ลูกเสือสำรอง (ดาวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนามัย

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 0

ลูกเสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 47

เอกสารประกอบการเรียนการสอน เล่ม 1
ลูกเสือสํารอง (ดาวดวงที 3)
กจิ กรรมพฒั นาผ้เู รียน ชันประถมศึกษาปี ที 3
หน่วยที 1 อนามยั

พณิ ทิพย์ สาธุพันธ์
ตําแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชํานาญการ

โรงเรียนอนุบาลสุพรรณบุรี
สํานักงานเขตพืนทกี ารศึกษาสุพรรณบรุ ี เขต 1

ลูกเสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 1

คํานาํ

เอกสารประกอบการเรียนการสอน ลูกเสือสาํ รอง (ดาวดวงที 3) กิจกรรม
พฒั นาผูเ้ รียน ชันประถมศึกษาปี ที 3 จดั ทาํ ขึนเพือใชใ้ นการจดั กิจกรรมการเรียน
การสอนกิจกรรมลูกเสือ ตามพระราชบญั ญตั ิการศึกษาแห่งชาติ พุทธศกั ราช 2542
มาตรา 24 ตรงตามหลกั สูตรการศึกษาขนั พืนฐาน พุทธศกั ราช 2544 โดยเน้น
กิจกรรมทีฝึ กให้ผูเ้ รียนเกิดการเรียนรู้ ทกั ษะปฏิบตั ิและการพฒั นาคุณธรรมของ
นักเรียน ซึงสอดคลอ้ งกบั ความสนใจและความถนดั ของผูเ้ รียน โดยแบ่งเนือหา
ออกเป็น 12 หน่วย ๆ ละ 1 เลม่ ประกอบดว้ ย ไดแ้ ก่

หน่วยที อนามยั
หน่วยที ความสามารถในเชิงทกั ษะ
หน่วยที การสาํ รวจ
หน่วยที การคน้ หาธรรมชาติ
หน่วยที 5 ความปลอดภยั
หน่วยที บริการ
หน่วยที ธงและประเทศตา่ งๆ
หน่วยที การฝีมอื
หน่วยที กิจกรรมกลางแจง้
หน่วยที การบนั เทิง
หน่วยที การผูกเงอื น
หน่วยที คาํ ปฏิญาณและกฎของลกู เสือสาํ รอง
เอกสารหน่วยที 1 อนามยั เลม่ นี ประกอบดว้ ย 4 เรือง คอื

เรืองที การขอความช่วยเหลอื จากผูใ้ หญ่เมือเกิดอุบตั เิ หตุ
เรืองที จดั ทาํ ถุงเก็บอุปกรณ์ปฐมพยาบาล

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 2

เรืองที การปฐมพยาบาลเมอื ถกู แมลงกดั หรือต่อย
เรืองที การปฐมพยาบาลเมอื ถูกไฟไหมห้ รือนาํ รอ้ นลวก
ผู้จัดทําขอขอบคุณ นายสุเทพ อากรชี ผู้อํานวยการโรงเรียนอนุบาล
สุพรรณบุรี คณะครูและนักเรียนโรงเรียนอนุบาลสุพรรณบุรี ผูท้ ีมีส่วนเกียวขอ้ ง
ทุกท่าน ทใี หก้ ารสนบั สนุนช่วยเหลือใหก้ าํ ลงั ใจจนผลงานสาํ เร็จดว้ ยดี

พิณทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลูกเสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 3

สารบญั หนา้
1
คาํ นาํ 3
สารบญั 5
จุดประสงคข์ องการศกึ ษาเอกสาร 6
คาํ แนะนาํ การใชเ้ อกสารประกอบการเรียนการสอน 7
แบบทดสอบก่อนเรียน 11
เรืองที 1 การขอความช่วยเหลอื จากผใู้ หญเ่ มือเกิดอบุ ตั ิเหตุ 12
14
ใบความรู้ที 1 15
กิจกรรมที 1 16
กิจกรรมปฏบิ ตั ิ 17
เรืองที 2 จดั ทาํ ถุงเก็บอปุ กรณ์ปฐมพยาบาล 22
ใบความรู้ที 2 23
กิจกรรมที 2 24
กิจกรรมปฏิบตั ิ 25
เรืองที 3 การปฐมพยาบาลเมอื ถูกแมลงกดั หรือต่อย 27
ใบความรู้ที 3 28
กิจกรรมที 3 29
กิจกรรมปฏิบตั ิ 30
เรืองที 4 การปฐมพยาบาลเมือถูกไฟไหมห้ รือนาํ รอ้ นลวก 32
ใบความรู้ที 4 33
กิจกรรมที 4
กิจกรรมปฏบิ ตั ิ

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 4

สารบญั หนา้
35
แบบทดสอบหลงั เรียน 38
บรรณานุกรม
ภาคผนวก 41
42
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 43
เฉลยคาํ ตอบกิจกรรมที 1 44
เฉลยคาํ ตอบกิจกรรมที 2 45
เฉลยคาํ ตอบกิจกรรมที 3 46
เฉลยคาํ ตอบกิจกรรมที 4
เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 5

