~ 163 ~
~ ก ~ ค ำน ำ นิทานคุณธรรม ชุดหน้าที่พลเมืองเล่มนี้เป็นเอกสารที่จัดท าขึ้นเพื่อใช้ประกอบการจัด กิจกรรมการเรียนการสอน เรื่อง อ านาจอันพึงมีสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการด าเนินชีวิต ในสังคม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่4 โรงเรียนบ้านละเอาะ จัดท าขึ้นรวมทั้งหมด 7 เล่ม เล่มนี้เป็นเล่มที่ 4 เรื่อง สิงโตเจ้าป่า ผู้เขียนมุ่งที่จะสื่อถึงอ านาจอันพึงมีของ บุคคลในสังคม อ านาจท าให้เกิดบทบาท การท าตามบทบาทของผู้น า และผู้ตาม เพราะใน ชีวิตประจ าวันทุกคนที่อยู่ร่วมกันในสังคมต้องรู้จักบทบาทของตนเอง ผู้เขียนสื่อการแสดงบทบาทของ การเป็นผู้น าและผู้ตาม ผ่านตัวละคร เพื่อเป็นตัวอย่างให้นักเรียนได้เรียนรู้และเลือกปฏิบัติตามบทบาท และอ านาจของตนเอง รวมทั้งการรู้จักค้นคว้าหาความรู้ด้วยตัวเอง ขอขอบพระคุณผู้ที่ให้การช่วยเหลือสนับสนุนทุกท่าน หวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสือนิทานเล่มนี้ จะมีประโยชน์ในการพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนและตอบสนองความต้องการของผู้เรียนได้ อย่างมีประสิทธิภาพ ณัฏฐนิฐา แข่งขัน
~ ข ~ สำรบัญ หัวเรื่อง หน้ำ ค าน า ........................................................................................................................................... ก สารบัญ ......................................................................................................................................... ข ค าชี้แจง ........................................................................................................................................ ค จุดประสงค์การเรียนรู้................................................................................................................... ง นิทานเรื่อง นิวัฒน์ยอดผู้น า........................................................................................................... 1 อ่านเสริมเพิ่มความรู้...................................................................................................................... 8 กิจกรรมช่วยกันหาค าตอบ ............................................................................................................ 13 เฉลยกิจกรรมช่วยกันหาค าตอบ .................................................................................................... 19 แบบทดสอบระหว่างเรียน ............................................................................................................. 25 เฉลยแบบทดสอบระหว่างเรียน..................................................................................................... 28 บรรณานุกรม ................................................................................................................................ 29
