หลักการอ่านภาษาบาลี

หลกั การอานออกเสยี งบาลี (เบ้อื งตน )

.....................................................................................

โพสทในลานธรรมเสวนา โดย ภกิ ษุ กระททู ่ี 003159
ดัดแปลงและเพ่มิ เนอื้ หาบางสวน โดย พระวชั พล ปภาโต

ขอ ๑. พยัญชนะภาษาบาลีทีไ่ มมสี ระใดประกอบ กใ็ หอ านมีเสยี ง สระ อะ อยูด ว ย คือใหอ า นออก
เสยี งเหมือนมี สระ อะ ประกอบ แตไมต อ งอานออกเสียง อะ เต็มเสยี งนัก เพราะ อะ เปนสระเสียง

สน้ั (รสั สะ) และเปน เสยี งเบา (ลห)ุ เชน

ภควา อา นออกเสียงวา ภะ-คะ-วา

ตทิ สาลเย อา นออกเสียงวา ต-ิ ทะ-สา-ละ-เย
อานุภาเวน อานออกเสยี งวา อา-นุ-ภา-เว-นะ

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ ๒. พยญั ชนะบาลตี ัวใดท่มี จี ุด (เรยี กวา พินทุ) อยูขางลา ง แสดงวาพยญั ชนะตวั นน้ั เปนตวั สะกด
ไมตองออกเสยี งแบบอักษรนาํ เชน

พหุปฺปเทหิ อา นออกเสยี งวา พะ-หุป-ปะ-เท-หิ

อณุ ณฺ านาภี อานออกเสียงวา อุณ-ณา-นา-ภี
สมุสสฺ าหิตมานโส อานออกเสียงวา สะ-มสุ -สา-หิ-ตะ-มา-นะ-โส

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ ๓. ถา พยัญชนะทอี่ ยูขา งหนาพยญั ชนะตัวท่ีมจี ดุ พินทุ ไมป ระกอบดวยสระใดๆ กใ็ หอ า นออกเสียง
แบบเดียวกบั มไี มห นั อากาศในภาษาไทย เชน

วิรูปกเฺ ขหิ อา นออกเสยี งวา ว-ิ ร-ู ปก -เข-หิ

สตตฺ า อานออกเสยี งวา สตั -ตา
ปฺาสฺส อา นออกเสียงวา ปญ-ญา-ญสั -สะ

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ก
ขอ ๔. พยัญชนะตวั ใด ท่มี ีนคิ หิต (วงกลม) อยูขา งบน ใหอา นออกเสยี งเปน –ง เชน

มยํ อานออกเสยี งวา มะ-ยงั
ปฺํ อานออกเสียงวา ปญ-ญัง

พุทฺธํ อา นออกเสยี งวา พุท-ธัง

Page 1

ขอ ๕. นคิ หิต จดั เปนพยญั ชนะตวั หนึง่ ในภาษาบาลี เมอื่ มาประกอบกบั สระ อะ , อิ , อุ
คือ อํ อึ อุ ออกเสยี งเปน อัง อิง อุง เชน

สรณํ อานออกเสียงเปน สะ-ระ-ณัง
อหึสโก อานออกเสยี งเปน อะ-หิง-สะ-โก
กาตุ อา นออกเสยี งเปน กา-ตงุ

วิสุ อา นออกเสยี งเปน ว-ิ สุง

(หมายเหตุ : ตรงคําวา หึ ไมใ ช ห+สระอึ แตเปน ห+สระอิ+นคิ หิต)

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ ๖. เฉพาะพยัญชนะ ๔ ตัวนี้ คอื ย ร ล ว ถาอยูห ลังพยญั ชนะตวั อื่น ใหออกเสียงผสมกบั
พยญั ชนะตวั หนา โดยออกเสียงควบกลํา้ กนั แตอยา ออกใหเ ตม็ เสยี ง เชน

