ใบความรู้-แบบฝึกหัด ม.3

ใบความร/ู้ แบบฝึกหดั

วชิ าสุขศกึ ษา

กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศกึ ษาและพลศึกษา

ช้ันมธั ยมศกึ ษาปีที่ 3

นายชาฟอี ี กะมงิ
ครผู สู้ อน

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วยั และการเปล่ยี นแปลง
เรื่องท่ี 1 การเปลีย่ นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

บตั รภาพ



ภาพเดก็ วยั ทารก ภาพเดก็ วยั ทารก
ภาพเดก็ วยั ก่อนเรยี น ภาพเดก็ วยั ก่อนเรียน

ภาพเดก็ วยั เรยี น ภาพเดก็ วยั เรยี น

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วยั และการเปลีย่ นแปลง 
เรื่องที่ 1 การเปลีย่ นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั
ภาพเดก็ วยั รนุ่
ภาพเดก็ วยั ร่นุ ภาพวยั ผใู้ หญ่
ภาพวยั สงู อายุ
ภาพวยั ผใู้ หญ่

ภาพวยั สูงอายุ

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วัยและการเปลี่ยนแปลง
เรื่องที่ 1 การเปล่ยี นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

ใบงานที่

1.1 วยั และการเปล่ียนแปลง

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมทก่ี ำหนด
1. กำรเปลย่ี นแปลงทำงดำ้ นร่ำงกำยของวยั ทำรกมลี กั ษณะอยำ่ งไร

2. กำรยดึ ตนเองเป็นศูนยก์ ลำงจะเกดิ ขน้ึ ในวยั ใด และมลี กั ษณะทเ่ี ด่นชดั อย่ำงไร

3. กำรเปลย่ี นแปลงทำงดำ้ นรำ่ งกำยของวยั รนุ่ มลี กั ษณะอย่ำงไร

4. วยั วกิ ฤตเกดิ ขน้ึ ในวยั ใด และมสี ำเหตุอย่ำงไร

5. กำรยอ้ นคดิ ถงึ ควำมหลงั ของวยั สงู อำยุ มคี ุณและโทษอย่ำงไร

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วยั และการเปลยี่ นแปลง
เรื่องท่ี 1 การเปลีย่ นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

ใบงานที่

1.2 การเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นเขยี นแผนผงั ควำมคดิ แสดงกำรเปลย่ี นแปลงในดำ้ นตำ่ งๆ ของแต่ละวยั
(ตำมทจ่ี บั สลำกได)้

การเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ
ของวยั ............................................

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วยั และการเปลยี่ นแปลง
เรื่องที่ 1 การเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

กรณีศกึ ษา

เอริ ์น เป็นนักเรยี นชนั้ มธั ยมศกึ ษำปีท่ี 3 ท่มี ผี ลกำรเรยี นอยู่ในเกณฑ์ดี เอิร์นเป็นคนชอบทำกจิ กรรม
ตำ่ งๆ ของโรงเรยี น แต่กส็ ำมำรถแบ่งเวลำไดอ้ ยำ่ งเหมำะสมจงึ ไม่ส่งผลกระทบต่อกำรเรยี น

เย็นวนั หน่ึงเอิร์นไปซ้ือของให้คุณแม่ท่ีห้ำงสรรพสนิ ค้ำ บังเอิญได้พบกับแนนเพ่ือนสนิ ทท่ีโรงเรียน
แนนชวนเอิร์นซ้ือกำงเกงยนี ขำสนั้ ท่กี ำลงั เป็นท่นี ิยมในหมู่วยั รุ่น เอิร์นจงึ ตดั สนิ ใจซ้อื ทนั ทีโดยใช้เงนิ เก็บสะสม
จำกคำ่ ขนมของตนเอง

เม่อื กลบั มำถึงบ้ำนเอิร์นก็รบี ใส่กำงเกงยนี ขำสนั้ ท่ซี ้อื มำใหม่อวดคุณพ่อคุณแม่ คุณพ่อคุณแม่ของเอิร์น
ตกใจมำก และตำหนเิ อริ ์นทซ่ี ้อื กำงเกงขำสนั้ เพรำะโป๊ มำก ไม่เหมำะสมกบั วยั และหำ้ มไมใ่ หเ้ อริ ์นใส่กำงเกงยนี ตวั น้ี
อกี เป็นอนั ขำด เอริ น์ อำ้ งเหตุผลกบั คณุ พอ่ คณุ แมว่ ำ่ กำงเกงยนี ขำสนั้ ทเ่ี ธอซ้อื มำนนั้ กำลงั เป็นทน่ี ิยมในหมวู่ ยั รุ่น และ
เพ่อื นๆ ในกลุ่มของเธอกใ็ ส่กนั ทุกคน อกี อย่ำงเอิร์นกไ็ ม่ได้ทำอะไรเสยี หำย เป็นลูกท่ดี ขี องคุณพ่อคุณแม่มำตลอด
ซ้ำเธอยงั เกบ็ ค่ำขนมไวซ้ ้อื กำงเกงยนี ตวั น้ี และของอ่นื ๆ ทเ่ี ธออยำกไดเ้ องโดยไม่ได้ขอคุณพ่อคุณแม่ เอริ น์ เสยี ใจ
มำกและคดิ ว่ำ คุณพ่อคณุ แม่ไม่เขำ้ ใจเธอ

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปล่ียนแปลง
เรื่องท่ี 1 การเปล่ียนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

ใบงานที่

2.1 วยั ร่นุ วยั เรา

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมตอ่ ไปน้ี
1. กำรจดั กจิ กรรมใหก้ บั วยั รุ่น ควรคำนึงถงึ สง่ิ ใดบำ้ ง และกำรจดั กจิ กรรมมปี ระโยชน์อยำ่ งไร

2. กำรสรำ้ งขอบเขตหรอื กตกิ ำกบั วยั รุ่น ควรมลี กั ษณะอย่ำงไร

3. วยั รนุ่ สำมำรถแสดงควำมรบั ผดิ ชอบต่อชมุ ชนไดอ้ ย่ำงไรบำ้ ง

4. สงั คมเสมอื นจรงิ มอี ทิ ธพิ ลตอ่ วยั ร่นุ อย่ำงไร

5. สงิ่ ใดทเ่ี ป็นควำมคำดหวงั ทำงสงั คมทม่ี ตี ่อวยั ร่นุ

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วัยและการเปล่ียนแปลง
เร่ืองที่ 1 การเปลย่ี นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