~ ค ~ ค ำชี้แจง หนังสือนิทานอิเล็กทรอนิกส์ เล่มนี้ใช้ประกอบการเรียนรู้สาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการด าเนินชีวิตในสังคม กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษาศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ใหันักเรียนปฏิบัติตามตามขั้นตอนต่อไปนี้ 1. อ่านหนังสือนิทานอิเล็กทรอนิกส์ให้จบ 2. ศึกษาใบความรู้ประกอบ 3. แบ่งกลุ่มท างานท ากิจกรรมหรือใบงาน หมายเหตุ : นักเรียนต้องมีความซื่อสัตย์ โดยไม่เปิดดูเฉลยก่อน
~ ง ~ จุดประสงค์กำรเรียนรู้ 1. อธิบายแนวทางการปฏิบัติตนตามบทบาทหน้าที่ของสมาชิกที่ดีของชุมชนได้ (K) 2. ปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของชุมชน (P) 3. เห็นคุณค่าของการเข้าร่วมกิจกรรมทางการเมือง การปกครองในระดับต าบล และอ าเภอได้ (A)
~ 1 ~ กำลครั้งหนึ่งนำนมำแล้วมีสิงโตฝูงหนึ่งอำศัยอยู่ในป่ำที่อุดมสมบูรณ์ มันมีหัวหน้ำที่กล้ำ หำญและเฉลียวฉลำด พวกมันรักหัวหน้ำของมันมำก สำมัคคีกัน ช่วยเหลือกันท ำงำน ทุกอย่ำงและคอยป้องกันไม่ให้ศัตรูมำรุกรำน “ผืนป่ำแห่งนี้เป็นของเรำต้องปกป้องไว้ให้ลูกหลำน” หัวหน้ำบอก สิงโตทุกตัว เชื่อฟังหัวหน้ำและถือปฏิบัติอย่ำงเคร่งครัด
~ 2 ~ ทุกๆเช ้ า หัวหน ้ าจะพาสิงโตหนุ่มออกไปล่าเหย ื่อ มนัวางแผนการล่าก่อนทุก ครั้งและทุกคร้ังทอี่อกไปล่าเหยื่อมันได้เหยื่อกลับถ ้าเสมอ ลูกน้องทุกตัวกป็ลอดภัย สิงโตทั้งหลายจึงรักและเทดิทูนหัวหน ้ าของมนัเพราะเป็นผ ู้น าทรี่อบคอบ รักชีวติของลูกน้อง ปกป้องลูกน้องทุกตัว
~ 3 ~ เมื่อเห็นว่ำถิ่นที่อยู่อำศัยคับแคบมำกแล้วมันจึงคิดขยำยอำณำเขตออกไปอีก เพื่อให้สมำชิกในฝูงอยู่อย่ำงสบำย “ข้ำเห็นว่ำถิ่นที่อยู่ของเรำคับแคบมำกแล้ว ข้ำจะพำสิงโตหนุ่ม ๆ ไปส ำรวจ พื้นที่ เพื่อหำที่อยู่ใหม่” สิงโตทุกตัวต่ำงเห็นดีเห็นงำมด้วย
~ 4 ~ สิงโตมำเจอถ้ ำแห่งใหม่ที่กว้ำงขวำงในป่ำที่อุดมสมบูรณ์ มีแม่น้ ำไหลผ่ำน สัตว์น้อยใหญ่พำกันมำกินน้ ำไม่ขำดสำย แต่แล้วกลับมีฝูงหมำป่ำจ ำนวนมำกมำยืนปิด ล้อมสิงโตไว้“พวกข้ำก็ต้องกำรถ้ ำแห่งนี้เหมือนกัน” หัวหน้ำหมำป่ำพูดอย่ำงเป็นต่อ เพรำะมันประเมินก ำลังดูแล้วเห็นว่ำสิงโตสู้ก ำลังหมำป่ำไม่ได้แน่นอน
~ 5 ~ หัวหน้ำสิงโตครุ่นคิดหำวิธีกำรแก้ปัญหำ เพรำะก ำลังฝ่ำยตนในตอนนี้เสียเปรียบ ทุกประกำร มันจึงพูดขึ้นว่ำ “ถ้ ำนี้กว้ำงขวำงเหมำะแก่สัตว์ที่เฉลียวฉลำดควรได้ ครอบครอง ข้ำว่ำเรำมำแข่งตอบปัญหำกันเถอะ ถ้ำแพ้ข้ำจะยอมล่ำถอย” พวกมันให้ช้ำงตั้งค ำถำมช้ำงหักกิ่งไม้มำสองกิ่งแล้วถำมว่ำส่วนไหนคือรำกส่วน ไหนคือกิ่ง สิงโตจึงเดินไปที่ล ำธำรมันวำงกิ่งไม้ลงในน้ ำส่วนรำกจะจม ส่วนกิ่งจะลอย ขึ้นเหนือน้ ำมันจึงตอบค ำถำมได้ถูกต้อง ในขณะที่หมำป่ำตอบผิด