จุดประสงค์ของการศึกษาเอกสาร

หลงั จากศกึ ษาเอกสารนีแลว้
ผเู้ รียนจะมคี วามรู้

ความเขา้ ใจและทกั ษะ ดงั นี

1. บอกและแสดงวธิ ีการขอความช่วยเหลอื จากผูใ้ หญ่ เมอื เกิดอุบตั เิ หตุได้
2. บอกวิธีการ ขนั ตอนและประโยชนก์ ารจดั ทาํ ถงุ เกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยาบาลได้
3. ประดิษฐ์ถงุ เก็บอปุ กรณป์ ฐมพยาบาลได้
4. บอกวิธีการและแสดงการปฐมพยาบาลเมอื ถกู แมลงกดั หรือต่อยได้
5. บอกวธิ ีการและแสดงการปฐมพยาบาล เมือถูกไฟไหมห้ รือนาํ ร้อนลวกได้

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 6

คําแนะนําการใช้เอกสารประกอบการเรียนการสอน

สวสั ดีครับ…ลูกเสือสาํ รอง
บทเรียนนี

เป็นหน่วยที 1 อนามยั

คําแนะนําในการใช้ มีดงั นี

1. บทเรียนนีมคี าํ ถาม เพือทดสอบและทบทวนความเขา้ ใจ
ขอให้ลกู เสือเขยี นคาํ ตอบทีถกู ตอ้ งและตอบคาํ ถามกิจกรรม
ทกุ กิจกรรม

2. ทาํ แบบทดสอบกอ่ นเรียนจาํ นวน 10 ขอ้
3. ตรวจคาํ ตอบจากเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและบนั ทกึ คะแนน

ให้เรียบร้อย ใชเ้ วลาไมเ่ กิน 10 นาที
4. ศกึ ษาใบความรู้ จาํ นวน 4 เรือง ไดแ้ ก่

เรืองที 1 การขอความช่วยเหลือจากผูใ้ หญ่เมอื เกิดอบุ ตั เิ หตุ
เรืองที 2 จดั ทาํ ถุงเกบ็ อปุ กรณป์ ฐมพยาบาล
เรืองที 3 การปฐมพยาบาลเมือถกู แมลงกดั หรือตอ่ ย
เรืองที 4 การปฐมพยาบาลเมือถกู ไฟไหม้ นาํ รอ้ นลวก
5. ปฏบิ ตั ิตามใบกิจกรรม กิจกรรมปฏิบตั ิ
6. ทาํ แบบทดสอบหลงั เรียน 10 ขอ้
7. ตรวจคาํ ตอบจากเฉลยแบบทดสอบหลงั เรียนและบนั ทกึ คะแนน
ใหเ้ รียบรอ้ ย

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 7

แบบทดสอบก่อนเรียน

หน่วยที 1 อนามัย จํานวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน

คําชีแจง ให้ลกู เสือเลอื กคาํ ตอบทีถกู ตอ้ งทสี ุด
แลว้ ทาํ เครืองหมายกากบาท (X) ลงในกระดาษคาํ ตอบ

1. อุบตั ิเหตุ หมายถงึ อะไร
ก. เหตกุ ารณท์ ีเกิดขึนตามปกติ
ข. เหตุการณ์ทเี กิดขนึ โดยไมค่ าดคิด
ค. เหตกุ ารณท์ ีคาดคดิ วา่ จะตอ้ งเกิด
ง. เหตุการณ์ทเี กิดขึนนาน ๆ ครัง

2. การปฐมพยาบาล หมายถงึ อะไร
ก. การพาผปู้ ่ วยไวใ้ นทีปลอดภยั
ข. การรักษาดว้ ยตนเอง
ค. การให้ความช่วยเหลือผปู้ ่ วยเบืองตน้
ง. การพาผปู้ ่ วยไปส่งโรงพยาบาล

3. วสั ดใุ นขอ้ ใดทคี วรนาํ มาจดั ทาํ ถุงเก็บอปุ กรณ์ปฐมพยาบาล
ก. หนงั
ข. กระดาษ
ค. พลาสตกิ
ง. ผา้

ลูกเสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 8

4. ขอ้ ใดไมใ่ ช่อปุ กรณป์ ฐมพยาบาล
ก. เครืองวดั ความดนั โลหิต
ข. ยาแดง
ค. ยาแกไ้ อ
ง. ผา้ พนั แผล

5. เมือพบเหน็ ผูอ้ ืนประสบอุบตั ิเหตุ ลกู เสือตอ้ งการขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญ่
ควรปฏบิ ตั ิอยา่ งไร
ก. เล่าเหตุการณ์ สถานที ตอ้ งการความช่วยเหลอื อยา่ งไร
ข. บอกอาการผปู้ ่วยใหฟ้ ัง
ค. เล่าเหตุการณใ์ ห้ฟัง
ง. บอกสถานทที เี กิดเหตุ

6. สิงทลี กู เสือควรปฏบิ ตั เิ มอื พบผูป้ ระสบอบุ ตั เิ หตุ คอื อะไร
ก. ตอ้ งดเู หตุการณใ์ หแ้ น่ชดั ก่อนแลว้ ขอความช่วยเหลอื
ข. เดินไปดแู ลว้ หลกี เลยี งใหห้ ่างไกล
ค. ไมต่ อ้ งสนใจ เพราะไมใ่ ช่เรืองของเรา
ง. ไปเรียกเพอื น ๆ มาช่วยกนั ดู

