EQ ดีอารมณ์ดีชีวีสดใส.

BหEนSังTสSือEขLาLยEดRี

EQ ดี

อชาวี รสี มดณใสดี

เทคนิคการบรหิ ารอารมณภ าคปฏบิ ตั ิ
ทีม่ าจากประสบการณจ รงิ
และสามารถนําไปปรับใชไดทนั ที

ณรงควิทย แสนทอง

EQ ดี

อชาีวรีสมดณใสดี

ณรงคว ทิ ย แสนทอง

จดพิมพและจดจำหนา ยโดย บริษท ซีเอ็ดยูเคช่น จำกด (มหาชน)

คน หาหนงสือท่ตี อ งการ (รวม e-book และสนิ คา ทน่ี าสนใจ ) ไดเร็ว ทนใจ

บน PC และ Notebook ที่ www.se-ed.com
สำหรบ Smartphone และ Tablet ทุกยห่ี อ ท่ี http://m.se-ed.com
(ผา น browser เขาอนิ เทอรเ น็ตแลว ทำ Bookmark บนจอ Home จะใชง านไดเ หมือน App ทุกประการ )
หรอื ติดต้ง SE-ED Application ไดจาก Play Store บน Android หรอื จาก App Store บน iOS

¡Ã³Õ·Õ赌ͧ¡Òë×éͨӹǹÁÒ¡ à¾×èÍ㪌Ê͹ ½ƒ¡ÍºÃÁ Ê‹§àÊÃÔÁ¡ÒâÒ ËÃ×Í໚¹¢Í§¢ÇÑญ­¾ÔàÈÉ ¡ÃسÒติดตอ่ Êͺ¶ÒÁÃÒ¤Ò¾ÔàÈÉ
ä´Œ·Õè ฝ่ายขาย ºÃÔÉÑ· «ÕàÍç´ÂÙपÑè¹ ¨Ó¡Ñ´ (ÁËÒª¹) â·Ã. 0-2826-8222 ËÃ×Í â·ÃÊÒà 0-2826-8356-9

EQ ดี อารมณ์ดี ชีวีสดใส

โดย  ณรงค์วิทย์ แสนทอง
ราคา 170 บาท

ส�ำนักพมิ พ์ เชนจ์พลัส
สงวนลิขสทิ ธต์ิ ามกฎหมาย โดย ณรงค์วทิ ย์ แสนทอง @ พ.ศ. 2562
ห้ามคดั ลอก ลอกเลยี น ดัดแปลง ท�ำซ้�ำ จดั พิมพเ์ นือ้ หาและภาพประกอบ หรือกระทำ� อน่ื ใด
โดยวธิ ีการใดๆ ในรูปแบบใดๆ ไม่ว่าส่วนหน่งึ สว่ นใดของหนงั สือเล่มนี้ เพือ่ เผยแพรใ่ นสือ่ ทกุ ประเภท
หรือเพ่ือวตั ถุประสงค์ใดๆ นอกจากไดร้ บั อนญุ าต
262-168-184
ข้อมูลทางบรรณานุกรมของสำ�นกั หอสมุดแห่งชาติ
ณรงค์วิทย์ แสนทอง
EQ ดี อารมณ์ดี ชวี สี ดใส.-- กรงุ เทพฯ : ซเี อด็ ยเู คช่นั , 2562.
184 หน้า.
1. อารมณ์. 2. ความรูส้ ึก.
I. ชอ่ื เรอ่ื ง.
152.4

ISBN 978-616-08-3532-4
จัดพิมพแ​ ละ​จดั จ�ำ หนา ย​โดย

เลขท​ ่ี 1858/87-90 ถนนเทพรตั น แขวง​บางนาใต้ เขตบ​ างนา กรงุ เทพฯ 10260 โทรศพั ท 0-2826-8000

พมิ พ​ท ี่ บริษทั ว.ี พรน้ิ ท์ (1991) จำ�กัด เลขท​ ่ี 23/71-72 หมู่ 1 ซอยเทยี นทะเล 10 ถนนบางขนุ เทยี น-ชายทะเล
แขวงแสมด�ำ เขตบางขนุ เทยี น กรงุ เทพฯ 10150 โทรศพั ท์ 0-2451-3010
นายวิชยั กาญจนพัฒนา ผพู ิมพผ​ ูโฆษณา พ.ศ. 2562

หากมคี ำ�แนะนำ�ติชม ติดต่อได้ที่ [email protected]
คน้ หาหนงั สือที่ตอ้ งการ ได้เรว็ ทันใจ ท่ี www.se-ed.com

ขอมอบหนงั สือเลมนแ้ี ด

...............................................................................
..........................................................................................
..........................................................................................
..........................................................................................
..........................................................................................

จาก

................................................................
................................................................



