ชั้ชั้ ชั้ชั้นมัมั มัมัธยมศึศึ ศึศึกษาปีปีปีปีที่ที่ ที่ที่ 4 ชุดฝึกทักษะการเรียนรู้ นางสาววิมลศรี อดทน ตำ แหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำ นาญการ โรงเรียนพิมานพิทยาสรรค์ จังหวัดสตูล สำ นักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล ชื่อ-สกุล..................................................ห้อง..........เลขที่........... วิวิ วิวิชา การออกแบบและเทคโนโลยียี ยียี1 #นวัวั วัวัตกรรมการศึศึ ศึศึกษา BOOKET
เเนะนำ การใช้งาน ชุดฝึกทักษะ เรื่องการระบุปัญหา วิชา การออกเเบบ เเละเทคโนโลยี 1 รหัสวิชา ว31103 กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์เเละ เทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนพิมานพิทยาสรรค์ จังหวัดสตูล คำ เเนะนำ การใช้ชุดฝึกทักษะ - นักเรียนศึกษาใบความรู้ เเละทำ ใบกิจกรรมของเเต่ละใบความรู้ เรื่รื่ รื่รื่องการระบุบุบุบุ ปัปัปัปัญหา
แบบทดสอบก่อนเรีย รี น 1.หากโรงเรียนเกิดปัญหาเรื่องบริเวณโรงเรียนสกปรก นักเรียนคิดว่าสาเหตุใดแก้ไขยากที่สุด ก. นักเรียนไม่มีระเบียบวินัยและไม่มีจิตสำ นึกในการช่วยกันรักษาความสะอาด ข. อุปกรณ์ทำ ความสะอาดไม่เพียงพอ ค. โรงเรียนขาดงบประมาณในการจัดจ้างบุคล ง. แม่บ้านหรือพนักงานทำ ความสะอาดไม่เพียงพอ 2.การกำ หนดปัญหาหรือความต้องการ ในกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมส่งผลดีต่อการทำ งานอย่างไร ก. ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำ งานให้ดียิ่งขึ้น ข. ช่วยให้การศึกษาและการกำ หนดปัญหามีความชัดเจน ค. ช่วยให้รวบรวมข้อมูลที่จำ เป็นในการแก้ปัญหาได้ครอบคลุม ง. ช่วยตรวจสอบผลการทำ งานว่าตรงกับปัญหาหรือความต้องการหรือไม่ 3.การตั้งคำ ถามใดไม่อยู่ในเทคนิค 5W1H ก. What ข. Who ค. Whose ง. Where 5.คำ ถามในข้อใดตรงกับ When ในเทคนิค 5W1H ก. ปัญหาหรือความต้องการนี้เกิดขึ้นเมื่อใด ข. ปัญหาหรือความต้องการคืออะไร ค. ปัญหาหรือความต้องการมีลักษณะอย่างไร ง. ทำ ไมจึงเกิดปัญหาหรือความต้องการ 4.คำ ถามในข้อใดตรงกับ Why ในเทคนิค 5W1H ก. ปัญหาหรือความต้องการนี้เกิดขึ้นเมื่อใด ข. ปัญหาหรือความต้องการคืออะไร ค. ปัญหาหรือความต้องการมีลักษณะอย่างไร ง. ทำ ไมจึงเกิดปัญหาหรือความต้องการ