ตวั อย่างข่าว

วยั รนุ่ เริงรกั จนท้อง คลอดเสรจ็ แลว้ นามาทิ้ง
วยั รุ่นเรงิ รกั จนทอ้ ง คลอดเสรจ็ เลอื ดยงั เกรอะกรงั ก็เอำลูกไปท้งิ ทศ่ี ำลำรมิ ทำง ดที ่มี ผี ู้พบเห็น ลำปำงสลด
แม่วยั รุ่นรกั สนุกจนตัง้ ท้อง คลอดลูกไม่มีปัญญำเล้ยี ง จบั ใส่กระเป๋ ำเอำไปท้ิงไว้ในศำลำท่ีพักริมทำง คนขำย
กว๋ ยเตยี๋ วไปพบ แจง้ ตำรวจเขำ้ ชว่ ยเหลอื
ร.ต.อ.ไกรสร ชยั อนิ ทร์ พนักงำนสอบสวน สภ.เมอื งลำปำง รบั แจง้ เม่อื วนั ท่ี 30 มถิ ุนำยนน้ีว่ำ มผี พู้ บทำรก
แรกเกิดถูกนำไปท้ิงไว้ในศำลำท่ีพักริมทำงตรงข้ำมหมู่บ้ำนลำปำงคูณ ถนนวชิรำวุธดำเนิน ตำบลพระบำท
อำเภอเมอื งลำปำง จงึ ไปตรวจสอบพบเป็นทำรกเพศหญงิ มผี ำ้ ขนหนูสชี มพหู อ่ ตวั ไว้ตำมลำตวั ยงั เปรอะเป้ือนดว้ ย
เลอื ด และบรเิ วณสำยสะดอื ยงั มเี ลือดไหลอยู่ตลอด คำดว่ำเพ่งิ คลอดไดไ้ ม่ถึง 2 ชวั่ โมง เบ้อื งต้นพบว่ำ ทำรกมี
ร่ำงกำยแขง็ แรงสมบูรณ์ดี เจ้ำหน้ำท่กี ู้ชีพโรงพยำบำลลำปำงจงึ รบี ทำควำมสะอำดทำรก เปล่ยี นผำ้ อ้อมใหใ้ หม่
กอ่ นทจ่ี ะนำตวั ไปดแู ลทโ่ี รงพยำบำลลำปำง
นำยวฒุ นิ ันท์ อำยุสี อำยุ 54 ปี ผพู้ บทำรกเป็นคนแรก เปิดเผยว่ำ เปิดรำ้ นก๋วยเตยี๋ วลุงหนวดอยหู่ น้ำหม่บู ำ้ น
ลำปำงคณู ไดอ้ อกมำตงั้ รำ้ นตงั้ แต่เชำ้ มดื ขณะจดั รำ้ นอยสู่ งั เกตเหน็ ชำยและหญงิ วยั รุน่ สองคนซอ้ นรถจกั รยำนยนต์
มำจอดทศ่ี ำลำทพ่ี กั รมิ ทำง จำกนัน้ ผหู้ ญงิ ไดล้ งจำกรถและนำสงิ่ ของบำงอย่ำงไปวำงท้งิ ไวใ้ นศำลำทพ่ี กั ผโู้ ดยสำร
แล้วรบี วง่ิ ซอ้ นทำ้ ยรถตรงเขำ้ ไปในตัวเมอื งทนั ที ตนสงสยั ในกำรกระทำของวยั ร่นุ ทงั้ สองคน จงึ เดนิ ขำ้ มถนนไปท่ี
ศำลำทพ่ี กั รมิ ทำงดงั กล่ำว กพ็ บกระเป๋ ำเสอ้ื ผำ้ สแี ดงวำงอยบู่ นทน่ี งั่ เม่อื เดนิ เขำ้ ไปดใู กลๆ้ จงึ เหน็ ทำรกนอนหลบั อยู่
ในกระเป๋ ำ โดยมผี ้ำขนหนูสชี มพูและผ้ำอ้อมเป้ือนเลอื ดห่อหุ้มตวั เบ้อื งต้นเจำ้ หน้ ำท่คี ำดว่ำอำจจะเป็นนักเรยี น
นักศกึ ษำวยั รุ่นมเี พศสมั พนั ธใ์ นวยั เรยี นจนตงั้ ทอ้ งแลว้ คลอดลกู เอง แตไ่ มพ่ รอ้ มจะเลย้ี งดจู งึ นำทำรกมำทง้ิ ไว้

ท่ีมา : http//www.ryt9.com/s/tpd/1182421

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปลยี่ นแปลง
เร่ืองที่ 1 การเปลย่ี นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

พบเดก็ วยั รุ่น 10-14 ปีทอ้ งไม่พรอ้ มคลนิ กิ เพ่อื นวยั ร่นุ ขอนแกน่ เผย พบเดก็ วยั รุ่นอำยุ 10-14 ปี กว่ำ 500 รำย
มเี พศสมั พนั ธก์ ่อนวยั อนั ควร ตงั้ ทอ้ งโดยไมพ่ รอ้ ม เพรำะขำดควำมรดู้ ำ้ นเพศศกึ ษำ ระบุเร่งประชมุ หำแนวทำงแกไ้ ข

วนั ท่ี 28 กรกฎำคม พ.ศ. 2554 นำยแพทยเ์ รอื งกติ ติ ์ ศริ กิ ำญจนกลุ นำยแพทยผ์ เู้ ชย่ี วชำญคลนิ กิ เพอ่ื นวยั รุน่
โรงพยำบำลสง่ เสรมิ สขุ ภำพศนู ยอ์ นำมยั ท่ี 6 เปิดเผยในทป่ี ระชมุ เร่อื ง “พฒั นำระบบส่งต่อเพ่อื ใหค้ วำมชว่ ยเหลอื วยั รนุ่
ทป่ี ระสบปัญหำทอ้ งไม่พรอ้ ม” ทก่ี รมพฒั นำสงั คมและสวสั ดกิ ำรรว่ มกบั แผนงำนส่งเสรมิ สขุ ภำวะทำงเพศ (สสส.) จดั ขน้ึ
ทห่ี อ้ งหน้ำเมอื ง รร.เจรญิ ธำนี ปรน้ิ เซส จ.ขอนแก่น วำ่ ขณะน้พี บปัญหำวยั รนุ่ มแี นวโนม้ กำรมเี พศสมั พนั ธก์ อ่ นวยั อนั ควร
มอี ำยุน้อยลงเร่อื ยๆ

ทงั้ น้ีลำ่ สุดโดยเฉพำะในจงั หวดั ขอนแก่น มเี ดก็ วยั รุ่นอำยุตงั้ แต่ 10-14 ปี เขำ้ มำฝำกครรภแ์ ลว้ จำนวน 13 คน
สว่ นเดก็ อำยตุ งั้ แต่ 10 - 19 ปี พบมกี ำรตงั้ ครรภแ์ ลว้ จำนวน 36 คนตอ่ วนั ซง่ึ มแี นวโน้มเพมิ่ ขน้ึ จำกสถติ ปิ ี 2551-2553
พบเดก็ ตงั้ ครรภก์ อ่ นวยั อนั ควร เฉลย่ี อย่ทู ่ี 16-18 เปอรเ์ ซน็ ต์ แตใ่ นปี 2554 จำกสถติ เิ ดก็ ตงั้ ครรภก์ ่อนวยั อนั ควรมแี นวโน้มท่ี
น่ำเป็นห่วงมำก เพยี ง 6 เดอื น พบว่ำ มเี ดก็ ตงั้ ครรภ์ เพม่ิ ขน้ึ กวำ่ 19.41 เปอรเ์ ซน็ ต์ และขณะน้จี ำกปัญหำทเ่ี กดิ ขน้ึ มเี ดก็ เขำ้
มำปรกึ ษำเร่อื งกำรตงั้ ครรภท์ ค่ี ลนิ กิ เพ่อื นวยั ร่นุ โรงพยำบำลส่งเสรมิ สขุ ภำพศนู ยอ์ นำมยั ท่ี 6 ขอนแกน่ เฉลย่ี แลว้ เดอื นละกว่ำ
500 คน ซง่ึ ถอื ว่ำ เป็นสถติ ทิ น่ี ่ำเป็นห่วงมำก

นำยแพทยเ์ รอื งกติ ติ ์ ระบุว่ำ หน่วยงำนทเ่ี กย่ี วขอ้ งกำลงั หำวธิ ดี ำเดนิ กำรแกไ้ ขปัญหำ เน่อื งจำกหำกไม่มกี ำรควบคมุ
และแกไ้ ขกเ็ กรงว่ำ สถติ กิ ำรตงั้ ครรภข์ องเดก็ จะเพม่ิ สงู ขน้ึ อย่ำงตอ่ เน่อื งอกี นำยแพทยเ์ รอื งกติ ติ ์กล่ำวดว้ ยวำ่ สำเหตุทท่ี ำให้
เดก็ ตงั้ ครรภก์ ่อนวยั อนั ควรเพม่ิ มำกขน้ึ จนน่ำเป็นหว่ ง เน่อื งมำจำกเดก็ ทุกวนั น้เี รมิ่ มเี พศสมั พนั ธต์ งั้ แต่อำยุ 10-14 ปีขน้ึ ไป
ปัญหำทพ่ี บในขณะน้คี อื เดก็ ไมร่ ถู้ งึ ผลกระทบทต่ี ำมมำ เพรำะคำ่ นิยมในปัจจบุ นั ทุกคนตอ้ งกำรมแี ฟน จงึ มองถงึ เร่อื ง
เพศสมั พนั ธเ์ ป็นเร่อื งธรรมดำ แนวทำงแกไ้ ขส่วนหน่งึ คอื สถำนศกึ ษำขณะน้ี พบว่ำมกี ำรสอนเรอ่ื งเพศศกึ ษำน้อยลง ใน
จงั หวดั ขอนแก่นมกี ำรสอนเรอ่ื งเพศศกึ ษำเพยี ง 11 เปอรเ์ ซน็ ต์ จำกโรงเรยี น 1,002 แหง่ มกี ำรสอนเรอ่ื งเพศศกึ ษำทม่ี ใี น
หลกั สตู รกำรเรยี นกำรสอนเพยี ง 100 แห่ง ซง่ึ ยงั น้อยมำก

