INKLUSIF 3

INKLUSIF

DR ENI ELIZA
IPGKTB

4. Peranan dan tanggungjawab dalam

pelaksanaan Program Pendidikan Inklusif
· Pentadbir sekolah
· Guru arus perdana
· Guru resos/pendamping
· Guru pendidikan khas
· Murid dan ibu bapa
· Badan kerajaan dan bukan kerajaan
· Isu dan cabaran dalam pelaksanaan

Pendidikan Inklusif

6 DOMAIN PERKEMBANGAN DIRI Kefungsian • Kognitif rendah dan/atau tahap bahasa
(DEVELOPMENTAL MILESTONE) Rendah dan komunikasi yang teruk dan/atau
tahap sosial emosi yang teruk dan/atau
Kognitif motor halus yang sangat teruk
Bahasa dan
komunikasi Kefungsian • Di antara kefungsian rendah dan
Sosial emosi Sederhana kefungsian tinggi
Tingkah laku
Motor kasar Kefungsian • Semua 6 domain baik
Motor halus Tinggi • Memerlukan bantuan peralatan khas

FLEKSIBEL PENGURUSAN GURU INFORMASI
CURRICULUM SEKOLAH • Sharing
• Guru
• Bantuan • Sokongan kompeten best
tambahan untuk guru practices
(instruktional) dan murid • Latihan Dalam
contoh: bahan Perkhidmatan:
teknologi • Usaha ikat i) assessing
(AAC) kerjasama special , ii)
warga adapting
• Penilaian / sekolah dan curriculum, iii)
pentaksiran komuniti utilize assistive
setempat technology
• Khidmat bantu
berterusan • Usaha • Pre service (
ikatkan kemahiran
kerjasama adapting
guru dan curriculum &
PPM kemahiran
bina
kerjasama
denga ibu
bapa & pakar

PENTADBIR GURU

Sokongan pada guru dan murid Berkomunikasi dengan pihak ibu bapa /
komuniti
Galakkan & beri ruang untuk semua
guru bekerjasama Bina kerjasama erat (guru biasa & guru pend.
Khas)
Beri ruang untuk kerjasama dengan
pihak ibu bapa Membuat penyesuaian kurikulum dgn
ketidakupayaan
Beri ruang utk flekibiliti
Berkomunikasi dan bina kerjasama dengan
Galakkan komunikasi rangkaian pakar khidmat bantu

Memenuhi keperluan individu murid

Menyediakan BBM & BBB membantu proses
P&P

AHLI JAWATANKUASA
PENDIDIKAN INKLUSIF

PENGERUSI
(PENGETUA/GURU BESAR)

NAIB PENGERUSI
(GP KURIKULUM/ GP KHAS)

SETIAUSAHA
(GURU PENDIDIKAN KHAS)

AHLI JAWATANKUASA
I. GURU KELAS
II. GURU MATA PELAJARAN
III. GURU PEMBIMBING (PENDIDIKAN KHAS)
IV. GURU BIMBINGAN DAN KAUNSELING
V. IBU BAPA / PENJAGA

PERANAN TANGGUNGJAWAB AHLI
JAWATANKUASA

PENGETUA / GURU BESAR

• Pengerusi jawatankuasa program pendidikan inklusif sekolah
• Bertanggungjawab terhadap pentadbiran,pengurusan dan

ikhtisas program pendidikan inklusif
• Bertanggungjawab terhadap polisi dan objektif
• Bertanggungjawab terhadap semua perancangan dan

pelaksanaan program pendidikan inklusif di sekolah

sambungan PENGETUA / GURU BESAR

• Ketua Penilai dan pemantau semua hasil kerja guru, dan murid program
pendidikan inklusif di sekolah.

• Ketau bimbingan bagi semua guru yang terlibat dengan program pendidikan
inklusif di sekolah

• Merancang dan melaksana program motivasi murid program pendidikan
inklusif

GURU PENOLONG KANAN
PENDIDIKAN KHAS

• Naib Pengerusi Jawatankuasa program pendidikan inklusif
sekolah

• Bertanggungjawab terhadap pentadbiran,pengurusan dan
ikhtisas program pendidikan inklusif

• Bertanggungjawab terhadap Polisi dan objektif
• Bertanggungjawab terhadap semua perancangan dan

pelaksanaan program pendidikan inklusif di sekolah.

sambungan GURU PENOLONG KANAN
PENDIDIKAN KHAS

• Penolong ketua Penilai dan pemantau semua hasil kerja guru,
dan pelajar program pendidikan inklusif di sekolah.