~ 6 ~ หมำป่ำยังไม่ยอมแพ้มันขอให้ช้ำงตั้งค ำถำมอีก ช้ำงนิ่งคิดอยู่นำน จึงพูดว่ำ “เอำหล่ะ ถ้ำผู้ใดสำมำรถปั้นเชือกจำกขี้เถ้ำได้ ถือว่ำเป็นผู้มีควำมมำนะพยำยำม เฉลียวฉลำด เหมำะแก่กำรครอบครองถ้ ำแห่งนี้ เพรำะมันเป็นงำนที่ยำกมำก” หมำป่ำหัวเรำะชอบใจ มันคุยโวโอ้อวด แล้วสั่งลูกน้องไปขนฟืนมำเผำ เพื่อเอำขี้เถ้ำมำปั้นเป็นเชือกฝุ่นขี้เถ้ำปลิวตลบอบอวล
~ 7 ~ ฝ่ำยสิงโตนิ่งตรึกตรองอยู่นำน แล้วจึงพำลูกน้องไปหำเถำวัลย์มำถักเชือก เมื่อ ถักเสร็จแล้วมันวำงเป็นขดซ้อนกันขึ้นมำ แล้วจุดไฟเผำที่ปลำยเชือก เมื่อไฟดับลงจึง ปรำกฏเป็นเชือกกองใหญ่วำงอยู่อย่ำงสวยงำม ในขณะที่หมำป่ำปั้นอย่ำงไรก็ไม่ส ำเร็จ เป็นเชือกสักที มันพ่ำยแพ้และหนีไปด้วยควำมอับอำย ควำมเฉลียวฉลำดของหัวหน้ำสิงโตท ำให้พวกมันมีที่อยู่ใหม่ที่บริบูรณ์ด้วยอำหำร สิงโตทุกตัวจึงอยู่อย่ำงสงบสุข รักใคร่สำมัคคีกันเพรำะมีผู้น ำที่ดี มีควำมเฉลียวฉลำด และรอบคอบ นั่นเอง
~ 8 ~ อ่ำนเสริมเพิ่มควำมรู้
~ 9 ~ คุณธรรมกับการน าไปใช้ในชีวิตประจ าวัน 1. คุณธรรมทไี่ด้รับจากการอ่านนิทานเร ื่องสิงโตเจ้าป่ า มีดังนี้ 1. หลักความยุติธรรม เหตุการณ์ในเรื่องที่แสดงให้เห็นถึงความยุติธรรม คือการ ตดัสินของชา ้ งในการเลือกถ้า ระหวา่งสิงโตเจ้าป่ า การน าไปใช้ในชีวิตประจ าวัน ในการตดัสินปัญหาต่าง ๆ ควรยึดหลัก ความชอบธรรม ความถูกตอ ้ ง ความเที่ยงตรง ไม่ลา เอียงเขา ้ ขา ้ งฝ่ายใดฝ่ายหน่ึง 2. ความเฉลียวฉลาดของหัวหน้าสิงโต เหตุการณ์ในเรื่องที่แสดงให้เห็นถึง ความเฉลียวฉลาดของหัวหน้าสิงโต คือการใชป้ ัญญาแกป้ัญหา เช่น การนา กิ่งไมไ้ป ลอยน้า ทา ใหท ้ ราบวา่ส่วนไหนคือรากส่วนไหนคือกิ่ง การคิดตรึกตรองหาวธิีป้ันเชือกจาก ข้ีเถา ้ จนได้รับชัยชนะไดค ้ รอบครองถ้า การน าไปใช้ในชีวิตประจ าวัน การใช้ปัญญาแกป้ัญหา อยา่ ใชก ้ า ลงัและต้องรู้จัก วางแผนในการท างาน 3. ความสามคัคีเหตุการณ ์ในเรื่องที่แสดงใหเ ้ ห ็ นถึงความสามคัคีคือการช่วยกนั ล่าเหยอื่เคารพการตดัสินใจของกนัและกนั การนา ไปใชใ้ นชีวติประจา วนัการอยรู่ ่วมกนัเป็ นครอบครัว บา ้ น ชุมชน คนที่ อาศยัอยตู่อ ้ งไม่ทะเลาะเบาะแวง ้ กนัรับฟังความคิดเห ็ นของกนัและกนัหมู่ชนที่มีความ สามคัคีน้นัยอ่มนา มาซ่ึงชยัชนะ 2. คติเตือนใจ บทบาทของผู้น า เลิศล้า ทางความคิด แกป้ัญหาอยา่พล้งัผดิ ค่อยพินิจพิจารณาเอย
~ 10 ~ อ่านเพิ่มเติมความหมาย 1. ฝึ กอ่านคา ศพัทท ์ า ้ ยบท อุดมสมบูรณ์ อ่านวา่อุ-ดม-สม-บูน ความหมาย มาก,มากมาย,ดก,บริบูรณ์ เฉลียวฉลาด อ่านวา่ฉะ-เหลียว-ฉะ-หลาด ความหมาย มีปัญญาและไหวพริบดี, ฉลาดเฉลียวก็วา่ ยุติธรรม อ่านวา่ยุด-ติ-ท า ความหมาย ความเที่ยงตรง, ความชอบธรรม, ความถูกต้อง สามัคคี อ่านวา่สา-มัก-คี ความหมาย ความพร ้ อมเพรียงกนั , ความปรองดองกนั เถาวัลย์ อ่านวา่เถา -วัน ความหมาย พรรณไม้ที่เป็ นเถา, พรรณไมเ ้ ล้ือย
