) secara digital.
1.2.2 Menjelaskan fungsi dan 2. Grafik digital juga dikenali dengan istilah
Spesifikasi perkakasan visualisasi data.
grafik digital: 3. Bentuk asas grafik digital adalah grafik 2D
i) Komputer kemudian berkembang menjadi grafik 3D.
4. Grafik digital merupakan penghasilan grafik
ii) Kamera digital menggunakan bantuan perkakasan dan
iii) Pengimbas perisian komputer bagi mengantikan alat dan
iv) Pencetak bahan penghasilan imej konvensional seperti
pen, berus dan warna.
1.2.3 Mencadangkan jenis 5. Keperluan perkakasan grafik antaranya ialah
perisian grafik yang komputer, kamera digital, pengimbas,
sesuai digunakan dalam pencetak dan juga tablet grafik.
penghasilan karya grafik
beserta contoh perisian.

1

Fungsi Dan Spesifikasi Perkakasan Grafik Digital

Komputer
a. Komputer ialah alat elektronik yang berupaya untuk
menerima data, memproses data, menghasilkan maklumat
serta menyimpan data, dan maklumat.
b. Komputer terdiri daripada komponen perkakasan dan
perisian.
c. Perkakasan merujuk kepada keseluruhan peralatan fizikal
pada sebuah komputer.
d. Bahagian-bahagian penting komputer terdiri daripada
perkakasan yang digunakan untuk memasukkan data,
menyimpan data dan memaparkan data.
e. Setiap satu komponen bergantung antara satu sama lain
untuk membolehkan sebuah sistem berfungsi dengan sem-
purna dan lancar.
f. Pengetahuan mengenai ciri-ciri serta fungsi setiap
perkakasan dapat membantu menjana hasil grafik digital
dengan sempurna.
g. Pemilihan perkakasan perlu sesuai dengan keperluan dan
kemampuan kewangan.
h. Kebiasaannya pemilihan komputer adalah berdasarkan
jenama, harga, saiz skrin, jenis pemproses, kelajuan capaian,
kapasiti cakera keras dan aksesori tambahan yang ada.

2

Komputer Meja (Desktop)
i. Digunakan untuk kegunaan peri- badi

seperti rumah, pejabat atau sekolah.
ii. Perkakasan komputer terdiri da- ripada

monitor, papan kekunci, CPU dan
tetikus.

Komputer Riba (Laptop)
i. Digunakan untuk kegunaan peri- badi

seperti rumah, pejabat atau sekolah.
ii. Kecil, ringan dan mudah dibawa ke mana-

mana.

Komputer Benam
i. Dikenali sebagai pengawal mikro

(micro controller) kerana hanya
melakukan pekerjaan tertentu.
ii. Contoh seperti kamera dan televisyen.

Komputer Telapak (Palmtop)
i. Bersaiz sebesar tapak tangan.
ii. Berfungsi seperti komputer riba.
iii. Papan kekunci atau penggunaan skrin

sesentuh (Touch Screen) dan Joystick.

Komputer Tablet
i. Tablet atau dipanggil ‘tab’ ialah jenis

komputer peribadi bersaiz kecil seperti
buku dan mudah dibawa ke mana-mana.
ii. Menggunakan teknologi touch
screen.

Jadual 1.2.1 : Jadual jenis komputer.

3

1. Unit sistem : 3. Monitor:
mengandungi memaparkan data
CPU, papan in-
atau maklumat
duk, memori
4. Papan Kekunci :
2. Tetikus : digunakan untuk
alat penunding memasukkan data
untuk memilih
program dan dan arahan ke
mengerakkkan dalam komputer

objek pada Komputer meja
paparan

1. Papan Kekunci

3. Monitor

2. Pad sentuh 4. Unit sistem

Komputer riba
Rajah 1.2.2: Perkakasan komputer

Rajah 1.2.2: Contoh brosur spesifikasi pemilihan komputer
4

2. Kamera Digital

a. Pengenalan Kamera Digital
i. Kamera digital merupakan peranti yang digunakan bagi
merakam dan merekod gambar. Juga digunakan untuk
tujuan menyimpan, dan menghantar dalam format digital
atau mencetak kepada peranti lain.
ii. Kualiti gambar kamera digital ditentukan berdasarkan
kepada:
• Sensor kamera yang baik akan menghasilkan kualiti
gambar yang baik.
• Pemproses (Processor) di mana biasanya setiap
kamera memiliki sistem pemprosesan yang berbeza.
Pemproses yang berkuasa rendah akan
mengakibatkan kualiti gambar yang kurang baik,
walaupun sensornya berkualiti.
• Lensa yang berkualiti adalah diperlukan, tetapi tidak
pada kamera yang menggunakan filem, kerana
banyak daripada kekurangan kualiti lensa telah
dapat diperbaiki oleh pemproses sehingga
perbezaan kualiti yang sedikit antara lensa yang satu
dengan yang lain akan menghasilkan gambar yang
relatif sama kualitinya, misalnya f1.4 dengan f1.8
iii. Kelebihan menggunakan kamera digital adalah hasil imej
yang cepat dan boleh dipindahkan. Kamera digital,
terutamanya DSLR boleh diubah mod penetapan.