ฉพยฺ าปุตฺเตหิ อา นออกเสียงวา ฉพั -พยา-ปตุ -เต-หิ (ออกเสยี ง พะ กง่ึ เสียง)
ภทรฺ านิ อานออกเสียงวา ภทั -ทรา-นิ (ออกเสยี ง ทะ กงึ่ เสยี ง)
อินฺทรฺ ิยานิ อา นออกเสียงวา อิน-ทร-ิ ยา-นิ (ออกเสียง ทะ กงึ่ เสยี ง)

กลฺยา อานออกเสียงวา กัล-ละ-ยา (ออกเสียง ละ กึ่งเสยี ง)

เสียง พ ซงึ่ เปน ตวั สะกดในคาํ แรก กบั ย ใหอ อกเสยี งควบกลํ้ากัน คอื คลา ยๆ จะออกเปน

ฉัพะยา คอื คลายกบั เสยี ง พ ทาํ หนา ทเ่ี ปน ตวั สะกดดว ย และแบงเสยี งไปควบกบั ย ดว ย แมคาํ
อ่นื ๆ ในลกั ษณะนีก้ เ็ ชนเดียวกัน

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ ๗. ตัวพยญั ชนะ ส ออกเสยี งคลายตวั S ในภาษาอังกฤษ และแมจ ะใชเ ปน ตัวสะกด ก็ใหอ อก
เสียงไดเ ลก็ นอย เพียงกง่ึ เสยี ง เชน

กสมฺ า อานออกเสียงวา กสั -สะ-มา (ออกเสียง สะ กง่ึ เสยี ง)
ตสฺมา อา นออกเสยี งวา ตสั -สะ-มา (ออกเสยี ง สะ กงึ่ เสยี ง)

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ ๘. ตัวพยัญชนะ ย ท่ซี อ นหนาตวั เอง ในคาํ วา อาหุเนยฺโย ปาหเุ นยฺโย ทกขฺ เิ ณยฺโย เสยฺโย
วิฺเยยฺ ํ วฑฺเฒยฺยํ ใหอ านออกเสยี งคลาย อยั ยะ หา มออกเสยี งเปน เอยยะ เชน

อาหุเนยโฺ ย อา นออกเสยี งวา อา-หุ-ไนย-โย
ปาหุเนยฺโย อา นออกเสยี งวา ปา-หุ-ไนย-โย

วิ ฺเยฺยํ อา นออกเสยี งวา วิญ-ไญย-ยัง

Page 2

ขอ ๙. คาํ ที่ลงทา ยดวย ตวฺ า ตฺวาน ใหอ อกเสียงตวั ต สะกด และออกเสียงตวั ต นนั้ อกี ก่งึ เสียง
ตามมาดว ย เชน

กตวฺ า อานออกเสยี งวา กตั -ตวา (ออกเสียง ตะ กง่ึ เสียง)
กตวฺ าน อา นออกเสียงวา กตั -ตวา-นะ (ออกเสยี ง ตะ ก่งึ เสยี ง)
คเหตฺวา อานออกเสยี งวา คะ-เหต-ตวา (ออกเสยี ง ตะ กง่ึ เสียง)

สริตฺวา อานออกเสียงวา สะ-ริต-ตวา (ออกเสียง ตะ กงึ่ เสียง)

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอ ๑๐. ตัวพยญั ชนะ ฑ ใหอา นออกเสยี งเปน ด ท้ังหมด เชน

มณฺฑน อา นออกเสียงวา มัณ-ดะ-นะ
ทณเฺ ฑน อา นออกเสียงวา ทณั -เด-นะ
โกณฺฑโฺ  อา นออกเสียงวา โกณ-ดญั -โญ

จดั ทําโดย กฏุ ิพระมหาสเุ ทพ วัดหลวงปรชี ากลู
เว็บไซต http://sites.google.com/site/watluangpreechakul

(๒๓ เมษายน ๒๕๕๔)

Page 3