~ 11 ~ อ่านเสริมเพมิ่ความร ู้ เอกสารประกอบการเรียนรู้ เรื่องโครงสร้างการปกครองส่วนท้องถิ่น จุดประสงค์ 1. รู้และเข้าใจการใช้อ านาจอธิปไตยในการปกครองระดับอ าเภอ 2. มีส่วนร่วมในกิจกรรมทางการเมืองการปกครองตามกระบวนการประชาธิปไตย ในระดับต าบล และอ าเภอ 1. หมู่บ้าน เป็นเขตการปกครองที่เล็กที่สุด เกิดจากบา้นหลายๆ บา้นมารวมกนั โดยมีผู้ใหญ่บ้าน เป็ นหัวหน้าคอยปกครอง มีหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อยภายในหมู่บา้น คอยช่วยเหลือและบา บดั ทุกขบ์า รุงสุขราษฎรที่อยใู่นหมู่บา้นของตนเอง 2. ต าบล เป็ นเขตการปกครองขนาดเล็กเป็นหน่วยยอ่ยของอา เภอประกอบดว้ยหมู่บา้นหลายๆ หมู่บา้นมารวมกนั โดยมีก านัน เป็นผดูู้แลในแต่ละตา บลจะมีหน่วยการปกครองส่วนทอ้งถิ่น ซ่ึงประชาชนที่อยใู่นทอ้งถิ่นน้นัมีส่วนร่วมในการปกครองทอ้งถิ่นของตนตามระบอบประชาธิปไตย ไดแ้ก่สภาตา บลและองคก์ารบริหารส่วนตา บล (อบต.) การบริหารงานของต าบลประกอบด้วย กรรมการสภาต าบล ตวัแทนจากหมู่บา้นๆ ละ1 คน ซึ่งมีราษฎรเป็ นผู้เลือกต้งัทา หนา้ที่เป็น กรรมการสภาต าบลมีกา นนัเป็นประธานกรรมการ ท าหน้าที่ 1) ใหค้วามเห็นชอบโครงการและงานที่เกี่ยวขอ้งกบัการพฒันาตา บล 2) ดูแลส่งเสริมความเป็นระเบียบเรียบร้อยภายในตา บล สภาองค์การบริหารส่วนต าบล เกิดจากการยกฐานะของสภาต าบลที่เจริญแล้วประกอบด้วยตวัแทนจากหมู่บา้นๆละ 2 คน ซ่ึงราษฎรเป็นผเู้ลือกต้งัทา หนา้ที่เป็น สภาองคก์ารบริหารส่วนตา บล
~ 12 ~ ร้อง เล่น เต้นร า เพลง ช ุ มชนของเรา ช ุ มชนของเราน ่ าอย ่ ู เราด ู แล ้ วน ึ กช ื่นชม ชาวบ้านช่างน่านิยม พวกเราท ุ กคน ช่วยกันท างาน ช่วยกัน ช่วยกันท างาน
~ 13 ~ กิจกรรมช่วยกันหำค ำตอบ
~ 14 ~ กิจกรรมชวนกันคิด ช่วยกันตอบ ใบงานที่ 1 เรื่อง ผู้น าของเรา ชื่อกลุ่ม………………………..............................................................……. ค าชี้แจง ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มตอบคา ถามต่อไปน้ี 1. “ทุก ๆ เชา้หวัหนา้จะพาสิงโตหนุ่มออกไปล่าเหยื่อ มนัวางแผนการล่าก่อนทุกคร้ัง” จาก ขอ้ความดงักล่าว นกัเรียนมีความคิดเห็นอยา่งไร ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… 2. “ฝ่ายสิงโตนิ่งตรึกตรองอยนู่าน แลว้จึงพาลูกนอ้งไปหาเถาวลัยม์าถกัเชือก เมื่อถกัเสร็จ แลว้มนัวางเป็นขดซอ้นกนัข้ึนมา แลว้จุดไฟเผาที่ปลายเชือก เมื่อไฟดบัลงจึงปรากฏเป็นเชือกกอง ใหญ่วางอยูอ่ยา่งสวยงาม ในขณะที่หมาป่าป้ันอยา่งไรก็ไม่สา เร็จเป็นเชือกสักทีมนัพา่ยแพแ้ละหนี ไปด้วยความอับอาย” การกระทา ดงักล่าวทา ใหท้ราบอะไรจากตวัละคร ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………...........