แบบทดสอบก่อนเรีย รี น 6.ข้อใดกล่าวไม่ถูกต้อง เกี่ยวกับความรู้กับการแก้ปัญหา ก. ความรู้พื้นฐานในการแก้ปัญหา ได้แก่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และศาสตร์ต่างๆ ข. ความรู้ในการแก้ปัญหาจะต้องเป็นความรู้ใหม่ๆที่ทันสมัยอยู่เสมอ ค. ความรู้ในการแก้ปัญหามีทั้งความรู้เดิมและความรู้ที่ต้องสืบค้นเพิ่มเติม ง. ความรู้และทักษะในการปฏิบัติงาน เช่นความรู้เกี่ยวกับข้อบังคับต่าง ๆ ทางกฎหมาย 7.ความรู้ในข้อใด ไม่จำ เป็น ต้องใช้ในการสร้างเทคโนโลยีเพื่อแก้ปัญหายาเสพติดในสถานศึกษา ก. ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายยาเสพติด ข. ความรู้เกี่ยวกับประวัติของผู้ติดยาเสพติด ค. ความรู้และทักษะในการสังเกตผู้ติดยาเสพติด ง. ความรู้เกี่ยวกับระเบียบข้อบังคับของสถานศึกษา 8.ผู้สร้างเทคโนโลยีเพื่อแก้ปัญหาต้องมีจริยธรรม และความรับผิดชอบใดในการแก้ปัญหา ก. การไม่ขัดต่อกฎหมายบ้านเมือง ข. การไม่ละเมิดสิทธิ์หรือทรัพย์สินทางปัญญาของผู้อื่น ค. การไม่ขัดต่อหลักศาสนา ศีลธรรม จารีตประเพณี ง. ถูกทุกข้อ 10.เทคโนโลยีในชีวิตประจำ วัน ถูกคิดค้นขึ้นมาด้วยสาเหตุหลายประการ ยกเว้นข้อใด ก. ต้องการเพิ่มประสิทธิภาพในการสื่อสารและโทรคมนาคม ข. ต้องการความสะดวกสบายในการใช้ชีวิตประจำ วัน ค. ต้องการเพิ่มความปลอดภัยในการใช้ชีวิต ง. ต้องการใช้ชีวิตตามความต้องการของตนเอง 9.ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับ “การแก้ปัญหา” ก. การเปลี่ยนสถานการณ์ให้เป็นไปตามความต้องการของผู้ใช้ ข. การเปลี่ยนสถานการณ์ให้เป็นไปตามความเหมาะสมของสังคม ค. การเปลี่ยนสถานการณ์ให้เป็นไปตามความต้องการของผู้แก้ปัญหา ง. ถูกทุกข้อ
นักเรียนระบุปัญหาหรือความต้องการ ที่มีผลกระทบต่อสังคม นักเรียนวิเคราะห์ปัญหา โดยใช้เทคนิค 5W1H ในการแก้ปัญหา หัวข้อการจัดการเรียนรู้ ใบความรู้ที่ 3.1 สาระสำ คัญ ขั้นระบุปัญหา เป็นขั้นตอนที่ตระหนักถึงสิ่งที่เป็นปัญหาในชีวิตประจำ วัน และมีความต้องการที่จะหาวิธีการหรือสร้างเทคโนโลยีเพื่อแก้ปัญหา โดย จะต้องพิจารณาปัญหาแล้วตั้งคำ ถามด้วยเทคนิค 5W1H โดยเทคนิค 5W1H นี้ จะช่วยให้เข้าใจปัญหาและที่มาของปัญหา และสามารถนำ ข้อมูลเหล่านี้ไปใช้ใน การออกแบบวิธีการแก้ปัญหาต่อไป ทั้งนี้ ยังช่วยทำ ให้ได้ผลงานหรือวิธีการที่ ตรงกับความต้องการอย่างแท้จริง ขั้นระบุปัญหา (problem identification)
โครงงานวิทยาศาสตร์ การระบุปัญหา มนุษย์มีความสงสัยใคร่รู้ในเรื่องต่าง ๆ อยู่ตลอดเวลา ความสงสัยเหล่านี้เป็นตัว กระตุ้นให้เกิดคำ ถามต่าง ๆ มากมาย เช่น ปัญหานี้ส่งผลกระทบกับใครบ้าง อะไรคือ สาเหตุของปัญหานี้ ปัญหานี้เกิดขึ้นที่ไหน ปัญหานี้เกิดขึ้นเมื่อใด ทำ ไมต้องแก้ปัญหานี้ จะแก้ปัญหานี้อย่างไร คำ ถามเหล่านี้จะช่วยสำ ารวจปัญหาและแนวทางการแก้ปัญหาที่ เกิดขึ้น หากนักเรียนลองสำ ารวจรอบ ๆ ตัว ทั้งที่บ้าน โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า กิจกรรม ที่ทำ หรือการดูสื่อออนไลน์แล้วตั้งข้อสังเกตว่ามีปัญหาต่าง