หากหนงั สอื เล่มนมี้ ีส่วนช่วยใหผ้ ้อู ่าน คนทีท่ า่ นรกั ผูค้ น
รอบข้างของท่านมีชีวิตที่ดีขึ้น ผมขอมอบความดีทั้งหมดนี้
ให้แก่

คณุ พอ่ คณุ แมผ่ ู้ใหก้ า� เนดิ และใหค้ วามรกั และความผกู พนั
ครบู าอาจารยผ์ ปู้ ระสทิ ธป์ิ ระสาทวชิ าความรแู้ ละความคดิ
ผคู้ นบนโลกใบนท้ี ่ีใหบ้ ทเรยี นเร่ืองการจดั การกบั อารมณ์
และบุคคลส�าคัญท่ีเป็นแรงบันดาลใจ ให้ผมได้พัฒนา
ความฉลาดทางอารมณอ์ ยา่ งจรงิ จงั และเปลย่ี นแปลงอารมณ์
ตัวเองจนสามารถเขียนหนังสือเล่มน้ีออกมาได้ คือภรรยา
และลกู เพราะเขาเปน็ ทั้งกองเชียรท์ ่ีคอยสร้างแรงบนั ดาลใจ
เป็นครูที่ตั้งโจทย์ให้ผมทดสอบ และเป็นกระจกเงาสะท้อน
ใหเ้ หน็ วา่ ผมสามารถควบคมุ อารมณ์ไดด้ ีแล้วหรือยงั
ขอขอบคณุ สา� นกั พมิ พซ์ เี อด็ ยเู คชน่ั และทมี บรรณาธกิ าร
ท่ีได้ช่วยปันแต่งเน้ือหาหนังสือเล่มน้ีให้มีคุณค่าออกสู่สายตา
ผอู้ ่าน
และสุดท้ายขอขอบคุณผู้อ่าน ที่ให้เกียรติเลือกอ่าน
หนงั สอื เลม่ นี้

5

  ค�ำน�ำ

ก่อนอื่นต้องขอขอบพระคุณท่านผู้อ่านทุกๆ ท่าน
ท่ีอุดหนุนหนังสือเล่มน้ีมาอย่างยาวนาน หนังสือเล่มน้ีได้เริ่ม
ตพี มิ พค์ ร้ังแรกตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547 และจดั จำ� หน่ายตลอดมา
จนถึงปจั จุบนั โดยหนงั สอื เล่มน้ียังไดร้ บั เกียรติใหถ้ กู จดั อนั ดบั
เปน็ หนงั สอื ขายดี (Best Seller) ของส�ำนกั พมิ พฯ์ นนั่ ก็ดว้ ย
แรงสนับสนนุ ของผอู้ า่ นทุกท่าน

ส�ำหรับหนังสือฉบับปรับปรุงใหม่นี้ ผมได้ท�ำการปรับ
เนอ้ื หาเดมิ เพมิ่ เนอื้ หาใหม่ใหท้ นั ยคุ ทนั สมยั มากยง่ิ ขนึ้ รวมถงึ
ได้น�ำเอาประสบการณ์ตรงท่ีได้จากการให้ค�ำปรึกษา การโค้ช
การพูดคุยกับบุคคลต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นคนธรรมดา นักศึกษา
คนท�ำงาน ไปจนถึงผู้บริหาร เจ้าของกิจการ มาน�ำเสนอให้
ผอู้ า่ นได้เขา้ ใจ รเู้ ทา่ ตามทันท้ังอารมณ์ของตวั เองและอารมณ์
ของคนอ่นื สามารถบริหารจัดการกับอารมณ์ท้ังเราและเขา
ได้ดีขึน้ เรว็ ข้ึน และงา่ ยขน้ึ

คนเกง่ ที่ไอควิ ดี (IQ = Intelligence Quotient) มโี อกาส
ประสบความสำ� เร็จเรว็ กว่า มากกว่ากจ็ ริง แตค่ นทจ่ี ะประสบ

6

ความส�ำเร็จอย่างยั่งยืนและมีความสุขอย่างสมดุลน้ัน คือคน
ทีต่ ้องมีทงั้ ไอควิ ดีและอคี วิ ดี (EQ = Emotional Quotient)
ควบคกู่ นั ไปด้วย

เราคงเคยไดย้ นิ ไดเ้ หน็ คนทป่ี ระสบความสำ� เรจ็ มชี อ่ื เสยี ง
หลายๆ คน แต่แก้ปญั หาชีวติ ด้วยการคดิ สน้ั ตัดสนิ เรือ่ งต่างๆ
ในชีวติ ดว้ ยอารมณ์ชว่ั วูบ ขาดสติย้งั คิด ทง้ั ๆ ที่เรื่องบางเรื่อง
เป็นเร่อื งเล็กน้อยมาก แต่เป็นเพราะเขาไม่สามารถควบคุม
หรือจัดการกับอารมณ์ของตัวเองและคนอืน่ ได้ จึงท�ำให้ชีวิต
ยำ�่ แย่ ตกต่�ำ เสียช่อื เสยี ง ลม้ ละลาย ในชว่ั พริบตาหรือเพยี ง
ชั่วข้ามคืน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในโลกยุคออนไลน์ที่ทุกการ
กระท�ำของคนเรา หนีไมพ่ ้นสายตาของคนในสังคม และข่าว
ไม่ดกี ย็ ังเผยแพร่ออกไปได้อยา่ งรวดเร็วและกว้างมาก ยากที่
จะปิดบังได้เลย

ผมหวงั ว่า เนือ้ หาในหนังสือฉบับปรบั ปรงุ ใหม่เล่มน้ี จะ
มีประโยชน์ส�ำหรับผู้อ่านมากข้ึนกว่าเดิม เพ่ิมเติมคืออยาก
เห็นผู้อ่านและคนรอบข้างใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข
ให้สมกบั ชอ่ื หนังสือ “EQ ดี อารมณ์ดี ชวี สี ดใส” ตลอดเวลา
และตลอดไป

ณรงค์วทิ ย์ แสนทอง

7

สารบัญ

บทนำ� 13 ................................................................................................