… 3. นกัเรียนควรเอาอยา่งตวัละครตวัใด เพราะเหตุใด ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………...........… 4. นกัเรียนสามารถนา ขอ้คิดจากนิทานเรื่องน้ีไปใชใ้นชีวิตประจา วนัไดอ้ยา่งไรบา้ง ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………...........… คะแนนเต็ม 10 คะแนน คะแนนได้.......................คะแนน ( ลงชื่อ )..............................................ผู้ประเมิน
~ 15 ~ กิจกรรมนักส ารวจตัวน้อย ใบงานที่ 2 เรื่องที่ทา การกา นันผู้ใหญ่บ้าน ชื่อ………….....................................……………………………….เลขที่………….ช้นั ………… จุดประสงค์ 1.บอกบทบาทหนา้ที่ของกลุ่มบุคคลในสังคมได้ ค าชี้แจง ใหน้กัเรียนแบ่งเกลุ่มไปเยี่ยมชมที่ทา การกา นนัผใู้หญ่บา้นแลว้สา รวจและบนัทึกขอ้มูลวา่ที่ ทา การกา นนัผใู้หญ่บา้นเป็นหน่วยงานที่ใหบ้ริการประชาชนในเรื่องใดบา้ง คะแนนเต็ม 10 คะแนน คะแนนได้.......................คะแนน ( ลงชื่อ )..........................................ผู้ประเมิน แบบบันทึกการไปเยี่ยมชมที่ทา การกา นัน ผู้ใหญ่บ้าน ภาพประกอบ ที่ทา การกา นนัผใู้หญ่บา้นที่ไปเยี่ยมชม……………………………………………………………. วันที่ไปเยี่ยมชม……………………………………………………………………………………. ความรู้สึกต่อบรรยากาศในการติดต่องานในที่ที่ทา การกา นนัผใู้หญ่บา้น O ชอบ เพราะ………………………………………………………………………. O ไม่ชอบ เพราะ……………………………………………………………………. จากการสา รวจพบวา่ที่ทา การกา นนัผใู้หญ่บา้นใหบ้ริการแก่ประชาชนในดา้น ……………………………………………………………………………………………………... ……………………………………………………………………………………………………
~ 16 ~ กิจกรรมหาความสัมพันธ์ ใบงานที่ 3 เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างอา นาจของกลุ่มบุคคล ชื่อ…………………………..........................……………….เลขที่……………ช้นั …………..…… จุดประสงค์ บอกความสัมพนัธ์ระหวา่งอา นาจของกลุ่มบุคคลในสังคมได้ ......................................................................................................................................................... ค าชี้แจง ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มแลว้เขียนเครื่องหมาย / หน้าข้อความที่ถูกต้อง และเขียนเครื่องหมาย X หนา้ขอ้ความที่ไม่ถูกตอ้ง .............1.1 การควบคุมดูแลการบริหารราชการส่วนทอ้งถิ่นในตา บลและหมู่บา้นเป็นหนา้ที่ ของนายอ าเภอ ..............1.2 บุคคลที่เกี่ยวขอ้งกบัการใชอ้า นาจในฝ่ายบริหารของเทศบาล คือ นายกเทศมนตรี ...............1.3 สภากรุงเทพมหานคร มีหน้าที่ในการควบคุมการท างานในกรุงเทพมหานคร ...............1.4 ปลดัอา เภอเป็นผบู้งัคบับญัชาที่ถือวา่เป็นหวัหนา้ส่วนราชการประจา อา เภอ ...............1.5 นายอา เภอมีอา นาจบงัคบับญัชาขา้ราชการฝ่ายบริหารส่วนภูมิภาคเพียงผเู้ดียว คะแนนเต็ม 10 คะแนน คะแนนได้.......................คะแนน ( ลงชื่อ )..............................................ผู้ประเมิน