นำยแพทยเ์ รอื งกติ ติ ์ กล่ำววำ่ กำรจดั ประชมุ หำรอื กำรพฒั นำระบบสง่ ต่อ เพอ่ื ใหค้ วำมช่วยเหลอื วยั ร่นุ ทป่ี ระสบ
ปัญหำทอ้ งไมพ่ รอ้ มในครงั้ น้ี เพอ่ื เป็นกำรแลกเปลย่ี นเรยี นรปู้ ระสบกำรณ์ และบทเรยี นของกำรดำเนนิ งำนทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั เดก็
วยั รนุ่ และผหู้ ญงิ ทป่ี ระสบปัญหำเร่อื งตงั้ ครรภไ์ ม่พรอ้ ม พรอ้ มกบั เป็นกำรสำรวจสถำนกำรณ์ปัญหำกำรตงั้ ครรภไ์ มพ่ รอ้ มใน
พน้ื ทอ่ี ยำ่ งครบวงจร ทงั้ น้ีเพอ่ื หำแนวทำงแกไ้ ขรว่ มกนั โดยมผี เู้ ขำ้ ร่วมประชมุ ทงั้ เครอื ขำ่ ยภำครฐั องคก์ รพฒั นำภำคเอกชน
ทม่ี สี ่วนร่วมชว่ ยสนบั สนุนกำรป้องกนั ชว่ ยเหลอื ผหู้ ญงิ ตงั้ ครรภไ์ มพ่ รอ้ ม เขำ้ รว่ มจำนวนกว่ำ 70 คน

ท่ีมา : http// www.komchadluek.net/.../พบเดก็ วยั รุน่ 10-14ปีทอ้ งไมพ่ รอ้ ม

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วัยและการเปลย่ี นแปลง
เร่ืองท่ี 1 การเปล่ียนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

ใบงานท่ี

3.1 อนามยั เจริญพนั ธ์ุ

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมต่อไปน้ี
1. อนำมยั เจรญิ พนั ธุ์ หมำยถงึ อะไร

2. กำรวำงแผนครอบครวั มคี วำมสำคญั อย่ำงไร

3. กำรตรวจสุขภำพและขอคำปรกึ ษำกอ่ นแต่งงำน หรอื ก่อนมบี ุตรมคี วำมสำคญั อย่ำงไร

4. ถำ้ ตอ้ งกำรมบี ตุ รตำมหลกั กำรของกำรวำงแผนครอบครวั จะตอ้ งพจิ ำรณำถงึ ปัจจยั ใดบำ้ ง

5. กำรปฏบิ ตั ติ นตำมหลกั กำรอนำมยั แมแ่ ละเดก็ มหี ลกั ในกำรปฏบิ ตั อิ ย่ำงไร

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปลีย่ นแปลง
เรื่องท่ี 1 การเปลย่ี นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

ใบงานท่ี

3.2 ปัจจยั ท่ีมีผลกระทบต่อการตงั้ ครรภ์

ตอนท่ี 1
คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมตอ่ ไปน้ี

1. สำเหตทุ ท่ี ำใหท้ ำรกเกดิ ควำมพกิ ำรตงั้ แต่อยใู่ นครรภ์ มอี ะไรบำ้ ง

2. กำรตงั้ ครรภโ์ ดยทไ่ี มม่ คี วำมพรอ้ ม จะเกดิ ผลเสยี ต่อมำรดำและเดก็ ในครรภอ์ ย่ำงไร

3. โรคเบำหวำนทเ่ี กดิ จำกกำรตงั้ ครรภส์ ง่ ผลกระทบต่อสุขภำพของมำรดำและทำรกในครรภอ์ ย่ำงไร

4. สภำพแวดลอ้ มมผี ลตอ่ ทำรกในครรภห์ รอื ไม่ อย่ำงไร

5. มำรดำทอ่ี ย่ใู นระยะตงั้ ครรภ์ ควรปฏบิ ตั ติ นอย่ำงไร เพอ่ื ใหม้ สี ุขภำพร่ำงกำยทส่ี มบรู ณ์ทงั้ ตนเองและ
ทำรกในครรภ์

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วยั และการเปลีย่ นแปลง
เรื่องท่ี 1 การเปลีย่ นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

ตอนท่ี 2
คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นเขยี นแผนผงั ควำมคดิ สรุปปัจจยั ทม่ี ผี ลกระทบต่อกำรตงั้ ครรภ์

ปัจจยั ท่ีมีผลกระทบต่อ
การตงั้ ครรภ์

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วยั และการเปล่ียนแปลง
เร่ืองท่ี 1 การเปล่ียนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