ๆ เกิดขึ้นหรือไม่ เช่น นักเรียน และครอบครัวไม่อยู่บ้านหลายวันจะให้อาหารสัตว์เลี้ยงอย่างไร ที่โรงเรียนเกิดปัญหา รองเท้านักเรียนหายหรือสับเปลี่ยนกันบ่อขยะแก้ปัญหาอย่างไร ห้างสรรพสินค้ามีร้าน อาหารมากมายจะเลือกรับประทานอะไรดีโดยที่มีเงินจำ ากัดและไม่ซำ้ ากับที่เคยรับ ประทานมา จะทำ าอย่างไรถึงจะมีเพื่อนหรือคนที่ชอบทำ ากิจกรรมเดียวกันมาพูดคุยแลก เปลี่ยนความรู้หรือทัศนคติต่อกัน ดูข่าวออนไลน์แล้วพบว่าปัญหาขยะจากเปลือกหอย แต่ละปีในประเทศไทยมีจำ านวนมาก แล้วจะสามารถกำ จัดขยะจากเปลือกหอยหรือ สามารถนำ มาใช้ประโยชน์ได้อย่างไร ปัญหาที่เกิดจากแหล่งที่มาเหล่านี้ล้วนเป็นตัว กระตุ้นและช่วยจุดประกายในการแก้ปัญหาของนักเรียนได้เป็นอย่างดีที่มาของปัญหาสา มารถจำ าแนก ได้ดังนี้ การระบุปัญหามีความสำ คัญอย่างไร ใบความรู้ที่ 3.1 เรื่อง ขั้นระบุปัญหา
โครงงานวิทยาศาสตร์ วิธีเเก้ปัญหา การระบุปัญหา ระบุปัญหา ร่างเเบบเทคโนโลยี วิธีการเเก้ปัญหา 1. ปัญหาที่เกิดขึ้นในการใช้ชีวิตประจำ าวัน เช่น การเดินทางมาโรงเรียนสาย การสื่อสารกับชาวต่างชาติ การลืมสิ่งของการประกอบอาหาร 2. ปัญหาที่เกิดจากกิจกรรมต่าง ๆ หรืองานอดิเรก เช่น การวิ่งออกกำ าลังกาย แล้วเจ็บเท้าการจัดเก็บและลืมหนังสือการ์ตูนที่สะสม การเปลี่ยนนำ้ าตู้ปลาของ ปลาที่เลี้ยง ขนสัตว์เลี้ยงติดเสื้อผ้า 3. ปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น ขยะในโรงเรียน ท่อระบายนำ้ อุด ตัน ฝุ่นที่เกิดจากการก่อสร้างควันพิษที่เกิดจากการเผาไหม้ของนำ้ มันเชื้อเพลิงรถยนต์ 4. ปัญหาที่เกิดจากพลังงาน เช่น ไม่มีไฟฟ้าใช้หรือไฟฟ้าเข้าไม่ทั่วถึง การ ขาดแคลน พลังงานการคัดค้านการก่อสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ 5. ปัญหาที่เกิดจากการเกษตร เช่น การตกค้างของยาฆ่าแมลงในพืชผักผลไม้ การทำ ไร่เลื่อนลอยฝุ่นควันที่เกิดจากการเผาไหม้ฟางข้าว การตกค้างของสารเร่ง เนื้อเร่งโตในเนื้อสัตว์
สรุปกา ร ร ะบุปัญหา ในชีวิตประจำ วัน ปัญหาที่เกิดจากกิจกรรมต่าง ๆ หรืองานอดิเรก ปัญหาที่ส่ง ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ปัญหาที่เกิดจากพลังงานและปัญหาที่เกิดจากการเกษตร ซึ่งปัญหาเหล่านี้เป็นตัวตั้ง และในการกำ หนดปัญหานั้นผู้ทำ โครงงานต้องกำ หนดที่มา และความสำ คัญ วิธีการแก้ปัญหา ระบุผลเสียก่อนการแก้ปัญหา และระบุผลดีหลัง การแก้ปัญหานั้นได้ กา รกำ หนดปัญหา ในกา รทำ โคร ง ง าน เป็นกา รพิจา รณาถึง ปัญหา ของสิ่งที่เ ร าต้องกา รจะศึกษาหรือพัฒนา ซึ่ง เป็นกา ร ร ะบุที่มา และคว ามสำ คัญ และ วิธีกา ร แก้ปัญหา ในเ รื่องนั้น ๆ โดยถือว่ า เป็น ร ากฐ านสำ คัญในกา รทำ โคร ง ง าน นักเ รียนจึงคว ร เลือกโคร ง ง านที่ เหมา ะสมกับคว ามรู้คว ามสามา รถและคว ามถนัดของนักเ รียนเอง ทั้งนี้ เพร า ะกา ร เ ริ่มต้นด้วยคว ามสำ เ ร็จย่อมเป็นกา ร เ ริ่มต้นที่ดีเสมอ