7. บุคคลในขอ้ ใดมีวธิ ีการปฐมพยาบาล เมือถูกไฟไหมห้ รือนาํ ร้อนลวก
อยา่ งถกู ตอ้ ง
ก. แดง ใชผ้ า้ รัดเหนือแผล
ข. ป้อม ลา้ งดว้ ยนาํ ด่างทบั ทมิ
ค. แป้ง ทาทิงเจอร์ไอโอดีน
ง. หน่อย ใชถ้ ุงนาํ แข็งวางทบั แผล

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 9

8. ถา้ เพอื นถูกผึงตอ่ ย ขนั ตอนแรกของการปฐมพยายาลควรทาํ อยา่ งไร
ก. กินยาแกป้ วด
ข. ดึงเหลก็ ในออก
ค. ใชน้ าํ แขง็ ประคบ
ง. บบี ให้เลอื ดออก

9. ขอ้ ใดเป็นอาการของคนถกู ไฟไหมห้ รือนาํ ร้อนลวก
ก. บวมบริเวณบาดแผล
ข. ปวดศรี ษะคลนื ไสอ้ าเจยี น
ค. ปวดแสบ ปวดรอ้ น บริเวณบาดแผล
ง. เจ็บบริเวณบาดแผล

10. ลูกเสือให้ความช่วยเหลอื ผูอ้ นื แสดงว่าไดป้ ฏบิ ตั ติ ามขอ้ ใด
ก. คาํ สังของผกู้ าํ กบั ลกู เสือสาํ รอง
ข. คาํ สงั ของลูกเสือรุ่นพี
ค. กฎของลูกเสือสาํ รอง
ง. คาํ ปฏิญาณของลกู เสือสาํ รอง

ขอใหเ้ พือนๆโชคดนี ะครบั

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 10

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 11

เรืองที 1
การขอความช่วยเหลือจากผ้ใู หญ่เมือเกิดอุบตั ิเหตุ

.

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. บอกวิธกี ารขอความช่วยเหลอื จากผ้ใู หญ่เมือเกิดอบุ ตั เิ หตไุ ด้
2. แสดงวธิ กี ารขอความช่วยเหลือจากผ้ใู หญ่เมือเกดิ อบุ ตั ิเหตไุ ด้

ลูกเสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 12

ใบความรู้ที 1
การขอความช่วยเหลือจากผ้ใู หญ่เมือเกิดอบุ ัติเหตุ

อุบตั ิเหตุ คอื เหตุการณท์ เี กิดขึนโดยไมค่ าดคดิ มาก่อน ซึงก่อใหเ้ กดิ
ค ว ามเ สี ย หาย ต่อ ชี วิตแล ะท รัพ ย์สิ นมาก น้อ ยแล้วแต่ค วามรุ นแรงของ
อบุ ตั ิเหตุนนั ๆ

เมือมีอุบตั ิเหตุเกิดขึนและลูกเสืออยูใ่ กลก้ บั เหตุการณ์นัน จาํ เป็ นที
จะใหค้ วามช่วยเหลอื กรณีทเี ป็นเรืองเลก็ นอ้ ยลูกเสือสามารถกระทาํ ได้

แต่ถา้ เป็ นเรืองร้ายแรงจาํ เป็ นทีลูกเสือจะต้องแจง้ ให้ผูใ้ หญ่หรือ
เจา้ หนา้ ทีบา้ นเมืองไดท้ ราบเพือใหส้ ามารถช่วยเหลือไดโ้ ดยเร็ว

ภาพถ่ายโดย : นางพณิ ทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 13

สิงทีลูกเสือจะต้องปฏบิ ัตใิ นการขอความช่วยเหลือ

1. ตอ้ งควบคมุ สติของตนเองไม่ให้ตืนเตน้
2. เลา่ เหตุการณท์ เี กิดขนึ เช่น เกิดอะไร ทีไหน มผี ไู้ ดร้ ับ

อนั ตรายหรือทรัพยส์ ินเสียหายอยา่ งไร จะให้ช่วยเหลอื

3. ตอ้ งการความช่วยเหลอื อะไรอยา่ งไร
4. ขณะพูดตอ้ งพูดใหช้ ดั เจน เขา้ ใจง่าย

ภาพถา่ ยโดย : นางพณิ ทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 14

กิจกรรมที 1
เรือง การขอความช่วยเหลือจากผ้ใู หญ่เมือเกิดอุบัตเิ หตุ

คําชีแจง ให้ลกู เสือบอกวิธีการขอความช่วยเหลอื จากผูใ้ หญ่
เมอื เกิดอุบตั เิ หตุ

วิธีการขอความ
ช่วยเหลอื จากผ้ใู หญ่
เมือเกดิ อุบตั เิ หตุ

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 15

กจิ กรรมปฏิบัติ
เรืองที 1 การขอความช่วยเหลือจากผ้ใู หญ่เมือเกดิ อบุ ตั เิ หตุ

คาํ ชีแจง ใหล้ ูกเสือทุกหมสู่ ีปฏิบตั ติ ามขนั ตอน ดงั ต่อไปนี
1. ศึกษาใบความรู้ เรืองที 1 การขอความช่วยเหลอื จากผูใ้ หญ่
เมอื เกิดอุบตั ิเหตุ ใชเ้ วลา 5-10 นาที
2. เตรียมลกู เสือในหมู่ของทา่ น เพือแสดงบทบาทสมมติ
จาํ นวน 2-3คน
3. ให้หมูข่ องทา่ นแสดงบทบาทสมมติ เรืองการขอความช่วยเหลือ
จากผูใ้ หญ่เมือเกิดอุบตั เิ หตุ
4. ส่งตวั แทนแสดงบทบาทสมมติ หมสู่ ีละ 3 นาที
5. การปฏบิ ตั ิกิจกรรมในครังนีให้ผูก้ าํ กบั เป็นผูด้ าํ เนินการ แนะนาํ
และคอยช่วยเหลอื