5

b. Jenis-Jenis Kamera
Terdapat beberapa jenis kamera digital seperti:

i. Kamera Kompak
i. Point and shoot
ii. Lensa tetap
iii. Sensor imej bersaiz kecil
iv. Saiz yang kecil dan ringan
v. Mudah untuk dibawa ke mana-mana
vi. Mempunyai sekurang-kurangnya 3 kali zoom
vii. Mempunyai mode automatik penuh,
pemandangan, mikro dan movie/video
viii. Harga mampu milik
ix. Digunakan oleh juru foto amatur

ii. Kamera Digital Single Lens Reflex (DSLR)
i. Bersaiz besar
ii. Lensa boleh diubah-ubah mengikut keperluan
iii. Sensor imej bersaiz besar, dapat menghasilkan
gambar yang jelas dan berkualiti
iv. Mempunyai jendela bidik(viewfinder) searas
dengan mata
v. Mempunyai mod automatik, manual dan
pelbagai mod lain seperti potret, aksi serta makro
vi. Mempunyai hotshoe yang membolehkan juru foto
meletakkan flash tambahan untuk merakam
gambar
vii. Digunakan oleh juru foto profesional.
viii. Harga yang lebih mahal berbanding kamera-
kamera lain

6

iii. Kamera Mirrorless
i. Bersaiz kecil seperti kamera kompak
tetapi lebih besar
ii. Ada yang mempunyai reka bentuk seperti DSLR
tetapi lebih lebih ringan dan kompak
iii. Mempunyai lensa seperti DSLR
iv. Tidak mempunyai jendela bidik searas mata
tetapi mempunyai jendela bidik elektonik
(electronic viewfinders (EVFS)) yang
membolehkan gambar dirakam dari aras mata
v. Sensor bersaiz besar , dapat menghasilkan
gambar yang jelas dan berkualiti
vi. Mempunyai mod automatik, manual dan
pelbagai mod lain seperti potret, aksi serta
makro
vii. Mempunyai hotshoe yang membolehkan
juru foto meletakkan flash tambahan untuk
merakam
gambar

iv. Kamera Medium Format

i. Mana-mana format kamera yang

menggunakan 120 saiz filem atau

menggunakan sensor pengimejan digital yang

meniru saiz itu

ii. Menghasilkan imej yang berkualiti tinggi dan

memberikan ketepatan yang hampir sempurna

iii. Sensor imej yang lebih besar

iv. Badan kamera berat dan besar

7

v. Pelbagai saiz bingkai boleh digunakan
yang berbeza dan nisbah aspek untuk
lebih fleksibel dalam merakam imej

vi. Merakam imej secara lebih teliti
vii. Digunakan oleh juru foto profesi onal

dalam bidang komersial untuk
mempromosikan produk
viii. Harga yang lebih mahal berbanding
DSLR

v Kamera Large Format
i. Filem yang biasanya sekurang- kurangnya
bersaiz 4x5 inci (atau 9x12 cm)
ii. Terdapat gulungan besar filem, wa l a u p un ,
digunakan untuk perkara-perkara seperti
fotografi udara
iii. Pendedahan pada kamera format besar
dibuat satu demi satu, menggunakan filem
yang dimuatkan ke dalam pemegang filem.
iv. Lensa kamera unjuran imej di dalam kamera
mesti cukup besar untuk menampung
kawasan filem itu sendiri
v. Besar dan berat
vi. Memerlukan tripod untuk menampung berat
vii. menggunakan meter tangan untuk
membuat pendedahan

8

vi. Kamera Aksi
i. Kecil, ringkas dan ringan
ii. Mudah dibawa ke mana-mana
iii. Mempunyai fitur image stabilization untuk
menstabil getaran
iv. Kalis air dan harga mampu milik
v. Dapat dipasang memori tambahan
hingga 32GB
vi. Merakam video atau gambar HD

vii. Kamera PDAPeranti Digital
i. Mempunyai pelbagai fitur dan aplikasi
ii. Mampu menghasilkan kualiti gambar dan
video HD hingga Full HD
iii. Bentuk yang kompak, ringan dan
mudah dibawa ke mana-mana
iv. Harga mampu milik
v. Mempunyai pelbagai aksesori
tambahan
vi. Contoh peranti dron, tablet dan
telefon pintar