สรา้ งสขุ ในบา้ น
มผี กู้ ลำ่ ววำ่ “บำ้ นคอื วมิ ำนของเรำ” แต่ถำ้ บรรยำกำศในบำ้ นไมม่ คี วำมสุข วมิ ำนบนดนิ ของเรำกอ็ ำจจะพงั ทลำย
ลงไดง้ ำ่ ยๆ ดงั นนั้ สมำชกิ ในบำ้ นจงึ ควรช่วยกนั สรำ้ งสุขในบำ้ น ซง่ึ แนวทำงกำรสรำ้ งสุขในบำ้ นแนวทำงหน่งึ คอื กำรพดู
เพอ่ื สรำ้ งสขุ ระหวำ่ งคนในครอบครวั
กำรพดู จำกนั ระหว่ำงสมำชกิ ในบำ้ นถอื เป็นสงิ่ สำคญั หลำยครงั้ ทค่ี นในบำ้ นขดั ใจกนั หรอื มเี รอ่ื งทะเลำะเบำะแวง้
กนั เพยี งเพรำะใชภ้ ำษำทอ่ี กี ฝ่ำยยอมรบั ไม่ได้ จงึ อำจกลำยเป็นกำรพดู ชวนทะเลำะไป ซง่ึ เทคนคิ กำรพดู ทำงบวกเพอ่ื สรำ้ ง
สุขในบำ้ นพอจะรวบรวมแจกแจงได้ ดงั น้ี
1. พดู กนั ดว้ ยถอ้ ยคำสุภำพ เสยี งนุ่มนวลทกุ คนยอ่ มไมอ่ ยำกฟังคำพดู แบบประชดประชนั กลำ่ วหำ หรอื พดู ดว้ ย
น้ำเสยี งหว้ นๆ ซง่ึ มกั จะทำใหม้ อี ำรมณ์หงดุ หงดิ ดงั นัน้ เรำควรพดู ดว้ ยถอ้ ยคำและน้ำเสยี งทน่ี ุ่มนวล เพอ่ื กำรมสี มั พนั ธภำพ
ทด่ี ตี อ่ กนั ภำยในครอบครวั
2. อย่ำลมื พดู คำวำ่ “ขอบคณุ ” “ขอโทษ” และ “ไมเ่ ป็นไร” กบั คนในบ้ำน อยำ่ คดิ วำ่ เป็นคนกนั เองแลว้ ไม่จำเป็นตอ้ ง
พดู คำเหล่ำน้ี
3. มกี ำรพดู ทกั ทำย หยอกลอ้ กนั บำ้ ง จะช่วยใหส้ มำชกิ ในบำ้ นรสู้ กึ ผอ่ นคลำยและเป็นกนั เอง รวมทงั้ ควรรจู้ กั พดู
ใหก้ ำลงั ใจกนั พดู เพ่อื แสดงควำมหว่ งใยและเออ้ื อำทรกนั
4. รจู้ กั พดู อยำ่ งมอี ำรมณ์ขนั จะช่วยใหส้ มำชกิ รสู้ กึ ผ่อนคลำยจำกควำมเครยี ดต่ำงๆ ได้ เช่น สำมี ถอดรองเท้ำ
สะเปะสะปะไม่เป็นท่ี ภรรยำกอ็ ำจจะพดู ว่ำ “รองเทำ้ ของพอ่ ออกมำเดนิ เล่นขำ้ งนอกแน่ะ แมก่ ลวั ว่ำจะหำทำงกลบั บำ้ น
ไมเ่ จอ” ซง่ึ นอกจำกจะเป็นกำรสรำ้ งอำรมณ์ขนั ใหเ้ กดิ ควำมรสู้ กึ ผ่อนคลำยแลว้ ยงั ก่อใหเ้ กดิ ควำมเกรงอก เกรงใจซง่ึ กนั
และกนั ในทำงออ้ มอกี ดว้ ย
5. พดู อย่ำงจรงิ ใจ นบั เป็นสง่ิ สำคญั ทเ่ี ป็นองคป์ ระกอบอยใู่ นกำรพดู ทุกๆ แบบ ซง่ึ ผฟู้ ังจะสำมำรถรบั รไู้ ดว้ ่ำผพู้ ดู
มคี วำมจรงิ ใจในกำรพดู หรอื ไม่ หำกผพู้ ดู พดู อย่ำงจรงิ ใจ ผฟู้ ังกจ็ ะยอมรบั ฟังอยำ่ งเปิดใจเชน่ กนั ซง่ึ หลกั ในกำรพดู อยำ่ ง
จรงิ ใจนนั้ สำมำรถแสดงออกไดง้ ำ่ ยๆ คอื ขณะพดู ควรมองหน้ำและสบตำกบั ผทู้ เ่ี รำกำลงั จะพดู ดว้ ย เพอ่ื ใหผ้ ฟู้ ังเกดิ
ควำมรสู้ กึ ทร่ี บั รไู้ ดถ้ งึ ควำมจรงิ ใจของเรำ

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วยั และการเปลย่ี นแปลง
เร่ืองท่ี 1 การเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

ใบงานท่ี

4.1 ความขดั แยง้ ในครอบครวั

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นดภู ำพ แลว้ บนั ทกึ ขอ้ มลู ตำมประเดน็ ทก่ี ำหนด

1. 2.

• รปู แบบของควำมขดั แยง้ ทเ่ี กดิ ขน้ึ • รปู แบบของควำมขดั แยง้ ทเ่ี กดิ ขน้ึ
• พฤตกิ รรมทก่ี อ่ ใหเ้ กดิ ควำมขดั แยง้ คอื • พฤตกิ รรมทก่ี อ่ ใหเ้ กดิ ควำมขดั แยง้ คอื

• แนวทำงกำรป้องกนั และแกไ้ ขควำมขดั แยง้ มดี งั น้ี • แนวทำงกำรป้องกนั และแกไ้ ขควำมขดั แยง้ มดี งั น้ี

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปล่ยี นแปลง
เร่ืองท่ี 1 การเปล่ียนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

เอกสารประกอบการสอน

หนั หน้าพดู จากนั วาระสาคญั วนั ครอบครวั
ประเทศไทยไดก้ ำหนดใหว้ นั ท่ี 14 เมษำยน ของทกุ ปีเป็นวนั ครอบครวั แห่งชำติ เน่อื งจำกวนั ท่ี 13 เมษำยน
เป็นวนั สงกรำนตต์ ำมประเพณไี ทย ซง่ึ ในระยะเวลำดงั กลำ่ ว ประชำชนส่วนใหญจ่ ะเดนิ ทำงกลบั ไปสคู่ รอบครวั เพ่อื รว่ ม
รดน้ำดำหวั ญำตผิ ใู้ หญ่ โดยถอื เป็นวฒั นธรรมอนั ดงี ำมทถ่ี อื ปฏบิ ตั กิ นั มำชำ้ นำน
แต่ทวำ่ ยงั มบี ำงครอบครวั ทห่ี ลงลมื ไปวำ่ เทศกำลปีใหมไ่ ทยมปี ระเพณรี ดน้ำดำหวั ญำตผิ ใู้ หญท่ ส่ี บื ทอดกนั มำ
ชำ้ นำน มงุ่ แตจ่ ะหำสถำนทเ่ี ลน่ ประแป้ง สำดน้ำ โดยไมท่ นั ไดน้ กึ ถงึ ว่ำทบ่ี ำ้ นยงั คงมพี อ่ แมห่ รอื ป่ยู ่ำตำยำยทร่ี ่ำงกำยไม่
เออ้ื อำนวยใหอ้ อกไปเลน่ สนุกสนำนรออย่ทู บ่ี ำ้ น และอำจจะไม่ทรำบดว้ ยซำ้ วำ่ วนั ท่ี 13 เมษำยน ของทุกปีถกู กำหนด
ใหเ้ ป็น “วนั ผสู้ งู อำยุ” เชน่ เดยี วกบั วนั ท่ี 14 เมษำยน ทถ่ี กู กำหนดใหเ้ ป็น “วนั ครอบครวั ”
กำรกำหนดวนั ดงั กลำ่ วถอื เป็นกำรเตอื นสตใิ หท้ กุ คนตระหนักถงึ ควำมสำคญั ของครอบครวั และผสู้ งู อำยุซง่ึ ไมใ่ ช่
เร่อื งยำกเยน็ และเรำควรทำเป็นประจำ ทงั้ นห้ี ลำยครอบครวั อำจจะทำเป็นประจำอย่แู ลว้ แตบ่ ำงครอบครวั กอ็ ำจจะคดิ ถงึ
น้อยลงไปบำ้ ง ดงั นนั้ เรำจงึ ควรตอ้ งเอำใจใสใ่ หก้ ำรเหลยี วแลอยำ่ งสม่ำเสมอ โดยวธิ กี ำรดแู ลเอำใจใสแ่ ละกำรแสดงออกตอ่
คนในครอบครวั และผสู้ งู อำยุทง่ี ำ่ ยทส่ี ุด คอื กำรพดู คยุ ไต่ถำม โดยเฉพำะสงิ่ ทผ่ี สู้ งู อำยุตอ้ งกำรมำกทส่ี ดุ คอื กำรท่ี
ลกู หลำนพดู คยุ ดว้ ย เชน่ ชวนคยุ ถงึ สขุ ภำพของท่ำน ใหเ้ ล่ำเรอ่ื งในอดตี ขอคำแนะนำจำกท่ำนในบำงเรอ่ื งเพ่อื ใหท้ ่ำนไดม้ ี
เรอ่ื งพดู คยุ และเหน็ คณุ ค่ำของตวั เอง เป็นตน้ กำรรบั ฟังเร่อื งทท่ี ำ่ นพดู ดว้ ยควำมใสใ่ จจะทำใหท้ ่ำนมคี วำมสขุ ถอื เป็นกำร
ดแู ลเอำใจใส่อย่ำงสมบูรณ์

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วยั และการเปลย่ี นแปลง
เร่ืองท่ี 1 การเปลย่ี นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

ใบงานที่

4.2 การสร้างสมั พนั ธภาพในครอบครวั

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นเขยี นบนั ทกึ กำรปฏบิ ตั ติ นเพอ่ื สรำ้ งสมั พนั ธภำพทด่ี กี บั สมำชกิ ในครอบครวั ตำมทก่ี ำหนด