สว่ นที่ 1 : EQ คืออะไร ท�ำไมตอ้ งให้
.ความสำ� คญั ? 23.............................................................

EQ คอื อะไร..................................................................................... 25
รกั ลูกหรือรักตวั เองกนั แน่ ...................................................... 29
เตรยี มใจมาไมพ่ อท่ีจะอดทนกับพอ่ แม่ ........................... 35
ผูบ้ ริหารทน่ี า่ สงสาร..................................................................... 41
อารมณอ์ อนไลน์ หายนะของชอื่ เสยี ง.............................. 45
ท�ำไมตอ้ งพฒั นาความฉลาดทางอารมณ์ ...................... 49

9

สว่ นที่ 2: เทคนิคการบรหิ ารอารมณ์ ....................... 55

จงเข้าใจธรรมชาตขิ องอารมณ์ ......................................... 57
ต้ังดา่ นสกัดอารมณ์ ................................................................ 65
อยา่ จินตนาการเอาเอง ......................................................... 75
อยา่ กักตุนเชื้อเพลิงทางอารมณ์ ...................................... 81
อยา่ หูเบา ..................................................................................... 87
อย่าแบง่ ชนั้ ของคา่ ความอดกลน้ั ทางอารมณ์ ............ 91
คิดว่าเขาเปน็ คนสติไมด่ ี ........................................................ 97
คิดว่าเขาคือคนสำ� คญั ........................................................ 101
คดิ วา่ เปน็ เรือ่ งสมมติ ........................................................... 107
ลด ละ เลกิ อารมณม์ ือสอง ............................................ 113
หลกี เลย่ี งการตอกตะปูทางอารมณ์ ............................. 119
หลีกเลีย่ งจุดเดอื ดทางอารมณ์ ....................................... 123
เลอื กคบเพื่อนไวเ้ ตือนใจ ................................................... 129
ฝกึ แยกประสาทการรับรู้ .................................................... 135
ฝึกซอ้ มลม้ เหลวทางอารมณ์ ............................................ 139
ทำ� ตัวเป็นกรรมการกฬี า ..................................................... 147
แหกคุกทางอารมณ์ .............................................................. 153
อารมณ์คนแต่ละวยั จัดการอยา่ งไรดี ........................ 159
จัดการกับคนมอี โี กส้ ูง .......................................................... 165

10

ส่วนท่ี 3 :. ขอ้ คดิ และแนวทาง
.การนำ� ความรู้ไปใช.้............................................169

1. ท�ำไมต้องพฒั นาเรือ่ งการควบคุมอารมณ์ ................ 170
2. เราควรจะเลอื กเร่ืองไหนมาพัฒนาก่อน .................... 174
3. เราจะพัฒนาตัวเองเรื่องอารมณ์
.ไดอ้ ยา่ งไร ..................................................................................... 175
4. จะประเมนิ ไดอ้ ย่างไรว่าเรามกี ารจัดการ
.กับอารมณ์ไดด้ ขี ึน้ ................................................................... 176
5. จะท�ำอย่างไรใหเ้ ร่อื งการจัดการ
.กบั อารมณข์ องเราดีตลอดไป ............................................ 177
.ขอ้ คดิ สง่ ทา้ ย .............................................................................. 181

11



บทน�ำ

เม่ือพูดถึงค�ำว่า ‘อารมณ์’ หลายคนคงคิดถึงแต่เร่อื ง
ที่เป็นลบ ซึ่งในความเป็นจริงแล้วอารมณ์เป็นเพียงค�ำกลางๆ
ท่สี ามารถเปน็ ได้ทงั้ แงล่ บและแงบ่ วก เช่น รกั โลภ โกรธ หลง
ดีใจ เสยี ใจ ต่ืนเต้น โศกเศร้า ประทับใจ สนกุ สนาน ฯลฯ

เนอ่ื งจากอารมณ์ที่เป็นบวกไม่ค่อยส่งผลกระทบต่อการ
ด�ำรงชีวิตทั้งของตัวเองและคนอ่ืน จึงไม่ค่อยมีใครถือเป็น
ปญั หากนั มากนกั ยกเว้นบางคนท่ีมอี ารมณ์ในระดับท่ผี ดิ ปกติ
ไปจากคนท่วั ไป เช่น ดีใจทไี รกร็ อ้ งไห้ทุกที ตื่นเต้นมากจนช็อก
ดีใจจนออกหนา้ มากเกินไปท�ำให้ไม่สมวยั ของตน

ในวัยเด็ก อารมณ์ของคนเรามักจะแปรเปล่ียนได้ง่าย
รอ้ งไหอ้ ยไู่ มท่ นั ไร พอไดข้ นมหรอื ของเลน่ กด็ ีใจทง้ั นำ�้ ตา โตขนึ้ มา
เป็นวัยรุ่นก็มีอารมณ์ร้อนแรง คึกคะนอง อยากลองอยากรู้
ขัดใจไม่ได้ ถือเป็นความท้าทายที่ต้องลองต้องท�ำ ควบคุม
อารมณ์ตัวเองไม่ค่อยได้ เพราะเริ่มมีหลากหลายอารมณ์
รวมถึงอยู่ในช่วงของการปรับตัวท้ังทางร่างกาย จิตใจ และ
สภาพของสังคมทเ่ี ปลี่ยนไป