Jadual 1.2.2 : Jenis kamera digital

9

3. PENGIMBAS

Rajah 1.2.3: Contoh pengimbas

a. Pengenalan Pengimbas
i. Pengimbas (scanner) berfungsi untuk memasukkan data
seperti teks dan grafik ke dalam sesebuah sistem
komputer.
ii. Peranti pengimbas juga merujuk kepada alat yang
berupaya menterjemahkan imej, teks, aksara atau
nombor, lukisan dan gambar foto bercetak kepada
bentuk digital yang difahami oleh komputer.
iii. Kaedah ini lebih pantas berbanding dengan proses
menaip atau melukis semula sesuatu bahan yang sedia
ada.
iv. Pengimbas digunakan untuk mengimbas atau merakam
gambar dalam bentuk cetakan untuk dimasukkan ke
dalam komputer dalam format fail seperti JPEG, TIFF, GIF,
BMP atau PDF.

b. Jenis-jenis pengimbas

i. Pengimbas Rata (Flatbed Scanner)
Pengimbas rata berfungsi hampir sama seperti mesin salinan
pendua (Photostat machine) serta ia mampu untuk mengimport
keseluruhan muka surat dalam satu masa dan menghasilkan salinan
yang jelas seperti salinan asal. Selain daripada itu, ia mempunyai
resolusi di antara 300 hingga 2000 dot per inch (DPI).

10

Rajah 1.2.4 : Contoh pengimbas rata
ii. Drum Scanner
Drum scanner digunakan untuk mengimbas kerja-kerja seni
bersaiz besar dan plastik lutsinar. Bagi kegunaan berkualiti tinggi,
ia mampu untuk menambahbaik kawasan yang kabur.
Pengimbas membaca dan mencipta pikselnya yang tersendiri.

Rajah 1.2.5: Contoh Drum scanner pada kedudukan
drum melintang

4. PENCETAK

Rajah 1.2.6: Contoh pencetak
a. Pengenalan Pencetak

Pencetak merupakan alat yang disambungkan ke peranti
komputer dan berfungsi mencetak hasil kerja daripada
komputer seperti teks dan gambar ke medium percetakkan
seperti kertas simili, kertas foto dan lain-lain.

11

b. Jenis-jenis pencetak
i. Pencetak Digital
Pencetak digital ialah suatu teknik percetakan yang biasa
digunakan untuk cetakan dalam skala sederhana. Kualiti
cetakkan lebih baik berbanding pencetak inkjet.

Rajah 1.2.7: Contoh pencetak digital
ii. Pencetak Inkjet

Pencetak inkjet menghasilkan cetakan imej digital melalui
semburan dakwat ke atas pelbagai jenis kertas. Pencetak inkjet
popular digunakan kerana kosnya yang rendah bagi cetakan
dalam kuantiti yang kecil.

Rajah 1.2.8: Contoh Pencetak Inkjet

12

iii. Pemplot (Plotter)
Pemplot adalah jenis peranti output yang biasa digunakan
untuk aplikasi reka bentuk bantuan komputer, untuk
menghasilkan reka bentuk vektor besar pada kertas yang
sangat besar seperti pelan cetakan seni bina dengan
mengekalkan resolusi tinggi. Pemplot boleh mencetak pada
pelbagai jenis bahan rata termasuk papan lapis, aluminium,
keluli lembaran, kadbod, dan plastik. Pemplot juga
membenarkan corak yang sama akan ditarik ribuan kali tanpa
merosakkan imej.

Rajah 1.2.9: Contoh pemplot
iv. Pencetak Laser

Proses percetakan digital elektrostatik yang menghasilkan teks
dan grafik yang berkualiti tinggi. Mesin pencetak ini
menggunakan pancaran laser melalui silinder yang dikenakan
secara negatif yang dikenali sebagai ‘drum’ untuk mencetak
imej.

Rajah 1.2.10: Contoh pencetak laser

13

Rajah 1.2.11: Contoh tablet grafik
a. Pengenalan kepada Perisian Desktop Publishing (DTP)

Penerbitan meja atau Desktop publishing (DTP) adalah proses
menyunting dan layout bahan bercetak untuk tujuan
penerbitan, seperti buku, majalah, risalah (brochure), dan
seumpamanya dengan menggunakan perkakasan dan
perisian komputer.
b. Jenis Perisian Desktop Publishing
Antara perisian yang biasa digunakan adalah:

i. Adobe Photoshop – grafik bitmap
ii. Adobe Ilustrator – grafik vektor (seperti lukisan/ gambaran)
iii. Adobe InDesign, PageMaker, Quark Xpress – rekaletak

teks dan gambar

14

c. Contoh Perisian Grafik (Berlesen)

Perkara Adobe Perisian berlesen Adobe
Nama Photoshop® Adobe InDesign®
perisian
Illustrator®