การปฏิบตั ิตนต่อสมาชิกในครอบครวั วิธีการปฏิบตั ิตน
1. กำรปฏบิ ตั ติ นต่อพอ่

2. กำรปฏบิ ตั ติ นตอ่ แม่

3. กำรปฏบิ ตั ติ นตอ่ พ่ี

4. กำรปฏบิ ตั ติ นตอ่ น้อง

5. กำรปฏบิ ตั ติ นตอ่ บุคคลอน่ื ๆ

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วัยและการเปลี่ยนแปลง
เร่ืองท่ี 1 การเปลย่ี นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

บตั รภาพ



ภาพแฮมเบอรเ์ กอร์ ภาพผกั ผลไม้
ภาพขา้ วผดั น้าพริกปลาทู ภาพขนมเคก้
ภาพลกู อม
ภาพนมสด

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วัยและการเปลยี่ นแปลง
เรื่องท่ี 1 การเปลยี่ นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

เอกสารประกอบการสอน

ธงโภชนาการ

ชนั้ ท่ี 1
กลมุ่ ขา้ ว-แป้ง ควรรบั ประทำนใน
ปรมิ ำณมำกทส่ี ุด เพรำะเป็นแหลง่ ให้
พลงั งำน

ชนั้ ที่ 2
กลุ่มพชื ผกั และผลไม้ ควรรบั ประทำนใน
ปรมิ ำณรองลงมำเพ่อื ใหไ้ ดว้ ติ ำมนิ แรธ่ ำตุ
และกำกใยอำหำร

ชนั้ ที่ 3
กลมุ่ เนื้อสตั ว์ ไข่ ถวั่ และนม ควรรบั ประทำน
ในปรมิ ำณพอเหมำะ เพ่อื ใหไ้ ดโ้ ปรตนี คุณภำพดี
เหลก็ และแคลเซยี ม

ชนั้ ท่ี 4
กลุ่มน้ามนั น้าตาล เกลอื ควรรบั ประทำน
แตป่ รมิ ำณน้อยเท่ำทจ่ี ำเป็น

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วยั และการเปล่ียนแปลง
เร่ืองที่ 1 การเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

พชื ออรแ์ กนิก

ปัจจบุ นั คนไทยเรมิ่ หนั มำใสใ่ จตอ่ สุขภำพของตนเองกนั มำกขน้ึ หลำยๆ คนหนั มำปรบั เปลย่ี นพฤตกิ รรมกำร
ใชช้ วี ติ ดว้ ยวธิ กี ำรต่ำงๆ ทส่ี ง่ ผลใหร้ ำ่ งกำยมสี ขุ ภำพทแ่ี ขง็ แรง “พชื ออรแ์ กนกิ ” กน็ ับว่ำเป็นอกี ทำงเลอื กหน่งึ ทห่ี ลำยๆ คน
ตำ่ งใหค้ วำมสนใจ

พชื ออรแ์ กนกิ หรอื “พชื อนิ ทรยี ”์ เป็นพชื ปลอดสำรพษิ ทไ่ี ม่ไดป้ ลกู กบั ดนิ แตป่ ลกู ในน้ำ ซง่ึ มสี ำรอำหำรต่ำงๆ
ทจ่ี ำเป็นสำหรบั กำรเจรญิ เตบิ โตของพชื อยู่ ทำใหพ้ ชื ไดร้ บั สำรอำหำรลว้ นๆ สง่ ผลใหเ้ จรญิ เตบิ โตเรว็ กวำ่ ปลกู พชื ดว้ ย
วธิ กี ำรทวั่ ไป และทส่ี ำคญั สำรอำหำรทม่ี คี ุณค่ำซง่ึ อยใู่ นพชื ออรแ์ กนกิ กม็ มี ำกกว่ำกำรเพำะปลกู แบบทวั่ ไป เน่อื งจำกกำร
ดำรงชวี ติ อย่อู ยำ่ งธรรมชำติ ซง่ึ นนั่ กเ็ หมอื นกบั เดก็ ทอ่ี ยตู่ ำ่ งจงั หวดั มกั จะมสี ขุ ภำพแขง็ แรง เพรำะไดร้ บั อำกำศทบ่ี รสิ ุทธิ์
ทนต่อสภำพอำกำศทเ่ี ปลย่ี นแปลงไดด้ ี และมกี ำรทำงำนทท่ี ำใหร้ ำ่ งกำยแขง็ แรงอยเู่ สมอ ในขณะทเ่ี ดก็ ในเขตเมอื งมกั จะ
ออ่ นแอกว่ำ เพรำะตอ้ งเจอกบั มลภำวะสงิ่ แวดลอ้ มทม่ี สี ำรเคมมี ำกกวำ่

อยำ่ งไรกต็ ำม แมว้ ำ่ พชื ออรแ์ กนกิ จะมคี ุณคำ่ และประโยชนม์ ำกกวำ่ พชื ปกตทิ วั่ ไป แตเ่ น่อื งจำกรำคำทค่ี ่อนขำ้ ง
สงู ส่งผลใหผ้ มู้ รี ำยไดน้ ้อยบำงกลุ่มอำจตอ้ งหนั มำรบั ประทำนพชื ผกั ผลไมต้ ำมธรรมชำตเิ ช่นเดมิ ซง่ึ อนั ทจ่ี รงิ แลว้ กำรจะมี
สุขภำพทด่ี นี นั้ ไม่จำเป็นตอ้ งขน้ึ อย่กู บั กำรรบั ประทำนอำหำรเพยี งอย่ำงเดยี ว สงิ่ สำคญั ของกำรมสี ุขภำพดคี อื กำร
รบั ประทำนอำหำรทม่ี ปี ระโยชน์ควบคไู่ ปกบั กำรออกกำลงั กำยอยำ่ งสม่ำเสมอ และดแู ลสขุ ภำพจติ ใหด้ ี เท่ำน้กี ส็ ำมำรถมี
สุขภำพทด่ี ไี ดเ้ ช่นกนั

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วยั และการเปล่ียนแปลง
เร่ืองที่ 1 การเปลีย่ นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

ใบงานท่ี

5.1 หลกั การเลอื กบริโภคอาหาร

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคำถำมทก่ี ำหนด
1. เพรำะเหตใุ ด เรำจงึ ตอ้ งรบั ประทำนอำหำรทม่ี ปี ระโยชน์ต่อรำ่ งกำย

2. กำรรบั ประทำนอำหำรตำมธงโภชนำกำร ใน 1 วนั จะตอ้ งปฏบิ ตั อิ ยำ่ งไร

3. กำรเลอื กบรโิ ภคอำหำรอนิ ทรยี ์ มปี ระโยชน์ตอ่ รำ่ งกำยอยำ่ งไร

4. กำรบรโิ ภคอำหำรอย่ำงฉลำด จะตอ้ งปฏบิ ตั อิ ย่ำงไร

5. เพรำะเหตุใด จงึ ไม่ควรงดอำหำรมอ้ื เชำ้

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วัยและการเปลี่ยนแปลง
เร่ืองท่ี 1 การเปล่ียนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

บตั รภาพ



ภาพนมสด ภาพข้าวต้มก้งุ

ภาพข้าวผดั หมู ภาพขนมปังปิ้ ง

ภาพขนมจีนแกงเขียวหวานไก่ ภาพผดั เปรย้ี วหวาน

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปลีย่ นแปลง
เรื่องที่ 1 การเปลีย่ นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

ใบงานที่

5.2 การกาหนดรายการอาหารที่เหมาะสมกบั วยั

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นแตล่ ะกลุม่ เลอื กกำหนดรำยกำรอำหำรทเ่ี หมำะสมกบั วยั 1 วยั