13

พอมาถงึ วยั ของผู้ใหญ่ ท้ังวัยของคนทำ� งานและคนที่มี
ครอบครวั ก็มกั จะมอี ารมณท์ เ่ี กิดจากสง่ิ กระตุน้ ทีห่ ลากหลาย
ทงั้ หวั หนา้ ลกู นอ้ ง (ทงั้ ลกู และนอ้ ง) สามภี รรยา พอ่ ตาแมย่ าย
พ่อสามีแม่สามี เพือ่ นบ้าน เพอ่ื นร่วมงาน สภาพเศรษฐกิจ
สงั คม การจราจร และคุณภาพชวี ิต

ดงั น้นั ปญั หาของคนในวยั ผู้ใหญน่ ้ี จึงมรี ปู แบบท่หี ลาก
หลายมากกวา่ ในวยั เดก็ และวยั รนุ่ แตโ่ ดยสว่ นใหญจ่ ะสามารถ
ควบคุมระดับของการแสดงออกทางอารมณ์ได้ดีกว่าวัยเด็ก
และวัยรุน่

สุดท้าย ก็มาถึงวัยทองและหลังวัยทอง อารมณ์กลับ
ตาลปตั รวกกลบั ไปหาอารมณแ์ บบวยั เดก็ วยั รนุ่ และวยั ผู้ใหญ่
แลว้ ผสมกนั เปน็ แบบรวมมติ รทางอารมณ์ มที งั้ ขง้ี อน ขหี้ งดุ หงดิ
คิดการใหญ่แต่ไม่มีก�ำลัง (กายและใจ) น้อยใจและใจเหลือ
น้อย ฉุนเฉียว ต้องการให้คนอื่นเอาใจ ยึดเอาความคิดและ
ประสบการณ์ของตัวเองเป็นหลัก คนไหนที่ท�ำใจได้ปลงตกก็
โชคดไี ป แต่คนไหนท่ีคดิ ไม่ได้และปลงไม่ตก กลบั หมกมุ่นอยู่
กับความส�ำเร็จในอดีต ก็มักจะก่อไฟอารมณ์เผาไหม้จิตใจคน
รอบขา้ งให้เจบ็ แสบไปตามๆ กัน

14

ถ้าดูกันตามสัดส่วนของอายุแล้วพบว่า คนจะอยู่ใน
วัยผู้ใหญ่นานท่ีสุด เพราะโดยเฉลี่ยแล้วผมคิดว่าไม่ต่�ำกว่า
30 ปี (คิดง่ายๆ ว่าเร่ิมต้ังแต่อายุ 20 ปีจนถึง 50 ปีก็พอ)
ถา้ จะเปรยี บเทยี บคนกบั ตน้ ไม้ วยั นก้ี ค็ อื ชว่ งทต่ี น้ ไมก้ ำ� ลงั เตบิ โต
ออกดอกออกผล

ดังนั้น คนในวยั ผู้ใหญ่นจี้ ะต้องได้รบั การดแู ลและกำ� จดั
ศตั รพู ืชให้ดี ศัตรพู ชื บางชนดิ กดั กนิ จากภายนอก แตบ่ างชนิด
เกิดขึ้นเองภายใน เช่นเดียวกันกับการเติบโตของชีวิตคนที่มี
ทัง้ ศตั รู (อารมณ)์ ที่เกิดจากทงั้ ภายใน (ความเช่ือ ทศั นคติ
ประสบการณเ์ ดมิ จนิ ตนาการความรสู้ กึ อปุ นสิ ยั ) และภายนอก
(สิ่งเร้า)

อย่างไรก็ตาม ถ้าใครสามารถบริหารจัดการกับอารมณ์
ของตัวเองและผู้อนื่ ได้ในทุกช่วงของชีวิต ก็ถือว่ายอดเยี่ยม
มาก นา่ จะถือไดว้ า่ คนคนนัน้ ได้ลาภอนั ประเสริฐก้อนใหญม่ าก
ทสี่ ุดในชีวิตเลยก็ว่าได้ เพราะตอ่ ใหม้ เี งินมากขนาดไหน ตอ่ ให้
จบการศกึ ษาสงู ระดับไหน มียศถาบรรดาศกั ดส์ิ ูงส่งขนาดไหน
แต่ส่ิงเหล่านี้ก็ไม่สามารถน�ำไปใช้ ในการรักษาหรือบ�ำบัดโรค
ท่เี กดิ จากอารมณ์ได้ และคงจะไมม่ แี พทยค์ นไหนท่ีจะบอกเรา
ไดว้ า่ “ถา้ คณุ จา่ ยเงนิ ผม 100 ลา้ นบาท ผมจะสามารถแกป้ ญั หา
การควบคมุ อารมณ์ให้คุณได้ภายใน 10 นาท”ี

15

คนทยี่ นื อยใู่ นทต่ี ำ�่ ไมว่ า่ เขาจะถกู จดั ประเภทใหต้ ำ�่ เน่อื งจาก
ปัจจัยใด เช่น การศึกษาน้อย รายได้น้อย หน้าท่ีการงานไม่
สูง หรืออยู่ในสังคมที่ไม่มียศถาบรรดาศักด์ิ คนเหล่าน้ีมักจะ
ไมถ่ ูกคาดหวังจากสังคมในเร่ืองอารมณ์มากนัก เช่น ถ้าแมค่ ้า
ในตลาดสดด่าเราดว้ ยถอ้ ยค�ำอนั หยาบคาย เราก็พอจะรับได้