Jenis raster vektor raster & vektor
Grafik
Format file .psd .bitmap .ai .ait .indd
.psb .tiff .pdf .svg .pdf
Kegunaan .jpeg .png .eps
1. Digunakan
1. Digunakan 1. digunakan dalam untuk
untuk menghasilka n membuat
mengubah lukisan- lukisan rekaletak
suai gambar vektor (layout)
atau imej
kepada 2. Ia selalu 2. Jenis
pelbagai digunakan oleh penerbitan yang
bentuk pereka- pereka dihasilkan ialah
mengikut grafik untuk seperti
citarasa dan menghasilka n suratkhabar,
kreativiti lakaran- lakaran buku, maja- lah,
seperti kartun, brosur dan lain-
2. Mengedit dan gambar rajah, lain
mengarang carta dan logo
imej raster 3. Perisian ini
dalam 3. Illustrator mempunyai
pelbagai menggunaka n banyak
lapisan dan persamaan persamaan
menyokong to- matematik untuk dengan
peng (mask), melukis sesuatu PageMaker dan
alfa composit- bentuk itu Quark Xpress
ing, dan be-
berapa model 4. InDesign juga
warna terma- boleh menyiarkan
suk RGB, CMYK, kandungan yang
CIELAB, warna sesuai untuk
tempat, dan peranti tablet ber-
duotone sambung dengan
Ado- be Digital
Publishing
Suite.

15

3. Grafik dalam 4. Pereka grafik
bentuk vektor adalah pengguna
boleh diubah saiz utama, mencipta
dalam skala yang dan meletakkan
besar tanpa penerbitan
menjejaskan berkala, poster,
resolusi sesuatu dan media
imej itu (imej cetak.
pecah)

Kelebihan 1. Membuat 1. Boleh diubah 1. Menghasilka n
tulisan saiz tanpa dokumen banyak
dengan menjejaska n halaman
effect resolusi.
tertentu. 2. Mampu
2. Garisan sentiasa import file
2. Membuat dalam bentuk dengan format
tekstur yang tepat dan pdf., ai., psd, jpg.,
kemas doc./ docx., yang
3. Mengedit foto tidak boleh
dan gambar 3. Boleh di cetak dilakukan oleh
yang sudah pada resolusi Pagemaker
ada. yang tinggi
3. Lebih mudah
4. Memproses 4. Saiz fail yang untuk diubah ke
material untuk kecil (jimat format pdf
Web space (jarang ada
masalah)

4. Boleh menyisip
data dari Adobe
Illustrator (masih
dalam bentuk
gambar
aslinya/curves/
path).

Jadual 1.2.3 : Contoh perisian grafik berlesen
16

d. Contoh Perisian Grafik (Sumber Terbuka)

Perkara Perisian Sumber Terbuka

Nama
perisian

Jenis .sla Scribus Krita
grafik
Format file .sla.gz Vektor Raster & vektor
.eps
.pdf .kra .bmp
.jpg .png .tiff
.tiff .jpeg

Kegunaan 1. Menghasilkan brosur, 1. Menghasilkan lukisan
buku kecil, buku, digital, animasi, seni
majalah, dan sebarang konsep, ilustrasi dan
jenis dokumen untuk tekstur
dicetak
2. Memanipulasi foto dan
2. Menghasilkan dan bekerja dengan imej HDR
menyediakan dokumen
secara elektronik,
termasuk
pembentangan.

1. Terdapat WYSIWYG pdf 1. Krita adalah sumber yang
2. 2. bebas dan terbuka
Kelebihan compressing pilihan Antara muka yang
3. 3. friendly-user,di mana
yang sangat baik. peralatan yang
4. diperlukan mudah dicari
Ia mampu mengu- kerana tidak tersembunyi
di sebalik menu atau drop
rangkan saiz fail tanpa down list dan dapat
digunakan dengan hanya
kehilangan atau satu klik
Tingkap penyuntingan dan
menjejaskan kualiti. bar sisi boleh diubah suai.

Antara muka yang

dapat berinteraksi

pengguna dengan

baik.

Ia adalah program

ringan berbanding

dengan apa yang

boleh dilakukan.

17

5. Ia percuma dan 4. Tingkap penyuntingan

berfungsi dengan baik dan bar sisi boleh diubah

dengan kelajuan yang suai.

baik 5. Berinteraksi dengan

6. Ia menawarkan aplikasi lain.

Kelebihan keupayaan untuk 6. Krita dikemas kini secara

mencipta bingkai, berterusan. Ciri-ciri baru

susun atur, templat ditambah, kekurangan

khusus, dan dibina diperbaiki.

untuk reka bentuk

penerbitan.

7. Scribus menyediakan

garis panduan, margin,

dan terperinci supaya

dokumen boleh direka

bentuk dan dicetak

mengikut saiz yang

diperlukan.

Jadual 1.2.4: Contoh perisian sumber terbuka

18