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 16

เรืองที 2
จัดทาํ ถงุ เก็บอปุ กรณ์ปฐมพยาบาล

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. บอกวธิ กี ารและขนั ตอนการจดั ทําถุงเก็บอปุ กรณ์
ปฐมพยาบาลได้

2. บอกประโยชน์การจัดทําถุงทเี กบ็ อุปกรณ์ปฐมพยาบาลได้
3. ประดษิ ฐ์ถุงทีเก็บอปุ กรณ์ปฐมพยาบาลได้

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 17

ใบความรู้ที 2
เรือง จัดทาํ ถงุ เกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยาบาล

จัดทําถงุ เกบ็ อปุ กรณ์ปฐมพยาบาล

ในการปฏิบตั กิ ิจกรรมของลกู เสือตอ้ งกระทาํ ทงั ในโรงเรียนหรือ
ออกไปนอกสถานที กิจกรรมทีลกู เสือตอ้ งปฏบิ ตั ิบางครงั เสียงตอ่
อนั ตราย เพราะจาํ เป็นตอ้ งใชข้ องมคี ม หรือบางครงั อาจตอ้ งทาํ กจิ กรรม
กลางแจง้
เป็นเวลานาน ๆ

ดงั นนั ลูกเสือจงึ จาํ เป็นตอ้ งมีอปุ กรณป์ ฐมพยาบาลตดิ ตวั ไปดว้ ย
อาจเป็นการให้ความช่วยเหลือกบั เพอื นลูกเสือดว้ ยกนั หรือตวั ลกู เสือเอง

ฉะนนั ลกู เสือควรรู้จกั วิธีทาํ ถุงเกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยาบาลและ
สามารถนาํ ออกไปใชน้ อกสถานทีได้

ลูกเสือตอ้ งมถี งุ อุปกรณ์ปฐมพยาบาล
มไี วป้ ระจาํ ตวั เวลาออกนอกสถานที
ถา้ เกิดเหตฉุ ุกเฉิน จะไดห้ ยิบใชไ้ ดท้ นั ที

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 18

อุปกรณป์ ฐมพยาบาลทลี กู เสือ
ควรนาํ มาใส่ในถงุ เกบ็ อุปกรณป์ ฐมพยาบาลมดี งั นี

. ยาแกล้ ม
. ผา้ พนั แผล
. ผา้ พลาสเตอร์ขนาดต่างๆ
. ยาใส่แผลสด
. สาํ ลี
. ยาลดไข้ แกป้ วด
7. ยาแกป้ วดทอ้ ง
8. นาํ ยาลา้ งแผล
9. แอมโมเนีย
10. เข็มซ่อนปลาย
11. กรรไกร

ภาพถ่ายโดย : นางพณิ ทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลูกเสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 19

เรือง การประดษิ ฐ์ถุงเก็บอุปกรณ์ปฐมพยาบาล

วสั ดอุ ปุ กรณ์

1. ผา้ ขนาดกวา้ ง 25 เซนติเมตร 2. เชือกผา้ สาํ หรบั ร้อยยาว
ยาว 40 เซนตเิ มตร จาํ นวน 1 ผืน 40 เซนติเมตร จาํ นวน 1 เสน้

3. เขม็ เยบ็ ผา้ 4. ดา้ ย
5.กรรไกร
ขอ้ ควรระวงั ในการใชอ้ ปุ กรณ์
เชน่ กรรไกร เข็ม ไมค่ วรหยอกลอ้ กนั
ในขณะปฏิบตั งิ าน เพราะอาจทาํ ให้
เกิดอนั ตราย

ภาพถ่ายโดย : นางพณิ ทพิ ย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 20

ขันตอนการประดษิ ฐ์ถุงเก็บอุปกรณ์ปฐมพยาบาล

1. นาํ ผืนผา้ กวา้ ง 40 เซนติเมตร เก็บริบขอบผา้ เล็กนอ้ ย แลว้ พบั ขอบลงมา
2 เซนติเมตร เยบ็ ดน้ ถอยหลงั ตลอดแนว

. พบั ชายผา้ ทงั สองเขา้ หากนั ใหต้ ะเขบ็ ทเี ยบ็
อยดู่ า้ นใน เยบ็ ขอบดา้ นประกอบของผา้ ดา้ นขา้ งและ
ดา้ นล่าง ดว้ ยการเยบ็ ดน้ ถอยหลงั

3. กลบั ถุงดา้ นในออก

ภาพถา่ ยโดย : นางพณิ ทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลูกเสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 21

4. ร้อยเชือกผา้ ในช่องทเี ยบ็ ไว้
ให้โผล่ออกมาทงั สองดา้ น

5. ใส่อปุ กรณ์ปฐมพยาบาลทีจาํ เป็นในถงุ
แลว้ รูดเชือกปากถงุ ให้เรียบรอ้ ย

หมายเหตุ
ใหล้ กู เสือเยบ็ ถงุ เกบ็ อปุ กรณ์
ปฐมพยาบาลดว้ ยมอื นะครับ

ภาพถา่ ยโดย : นางพณิ ทพิ ย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 22