ตรงกันข้ามกับคนที่มีต�ำแหน่งหน้าท่ีการงานสูง การ
ศึกษาสูง มีอาชีพที่คนนับหน้าถือตา คนที่มีฐานะดี และคน
ท่ีมีชื่อเสียง มักจะถูกคาดหวังจากสังคมในเร่ืองต่างๆ สูงไป
ดว้ ย และหนงึ่ ในนนั้ คอื ‘การควบคมุ อารมณ’์ เพราะคนเหลา่ น้ี
เปรียบเสมือนคนที่ยืนอยู่บนเวที หรือยืนอยู่บนท่ีสูงท่ีทุกคน
มองเห็นได้ง่าย สายตาทุกคู่จับจ้องมาที่เขา ดังนั้น โอกาสท่ี
อารมณ์จะหลุดแม้เพียงเล็กน้อยก็ไม่อาจจะคลาดสายตาจาก
คนรอบขา้ งได้ เหมอื นกบั พฤตกิ รรมท่ีไมค่ อ่ ยดขี องหวั หนา้ งาน
ก็มักจะไม่รอดหูและไม่รอดสายตาของลูกน้องและเพือ่ นๆ
ของลูกน้องไปไดเ้ ลยแม้แตเ่ รอ่ื งเดียว

สงั คมไทยในปจั จบุ นั มกั จะมงุ่ เนน้ การพฒั นาความฉลาด
ทางด้านอื่นมากเกินไป เชน่ สอนให้คนเรยี นเกง่ ท�ำงานเก่ง
หาเงนิ เกง่ จนหลงลมื การพฒั นาความฉลาดทางอารมณ์ไป จะ
เห็นว่าแนวโน้มของนักเรียนท่ีมีความเครียดมีจ�ำนวนเพ่ิมมาก
ขึน้ ทุกปี สถติ ิการฆ่าตวั ตายเนือ่ งจากตามอารมณต์ วั เองไม่ทัน

16

ก็มีมากข้ึน ลองดูว่ามีเด็กนักเรียนคนไหนบ้างท่ีสอบตกแล้ว
กระโดดตึกตาย…ไม่มี หรือถ้ามี ก็คงไม่ได้มีสาเหตุมาจาก
เรอ่ื งเรยี นเพยี งอยา่ งเดยี ว นกั เรยี นทกี่ ระโดดตกึ ตายสว่ นใหญ่
เปน็ คนทเี่ รยี นเกง่ แคเ่ พยี งคะแนนสอบตกลงมาเพยี งนดิ เดยี ว
กร็ บั ไมไ่ ด้ ตอ้ งฆา่ ตวั ตาย อยา่ งนผ้ี มอยากจะเรยี กวา่ ‘อตั อารมณ์
ฆาตกรรม’ (ขอ้ เนน้ วา่ ไม่ใชค่ �ำศพั ทท์ เี่ ป็นทางการ ผมคดิ ขน้ึ มา
เองเทา่ นน้ั ไมส่ ามารถนำ� ไปอา้ งองิ ได)้ หมายถงึ การฆา่ ตวั ตาย
อันเนื่องมาจากอารมณ์ของตัวเอง อารมณ์ของตัวเองก็คือ
ฆาตกรท่รี า้ ยกาจท่สี ดุ เมอ่ื เทยี บกบั ฆาตกรประเภทอืน่

หลายๆ คนก�ำลังถูกฆาตกรรมทีละนิดๆ จากฆาตกร
ท่ีช่อื ‘อัตอารมณ์’ ท�ำให้หลายคนเสียชีวิตแบบที่เรียกว่า
‘ตายทั้งเป็น’ เพราะในแต่ละวันมีชีวิตอยู่แบบไม่มีชีวิตชีวา
มีแต่ปัญหาและมีแต่อารมณ์ ไม่สามารถก�ำจัดมันออกไปได้
ปญั หาหน่งึ หาย ปญั หาใหม่เข้ามาแทน บางเวลาทกุ ปญั หาจะ
ชักชวนกันมารุมท�ำร้ายแบบไม่ปรานีปราศรัย หนีก็หนีไม่พ้น
หลบก็ไมไ่ ด้ ไมม่ กี ารแจง้ หรอื นดั หมายลว่ งหนา้ ขอเลอื่ นก็ไมไ่ ด้

ใครท่ีอยู่ในวัยท�ำงาน ก็ลองหลับตานึกถึงภาพของคน
ในทท่ี ำ� งานดวู า่ แตล่ ะคนมอี ารมณแ์ บบไหนกนั บา้ ง มที งั้ ชอบบน่
ชอบดดุ า่ ลกู นอ้ งตอ่ หนา้ คนอนื่ เมอื่ ไมถ่ กู ใจกแ็ สดงสหี นา้ (ยกั ษ)์
อารมณเ์ ปลย่ี นตามเขม็ วนิ าที เอาแนน่ อนไมไ่ ด้ ชอบเถยี งแบบ