~ 17 ~ กิจกรรมชวนกันคิด ช่วยกันเขียน ใบงานที่ 4 เรื่อง ผู้น าในชุมชนของฉัน ชื่อ…………………………………….................……………เลขที่…………….ช้นั ……………. จุดประสงค์ บอกความสัมพนัธ์ระหวา่งอา นาจของกลุ่มบุคคลในสังคมได้ ค าสั่ง ใฟ้นกัเรียนแบ่งกลุ่มเขียนเรียงความเกี่ยวกบัผนู้า ชุมชนในแบบอยา่งที่นกัเรียนตอ้งการ ใหเ้ป็นพร้อมกบัต้งัชื่อเรื่อง คะแนนเต็ม 10 คะแนน คะแนนได้.......................คะแนน ( ลงชื่อ )..............................................ผู้ประเมิน เรียงความ เรื่อง…………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………
~ 18 ~ กิจกรรม ฝึ กสมองตรึกตรองความสัมพันธ์ ใบงานที่ 5 จับคู่ความสัมพนัธ ์ ค าชี้แจง ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มจบัคู่คา กบัความหมายให้ถูกต้อง อุดมสมบูรณ์* * พรรณไม้ที่เป็ นเถา, พรรณไมเ ้ ล้ือย เฉลียวฉลาด * * ความเที่ยงตรง, ความชอบธรรม, ความถูกต้อง ยุติธรรม * * ความพร ้ อมเพรียงกนั , ความปรองดองกนั สามัคคี * * มาก,มากมาย,ดก,บริบูรณ์ เถาวัลย์ * * มีปัญญาและไหวพริบดี, ฉลาดเฉลียวก็วา่ คะแนนเต็ม 10 คะแนน คะแนนได้.......................คะแนน ( ลงชื่อ )..............................................ผู้ประเมิน
~ 19 ~ เฉลยกิจกรรมช่วยกันหำค ำตอบ
~ 20 ~ เฉลย กิจกรรมชวนกันคิด ช่วยกันตอบ ใบงานที่ 1 เรื่อง ผู้น าของเรา ชื่อ………………………..............................................................…….เลขที่…………ช้นั ………… ค าชี้แจง ให้แบ่งกลุ่มนกัเรียนตอบคา ถามต่อไปน้ี 1. “ทุก ๆ เชา้หวัหนา้จะพาสิงโตหนุ่มออกไปล่าเหยื่อ มนัวางแผนการล่าก่อนทุกคร้ัง” จาก ขอ้ความดงักล่าว นกัเรียนมีความคิดเห็นอยา่งไร ตอบ การท างานที่มีการวางแผนท าให้ประสบวามส าเร็จ หรือค าตอบอื่น ๆ ที่มีลักษณะ คลา้ยคลึงกนั 2. “ฝ่ายสิงโตนิ่งตรึกตรองอยนู่าน แลว้จึงพาลูกนอ้งไปหาเถาวลัยม์าถกัเชือก เมื่อถกัเสร็จ แล้วมันวางเป็ นขดซอ้นกนัข้ึนมา แลว้จุดไฟเผาที่ปลายเชือก เมื่อไฟดบัลงจึงปรากฏเป็นเชือกกอง ใหญ่วางอยูอ่ยา่งสวยงาม ในขณะที่หมาป่าป้ันอยา่งไรก็ไม่สา เร็จเป็นเชือกสักทีมนัพา่ยแพแ้ละหนี ไปด้วยความอับอาย” การกระทา ดงักล่าวทา ใหท้ราบอะไรจากตวัละคร ตอบ การแกป้ ัญหาตอ้งใชส้ติปัญญา ความคิดไตร่ตรองทา ใหง้านสา เร็จลุล่วงได้ด้วยดี 3. นกัเรียนควรเอาอยา่งตวัละครตวัใด เพราะเหตุใด ตอบ ….ข้ึนอยใู่นดุลพินิจของครูผสู้อน โดยพิจารณาจากคา ตอบของนกัเรียน........ 4. นกัเรียนสามารถนา ขอ้คิดจากนิทานเรื่องน้ีไปใชใ้นชีวิตประจา วนัไดอ้ยา่งไรบา้ง ตอบ ….ข้ึนอยใู่นดุลพินิจของครูผสู้อน โดยพิจารณาจากคา ตอบของนกัเรียน........