กจิ กรรมที 2
เรือง จดั ทําถงุ เก็บอปุ กรณ์ปฐมพยาบาล

คําชีแจง ใหล้ ูกเสือเรียงลาํ ดบั ขนั ตอนการจดั ทาํ ถงุ เกบ็ อปุ กรณ์ปฐมพยาบาล
โดยเรียงลาํ ดบั 1,2,3 และ4 ลงในใตภ้ าพ

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 23

กิจกรรมปฏิบตั ิ
เรืองที 2 จัดทําถุงเกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยาบาล

คําชีแจง ใหล้ กู เสือทกุ หมสู่ ีปฏบิ ตั ติ ามขนั ตอน ดงั ต่อไปนี
1. ให้ศกึ ษาและปฏิบตั ิกิจกรรมจากใบความรู้ เรืองที 2 จดั ทาํ ถงุ
เก็บอปุ กรณพ์ ยาบาล ใชเ้ วลา 15 - 20 นาที
2. เตรียมวสั ดุอปุ กรณ์ให้พรอ้ ม
3. ให้ลกู เสือทกุ คนจดั ทาํ ถงุ เก็บอปุ กรณ์ปฐมพยาบาลคนละ 1 ใบ
4. จดั ตกแตง่ ให้สวยงาม
5. จดั เกบ็ วสั ดอุ ปุ กรณแ์ ละทาํ ความสะอาดสถานทใี หเ้ รียบรอ้ ย
6. นาํ ชินงานนาํ เสนอ เพือเป็นแนวทางในการปรับปรุงแกไ้ ข

หมายเหตุ ถา้ ลกู เสือประดิษฐไ์ มเ่ สร็จ
ตามกาํ หนดเวลา ใหน้ าํ กลบั ไปทาํ เป็น
การบา้ นแลว้ นาํ มาส่งในสัปดาหห์ นา้

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 24

เรืองที 3
การปฐมพยาบาลเมือถูกแมลงกดั หรือต่อย

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. บอกวธิ ีการปฐมพยาบาลเมือถูกแมลงกดั หรือต่อยได้
2. แสดงวิธีการปฐมพยาบาลเมือถกู แมลงกดั หรือต่อยได้

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 25

ใบความรู้ที 3
เรือง การปฐมพยาบาลเมือถูกแมลงกัดหรือต่อย

การปฐมพยาบาลเมือถูกแมลงกดั หรือต่อย

เมือถูกแมลงมีพิษกดั หรือตอ่ ย แมลงมีพิษจะปลอ่ ยเหลก็ ในและพษิ
เขา้ ไปในร่างกาย ทาํ ใหเ้ กิดอาการเจบ็ ปวดตรงบริเวณทถี ูกกดั หรือตอ่ ย
บางคนอาจหมดสติหรือเสียชีวิตไดถ้ า้ มีอาการแพม้ ากๆ

ภาพสตั วม์ ีพษิ
ตะขาบ แมงป่ อง

แมงมุม ผงึ ต่อ

ทมี าของภาพ : http://www.sxc.hu

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 26

ลกั ษณะอาการ

1. เจบ็ ปวดบริเวณทถี กู กดั หรือตอ่ ย
2. ปวด บวม แดงบริเวณบาดแผล
3. ถา้ แพพ้ ิษอาจมอี าการปวดศรี ษะ คลืนไส้ อาเจยี น หรือมีอาการมากกว่านี

การปฐมพยาบาลควรปฏบิ ตั ิดงั นี

1. แมลงบางชนิดมเี หลก็ ในทีปลายหาง เช่น ผึง ต่อ แตน แมงป่ อง ใชก้ ญุ แจ
ทีมีรูหรือปลายปากกาวางครอบบาดแผลแลว้ กดแรง ๆ เพอื ใหเ้ ลอื ดไหล
พาเอาพษิ ออกมา และเอาปากคบี ดึงเหลก็ ในออก

2. ลา้ งบริเวณทถี กู กดั หรือตอ่ ยดว้ ยสบูห่ ลายๆ ครังหรือใชแ้ อมโมเนียโซดา
ไบคาร์บอเนต นาํ เกลอื นาํ ปูนใส ด่างทบั ทมิ ทงิ เจอร์ไอโอดีน ทาบริเวณ
แผลใหท้ วั

3. ใชน้ าํ แขง็ ประคบตรงบริเวณแผล จะช่วยบรรเทาอาการปวดได้
4. หากอาการไมด่ ีขึน ควรนาํ ส่งโรงพยาบาลหรือสถานอี นามยั เพอื ใหแ้ พทย์

รกั ษา

ภาพถ่ายโดย : นางพณิ ทพิ ย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 27

กิจกรรมที 3
เรือง การปฐมพยาบาลเมือถูกแมลงกดั หรือต่อย

คําชีแจง ใหล้ กู เสือนาํ ขอ้ ความทีกาํ หนดให้ เขียนลงใตภ้ าพใหส้ มั พนั ธก์ นั
ดึงเหล็กในออกจากบริเวณบาดแผล
ทาแอมโมเนียบริเวณบาดแผล