รายการอาหารที่เหมาะสมกบั วยั พ.ศ.
วนั ท่ี เดอื น

มอื้ อาหาร รายการอาหาร
มอ้ื เชำ้

อำหำรว่ำง

มอ้ื กลำงวนั
มอ้ื เยน็
ก่อนนอน

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วยั และการเปล่ยี นแปลง
เรื่องที่ 1 การเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

เอกสารประกอบการสอน

แผนภูมแิ สดงอตั ราการตาย จาแนกตามสาเหตทุ ี่สาคญั ต่อประชากร 100,000 คน
ในประเทศไทย พ.ศ. 2546 และ พ.ศ. 2550

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วยั และการเปลย่ี นแปลง
เรื่องที่ 1 การเปลย่ี นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

กินอยา่ งไรห่างไกลโรค
ในหน่ึงวนั รา่ งกายตอ้ งการสารอาหารต่างๆ มากมาย อกี ทงั้ ยงั ตอ้ งการใหอ้ าหารทร่ี บั ประทานเขา้ ไปไดถ้ กู
นาไปใชเ้ พอ่ื ประโยชน์สงู สุดตอ่ รา่ งกาย การปรบั เปลย่ี นพฤตกิ รรมในการรบั ประทานจงึ มคี วามสาคญั อยา่ งยง่ิ ต่อการมี
สุขภาพดี ปราศจากโรคภยั ไขเ้ จบ็
1. รบั ประทานอาหารเชา้ เป็นมอ้ื ทส่ี าคญั ทส่ี ุดซง่ึ การรบั ประทานอาหารเชา้ นนั้ ไม่เพยี งเตมิ พลงั แก่รา่ งกาย
และสมองใหพ้ รอ้ มทจ่ี ะทางานไดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธภิ าพแลว้ ยงั ป้องกนั โรคเบาหวาน โรคหวั ใจ และโรคอว้ นอกี ดว้ ย
2. ด่มื น้า การดม่ื น้าจะช่วยในการหลอ่ เลย้ี งเซลลใ์ นร่างกาย ฟ้ืนฟรู ะบบขบั ถา่ ย กาจดั ของเสยี โดยเฉพาะไขมนั
ช่วยรกั ษาระดบั ความเขม้ ขน้ ของเลอื ด อกี ทงั้ ยงั ทาใหก้ ลา้ มเน้อื มคี วามชมุ่ ชน้ื ผวิ หนังไมเ่ หย่ี วยน่
3. รบั ประทานปลา เพราะปลามกี รดไขมนั โอเมกา้ 3 และโปรตนี ทช่ี ว่ ยควบคมุ การเตน้ ของหวั ใจใหเ้ ป็นปกติ
และบารุงเซลลส์ มอง อกี ทงั้ ยงั มไี ขมนั น้อย ย่อยงา่ ย ซง่ึ เหมาะสาหรบั คนทต่ี อ้ งการลดน้าหนักเป็นอย่างยงิ่ โดยควร
รบั ประทานปลาอยา่ งน้อยอาทติ ยล์ ะ 1 ครงั้
4. รบั ประทานผกั ผลไมต้ า่ งๆ ใหห้ ลากสี เชน่ สแี ดงในมะเขอื เทศจะชว่ ยป้องกนั โรคมะเรง็ สมี ว่ งในองนุ่ จะทา
หน้าทย่ี บั ยงั้ การทางานของเอนไซมท์ ท่ี าใหเ้ ซลลม์ ะเรง็ เกดิ การแพร่กระจาย สเี ขยี วในผกั ต่างๆ และสสี ม้ ในแครอท
จะมสี ารตา้ นการเกดิ มะเรง็ เป็นตน้
5. เปลย่ี นน้ามนั ทใ่ี ชป้ รงุ อาหาร ใชเ้ ป็นน้ามนั ทส่ี กดั มาจากพชื เพราะมกี รดไขมนั อมิ่ ตวั ทเ่ี ป็นประโยชน์ตอ่
ร่างกาย อกี ทงั้ ยงั ชว่ ยลดไขมนั ในเลอื ด และน้ามนั ทใ่ี ชท้ อดตอ้ งไมใ่ ชซ้ า้ ๆ กนั
6. เสรมิ สรา้ งกระดกู ดว้ ยการดม่ื นม รบั ประทานปลาตวั เลก็ ทงั้ ตวั ทงั้ กา้ ง เตา้ หู้ ผลติ ภณั ฑจ์ ากถวั ่ เหลอื ง
ผกั ใบเขยี ว เพราะมแี คลเซยี มซง่ึ เป็นสง่ิ จาเป็นทจ่ี ะเสรมิ สรา้ งความแขง็ แรงใหก้ บั กลา้ มเน้อื และกระดกู และยงั ชว่ ยใหร้ ะบบ
ประสาททางานไดเ้ ตม็ ประสทิ ธภิ าพ
7. สรา้ งความคนุ้ เคยกบั การรบั ประทานธญั พชื รวมทงั้ ขา้ วกลอ้ ง เพราะอุดมไปดว้ ยไฟเบอรท์ ช่ี ว่ ยลดระดบั
คอเลสเตอรอล และควบคุมน้าตาลในเลอื ดใหส้ มดลุ
8. กนิ ถวั ่ ใหเ้ ป็นนสิ ยั เพราะถวั ่ อดุ มไปดว้ ยโปรตนี วติ ามนิ และแร่่ธาตุหลายชนิด ซง่ึ ควรรบั ประทานวนั ละ
2 ชอ้ น แต่ไมค่ วรรบั ประทานครงั้ ละมากๆ เพราะมแี คลอรสี งู ซง่ึ อาจทาใหอ้ ว้ นได้

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปลี่ยนแปลง
เร่ืองที่ 1 การเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

ใบงานที่

6.1 โรคติดต่อป้องกนั ได้

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นอธบิ ายสาเหตุ อาการของโรค พรอ้ มบอกแนวทางการป้องกนั โรคทก่ี าหนด

โรคติดต่อ สาเหตุ อาการ แนวทางการป้องกนั

1. โรคทเ่ี กดิ จากการ
มเี พศสมั พนั ธ์

2. โรคเอดส์

3. โรคไขห้ วดั นก

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปลี่ยนแปลง
เร่ืองท่ี 1 การเปล่ียนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

เอกสารประกอบการสอน

แบบบนั ทึกข้อมูลสขุ ภาพของสมาชิกในชมุ ชน

วนั ท่ี เดอื น พ.ศ.

• วธิ กี ารเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู สุขภาพของสมาชกิ ในชุมชน

• ขอ้ มลู สขุ ภาพของสมาชกิ ในชุมชน

• ผลการวเิ คราะหข์ อ้ มลู สุขภาพของสมาชกิ ในชมุ ชน

• ลกั ษณะของปัญหาสขุ ภาพของสมาชกิ ในชุมชน

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วยั และการเปลี่ยนแปลง
เรื่องท่ี 1 การเปลีย่ นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

เอกสารประกอบการสอน

แบบบนั ทึกแนวทางในการแก้ไขปัญหาสุขภาพของสมาชิกในชุมชน

วนั ท่ี เดอื น พ.ศ.