~ 21 ~ เฉลย กิจกรรมนักส ารวจตัวน้อย ใบงานที่ 2 เรื่องที่ทา การกา นันผู้ใหญ่บ้าน ชื่อ………….....................................……………………………….เลขที่………….ช้นั ………… จุดประสงค์ 1.บอกบทบาทหนา้ที่ของกลุ่มบุคคลในสังคมได้ ค าชี้แจง ใหน้กัรียนแบ่งกลุ่มปเยี่ยมชมที่ทา การกา นนัผใู้หญ่บา้นแลว้สา รวจและบนัทึกขอ้มูลวา่ที่ท า การกา นนัผใู้หญ่บา้นเป็นหน่วยงานที่ใหบ้ริการประชาชนในเรื่องใดบา้ง แบบบันทึกการไปเยี่ยมชมที่ทา การกา นัน ผู้ใหญ่บ้าน ภาพประกอบ …………….ข้ึนอยใู่นดุลพินิจของครูผสอน โดยพิจารณาจากค าตอบของนักเรียน...............................ู้ ที่ทา การกา นนัผใู้หญ่บา้นที่ไปเยี่ยมชม……………………………………………………………. วันที่ไปเยี่ยมชม……………………………………………………………………………………. ความรู้สึกต่อบรรยากาศในการติดต่องานในที่ที่ทา การกา นนัผใู้หญ่บา้น O ชอบ เพราะ………………………………………………………………………. O ไม่ชอบ เพราะ……………………………………………………………………. จากการสา รวจพบวา่ที่ทา การกา นนัผใู้หญ่บา้นใหบ้ริการแก่ประชาชนในดา้น ……………………………………………………………………………………………………... ……………………………………………………………………………………………………
~ 22 ~ เฉลย กิจกรรมหาความสัมพันธ์ ใบงานที่ 3 เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างอา นาจของกลุ่มบุคคล ชื่อ…………………………..........................……………….เลขที่……………ช้นั …………..…… จุดประสงค์ บอกความสัมพนัธ์ระหวา่งอา นาจของกลุ่มบุคคลในสังคมได้ ......................................................................................................................................................... ค าชี้แจง ใหน้กัเรียนแบ่งกลุ่มแลว้เขียนเครื่องหมาย √ หน้าข้อความที่ถูกต้อง และเขียนเครื่องหมาย X หนา้ขอ้ความที่ไม่ถูกตอ้ง ..... X.....1.1 การควบคุมดูแลการบริหารราชการส่วนทอ้งถิ่นในตา บลและหมู่บา้นเป็นหนา้ที่ ของนายอ าเภอ ......√.....1.2 บุคคลที่เกี่ยวขอ้งกบัการใชอ้า นาจในฝ่ายบริหารของเทศบาล คือ นายกเทศมนตรี ......√......1.3 สภากรุงเทพมหานคร มีหน้าที่ในการควบคุมการท างานในกรุงเทพมหานคร ..... X......1.4 ปลดัอา เภอเป็นผบู้งัคบับญัชาที่ถือวา่เป็นหวัหนา้ส่วนราชการประจา อา เภอ ..... X......1.5 นายอา เภอมีอา นาจบงัคบับญัชาขา้ราชการฝ่ายบริหารส่วนภูมิภาคเพียงผเู้ดียว
~ 23 ~ เฉลย กิจกรรมชวนกันคิด ช่วยกันเขียน ใบงานที่ 4 เรื่อง ผู้น าในชุมชนของฉัน ชื่อ…………………………………….................……………เลขที่…………….ช้นั ……………. จุดประสงค์ บอกความสัมพนัธ์ระหวา่งอา นาจของกลุ่มบุคคลในสังคมได้ ค าสั่ง ใหน้กัเรียนแบ่งกลุ่มแลว้เขียนเรียงความเกี่ยวกบัผูน้า ชุมชนในแบบอยา่งที่นกัเรียนต้องการให้ เป็นพร้อมกบั ต้งัชื่อเรื่อง เรียงความ เรื่อง…………………………………………………………………………… ………….ข้ึนอยใู่นดุลพินิจของครูผสู้อน โดยพิจารณาจากคา ตอบของนกัเรียน............. …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………
~ 24 ~ เฉลย กิจกรรม ฝึ กสมองตรึกตรองความสัมพันธ์ ใบงานที่ 5 จับคู่ความสัมพนัธ ์ ค าชี้แจง ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มแลว ้ จบัคู่คา กบัความหมายให้ถูกต้อง อุดมสมบูรณ์* * พรรณไม้ที่เป็ นเถา, พรรณไมเ ้ ล้ือย เฉลียวฉลาด * * ความเที่ยงตรง, ความชอบธรรม, ความถูกต้อง ยุติธรรม * * ความพร ้ อมเพรียงกนั , ความปรองดองกนั สามัคคี * * มาก,มากมาย,ดก,บริบูรณ์ เถาวัลย์ * * มีปัญญาและไหวพริบดี, ฉลาดเฉลียวก็วา่