ใบความรู้ที่ 3.2 Design Thinking คืออะไร? กระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) คือ กระบวนการคิดเพื่อแก้ไขปัญหาหรือโจทย์ให้ถูกจุด ตลอดจน พัฒนาแนวคิดใหม่ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาหรือโจทย์ที่ตั้งไว้ เพื่อที่จะหา วิถีทางที่ดีที่สุดและเหมาะสมที่สุด การแก้ปัญหาบนพื้นฐาน กระบวนการนี้จะเน้นยึดไปที่หลักของผู้ใช้/ผู้บริโภค (Usercentered) เป็นหลัก โดยมีเจตนาในการสร้างผลลัพธ์ในอนาคตที่ เป็นรูปธรรม เพื่อให้ตอบโจทย์ตลอดจนแก้ปัญหาได้อย่างมี ประสิทธิภาพ รวมไปถึงเกิดนวัตกรรมใหม่ๆ ที่เป็นประโยชน์อีกด้วย
การคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking Process) มีประโยชน์มากมาย ทั้งต่อบุคลากร ไปจนถึงองค์กรเลยทีเดียว ซึ่งประโยชน์ในด้านต่างๆ นั้นมี ดังนี้ ฝึกกระบวนการแก้ไขปัญหาตลอดจนหาทางออกที่เป็นลำ ดับขั้นตอน : ปกติเราอาจ จะมีการหาทางแก้ปัญหาแบบสะเปะสะปะ ไม่มีการหาสาเหตุ หรือไม่มีการมองรอบด้าน กระบวนการนี้จะทำ ให้เรามองอย่างรอบคอบและละเอียดมากขึ้น ทำ ให้เราเข้าใจปัญหาได้ อย่างถ่องแท้ และแก้ไขได้ตรงจุด มีทางเลือกที่หลากหลาย : การคิดบนพื้นฐานข้อมูลที่มีหลากหลาย ตลอดจน พยายามคิดหาวิถีทางหรือแชร์ไอเดียที่ดีออกมาหลากหลายรูปแบบ ทำ ให้เรามองเห็น อะไรรอบด้าน และมีตัวเลือกที่ดีที่สุด ก่อนนำ ไปใช้แก้ปัญหาจริง หรือนำ ไปปฎิบัติจริง มีตัวเลือกที่ดีที่สุด เหมาะสมที่สุด : เมื่อเรามีตัวเลือกหลากหลายเราก็จะรู้จักคิด วิเคราะห์ และการคิดวิเคราะห์นี้เองจะทำ ให้เราสามารถเลือกทางเลือกที่ดีและเหมาะสม ที่สุดได้ มีประสิทธิภาพมากกว่า ฝึกความคิดสร้างสรรค์ : การแชร์ไอเดีย ตลอดจนระดมความคิดนั้น จะทำ ให้สมอง เราฝึกคิดหลากหลายรูปแบบ หลากหลายวิธีการ หลากหลายมุมมอง และทำ ให้เรารู้จัก หาวิธีแปลกๆ ใหม่ๆ ซึ่งเป็นพื้นฐานในการฝึกความคิดสร้างสรรค์ที่ดี ที่เป็นพื้นฐานที่ดีใน การแก้ปัญหา ตลอดจนการบริหารจัดการเช่นกัน เกิดกระบวนการใหม่ตลอดจนนวัตกรรมใหม่ : มีการคิดมากมายหลากหลายรูปแบบ ตลอดจนแชร์ไอเดียดีๆ มากมาย การที่เราได้พยายามฝึกคิดจะทำ ให้เรามักค้นพบวิธีใหม่ๆ เสมอ หรือเกิดนวัตกรรมใหม่ๆ ขึ้นมาได้เช่นกัน มีแผนสำ รองในการแก้ปัญหา : การคิดที่หลากหลายวิธีนอกจากจะทำ ให้เราสามารถ วิเคราะห์เลือกวิธีที่ดีที่สุดได้แล้วนั้นก็ยังทำ ให้เรามีตัวเลือกสำ รองไปในตัวโดยผ่าน