17

หวั ชนฝาหลงั ชนกำ� แพง ความคดิ ของตนเองเปน็ ใหญ่ ความคดิ
ของใครไมเ่ หมอื นเปน็ อนั ผดิ หมด มอื ถอื เลือ่ ย (ขาเกา้ อหี้ วั หนา้ )
พูดจาปากหวาน (เอาใจนาย) บางคนเมื่อไม่พอใจก็ประชด
ประชันไม่ยอมท�ำงานบ้าง ท�ำงานแบบขอไปทีบ้าง หรือไม่ก็
ขาดงานลางานไปเลย ปัญหาแบบนีม้ ีทกุ ทแี่ ละทุกองค์กร จะ
แตกต่างกันบ้างก็ตรงท่ีที่ไหนจะมีปัญหาไหนมากกว่ากัน
เทา่ น้นั เอง

ลองนึกภาพดูว่า ถ้าคนในองค์กรไหนไม่มีปัญหาเร่ือง
อารมณ์ (ร้าย) การท�ำงานในองค์กรนั้นน่าจะมีประสิทธิภาพ
สูงข้ึนอย่างน้อยหน่ึงเท่าตัว เพราะปัญหาส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้น
ในองค์กรไม่น่าจะต�่ำกว่าคร่ึงหน่ึงของปัญหาท้ังหมดมีสาเหตุ
มาจากอารมณ์ ถงึ แมส้ าเหตขุ องปญั หานนั้ ไมไ่ ดเ้ กดิ จากอารมณ์
โดยตรง แต่ในตอนทีค่ นเข้าไปยุ่งกบั ปัญหาการท�ำงานนนั่ เอง
ท่ีในตอนนนั้ อารมณจ์ ะเกดิ ตามมา แลว้ ทำ� ใหป้ ญั หายงิ่ ซบั ซอ้ น
มากย่ิงขึ้น หรือพอปัญหาเรอื่ งงานจบ แต่ปัญหาอารมณ์ยัง
คงยืดเยื้อต่อไปอีก เผลอๆ ปัญหาทางอารมณ์ที่เกิดจากการ
ทำ� งานจะใหญก่ วา่ ปญั หาเร่อื งงานเสยี อกี หลายครง้ั ทคี่ นทำ� งาน
โยนความผิดไปให้คนอ่ืนเพ่ือใหพ้ ้นตวั เอง เพ่ือรกั ษาภาพพจน์
ของตวั เองใหด้ ดู ีในเรือ่ ง (ผล) งาน แตห่ ารู้ไมว่ ่าภาพพจน์ใน
เรอ่ื งการควบคมุ อารมณ์ ได้เสียหายไปเรียบรอ้ ยแล้ว

18

ปัญหาเร่ืองอารมณ์ ถือว่าเป็นเรื่องอาถรรพ์ส�ำหรับคน
ทกุ เพศทกุ วัย ใครแกอ้ าถรรพน์ ี้ได้กอ่ นย่อมไดเ้ ปรยี บ เพราะ
ตาจะสวา่ งขน้ึ หจู ะโลง่ ขน้ึ จติ ใจจะโปรง่ ใสมากขน้ึ มเี วลาเหลอื
ในการพฒั นาตวั เองในเรอื่ งอนื่ ๆ แตถ่ า้ ใครยงั แกอ้ าถรรพเ์ รือ่ ง
น้ีไมไ่ ด้ รบั รองไดว้ า่ ตอ้ งเสยี เวลาในชวี ติ ไปฟรๆี อยา่ งมากมาย
เลยทีเดยี ว เพราะไหนจะต้องเปลืองสมองในการเครียด เสยี
เวลาในการกังวล เปลืองพลังงานไปกับการคิดในแง่ลบอยู่
ตลอดเวลา หาเวลาคิดสร้างสรรค์ไมไ่ ด้เลย

ลองดูตัวเองก็แล้วกันว่า ถ้าวันไหนเราทะเลาะกับใคร
สักคน เราจะเสียเวลาต้ังแต่ทะเลาะกัน (ปรุงแต่งอารมณ์)
ช่วงท่ีทะเลาะกัน และหลังจากทะเลาะกันแล้ว ในความเป็น
จรงิ แลว้ ทุกคนมีเวลาในชีวติ เทา่ กนั คอื วนั ละ 24 ชวั่ โมง ถ้า
เราเสยี เวลาไปกับปญั หาอารมณ์เสยี วันละ 4 ชัว่ โมง เราจะมี
เวลาเหลือส�ำหรับการท�ำกิจกรรมในชีวิตอีกเพียง 20 ช่ัวโมง
เมือ่ เป็นเช่นนี้ เราจะสู้คนที่เขามีเวลาพัฒนาชีวิตเต็มทั้ง 24
ช่วั โมงได้อยา่ งไร

ที่เกริ่นน�ำมาเสียยืดยาวก็ไม่ใช่อะไร เพียงเพื่อให้คุณ
ผอู้ า่ นไดเ้ หน็ วา่ เรือ่ งการบรหิ ารอารมณน์ เี้ ปน็ เรอ่ื งทส่ี ำ� คญั มาก
ในชวี ติ เปน็ เรอ่ื งทจ่ี ะปลอ่ ยปละละเลยไมไ่ ด้ เปน็ เรื่องทถ่ี า่ ยทอด
เป็นมรดกตกทอดให้แก่ลูกหลานไม่ได้ เป็นสมบัติเฉพาะตัว

19

ของใครของมนั และยง่ิ สำ� คญั มากขนึ้ ถา้ เรากำ� ลงั จะกา้ วขน้ึ ไป
สแู่ ทน่ ของการเปน็ ผนู้ ำ� ไมว่ า่ จะเปน็ ผนู้ ำ� ครอบครวั ผนู้ ำ� องคก์ ร
ผู้น�ำชมุ ชน หรอื ผู้นำ� สังคม

ในโลกของความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีในปัจจุบันและ
อนาคต คนเราสามารถพฒั นาความรู้ในดา้ นตา่ งๆ ได้ไมแ่ ตกตา่ ง
กนั คนทอี่ ยหู่ า่ งไกลกส็ ามารถเรยี นรเู้ หมอื นกบั คนทอี่ ยู่ในเมอื ง
คนจนกม็ โี อกาสทางการศกึ ษาไมด่ อ้ ยไปกวา่ คนรวย ดว้ ยทนุ การ
ศกึ ษาประเภทต่างๆ ผู้หญิงก็มีสิทธเิ ทา่ เทียมกับผู้ชายมากขึน้

แต.่ ..สง่ิ หนง่ึ ทจ่ี ะกลายมาเปน็ ตวั ตดั สนิ ‘คณุ ภาพ’ ของคน
วา่ ใครดีใครเดน่ กวา่ กนั ใครจะกา้ วขนึ้ ไปสเู่ บอรห์ นงึ่ ขององคก์ ร
นัน่ กค็ อื ‘ความฉลาดทางอารมณ’์ เพราะอะไร กเ็ พราะวา่ คน
ทกี่ า้ วขน้ึ ไปสกู่ ารเปน็ ผนู้ �ำนนั้ ภารกจิ จะเปลย่ี นไปจากผชู้ �ำนาญ
งานเฉพาะดา้ น เฉพาะสาขาอาชพี ไปสผู่ ชู้ ำ� นาญดา้ นการบรหิ าร
คน และหวั ใจของการบรหิ ารคนไมไ่ ดอ้ ยทู่ คี่ วามสามารถในงาน
เพยี งอยา่ งเดยี ว แตต่ อ้ งบรหิ าร ‘อารมณค์ น’ ไดด้ ว้ ย ถงึ แมว้ า่
คนคนนนั้ จะมคี วามสามารถมากเพยี งใดกต็ าม แตถ่ า้ ไมส่ ามารถ
เข้าไปจัดการกับจิตใจและอารมณ์ของตัวเองและผู้อน่ื ได้แล้ว
การบริหารน้ันก็ไม่มคี วามหมายอะไร

20

การพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ ไม่เหมือนกับการ
พัฒนาความรู้ท่ัวๆ ไป ท่ีแค่อ่านหนังสือสักเล่มสองเล่มก็มี
ความรู้ได้แล้ว หรือแคเ่ พียงไปนัง่ ฟังคนเกง่ ๆ พดู ก็ได้ความรู้
แล้ว หรือแค่ได้ลองปฏิบัติเพียงนิดหน่อยก็ท�ำได้แล้ว ความ
สามารถในการบริหารอารมณ์ต้องอาศัยเวลาในการละลาย
สนิมทางอารมณท์ สี่ ะสมมาต้ังแต่วัยเดก็ จะตอ้ งอาศยั เวลาใน
การฝึกฝนเพือ่ ให้สามารถรองรับอารมณ์จากคนประเภทต่างๆ
อารมณ์แต่ละรูปแบบ และรวมถึงการฝึกฝนเพ่อื รองรับสิ่ง
กระตนุ้ ประเภทต่างๆ อีกดว้ ย

ดังนั้น หนังสือเล่มนี้จะช่วยให้ท่านผู้อ่านได้รู้ ได้เข้าใจ
ได้เหน็ และร้สู กึ ได้ดว้ ยตวั เองวา่ ทำ� ไมเรอื่ งการบรหิ ารจดั การ
อารมณ์ จึงเป็นเร่อื งใหญ่และส�ำคัญส�ำหรับการใช้ชีวิตใน
ยุคปัจจุบัน รวมถึงจะได้เรียนลัดเร่อื งเทคนิคการจัดการกับ
อารมณท์ งั้ ของตวั เองและผอู้ ่นื หวงั เปน็ อยา่ งยงิ่ วา่ เทคนคิ ตา่ งๆ
เหล่านี้ จะเปน็ ประโยชนต์ อ่ ผู้อา่ นได้ไมม่ ากกน็ ้อย

21



EQ คืออะไร

ถา้ สรปุ สน้ั ๆ ให้งา่ ยตามต�าราวชิ าการ คงสรุปได้ว่า EQ
ย่อมาจากค�าว่า Emotional Quotient หมายถึงความฉลาด
ทางอารมณ์ในการรบั รู้ และจดั การกับอารมณ์ของตัวเองและ
ผอู้ ื่น ได้อยา่ งเหมาะสมกับสถานการณ์

ถ้าจะแปลภาษาไทยวิชาการเป็นภาษาคนธรรมดาแบบ
งา่ ยๆ ก็คอื

คนมอี ีคิว (EQ) ดี
คือคนท่ีใจเย็น นิ่ง ควบคมุ อารมณ์ไดท้ กุ สถานการณ์
คนท่อี คี ิว (EQ) ไมด่ ี
คอื คนท่ขี ้ีหงดุ หงดิ ขโ้ี กรธ ข้โี มโห ขร้ี ําคาญ คนอ่ืนรเู้ ลย
ว่ากาํ ลังโกรธ เครียด เศรา้ ฯลฯ
ลองมาดกู นั วา่ ระหวา่ งไอควิ หรอื ความฉลาดทางปญั ญา
(Intelligence Quotient) กับอคี วิ หรือความฉลาดทางอารมณ์
(Emotional Quotient) เปรียบเทียบให้เข้าใจง่ายได้อย่างไร
บ้าง