________________________ ________________________

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 28

กจิ กรรมปฏิบัติ
เรืองที 3 การปฐมพยาบาล เมือถูกแมลงกัดหรือต่อย

คําชีแจง ใหล้ กู เสือทกุ หมู่สีปฏบิ ตั ิตามขนั ตอน ดงั ต่อไปนี
1. ศกึ ษาใบความรู้เรืองที 2 เรืองการปฐมพยาบาล
เมือถูกแมลงกดั หรือตอ่ ย ใชเ้ วลา 5-10 นาที
2. ใหห้ มู่สีของท่านแสดงบทบาทสมมติ การถกู แมลงกดั หรือต่อย
ในขณะทาํ งานบา้ น พร้อมทงั สาธิตการปฐมพยาบาล เมอื ถูก
แมลงกดั หรือต่อย เมือแสดงเสร็จใหต้ วั แทนสรุปวิธีการปฐม
พยาบาล เมอื ถกู แมลงกดั หรือตอ่ ย
3. ใชเ้ วลาแสดงบทบาทสมมตหิ มูส่ ีละ 3 นาที
4. การปฏิบตั ิกิจกรรมในครงั นีให้ผกู้ าํ กบั เป็นผูด้ าํ เนินการ แนะนาํ
และคอยช่วยเหลือ

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 29

เรืองที 4
การปฐมพยาบาลเมือถูกไฟไหม้หรือนําร้อนลวก

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. บอกวิธกี ารปฐมพยาบาลเมือถูกไฟไหม้หรือนําร้อนลวกได้
2. แสดงวิธีการปฐมพยาบาลเมือไฟไหม้หรือนําร้อนลวกได้

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 30

ใบความรู้ที 4
เรือง การปฐมพยาบาลเมือถูกไฟไหม้หรือนาํ ร้อนลวก

การปฐมพยาบาลเมือถูกไฟไหม้หรือนาํ ร้อนลวก

เมือถูกไฟไหมห้ รือนาํ ร้อนลวก ผูไ้ ดร้ ับอุบตั ิเหตุจะมีอาการเจ็บปวด
มาก เนืองจากผิวหนงั ถูกทาํ ลาย จาํ เป็ นตอ้ งไดร้ ับความช่วยเหลือโดยทนั ที
เพราะถา้ ปลอ่ ยไวน้ าน ผปู้ ่ วยอาจหมดสติ และเสียชีวติ ได้

ลักษณะอาการ

. บาดแผลจะมีรอยไหมเ้ กรียมหรือพองบริเวณผวิ หนงั
. มอี าการปวดแสบ ปวดรอ้ นบริเวณผวิ หนงั ทเี ป็นแผลและโดยรอบ
ถา้ เกิดบาดแผลเป็นบริเวณกวา้ งผปู้ ่วยอาจหมดสติ

ลูกเสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 31

วิธีปฐมพยาบาลไฟไหม้หรือนําร้อนลวก มือ นิว หรือ ขา

. ถา้ มบี าดแผลบริเวณ แขน มอื นิวหรือขา
ใหจ้ ุ่มลงในนาํ เยน็ จดั หรือนาํ ใส่นาํ แขง็

. ทายาแกไ้ ฟไหมห้ รือนาํ ร้อนลวกใหท้ วั บาดแผล

. ปิ ดบาดแผล ดว้ ยผา้ พนั แผลเพือป้องกนั
ฝ่ ุนละออง สเตอร์ทบั ให้เรียบรอ้ ย
. ตดิ พลา

วธิ ีปฐมพยาบาลไฟไหม้หรือนาํ ร้อนลวกทใี บหน้าและลาํ ตัว

1. ให้ใชน้ าํ แข็งใส่ถุงพลาสติกหรือถงุ ผา้ วางบริเวณบาดแผล
เพือบรรเทาอาการปวด

2. อยา่ ใชน้ าํ มนั หรือยาใดๆทาบริเวณบาดแผล
3. ใชผ้ า้ นิมๆปิ ดทบั
4. รีบนาํ คนเจ็บส่งโรงพยาบาลหรือสถานีอนามยั เพือให้แพทยร์ ักษา

ภาพถา่ ยโดย : นางพณิ ทพิ ย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 32

กจิ กรรมที 4
เรือง การปฐมพยาบาลเมือถูกไฟไหม้หรือนําร้อนลวก

คําชีแจง ใหล้ ูกเสือเรียงลาํ ดบั ภาพขนั ตอนการปฐมพยาบาล เมือถูกไฟ
ไหม้
หรือนาํ ร้อนลวก โดยใส่เลข 1,2 และ3 ลงใน  ใตภ้ าพ

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 33

กจิ กรรมปฏบิ ัติ
เรืองที 4 การปฐมพยาบาล เมือถูกไฟไหม้หรือนําร้อนลวก

คาํ ชีแจง ให้ลูกเสือทกุ หมสู่ ีปฏบิ ตั ติ ามขนั ตอน ดงั ต่อไปนี
1. ศกึ ษาใบความรูเ้ รืองที 4 เรืองการปฐมพยาบาล เมอื ถกู ไฟไหม้
หรือนาํ รอ้ นลวก ใชเ้ วลาไม่เกิน 5-7 นาที
2. ให้ทกุ หม่สู ีปฏบิ ตั ิตามใบงานทไี ดร้ ับมอบหมาย
3. การปฏบิ ตั ิกิจกรรมในครงั นีใหผ้ ูก้ าํ กบั เป็นผูด้ าํ เนินการ
แนะนาํ และคอยช่วยเหลอื