กระบวนการลำ ดับความสำ คัญมาเรียบร้อยแล้ว ทำ ให้เราสามารถเลือกใช้แก้ปัญหาได้ทัน ท่วงทีหากวิธีการที่เลือกไม่ประสบความสำ เร็จ องค์กรมีการทำ งานอย่างเป็นระบบ : เมื่อบุคลากรถูกฝึกให้คิดอย่างเป็นระบบ แบบแผนแล้วจะปลูกฝังระบบการทำ งานที่ดี นั่นย่อมส่งผลให้องค์กรมีการทำ งานอย่าง เป็นระบบ และทำ งานได้มีประสิทธิภาพมากขึ้นด้วย เพิ่มศักยภาพให้กับบุคลากรและ องค์กรไปในตัว ประโยชน์ข องการคิดเชิงออกแบบ
5W1H เป็นเครื่องมือสำ หรับการวิเคราะห์รูปแบบหนึ่งด้วยการตั้ง คำ ถาม เพื่อให้ได้องค์ประกอบต่าง ๆ ที่เชื่อมโยงกับสิ่งที่ต้องการ วิเคราะห์ได้อย่างชัดเจนซึ่งอาจเป็นวัตถุ สิ่งของ เหตุการณ์ หรือปัญหา สามารถนำ ไปใช้เป็นข้อมูลหรือสารสนเทศเพื่อการแก้ปัญหาได้ตรงกับ ความต้องการมากที่สุด การวิเคราะห์โดยใช้5W1H จำ เป็นต้องใช้ทักษะ ในการตั้งคำ ถาม ซึ่งมีรายละเอียดดังต่อไปนี้ WHO ปัญหาหรือความต้องการเกิดขึ้นกับใคร เป็นการระบุ ตัวบุคคลที่เกี่ยวข้องกับปัญหาหรือความต้องการ เช่น ผู้สร้างหรือผู้ผลิต ผู้ขนส่ง ผู้ขาย ผู้ใช้งาน ทั้งนี้ควรระบุรายละเอียดของผู้ที่เกี่ยวข้องนั้น ด้วย เช่น อายุ เพศ อาชีพ พฤติกรรม WHERE ปัญหาหรือความต้องการเกิดขึ้นที่ไหน เป็นการ บอกสถานที่ สภาพแวดล้อม หรือตำ แหน่งที่เกิดปัญหาหรือความ ต้องการ WHEN ปัญหาหรือความต้องการเกิดขึ้นเมื่อใด เป็นการบอก ช่วงเวลาหรือสถานการณ์ที่เกิดปัญหาหรือความต้องการ WHAT ปัญหาหรือความต้องการคืออะไร เป็นการบอก ลักษณะของปัญหาหรือความต้องการว่าคือ อะไร WHY ทำ ไมจึงเกิดปัญหาหรือความต้องการ เป็นการบอกสำ เหตุของปัญหาหรือความต้องการ HOW ปัญหาหรือความต้องการมีลักษณะอย่างไร เป็นการ บอกความต้องการที่เกิดจากผลของปัญหามีลักษณะอย่างไร และ แนวทางการแก้ปัญหาหรือสนองความต้องการควรทำ อย่างไร เรื่อ รื่ ง การวิเคราะห์ส ห์ ถานการณ์ ปัญหาด้วยคำ ถาม 5W1H
ตัวอย่า ย่ งสถานการณ์และการวิเคราะห์โห์ ดยใช้ 5W1H การกลับเข้า ข้ ที่พักในเวลากลางคืน ซึ่ง ซึ่ บริเ ริ วณโดยรอบมืด มื มากและไม่ สามารถเปิด ปิ ไฟบริเ ริ วณประตูรั้ ตู รั้ ว รั้ได้เนื่อ นื่ งจากสวิตช์อ ช์ ยู่ภ ยู่ ายในบ้า บ้ นผู้พัผู้ ก พั อาศัย ศั เกิด ความไม่ส ม่ ะดวกในการไขกุญกุ แจประตูรั้ ตู รั้ ว รั้ เพราะมองไม่เ ม่ ห็น ห็ กุญกุ แจรวมทั้งอาจได้ รับ รั อันตรายจากสัต สั ว์ต่าง ๆ หรือ รื ไม่ปม่ ลอดภัยจากผู้ไผู้ม่ปม่ ระสงค์ดีที่อาจหลบซ่อ ซ่ น อยู่ใยู่ นบริเ ริ วณดังกล่าว หากเปิด ปิ ไฟทิ้งไว้ก่อนออกจากบ้า บ้ นก็จะทำ ให้สิ้ ห้ น สิ้ เปลือง พลังงานโดยไม่จำ ม่ จำ เป็น ป็ ผู้พัผู้ ก พั อาศัย ศั ควรจะแก้ปัญ ปั หาได้อย่า ย่ งไร