~ 25 ~ แบบทดสอบระหว่ำงเรียน
~ 26 ~ แบบทดสอบระหว่ำงเรียน แผนกำรเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง อ ำนำจอันพึงมี ชั้นประถมศึกษำปีที่ 4 ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค ำตอบที่ถูกที่สุดเพียงข้อเดียว ……………………………………………………………………………………………………. 1. ข้อใดหมายถึง เขตการปกครองที่เล็ก ก. ต าบล ข. หมู่บ้าน ค. อ าเภอ ง. จังหวัด 2. ผู้ใดมีหน้าที่ดูแลต าบลในแต่ละเขตการปกครอง ก. นายอ าเภอ ข. ผู้ว่าราชการจังหวัด ค. ก านัน ง. ผู้ใหญ่บ้าน 3. อบต. เป็นการเรียกชื่อย่อของหน่วยงานใด ก. องค์การบริหารส่วนต าบล ข. องค์การบริหารส่วนอ าเภอ ค. องค์การบริหารส่วนจังหวัด ง. องค์การบริหารตลาดกลาง 4. ถ้าต้องการถ่ายบัตรประจ าตัวประชาชนนักเรียนควรไปที่ใด ก. ที่ท าการแขวง ข. จังหวัด ค. บ้านก านัน ง. อ าเภอ 5. หมู่บ้านหลายๆ หมู่บ้านรวมกันเป็นหน่วยการปกครองใด ก. อ าเภอ ข. ต าบล ค. เทศบาล ง. นิคม 6. กรณีใด ไม่จ าเป็นต้องไปติดต่อที่ที่ว่าการอ าเภอ ก. แจ้งคนหาย ข. แจ้งคนตาย ค. แจ้งคนเกิด ง. แจ้งย้ายที่อยู่ 7. กรรมการสภาต าบล ได้มาจากการเลือกตั้งของใคร ก. ราษฎร ข. นายอ าเภอ ค. ก านัน ง. ผู้ใหญ่บ้าน
~ 27 ~ 8. หน่วยงานใด เกิดจากการยกฐานะของสภาต าบลที่เจริญแล้ว ก. สภาผู้แทนราษฎร ข. สภาต าบล ค. องค์การบริหารส่วนต าบล ง. องค์การบริหารส่วนอ าเภอ 9. จากเรื่องสิงโตเจ้าป่า ข้อใดคือลักษณะของผู้น าที่ดี ก. สิงโตเป็นผู้น าที่ดีเพราะมีความเมตตา มีความยุติธรรม ข. สิงโตเป็นผู้น าที่ดีเพราะสามารถยึดครองถ้าแห่งใหม่ได้ ค. สิงโตคือผู้น าที่ดีเพราะมีลูกน้องมาก ลูกน้องช่วยกันท างาน ง. สิงโตยึดถือการตัดสินใจของตนเองเป็นหลักในการเลือกถ้ า 10. ใครมีหน้าที่พัฒนาชุมชนให้น่าอยู่อาศัย ก. ประชาชนทุกคน ข. ผู้ว่าราชการจังหวัด ค. นายอ าเภอ ง. ก านัน
~ 28 ~ เฉลยแบบทดสอบระหว่ำงเรียน
~ 29 ~ เฉลยแบบทดสอบระหว่างเรียน แผนกำรเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง อ ำนำจอันพึงมี 1. ข 2. ค 3. ก 4. ง 5. ก 6. ข 7. ก 8. ค 9. ก 10. ก
~ 30 ~ บรรณำนุกรม กระทรวงศึกษาธิการ. (2553). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน. พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย. กวี วรกวิน. (2560). สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. กรุงเทพฯ : สถาบัน พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.). เกษม วัฒนชัย. (2549). เอกสารประกอบการบรรยาย เรื่อง แนวทางการจัดท าแผนพัฒนาอุดมศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. เชียงใหม่ : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ราชบัณฑิตยสถาน. (2542). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542. กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์ พับลิเคชั่นส์. วิริยะ สิริสิงห์. (2544). การเขียนเรื่องส าหรับเด็ก. กรุงเทพฯ : สุวีริยาสาส์น. ศกุนต์ สายบุญลี. (2542). บุญเติม...ไปเลือกตั้ง. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : โอะ วิทย์ (ประเทศไทย). สมศักดิ์ ปริปุรณะ. (2542). นิทานความส าคัญและประโยชน์. ราชบุรี : สถาบันราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง. สมศักดิ์ อรุณี และคณะ.(2547). สื่อการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ : วัฒนา พานิช.
~ 31 ~