• Penolong Ketua bimbingan bagi semua guru yang terlibat
dengan program pendidikan inklusif di sekolah.

• Merancang dan melaksana program motivasi pelajar
program pendidikan inklusif

GURU PENOLONG KANAN
PENDIDIKAN KHAS

• bertanggungjawab menyedia dan mengemaskinikan Fail Program
Inklusif . Fail ini mengandungi dokumen-dokumen seperti :
• Jawatankuasa Program Inklusif,
• Jadual Waktu guru dan murid yang terlibat,
• Biodata murid yang diinklusifkan,
• Rekod kehadiran murid ke kelas inklusif,
• Salinan surat menyurat berkaitan dengan

pelaksanaan Program Inklusif,
• Laporan semasa pelaksanaan Program Inklusif,
• Rekod prestasi murid,
• Lain-lain dokumen semasa yang berkaitan.

GURU KELAS

• Menjadi ahli jawatankuasa program
pendidikan inklusif

• Bersama guru pendidikan khas
merancang dan menyediakan
rancangan dan menyediakan
rancangan pengajaran semasa.

sambungan GURU KELAS

• Menerimakemasukan pelajar
berkeperluan khas.
• Membuat penilaian
• Membuat laporan prestasi
pelajar berkeperluan khas.

GURU MATA PELAJARAN

• Menjadi ahli jawatankuasa program pendidikan inklusif
• Bersamaguru pendidikan khas merancang dan menyediakan

rancangan dan menyediakan rancangan pengajaran semasa.
• Menerimakemasukan pelajar berkeperluan khas.
• Membuat penilaian
• Membuat laporan prestasi pelajar berkeperluan khas.

GURU PEMBIMBING
(GURU PEND. KHAS)

• Menjadi ahli jawatankuasa program pendidikan inklusif
• Merancang dan menyediakan rancangan pengajaran semasa

bersama guru mata pelajaran.
• Mengenalpasti kesediaan pelajar berkeperluan khas untuk

ditempatkan di pra inklusif.
• Merancang dan melaksana P&P di pra inklusif
• Menilai pelaporan prestasi dan mengambil tindakan susulan

yang sewajarnya.

KOMPETENSI ASAS PENDIDIKAN KHAS

KOMPETENSI GURU ALIRAN PERDANA &
GURU PENDIDIKAN KHAS
(PENDIDIKAN INKLUSIF)

Semua guru aliran perdana perlu menguasai pengetahuan dan kemahiran asas
pendidikan khas dan perlu berkerjasama secara kolaboratif dengan guru pendidikan
khas.

Konsep inklusif perlu diterapkan dalam amalan harian dan dalam pelbagai
aktiviti di sekolah dan dalam komuniti dengan menggalakkan penglibatan

murid berkeperluan khas.

KOMPETENSI BAGI GURU ALIRAN PERDANA

1 Amalan berasaskan tahap integriti, kompetensi, etika dan profesionalisma yang
tinggi.

2 Meransangkan imej dan personaliti murid yang positif.

3 Penglibatan aktif secara berhemah dan beretika yang menghormati
kepelbagaian budaya dan individu.

4 Mengamalkan sikap keprihatinan yang tinggi iaitu lebih mengambil perhatian,
sensitif, tidak bertanggapan negatif, memberi sokongan padu, membuat
adaptasi dan fleksibel.

5 Mengamalkan tanggapan baik terhadap semua murid berkeperluan khas
termasuk ahli keluarga dan pakar yang terlibat dalam memberi perkhidmatan
pendidikan dan khidmat sokongan.

6 Mempertingkatkan penglibatan murid berkeperluan khas di kelas arus perdana
belajar dan bersosialisai dengan rakan sebaya yang normal.

7 Pengetahuan dan kemahiran interpersonal yang baik untuk berurusan dengan
pelbagai pihak yang memberi perkhidmatan pendidikan dan khidmat bantu.

KOMPETENSI BAGI GURU ALIRAN PERDANA

1 Membuat penyesuaian, adaptasi atau modifikasi kepada kurikulum untuk
memastikan penguasaan semua murid berkeperluan khas dalam pembelajaran.

2 Pengetahuan mengadaptasikan kaedah instruktional dalam P&P termasuk
alternatif tugasan dan kaedah pengajaran.

3 Pengetahuan dalam stail instruktional khusus dalam pendidikan khas
berasaskan kreativiti, inovasi dan kemajuan teknologi ICT.