สภาพแวดล้อม บริเ ริ วณหน้า น้ บ้า บ้ นที่มีค มี วามมืด มื ! เมื่อนำ ตัวอย่า งสถานกา รณ์ดังกล่าว มาวิเคร าะห์ด้วยกา รตั้งคำ ถาม 5W1H อาจได้แนวคำ ตอบดังนี้ WHO ปัญหาหรือความต้องกา ร เกิดขึ้นกับใคร ผู้พักอาศัย และผู้ที่ จำ เป็นต้องกลับเข้าที่พักตอนกลา งคืน WHERE ปัญหาหรือความต้องกา ร เกิดขึ้นที่ไหน บริ เวณประตูรั้วบ้าน ที่พักอาศัย WHEN ปัญหาหรือความต้องกา ร เกิดขึ้นเมื่อใด เมื่อเดินทา งกลับเข้า ที่พักในเวลากลา งคืน WHY ทำ ไมจึง เกิดปัญหาหรือความต้องกา ร เวลากลา งคืนบริ เวณ บ้านไม่มีแสงสว่า ง บริ เวณประตูรั้วจะมืดมาก และสวิตช์ไฟรั้วอยู่ในบ้าน WHAT ปัญหาหรือความต้องกา รคืออะไ ร บริ เวณประตูรั้วบ้านมืด มาก และไม่สามา รถเปิดสวิตช์ไฟซึ่งอยู่ในบ้านได้ เมื่อผู้พักอาศัยเดินทา งกลับมา อาจได้รับความไม่สะดวกสบาย หรืออาจได้รับอันตร าย ไม่ปลอดภัยจากสัตว์ต่า ง ๆ หรือผู้ไม่ประสงค์ดีที่อาจหลบซ่อนอยู่ในบริ เวณดังกล่าว HOW ปัญหาหรือความต้องกา รมีลักษณะอย่า ง ไ ร ต้องกา รแสงสว่า ง ที่บริ เวณประตูรั้วบ้านเมื่อผู้พักอาศัยเดินทา งกลับถึงที่พักในเวลากลา งคืน จากวิเคร าะห์ด้วยกา รตั้งคำ ถาม 5W 1H จึงกำ หนดเป็นกรอบของปัญหาหรือ ความต้องกา ร คือ “ต้องกา รแสงสว่า งที่บริ เวณประตูรั้วบ้านเมื่อผู้พักอาศัยเดิน ทา งกลับถึงที่พักในเวลากลา งคืน” เพื่อนำ ไปสู่กา รแก้ปัญหาหรือสนองความ ต้องกา รต่อไป !
1. การระบุและตีค ตี วามปัญหา – ปัญ ปั หาคืออะไร ทำ ไมถึงเป็น ป็ ปัญ ปั หา – วิเคราะห์ผู้ ห์ ใผู้ช้, ช้ รวบรวมข้อ ข้ มูล มู และความรู้ที่ รู้ ที่ จำ เป็น ป็ , ทำ ความเข้า ข้ใจ กับผู้เผู้กี่ยวข้อ ข้ ง, หาสาเหตุส ตุ าระสำ คัญของปัญ ปั หา 2. การพัฒนาแนวคิด – ให้คิ ห้ คิ ดไอเดียออกมาเยอะๆ ก่อน แล้วค่อยประเมิน มิ ว่าไอเดียไหนเป็นป็ ไปได้มากน้อยอย่า ย่ งไร – จะแก้ปัญ ปั หาได้อย่า ย่ งไร – ตัดสินใจเลือกข้อ ข้ มูล มู ความรู้เ รู้ พื่อ พื่ สร้า ร้ งแนวคิดและสื่อ สื่ สาร 3. การสร้า ร้ งแนวทางการแก้ปัญหา – สร้า ร้ งต้นแบบและทดลอง – นำ ผลและข้อ ข้ มูล มู ย้อ ย้ นกลับมาปรับ รั ปรุง 4. วิเคราะห์ส ห์ ถานการณ์โดยใช้ 5W1H Who = ใคร What = อะไร Where = ที่ไหน When = เมื่อ มื่ ไหร่ Why = ทำ ไม How = อย่า ย่ งไร การคิดเชิงออกแบบกับการแก้ปัญหา
ตัวอย่างการวิเคราะห์พัฒนาเเนว คิดพิชิตปัญหา