• วธิ กี ารเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู สุขภาพของสมาชกิ ในชุมชน

• ขอ้ มลู สขุ ภาพของสมาชกิ ในชมุ ชน

• ผลการวเิ คราะหข์ อ้ มลู สุขภาพของสมาชกิ ในชุมชน

• ลกั ษณะของปัญหาสุขภาพของสมาชกิ ในชุมชน

• แนวทางการแกไ้ ขปัญหาสุขภาพของสมาชกิ ในชุมชน

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วยั และการเปล่ียนแปลง
เร่ืองที่ 1 การเปลย่ี นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

เอกสารประกอบการสอน

กรณีศกึ ษา
อมั้ และออ้ ยแต่งงานกนั มาหลายปี จนมลี ูกดว้ ยกนั 2 คน คนโตอายุ 10 ขวบ คนเลก็ อายุ 7 ขวบ สามภี รรยาคนู่ ้ี
ทะเลาะกนั บอ่ ยมาก เพราะอมั้ มนี ิสยั ชอบเทย่ี วผหู้ ญงิ บางครงั้ กเ็ สพยาบา้ หรอื ดม่ื เหลา้ จนทาใหอ้ อ้ ยทนไมไ่ หว ทงั้
กลวั ตดิ โรครา้ ย กลวั สามเี มาแลว้ อาละวาดทุบตตี นและลูก อยมู่ าวนั หน่ึงสามเี มาเหลา้ มาชว่ งดกึ เพอ่ื มาขอเงนิ ซ้อื
เหลา้ ออ้ ยไมย่ อมใหจ้ งึ เกดิ ปากเสยี งกนั และดว้ ยความโมโหมากจงึ ควา้ มดี ทาครวั แทงสามอี าการสาหสั เหมอื นกบั
เหตุการณ์ในละครทอ่ี อ้ ยชอบดู ลกู ๆ ต่นื ขน้ึ มาดว้ ยความตกใจ จงึ วง่ิ ออกไปขอความชว่ ยเหลอื จากเพอ่ื นบา้ นนาพ่อส่ง
โรงพยาบาล สว่ นแมถ่ กู ตารวจจบั สว่ นลูกทงั้ สองอย่ใู นความคมุ้ ครองของมลู นธิ ิ

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปล่ยี นแปลง
เรื่องที่ 1 การเปล่ียนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

เอกสารประกอบการสอน

ความสมั พนั ธข์ องการดม่ื เครอ่ื งด่ืมแอลกอฮอลต์ ่อสขุ ภาพ
สมอง เมอ่ื ด่มื เครอ่ื งดม่ื ทม่ี แี อลกอฮอลเ์ ขา้ ไปในปรมิ าณทม่ี ากเป็นประจา เอทลิ แอลกอฮอลท์ ม่ี อี ย่ใู นสรุ า
จะเรม่ิ ออกฤทธกิ์ ดประสาทส่วนกลาง ซง่ึ ส่งผลใหเ้ ป็นโรคสมองพกิ าร มอี าการสมองเสอ่ื ม หแู วว่ และเป็นโรคพษิ สรุ า
เรอ้ื รงั คอื มอี าการพดู ไมช่ ดั ทรงตวั ลาบาก สายตาพรา่ มวั และขาดสตไิ ดใ้ นทส่ี ุด
ตบั การดม่ื เคร่อื งดม่ื ทม่ี แี อลกอฮอลเ์ ป็นประจา จะสง่ ผลใหต้ บั ซง่ึ เป็นอวยั วะทค่ี อยรบั พษิ จากสรุ ามากทส่ี ุด
นนั้ ทางานหนกั ก่อใหเ้ กดิ ภาวะตบั แขง็ และกลายเป็นโรคมะเรง็ ตบั ไดใ้ นทส่ี ดุ
กระเพาะอาหาร เม่อื ดม่ื ในปรมิ าณมากๆ จะทาใหม้ เี ลอื ดออกในกระเพาะอาหาร อาเจยี นเป็นสดี า และมี
อจุ จาระเป็นสดี า ซง่ึ เป็นสญั ญาณของการเกดิ โรคกระเพาะอาหาร รวมทงั้ อาจเป็นโรคมะเร็งในกระเพาะอาหาร
ร่วมดว้ ย
หวั ใจ เอทลิ แอลกอฮอลท์ ม่ี อี ยใู่ นสุราน้ี จะไปกระตนุ้ ทาใหห้ วั ใจเตน้ เรว็ ส่งผลทาใหค้ วามดนั โลหติ สงู มกี าร
ไหลเวยี นของโลหติ เพม่ิ มากขน้ึ จงึ ส่งผลทาใหผ้ ดู้ ม่ื มใี บหน้าแดง มเี ลอื ดไปเลย้ี งสมองมาก ทาใหส้ มองบวมมอี าการ
ปวดศรี ษะ อาจทาใหเ้ สน้ เลอื ดในสมองแตกจนเป็นอมั พาตหรอื เสยี ชวี ติ ได้
ตบั อ่อน เซลลข์ องตบั อ่อนจะเกดิ อาการระคายเคอื งสง่ ผลใหเ้ ซลลเ์ กดิ การบวมขน้ึ และมเี ลอื ดออกอยา่ ง
เฉยี บพลนั เกดิ การอกั เสบ ทาใหก้ ารสรา้ งอนิ ซูลนิ ขาดประสทิ ธภิ าพ ซง่ึ เป็นสาเหตขุ องการเกดิ โรคเบาหวาน

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 วัยและการเปลีย่ นแปลง
เร่ืองท่ี 1 การเปลย่ี นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

บตั รภาพ



ภาพคนเมาสุรา ภาพผ้ปู ่ วยเป็นโรคจากเครอ่ื งดืม่ แอลกอฮอล์

ภาพคนเมาจี้ตวั ประกนั ภาพอบุ ตั ิเหตุเมาแลว้ ขบั

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปลีย่ นแปลง
เรื่องท่ี 1 การเปลีย่ นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวัย

ใบงานที่

9.1 ความรนุ แรง

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นเขยี นแผนผงั ความคดิ แสดงปัญหาและผลกระทบทเ่ี กดิ จากการใชค้ วามรุนแรง

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปล่ียนแปลง
เรื่องที่ 1 การเปล่ียนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

เอกสารประกอบการสอน

กรณีศึกษา เร่ือง โรคอินเทอรเ์ น็ต
ปัจจบุ นั อนิ เทอรเ์ น็ต มคี วามสาคญั ต่อชวี ติ ประจาวนั ของเราหลายๆ ดา้ น บางคนเลน่ อนิ เทอรเ์ นต็ เพ่อื ความ
เพลดิ เพลนิ ในขณะทบ่ี างคนใชเ้ วลาในการเลน่ อนิ เทอรเ์ นต็ นานมากจนกลายเป็นความหมกมุน่ ซง่ึ ก่อใหเ้ กดิ พฤตกิ รรม
เสย่ี งต่อสขุ ภาพ จนเป็นโรคอนิ เทอรเ์ นต็ ในทส่ี ดุ
โรคอนิ เทอรเ์ นต็ (Webaholic) เป็นอาการทางจติ ประเภทหน่งึ ซง่ึ มสี าเหตมุ าจากการเลน่ อนิ เทอรเ์ น็ตมากเกนิ ไป
หากบุคคลใดทม่ี อี าการต่อไปน้อี ย่างน้อย 4 ประการ ไม่น้อยกว่า 1 ปี แสดงวา่ บุคคลนนั้ กาลงั มอี าการตดิ อนิ เทอรเ์ น็ต
1. รสู้ กึ หมกมนุ่ กบั อนิ เทอรเ์ น็ต แมใ้ นเวลาทไ่ี มไ่ ดต้ อ่ เขา้ ระบบอนิ เทอรเ์ นต็
2. มคี วามตอ้ งการใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ เป็นเวลานานขน้ึ เร่อื ยๆ โดยไมส่ ามารถควบคมุ การใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ ได้ ซง่ึ ใน

กรณนี ้จี ะถอื วา่ อาการยงิ่ รุนแรง ถา้ เกดิ เคยสญั ญากบั ตวั เองหรอื บคุ คลอน่ื ว่าจะลดเวลาการเลน่ ลง แตผ่ ล
สดุ ทา้ ยกท็ าไม่ไดต้ ามทต่ี งั้ ใจไว้
3. รสู้ กึ หงดุ หงดิ เมอ่ื ใชอ้ นิ เทอรเ์ น็ตน้อยลง หรอื หยดุ ใช้
4. คดิ วา่ เมอ่ื ใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ แลว้ จะทาใหต้ นเองรสู้ กึ ดขี น้ึ
5. ใชอ้ นิ เทอรเ์ น็ตในการหลกี เลย่ี งปัญหา
6. หลอกคนในครอบครวั หรอื เพอ่ื น เร่อื งการใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ ของตนเอง
7. มอี าการผดิ ปกตเิ ม่อื เลกิ ใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ เชน่ หดหู่ กระวนกระวายใจ เป็นตน้
ซง่ึ อาการดงั กล่าว หากเกดิ ขน้ึ แลว้ อาจส่งผลเสยี ต่อระบบร่างกายทงั้ การรบั ประทาน การขบั ถ่าย กระทบตอ่
การเรยี นและสภาพสงั คมของบคุ คลนนั้ ๆ ตอ่ ไป