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 34

ใบงาน

บัตรคาํ สัง

(หมสู่ ีแดง หมู่สีชมพู หมู่สีแสด)
ใหห้ มู่ของทา่ น แสดงบทบาทสมมติ “การเกิดไฟไหม้ในสวน”
มีผูป้ ่ วยถกู ไฟไหมท้ เี ทา้ พรอ้ มทงั สาธิตการปฐมพยาบาลการถกู ไฟไหม้
เมอื เสร็จแลว้ ให้ตวั แทนสรุปวธิ ีการปฐมพยาบาลการถกู ไฟไหม้
(ใชเ้ วลาในการแสดงบทบาทสมมติ หมสู่ ีละ 3 นาที)

บตั รคาํ สัง

(หมู่สีเหลือง หมสู่ ีเขยี ว หม่สู ีฟ้า)
ให้หมขู่ องทา่ น แสดงบทบาทสมมติ “การถูกนาํ ร้อนลวกมือ”
ขณะทาํ งานบา้ น พรอ้ มทงั สาธิตการปฐมพยาบาลการถูกนาํ รอ้ นลวก
เมอื แสดงเสร็จใหต้ วั แทนสรุปวิธีการปฐมพยาบาลการถูกนาํ รอ้ นลวก
(ใชเ้ วลาในการแสดงบทบาทสมมติ หมสู่ ีละ 3 นาท)ี

ลูกเสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 35

แบบทดสอบหลงั เรียน

หน่วยที 1 อนามัย

คาํ ชีแจง ให้ลกู เสือเลอื กคาํ ตอบทีถกู ตอ้ งทีสุด
แลว้ ทาํ เครืองหมายกากบาท (X) ลงในกระดาษคาํ ตอบ

1. อบุ ตั ิเหตุ หมายถึงอะไร
ก. เหตกุ ารณท์ ีเกิดขึนตามปกติ
ข. เหตกุ ารณท์ ีเกิดขนึ โดยไม่คาดคิด
ค. เหตกุ ารณ์ทคี าดคิดว่าจะตอ้ งเกิด
ง. เหตกุ ารณท์ ีเกิดขึนนาน ๆ ครงั

2. การปฐมพยาบาล หมายถงึ อะไร
ก. การพาผปู้ ่ วยไวใ้ นทีปลอดภยั
ข. การรกั ษาดว้ ยตนเอง
ค. การใหค้ วามช่วยเหลอื ผปู้ ่ วยเบืองตน้
ง. การพาผปู้ ่ วยไปส่งโรงพยาบาล

3. วสั ดุในขอ้ ใดทคี วรนาํ มาจดั ทาํ ถุงเก็บอปุ กรณ์ปฐมพยาบาล
ก. หนงั
ข. กระดาษ
ค. พลาสตกิ
ง. ผา้

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 36

4. ขอ้ ใดไม่ใช่อปุ กรณป์ ฐมพยาบาล
ก. เครืองวดั ความดนั โลหิต
ข. ยาแดง
ค. ยาแกไ้ อ
ง. ผา้ พนั แผล

5. เมือพบเห็นผอู้ นื ประสบอบุ ตั ิเหตุ ลูกเสือตอ้ งการขอความช่วยเหลือจากผูใ้ หญ่
ควรปฏบิ ตั ิอยา่ งไร
ก. เล่าเหตกุ ารณ์ สถานที ตอ้ งการความช่วยเหลอื อยา่ งไร
ข. บอกอาการผูป้ ่วยให้ฟัง
ค. เล่าเหตุการณ์ใหฟ้ งั
ง. บอกสถานทีทีเกิดเหตุ

6. สิงทีลูกเสือควรปฏิบตั เิ มอื พบผูป้ ระสบอบุ ตั ิเหตุ คอื อะไร
ก. ตอ้ งดูเหตกุ ารณใ์ หแ้ น่ชดั ก่อนแลว้ ขอความช่วยเหลอื
ข. เดินไปดูแลว้ หลกี เลยี งใหห้ ่างไกล
ค. ไม่ตอ้ งสนใจ เพราะไม่ใช่เรืองของเรา
ง. ไปเรียกเพอื น ๆ มาช่วยกนั ดู

7. บคุ คลในขอ้ ใดมีวธิ ีการปฐมพยาบาล เมอื ถูกไฟไหมห้ รือนาํ รอ้ นลวก
อยา่ งถูกตอ้ ง
ก. แดง ใชผ้ า้ รัดเหนือแผล
ข. ป้อม ลา้ งดว้ ยนาํ ด่างทบั ทิม
ค. แป้ง ทาทิงเจอร์ไอโอดีน
ง. หน่อย ใชถ้ งุ นาํ แข็งวางทบั แผล

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 37

8. ถา้ เพือนถกู ผึงตอ่ ย ขนั ตอนแรกของการปฐมพยายาลควรทาํ อยา่ งไร
ก. กินยาแกป้ วด
ข. ดึงเหลก็ ในออก
ค. ใชน้ าํ แข็งประคบ
ง. บบี ใหเ้ ลอื ดออก

9. ขอ้ ใดเป็นอาการของคนถกู ไฟไหมห้ รือนาํ ร้อนลวก
ก. บวมบริเวณบาดแผล
ข. ปวดศีรษะคลืนไสอ้ าเจียน
ค. ปวดแสบ ปวดรอ้ น บริเวณบาดแผล
ง. เจ็บบริเวณบาดแผล