กรณีศึ ณี ก ศึ ษา ปัญหาที่ส ที่ นใจ ปัญหาการลุก ลุ ขึ้น ขึ้ ยืน ยื จากเก้าอี้ข อี้ องผู้สูผู้ ง สู อายุ การวิเคราะห์ร ห์ ายละเอีย อี ดของปัญหา จากตัวอย่า ย่ งปัญ ปั หาการลุก ลุ ขึ้น ขึ้ ยืน ยื จากเก้าอี้ของผู้สูผู้ ง สู อายุหากนำ มาวิเคราะห์ด้ ห์ ด้ วยการตั้งคำ ถาม 5W1H ตัวอย่า ย่ งคำ ตอบที่เป็น ป็ ไปได้ สามารถแสดงได้ดังตารางข้า ข้ งล่าง กรอบแนวคิดและขอบเขตของปัญหา ต้องการวิธีก ธี ารหรือ รื แนวทางที่ช่ว ช่ ยให้ผู้ ห้ สูผู้ ง สู อายุลุก ลุ ขึ้น ขึ้ ยืน ยื จากเก้าอี้โดยไม่ต้ ม่ ต้ องมีผู้ มี ช่ผู้ ว ช่ ย มีค มี วามสะดวก สบาย และปลอดภัยในการใช้ง ช้ าน ซึ่ง ซึ่ อาจมองประเด็น • ในเรื่อ รื่ งความสะดวกสบาย คือ ช่ว ช่ ยผ่อ ผ่ นแรงในการลุก ลุ ขึ้น ขึ้ ยืน ยื และมีค มี วามสะดวกในการ เคลื่อนย้า ย้ ย • ในเรื่อ รื่ งความปลอดภัยในการใช้ง ช้ าน คือ ไม่เ ม่ กิดอันตรายหรือ รื ส่ง ส่ ผลให้เ ห้ กิดการบาดเจ็บจากการ ใช้ง ช้ าน
เสนอความช่ว ช่ ยเหลือ ลื มาทำ กิจ กิ กรรมกัน กั นะ
1.ระบุและการตีปัญหา ปัญหาของสถานการณ์คืออะไร ทำ ไม/สาเหตุใดถึงเกิดปัญหาขึ้น บุคคล/กลุ่มบุคคลใดที่เกี่ยวข้องกับปัญหา ! ! ใบกิจกรรม 3.2 เรื่อ รื่ ง พัฒ พั นาแนวคิดพิชิ พิ ต ชิปัญหา คำ ชี้แ ชี้ จง : ให้นั ห้ นั กเรีย รี นคิดสถานการณ์ปัญหาที่ส ที่ นใจ มา 1 สถานการณ์ แล้ว วิเคราะห์ส ห์ ถานการณ์ในประเด็นต่อไปนี้ สถานการณ์ปัญหา
ใบกิจกรรม 3.3 คำ ชี้แ ชี้ จง : ให้นัก นั เรีย รี นเลือ ลื กปัญหาในชีวิ ชี ต วิ ประจำ วัน วั ที่ต ที่ นเองสนใจมากที่สุ ที่ ด สุ มา 1 ปัญหา และวิเ วิ คราะห์โดยใช้เทคนิค 5W1H (ออกแบบใบงานด้วยตัว ตั เอง โดยใช้โปรแกรมที่ถ ที่ นัด นั ) เรื่อ รื่ ง การหาคำ ตอบด้วยคำ ถาม (5W1H)
วิธี วิ เ ธี ล่น โดยการหาคำ ศัพ ศั ท์ในลัก ลั ษณะ อัก อั ษรไขว้ แนวตั้ง ตั้ และแนวนอน (แนะนำ เล่นเป็นคู่ แข่งกัน กั หาคำ ศัพ ศั ท์) ใบกิจกรรม 3.5 ตามล่าหา 5W1H มาพิสูจน์ทัก ทั ษะการสัง สั เกตกัน กั หน่อย....ใครเจอ คำ ศัพ ศั ท์ 5W1 H แล้ว ขีด ขี คร่อมตัว ตั อัก อั ษร แล้วเขีย ขี นคำ ศัพ ศั ท์ที่ไ ที่ ด้ลงมาได้เลยค่ะ 1................................. 3................................. 2................................. 6................................. 5................................. 4................................. ขื่อ ขื่ - สกุล เลขที่ ชั้น ชั้
แบบทดสอบหลังเรีย รี น 2.หากโรงเรียนเกิดปัญหาเรื่องบริเวณโรงเรียนสกปรก นักเรียนคิดว่าสาเหตุใดแก้ไขยากที่สุด ก. นักเรียนไม่มีระเบียบวินัยและไม่มีจิตสำ นึกในการช่วยกันรักษาความสะอาด ข. อุปกรณ์ทำ ความสะอาดไม่เพียงพอ ค. โรงเรียนขาดงบประมาณในการจัดจ้างบุคล ง. แม่บ้านหรือพนักงานทำ ความสะอาดไม่เพียงพอ 5.การตั้งคำ ถามใดไม่อยู่ในเทคนิค 5W1H ก. What ข. Who ค. Whose ง. Where 1.ความรู้ในข้อใด ไม่จำ เป็น ต้องใช้ในการสร้างเทคโนโลยีเพื่อแก้ปัญหายาเสพติดในสถานศึกษา ก. ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายยาเสพติด ข. ความรู้เกี่ยวกับประวัติของผู้ติดยาเสพติด ค. ความรู้และทักษะในการสังเกตผู้ติดยาเสพติด ง. ความรู้เกี่ยวกับระเบียบข้อบังคับของสถานศึกษา 3.การกำ หนดปัญหาหรือความต้องการ ในกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมส่งผลดีต่อการทำ งานอย่างไร ก. ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำ งานให้ดียิ่งขึ้น ข. ช่วยให้การศึกษาและการกำ หนดปัญหามีความชัดเจน ค. ช่วยให้รวบรวมข้อมูลที่จำ เป็นในการแก้ปัญหาได้ครอบคลุม ง. ช่วยตรวจสอบผลการทำ งานว่าตรงกับปัญหาหรือความต้องการหรือไม่ 4.คำ ถามในข้อใดตรงกับ Why ในเทคนิค 5W1H ก. ปัญหาหรือความต้องการนี้เกิดขึ้นเมื่อใด ข. ปัญหาหรือความต้องการคืออะไร ค. ปัญหาหรือความต้องการมีลักษณะอย่างไร ง. ทำ ไมจึงเกิดปัญหาหรือความต้องการ
แบบทดสอบหลังเรีย รี น 7.ข้อใดกล่าวไม่ถูกต้อง เกี่ยวกับความรู้กับการแก้ปัญหา ก. ความรู้พื้นฐานในการแก้ปัญหา ได้แก่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และศาสตร์ต่างๆ ข. ความรู้ในการแก้ปัญหาจะต้องเป็นความรู้ใหม่ๆที่ทันสมัยอยู่เสมอ ค. ความรู้ในการแก้ปัญหามีทั้งความรู้เดิมและความรู้ที่ต้องสืบค้นเพิ่มเติม ง. ความรู้และทักษะในการปฏิบัติงาน เช่นความรู้เกี่ยวกับข้อบังคับต่าง ๆ ทางกฎหมาย 9.ผู้สร้างเทคโนโลยีเพื่อแก้ปัญหาต้องมีจริยธรรม และความรับผิดชอบใดในการแก้ปัญหา ก. การไม่ขัดต่อกฎหมายบ้านเมือง ข. การไม่ละเมิดสิทธิ์หรือทรัพย์สินทางปัญญาของผู้อื่น ค. การไม่ขัดต่อหลักศาสนา ศีลธรรม จารีตประเพณี ง. ถูกทุกข้อ 8.เทคโนโลยีในชีวิตประจำ วัน ถูกคิดค้นขึ้นมาด้วยสาเหตุหลายประการ ยกเว้นข้อใด ก. ต้องการเพิ่มประสิทธิภาพในการสื่อสารและโทรคมนาคม ข. ต้องการความสะดวกสบายในการใช้ชีวิตประจำ วัน ค. ต้องการเพิ่มความปลอดภัยในการใช้ชีวิต ง. ต้องการใช้ชีวิตตามความต้องการของตนเอง 10.ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับ “การแก้ปัญหา” ก. การเปลี่ยนสถานการณ์ให้เป็นไปตามความต้องการของผู้ใช้ ข. การเปลี่ยนสถานการณ์ให้เป็นไปตามความเหมาะสมของสังคม ค. การเปลี่ยนสถานการณ์ให้เป็นไปตามความต้องการของผู้แก้ปัญหา ง. ถูกทุกข้อ 6.คำ ถามในข้อใดตรงกับ When ในเทคนิค 5W1H ก. ปัญหาหรือความต้องการนี้เกิดขึ้นเมื่อใด ข. ปัญหาหรือความต้องการคืออะไร ค. ปัญหาหรือความต้องการมีลักษณะอย่างไร ง. ทำ ไมจึงเกิดปัญหาหรือความต้องการ
เฉลยแบบทดสอบ ก่อนเรีย รี น – หลังเรีย รี น เรื่อ รื่ ง การระบุปัญ ปั หา
CONTECT ME 083-0959562 [email protected]