4 Pengetahuan dalam sistem pentaksiran kebangsaan dan pendidikan khas.

5 Melaksana rancangan mengajar yang sesuai dengan kepelbagaian individu
murid berkeperluan khas.

KOMPETENSI BAGI GURU PENDIDIKAN KHAS

1 Pengetahuan ciri-ciri pelbagai kategori murid berkeperluan khas dan impak
ketidakupayaan pada pembelajaran dan kualiti hidup.

2 Pengetahuan tentang prinsip dan teknik modifikasi tingkah laku dan kognitif.

3 Kemahiran membentuk kerjasama secara kolaborasi dan konsultasi dalam
merancang dan mengurus perjumpaan dan mesyuarat bersama semua pihak
yang terlibat dalam membentuk Rancangan Pengajaran Individu (RPI), berkongsi
dan bertukar kepakaran serta membantu dalam proses pengajaran dan
pembelajaran murid berkeperluan khas.

4 Mereka bentuk, melaksana, dan menilai program modifikasi/pengurusan tingkah
laku murid berkeperluan khas.

5 Membina hubungan dan bekerjasama secara kolaborasi dan konsultasi dengan
guru biasa dan ahli kepakaran khidmat sokongan dalam usaha
mempertingkatkan proses pengajaran dan pembelajran.

KOMPETENSI BAGI GURU PENDIDIKAN KHAS

6 Pengetahuan dalam aspek perundangan melibatkan hak sebagai guru, ibu
bapa dan kanak-kanak berkeperluan khas serta aspek pentadbiran,
keselamatan dan juga amalan terbaik dalam proses pengajaran dan
pembelajaran.

7 Berupaya mengumpul maklumat terdahulu dan terkini mengenai pencapaian
akademik, rekod kesihatan dan juga sejarah kesihatan dan latar belakang
keluarga untuk digunakan dalam penilaian dan perancangan pembelajaran di
kelas.

8 Membina Rancangan Pengajaran Individu (RPI) berasaskan objektif dan
matlamat jangka pendek panjang dalam pelbagai kaedah.

9 Mempunyai maklumat berkaitan penilaian untuk membuat keputusan
instruktional dan penempatan pembelajaran yang bersesuaian dengan
mengambilkira kepelbagaian individu.

10 Mematuhi dasar, peraturan dan garis panduan pendidikan khas di peringkat
tempatan, negeri dan pusat.

KOMPETENSI BAGI GURU PENDIDIKAN KHAS

11 Memberi ruang, akamodasi dan memudah cara program transisi murid
berkeperluan khas di antara pra sekolah, sekolah rendah dan menengah.

12 Membina sistem pemantauan prestasi pencapaian murid dalam pembelajaran.

13 Melatih and melaksana aktiviti pakar professional, pembantu, sukarelawan
atau tutor rakan sebaya.

14 Menjalankan penilaian yang sesuai tentang tingkah laku murid merangkumi
ujian (standardized & non-standardized), pemerhatian, penilaian persekitaran,
analisa kefungsian dan lain-lain teknik.

15 Pengetahuan strategi adaptasi yang terancang dan spontan.

16 Pengetahuan dalam saringan dan pengesanan murid berkeperluan khas

17 Pengetahuan mengenai amalan dan kemahiran instruktional terkini.

KOMPETENSI BAGI GURU PENDIDIKAN KHAS

11 Melaksana pelbagai jenis formal dan informal penilian berasaskan keperluan
individu murid berkeperluan khas.

12 Membina dan mengurus fail pendidikan khas yang komprehensif.

13 Menyediakan ruang dan peluang pada diri untuk mampu membuat keputusan
dalam pilihan kaedah pembelajaran yang sesuai dengan murid.

14 Mengalakkan dan membantu ibu bapa murid berkeperluan khas untuk terlibat
secara aktif dalam proses pembelajaran.

15 Menyelaras perkhidmatan, aktiviti dan perancangan yang sesuai untuk program
transisi dari sekolah kea lam dewasa.

16 Membangunkan kemahiran komunikasi 2 hala (receptive/expressive)
sepanjang proses pembelajaran.

PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB
MURID BERKEPERLUAN KHAS

• Menguasai kemahiran asas 3M (membaca, menulis dan
mengira)

i. Tiada masalah tingkah laku berat
ii. Bersedia belajar di kelas aliran perdana
iii. Boleh berinteraksi dengan semua pihak dengan baik

PERANAN DAN TANGGUNGJAWAB
RAKAN PEMBIMBING

i. Menerima kehadiran murid berkeperluan khas dalam
kelas

ii. Rakan Pembimbing
iii. Menjadi ‘role model’

MURID DAN IBU BAPA

• Berfikiran terbuka dengan kehadiran MBK
• Ibu bapa cuba menggalakkan anak-anak untuk berkawan

dengan MBK.