10. ลกู เสือให้ความช่วยเหลอื ผอู้ ืนแสดงวา่ ไดป้ ฏบิ ตั ติ ามขอ้ ใด
ก. คาํ สังของผูก้ าํ กบั ลกู เสือสาํ รอง
ข. คาํ สังของลูกเสือรุ่นพี
ค. กฎของลกู เสือสาํ รอง
ง. คาํ ปฏญิ าณของลูกเสือสาํ รอง

ลูกเสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 38

บรรณานุกรม

คณะกรรมการบริหารลกู เสือแห่งชาต,ิ สํานกั งาน. ข้อบงั คบั คณะลูกเสือแห่งชาติ ว่าด้วย
การปกครอง หลกั สูตรและวชิ าพิเศษลกู เสือสํารอง (ฉบับที ) พ.ศ. .
กรุงเทพฯ : โรงพิมพค์ รุ ุสภาลาดพรา้ ว, 2535.

. กจิ กรรมลกู เสือ เนตรนารี ชันประถมศึกษาปี ที 4. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์
คุรุสภาลาดพรา้ ว, 2540.

มูลนิธิคณะลูกเสือแห่งชาต,ิ ลกู เสือ – เนตรนารี ป.1 (เตรียมลูกเสือสํารอง และดาวดวงที 1).
กรุงเทพฯ : อกั ษรเจริญทศั น์, มปป.

. ลูกเสือ – เนตรนารี ป.2 (ดาวดวงที 2). กรุงเทพฯ : อกั ษรเจริญทศั น์, มปป.
. ลกู เสือ – เนตรนารี ป.3 (ดาวดวงที 3). กรุงเทพฯ : อกั ษรเจริญทศั น์, มปป.
วชิ าการ,กรม. ค่มู อื การจัดกจิ กรรมลกู เสือ – เนตรนารี ชันประถมศึกษาปี ที 1-4 (ลกู เสือ

สํารอง). กรุงเทพฯ : โรงพิมพค์ รุ ุสภาลาดพรา้ ว, 2533.
. แนวทางการจดั กิจกรรมพฒั นาผ้เู รียน หลักสูตรการศึกษาขันพนื ฐาน
พทุ ธศักราช . กรุงเทพฯ : โรงพมิ พค์ ุรุสภาลาดพรา้ ว,2546.
. ผงั มโนทศั น์กลุ่มกิจกรรมพัฒนาผ้เู รียน หลกั สูตรการศึกษาขนั พนื ฐาน
พทุ ธศักราช . กรุงเทพฯ : โรงพมิ พค์ รุ ุสภาลาดพร้าว,2546.
อาํ นาจ ชา่ งเรียน เชาวลิต ภมู ภิ าค สมมาตร สงั ขพนั ธ.์ กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ลกู เสือ
เนตรนารี สมบรู ณ์แบบ ชันประถมศึกษาปี ที . กรุงเทพฯ : วฒั นาพานิช, 2547.
อาํ นาจ ชา่ งเรียน และคณะ. หนงั สือลูกเสือ - เนตรนารี ชันประถมศึกษาปี ที กจิ กรรม
พฒั นาผ้เู รียนสมบรู ณ์แบบ. กรุงเทพฯ : วฒั นาพานิช, 2550.
ตกแต่งตวั การ์ตนู การ์ฟิ วด์ สืบคน้ จาก http://www.scoutingmagazine.org/issues/9909/

a-garf.html
ตกแตง่ ตวั การ์ตนู เสือโทนี สืบคน้ จาก http://hemadpant.blogspot.com/2009/04/tony-

tiger.html
ภาพสตั วม์ พี ษิ สืบคน้ จาก http://www.sxc.hu
สร้างตวั การ์ตนู ดว้ ยตวั เอง สืบคน้ จาก http://apps.facebook.com/buddypoke/

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 39

ภาคผนวก

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 40

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 41

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน

1. ข 6. ก
2. ค 7. ง
3. ง 8. ข
4. ก 9. ค
5. ก 10. ง

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 42

เฉลยคําตอบกิจกรรมที 1

ตอ้ งควบคุมสตขิ องตนเองไมใ่ ห้ตืนเตน้

ขณะพดู วธิ กี ารขอความ ตอ้ งการความ
ตอ้ งพูดให้ ช่วยเหลอื จากผ้ใู หญ่ ช่วยเหลอื อะไร
ชดั เจนเขา้ ใจง่าย เมือเกิดอบุ ตั ิเหตุ

เลา่ เหตกุ ารณท์ เี กิดขนึ เช่น เกิดอะไร ทีไหน
มีผูไ้ ดร้ บั อนั ตราย หรือทรัพยส์ ินเสียหายอยา่ งไร

จะให้ช่วยเหลืออยา่ งไร

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 43

เฉลยคําตอบกิจกรรมที 2

21

43

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 44

เฉลยคําตอบกจิ กรรมที 3

ทาแอมโมเนียบริเวณบาดแผล ดึงเหล็กในออกจากบริเวณบาดแผล

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 45

เฉลยคาํ ตอบกจิ กรรมที 4

2
13

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 46

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน

1. ข 6. ก
2. ค 7. ง
3. ง 8. ข
4. ก 9. ค
5. ก 10. ง

เก่งจังเลยครับเพือน ๆ

ลกู เสือสาํ รอง (ดาวดวงที 3) หน่วยที 11 การผกู เงือน 51

ลกู เสือสํารอง (ดาวดวงที ) หน่วยที 1 อนามัย 48