ใบความรู้

ใบความรู้
ช่อื เรื่อง ล้อและยาง

ลอ้ และยางรถจกั รยานยนต์
ล้อและยางรถ ทำหน้าที่ในการรองรับน้ำหนักของตัวรถและผู้ขับขี่ การเคลื่อนที่ของรถและความ

มั่นคงในการยึดเกาะถนนของรถจักรยานยนต์ ดังนั้นล้อรถกับยางรถจะต้องแข็งแรงและมีน้ำหนักเบา ทนต่อ
แรงกระแทก แรงส่ันสะเทอื นจากพื้นผิวถนน ขณะท่รี ถเคลือ่ นที่ แรงทเ่ี กดิ จากการเบรก และแรงในแนวระนาบ
ในขณะเล้ยี ว

ชนิดของวงล้อ
วงลอ้ มหี ลายชนดิ ซึง่ แตกต่างกนั ไปท้ังในดา้ นโครงสร้างและวสั ดุท่ีใช้ทำ หรือกรรมวิธีการผลิต แรกเร่ิม

รถจักรยานยนตโ์ ดยท่ัวไปจะใช้ลอ้ ชนดิ ซลี่ วดซ่ึงเบาและมีความแข็งแรงสูง แตเ่ ม่อื ไม่นานมานี้ได้มีการคิดค้นล้อ
ชนดิ หลอ่ ข้นึ รปู และลอ้ ชนดิ ปัม๊ ข้ึนรปู ซงึ่ เป็นทน่ี ยิ มใช้ในรถจักรยานยนตห์ ลายๆ รนุ่ แบง่ ได้ดงั น้ี

1. วงล้อซี่ลวด (Wire Spoke Wheel) วงล้อชนิดนี้ทำด้วยแผ่นเหล็กหรอื อลมู ิเนียมผสม โดยการรีดให้
เป็นวงและใช้ซี่ลวดยึดระหว่างวงล้อกับดุมล้อ ซึ่งมีข้อดีคือสามารถดูดซับอาการสั่นสะเทือนได้ดี รับน้ำหนัก
ไดม้ าก นยิ มใชใ้ นรถจกั รยานยนต์ทว่ั ไป

2. วงล้อปั๊มขึ้นรูป (Pressed Wheel) วงล้อชนิดนี้ตัววงล้อและดุมล้อจะถูกปั๊มขึ้นรูปยึดติดกันแทนซ่ี
ลวด โดยใช้โบลท์และนัทหรือการเชื่อมวงล้อ เป็นล้อที่มีโครงสร้างแบบธรรมดา นิยมใช้ในรถจักรยานยนต์ที่มี
ขนาดล้อเลก็ ๆ

3. วงล้อหล่อขึ้นรูป (Cast Wheel) หรือล้อแม็ก ล้อชนิดนี้มีขอบล้อและซี่ล้อที่หล่อขึ้นเป็นวัสดุช้ิน
เดียวกัน ล้อแม็กมีความสมดุลทั้งความแข็งแรงและความทนทาน จึงไม่ต้องทำการปรับตั้งความสั่นสะเทือน
เหมอื นกับล้อซีล่ วด และเปน็ ลอ้ ทน่ี ยิ มใช้กับรถจกั รยานยนตข์ นาดใหญ่ แบบสปอรต์ และขนาดเลก็ บางร่นุ

วงล้อซีล่ วด วงลอ้ ปมั๊ ข้นึ รูป วงลอ้ หลอ่ ขึ้นรูป
สือ่ เร่อื งชนิดของล้อ

สว่ นประกอบของวงล้อ
สว่ นประกอบของวงลอ้ จะขนึ้ อยกู่ ับชนดิ ของวงล้อ ชนิดของดุมล้อ วงล้อแบบซี่ลวด ดงั นี้
1. ซี่ลวด (Spoke) ทำหน้าที่เป็นโครงในการรับแรงและเป็นตัวยึดระหว่างวงล้อกับดุมล้อ ซี่ลวดที่ใช้

ส่วนหัวจะมีลักษณะหักโค้ง ซึ่งจะแตกต่างกันออกไปแล้วแต่ลักษณะการใช้งานของวงล้อแต่ละชนิด วงล้อ
จำเป็นตอ้ งรับแรงกระแทกมากขณะขบั ข่ี สว่ นหัวของซีล่ วดจะถูกออกแบบมาให้มีการหักโค้งเพียงเล็กน้อยเพ่ือ
เพ่มิ ความแข็งแรงและป้องกนั ซี่ลวดหักขณะรับแรงกระแทก โดยทั่วไปวงล้อ 1 วง จะประกอบด้วยซ่ีลวด 36 ซี่
และมีลักษณะมุมหักโค้งอยู่ 2 ลักษณะ คือ หักโคง้ เป็นมมุ 45 และ 90 องศา อยา่ งละ 18 เสน้