KERAJAAN

• Memperluaskan maklumat dan memberi taklimat pelaksanaan PPI kepada pihak-pihak
berkenaan.

• Merancang dan menyelaras kursus danlatihan untuk guru-guru yang terlibat dengan PPI.
• Menyediakan data PPI bagi perancangan pelaksanaan PPI
• Membantu dan mengurus pelaksanaan PPI
• Membanu menyediakan perkhidmatan sokongan mengikut keperluan.
• Memantau pelaksanaan PPI.
• Pengumpulan data dan dipanjangkan kepada KPM.
• Menyelaras dan melaksanakan kursus dan latihan untuk pentadbir dan guru yang terlibat

dalam PPI.
• Ahli multidisplinari berfungsi dan berperanan agar amalan kolaboratif dapat

diperkukuhkan.

PUSAT PERKHIDMATAN
PENDIDIKAN KHAS (3PK)

• Menyediakan perkhidmatan sokongan dari segi intervensi, terapi dan rehabilitasi
melalui pasukan pelbagai disiplin.

• Memberi khidmat nasihat kepada pihak pentadbir, guru, ibu bapa, rakan sebaya serta
masyarakat setempat.

• Menydiakan perkhidmatan sokonga sari segi pegaeai beredar dalam memastikanmurid
mampu mengadaptasikan diri di sekolah.

• Memberi khidmat nasihat dan cadangan keperluan peralatan khusus
dalammemastikan murid mampu mengikuti PdP secara optimum.

• Menjalankan program intervensi awal secara bersepadu dan terancang dalam
mempertingkatkan perkembangan MBK.

• Menyediakan kerusi roda di sekolah jika perlu,

6

Kerjasama Pintar Bersama Agensi Kerajaan

Pendidikan murid berkeperluan khas tanggungjawab bersama

KPM

• Pendidikan &
Perkhidmatan
Sokongan

JKM KKM

• Intervensi • Pengesanan/
Awal/ Jagaan/ Rehabilitasi/
Rehabilitasi/ Medical Care
Pendidikan

KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA

❏ Merancang, mengurus dan melaksanakan program pendidikan untuk MBK melalui

Jabatan Pendidikan Khas.

❏ Memastikan polisi pendidikan untuk MBK dilaksanakan melalui sekolah pendidikan
khas, Program Integrasi dan Inklusif.

KEMENTERIAN KESIHATAN MALAYSIA

❏ Menyediakan program-program imunisasi kepada bayi dan kanak-kanak
berkeperluan khas serta membuat diagnostik awal.

❏ Merancang program intervensi awal yang sesuai untuk kanak-kanak berkeperluan
khas.

KEMENTERIAN PEMBANGUNAN WANITA, KELUARGA DAN
MASYARAKAT

❏ Bertanggungjawab terhadap pendaftaran warganegara berkeperluan khas.
❏ Menyelaras keperluan kemudahan-kemudahan yang diperlukan oleh individu

berkeperluan khas
❏ Program-program pemulihan dalam komuniti.

NGO

• Membantu kerajaan dalam menyediakan infrastruktur dan
prasaranuntuk kelengkapan MBK seperti buku, braille, kerusi
roda dsbnya.

• Menerima MBK dalam sektor pekerjaan apabila tamat.
• Melatih individu MBK mengikut kepakaran (KIWANIS,

AUTISME, MR…..)

YAYASAN KIWANIS SINDROM DOWN

❏ Membantu melatih murid sindrom down menguasai kemahiran hidup dan
memperolehi pendidikan asas sebelum ditempatkan di sekolah kerajaan.

❏ Membantu ibu bapa sindrom down menangani cabaran-cabaran yang dihadapi
mereka melalui perbincangan berkelompok dan aktiviti.

PERSATUAN KEBANGSAAN AUTISME MALAYSIA (NASOM)

❏ Memerhati dan melindungi kanak-kanak autisme
❏ Menyediakan perkhidmatan mengesan masalah autisme dan program

intervensi yang sesuai untuk kanak-kanak autisme
❏ Khidmat bantuan dan nasihat asuhan kepada ibu bapa