กรณีศึกษา เรอื่ ง พฤติกรรมเลียนแบบ เซ่นเกมคอมพิวเตอร์
เหตุสลด ด.ช.วยั 9 ขวบ หรอื น้องเอ (นามสมมต)ิ คลงั่ เกมคอมพวิ เตอร์ “เคาเตอร์ สไตรก”์ ควา้ ปืนขนาด .38 มม.
ของพ่อจอ่ ยงิ หวั เพอ่ื นวยั เดยี วกนั เขา้ ทห่ี วั คว้ิ ซา้ ยทะลุศรี ษะดา้ นขวา เสยี ชวี ติ เลยี นแบบเกมอย่างรเู้ ทา่ ไม่ถงึ การณ์
ซง่ึ เป็นอทุ าหรณ์สอนใจเป็นอยา่ งดี นบั จากน้ไี ปพอ่ แมผ่ ปู้ กครองตอ้ งดแู ลบตุ รหลานอยา่ งใกลช้ ดิ เพ่อื ป้องกนั พฤตกิ รรม
เลยี นแบบการใชค้ วามรุนแรง
รองอธบิ ดกี รมสุขภาพจติ ออกมากล่าวถงึ พฤตกิ รรมเลยี นแบบของเดก็ วยั ซนว่า เดก็ ในชว่ งประถมศกึ ษาถอื ว่ามี
ความเสย่ี งในการทาพฤตกิ รรมเลยี นแบบ เพราะเดก็ ยงั ไมเ่ ขา้ ใจในเรอ่ื งจนิ ตนาการกบั ความจรงิ โดยตงั้ แตช่ ่วงวยั เดก็ เลก็
จนถงึ ชนั้ ประถมศกึ ษาจะมพี ฤตกิ รรมเลยี นแบบสงิ่ ต่างๆ รอบตวั ส่วนเร่อื งอาวุธไม่วา่ วยั ใดหากเขา้ ถงึ อาวธุ ปืนไดก้ ก็ อ่ ให้
เกดิ ความเสย่ี งทงั้ สน้ิ

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปล่ียนแปลง
เร่ืองที่ 1 การเปล่ียนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

เอกสารประกอบการสอน

กรณีศกึ ษา
เรื่อง คลิปวิดีโอทะเลาะวิวาท ภาพของความรนุ แรงในเดก็ ท่ีต้องเรง่ แก้ไข
เม่อื วนั ท่ี 10 มถิ ุนายน ผสู้ ่อื ขา่ วรายงานวา่ มคี ลปิ ภาพตบตกี นั ของเดก็ 2 คน จาก 2 สถาบนั ดงั ในจงั หวดั
แหง่ หน่งึ ทก่ี าลงั ไดร้ บั ความนยิ มกนั ในกลุ่มนกั เรยี น นักศกึ ษา ความยาวประมาณ 5 นาที ซง่ึ ในคลปิ ไดแ้ สดงการตบตี
ดงึ ผม กระชากเสอ้ื จนลม้ กลง้ิ ลงนอนกบั พน้ื โดยมกี ลุ่มเพ่อื นทงั้ ชาย-หญงิ ของทงั้ สองสถาบนั ตา่ งชว่ ยกนั เชยี ร์ และ
ลอ้ มวงถา่ ยคลปิ กนั อย่างสนุกสนาน โดยไม่มใี ครหา้ มหรอื ชว่ ยยตุ เิ หตุการณ์ จนเวลาผา่ นไปจะมกี ารรุมเขา้ มาชว่ ยจาก
เพ่อื นๆ ของค่กู รณี แตก่ ม็ กี ารหา้ มปรามกนั จงึ ไดเ้ ปลย่ี นจากการตบตี มาเป็นดา่ ทอกนั โดยฝ่ายหญงิ ทต่ี บกนั บงั คบใหม้ ี
การกราบขอโทษเร่อื งทเ่ี คยทากนั ไว้

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วยั และการเปลี่ยนแปลง
เร่ืองท่ี 1 การเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

เอกสารประกอบการสอน

กรณีศกึ ษา
มะนาวกบั พส่ี าวไปซ้อื ของทต่ี ลาดมาใหแ้ ม่ เพ่อื เตรยี มทากบั ขา้ วตอ้ นรบั ญาตๆิ ทม่ี ารว่ มฉลองกนั ในเทศกาลปีใหม่
พอเดนิ ไปถงึ ตลาด มะนาวเหน็ คนมุงดคู นนอนอยกู่ บั พน้ื แต่ไมม่ ใี ครเขา้ ไปช่วยเหลอื มะนาวจงึ ชวนพส่ี าวเขา้ ไปดู เพราะ
คดิ ว่าบางทอี าจจะชว่ ยคนป่วยได้ ซง่ึ มะนาวกบั พส่ี าวกพ็ อมคี วามรเู้ ร่อื งการช่วยฟ้ืนคนื ชพี อย่บู า้ ง แตช่ าวบา้ นทม่ี งุ อยนู่ นั้
ไมย่ อมใหเ้ ขา้ ไปชว่ ยและบอกวา่ ยงั เดก็ อยู่คงไมม่ คี วามรอู้ ะไรทจ่ี ะไปชว่ ยเหลอื เขาได้ ปล่อยใหร้ ถพยาบาลเขา้ มาชว่ ยเหลอื
จะดกี วา่ คงไมถ่ งึ ชวั่ โมงรถพยาบาลกค็ งจะมาถงึ หลงั จากนนั้ มะนาวกต็ ดั สนิ ใจเดนิ ไปซอ้ื ของในตลาด
เม่อื มะนาวกบั พส่ี าวซ้อื ของเสรจ็ กย็ อ้ นกลบั มาดคู นป่วย พบเจา้ หน้าทพ่ี ยาบาลแจง้ ว่า เขาเสยี ชวี ติ แลว้ หากไดร้ บั
การชว่ ยฟ้ืนคนื ชพี อยา่ งถกู วธิ เี ขาคงจะไม่เสยี ชวี ติ มะนาวกบั พส่ี าวรสู้ กึ เสยี ใจมากทไ่ี ม่ตดั สนิ ใจอยา่ งเดด็ ขาดเพอ่ื เขา้
ช่วยเหลอื เขาตงั้ แตแ่ รกเหน็

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 วัยและการเปล่ยี นแปลง
เรื่องท่ี 1 การเปลยี่ นแปลงในด้านต่างๆ ของแต่ละวยั

ใบงานที่

10.1 การช่วยฟื้ นคืนชีพ

คาชี้แจง ใหน้ กั เรยี นตอบคาถามทก่ี าหนด
1. การชว่ ยฟ้ืนคนื ชพี มคี วามสาคญั อย่างไร

2. ผปู้ ่วยทห่ี วั ใจหยุดการทางานจะสามารถสงั เกตไดอ้ ย่างไร

3. เพราะเหตใุ ด การนวดหวั ใจจงึ ไม่ยกมอื ออกจากหน้าอกของผปู้ ่วย

4. หลกั การชว่ ยฟ้ืนคนื ชพี แบบ ABC มลี าดบั ขนั้ ตอนอย่างไรบา้ ง

5. การช่วยฟ้ืนคนื ชพี ควรคานึงถงึ สงิ่ ใดมากทส่ี ดุ