2. นิปเปิล (Nipple) หรือนัทขันซี่ลวด ที่ใช้กันจะต้องมีขนาดของเกลียวเท่ากับความโตเกลียวของซี่
ลวด และขนาดความโตภายนอกของนปิ เปิลจะตอ้ งมขี นาดเล็กกวา่ รทู ่ีวงล้อเล็กน้อย

3. ดุมล้อ (Hub Wheel) ทำหน้าที่เป็นตัวยึดซี่ลวด ซึ่งจะมีขนาดที่แตกต่างกันไปแล้วแต่ลักษณะของ
การออกแบบ เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพการใช้งานรวมทั้งประสิทธิภาพในการออกแบบ โดยคำนึงถึงความ
แขง็ แรงในการจับยึดจานเบรกเข้ากับดุมลอ้

4. วงล้อ (Wheel Cycle) วงล้อของจักรยานยนตจ์ ะมีด้วยกนั หลายขนาด การบอกขนาดของวงล้อจะ
ป๊ัมเปน็ ตวั เลข ที่บริเวณดา้ นขา้ งขอบล้อ เช่น 1.60 x 17 มหี น่วยเปน็ นิ้ว

17 หมายถงึ ขนาดเสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลางของวงลอ้
1.60 หมายถึง ความกวา้ งของขอบวงลอ้
บริเวณกึ่งกลางของวงล้อจะเจาะรูไว้ประมาณ 37 – 39 รู จำนวน 36 รู ใช้สำหรับร้อยซีล่ วด ส่วนอกี
2 – 3 รู ใช้สำหรบั ใสจ่ ุ๊บยางในและชดุ ลอ็ กขอบยางนอก

นปิ เปลิ วงล้อ
ดมุ ล้อ ซี่ลวด
สื่อเรื่องโครงสรา้ งล้อ

ยาง (Tire)
การเคลือ่ นทีแ่ ละการเบรกของรถจักรยานยนต์ ต้องอาศยั ความฝดื ระหวา่ งยางกบั ผิวถนน ยางจะมี

พน้ื ทส่ี ัมผัสกบั ถนน รับน้ำหนักของรถและผ้ขู บั ข่ี ท้ังยงั มหี นา้ ทส่ี ่งแรงขบั แรงเบรกและดดู ซบั การสัน่ สะเทอื น
การระบุขนาดยาง (Tire size Displays)

ขนาดยางและประสิทธิภาพจะถูกระบุไว้ตรงแก้มยาง ซึ่งในปัจจุบันมีการอ่านค่าตัวเลขบนยางอยู่ 2
แบบ คอื การระบเุ ป็นมาตรฐานอังกฤษ (น้ิว) และการระบุเปน็ มาตรฐานเมตริก (มลิ ลิเมตร)

2.50 – 17 M/C 43P

2.50 : ความกว้างของหน้ายาง 2.50 นิว้
17 : เส้นผา่ นศูนยก์ ลางกระทะลอ้

M/C : ยางนอกทอี่ อกแบบเพ่อื รถมอเตอร์ไซต์
43 : นำ้ หนักสงู สดุ ทีร่ องรับได้ สามารถรองรบั น้ำหนกั ได้ที่ 155 กโิ ลกรมั
P : ความเร็วสงู สุดทยี่ างรับได้ สามารถรบั ความเรว็ สูงสุดได้ที่ 150 กิโลเมตร/ชว่ั โมง

80/90 – 17 M/C 50P

80 : ความกวา้ งของหน้ายาง 80 มิลลเิ มตร
90 : ความสูงของแก้มยาง วัดเปอร์เซนต์จากความกวา้ งหน้ายาง
17 : เสน้ ผ่านศูนย์กลางกระทะล้อ
M/C : ยางนอกท่ีออกแบบเพอื่ รถมอเตอร์ไซต์
50 : นำ้ หนักสูงสดุ ทร่ี องรับได้ สามารถรองรบั นำ้ หนกั ได้ที่ 190 กิโลกรมั
P : ความเร็วสงู สดุ ทย่ี างรบั ได้ สามารถรับความเร็วสงู สุดได้ที่ 150 กิโลเมตร/ชว่ั โมง

สื่อเรื่องการอา่ นค่ายาง