25

ไอควิ คอื นำ้� ใส อำรมณเ์ ชิงลบคือตะกอนขนุ่
ถ้าไอคิวคือน้�าใสบริสุทธ์ิ อารมณ์เชิงลบเปรียบเสมือน
ตะกอนขุ่นท่ีเข้าไปผสมกับน�้าใสเมือ่ ไหร่ น้�าน้ันจะกลายเป็น
น้�าขุ่นทันที ไม่แตกต่างอะไรกับคนท่ีเรียนเก่ง ท�างานเก่ง
แต่อีคิวไม่ดี สุดท้ายก็จะกลายเป็นคนที่ไม่ดีจริง ไม่เก่งจริง
ไปเชน่ กนั
ไอควิ คอื คันเรง่ อคี วิ คอื เบรก
ถ้าไอคิวเปรียบเสมือนคันเร่งของรถยนต์ ท่ีท�าหน้าที่
เพิ่มความเร็วของรถยนต์ให้ไปถึงจุดหมายได้เร็วขึ้น อีคิว
ก็เปรียบเสมือนเบรกท่ีคอยท�าหน้าที่แตะเบรกเพือ่ ไม่ให้
ไอควิ เร็วเกนิ ไปในบางจังหวะ เพราะอาจจะทา� ใหเ้ กดิ อุบัติเหตุ
ทางอารมณ์ได้ เช่น อยากส�าเร็จมากจนลืมความเครียดของ
ตัวเอง (เครื่องร้อนเกินไปจนเครอื่ งยนต์พัง) อยากส�าเร็จ
มากเกนิ ไปจนทา� ให้ชน (ปะทะอารมณ)์ กบั คนอ่ืน

26

เนือ่ งจากเร่อื งอารมณ์ ไม่ใชเ่ รอื่ งของความรู้
ท่ีจะอธิบายกันด้วยค�ำพูดแล้วจะเข้าใจได้ทันที
ดงั น้นั จึงขอยกตวั อย่างเหตุการณ์ตา่ งๆ ท่ีมาจาก
เรือ่ งจริงๆ ที่เกิดขึ้นในสังคมมาเล่าให้ฟัง เพ่ือให้
ผู้อ่านได้เข้าถึงค�ำว่าความฉลาดทางอารมณ์หรือ
อคี วิ (EQ) ได้โดยไมต่ อ้ งแปล ไม่ต้องอธบิ าย แต่
สามารถเขา้ ใจได้ด้วยความรู้สกึ ที่เกิดขึ้นในระหว่าง
อ่านเร่อื งดังตอ่ ไปน้ี

27

EQ ดี อารมณด ี ชวี ีสดใส

ในขณะท่ีคุณกําลังขับรถอยูบนถนน มีรถคันหน่ึงขับปาดหนาคุณแบบกระชั้นชิด เกือบทํา
ใหเกดิ อุบตั เิ หตุ คุณบบี แตรไล พรอมกับดา คนขบั รถน้นั อยางเสยี ๆ หายๆ และสาปแชงไปวา

“ถา ขบั รถแบบนข้ี อใหไปตายซะเถอะ”

………
ตอนบายๆ ในขณะที่คุณกําลังน่ังทํางานอยู มีเพื่อนสนิทโทรศัพทมาบอกวา คุณพอ
ของเขาเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางรถยนตขณะรีบขับรถไปเยี่ยมแมของเขา ที่เขา
โรงพยาบาลกะทันหัน คุณพอขับรถไมเกงเพราะไมไดขับมานานแลว ตอนแรกคุณก็ไมได
คดิ อะไร แตพ อไดค ยุ รายละเอยี ดกบั เพอ่ื นสนทิ แลว จงึ มารวู า คณุ พอ ของเพอ่ื นคอื คนคนเดยี ว
กับคนที่ขับรถปาดหนา คุณเมอ่ื เชา นี้

“คุณจะรูสึกอยา งไร?”

และถา ยอ นเวลากลับไปได

“คุณจะยงั สาปแชงคนขบั รถปาดหนา คนนนั้ อกี หรอื ไม? ”

ประวัติผเู ขยี น

ณรงคว ทิ ย แสนทอง

คนธรรมดาท่พี ฒั นาตวั เองมาเปน วทิ ยากร นกั เขยี น และที่ปรึกษา

มผี ลงานการเขยี นหนังสอื ทงั้ ดานการบรหิ าร การพฒั นาตนเอง-ทัว่ ไป การพัฒนาตนเอง-ทั่วไป
และการพฒั นาตนเอง
ตัวอยา งหนงั สือดา นการพฒั นาตนเอง เชน
● กลาเปล่ยี นแปลง
● แผนทชี่ ีวิตเขม็ ทิศสูค วามสาํ เรจ็
● ควั่ คนใหค นเปา
● ชวี ติ น้ีตองกลาเปล่ียน
● วชิ าคนสไตลคนค่ัวคน
● กลา คิดชีวิตเปล่ยี น
● มนษุ ยเ งินเดอื นมืออาชพี
● ตนเหตแุ หงความสุข
● ฯลฯ