Modyul1c - Varyasyon ng Wika

KAHULUGAN NG BARYASYON NG WIKA

Ang baryasyon ng wika ay iba’t ibang
manipestasyon ng wika.

Ito ay may tatlong uri:

a.  Dayalek;
1. permanente – laan sa mga taal na

tagapagsalita o tagabasa ng isang partikular
na wikain; at

2. Pansamantala - may nagbabago sa
paraan ng pagpapahayag na naaayon sa
pangangailangan o sitwasyon.
a.  Sosyolek; at
b.  Idyolek.

DAYALEK:

- barayti ng wika na nalilikha ng dimensyon
heograpikal.
- wikang gamit sa isang partikular na rehiyon,
lalawigan o pook, malaki man o maliit..
- tinatawag din itong wikain.

hal.:
Ilokano ng Ilocos at Baguio;
Bisaya ng Iloilo, Antique at West Panay;
Tausug ng Jolo at Sulu; at
Tagalog ng Batangas at Bulacan.

Pagkakaiba ito sa uri, bigkas, tono, haba, diin
at anyo ng salitang gamit sa isang partikular na
lugar.

Makikilala rin ito dahil sa distinct set ng
bokabularyo, punto o tono at istruktura ng
pangungusap.

Halimbawa:

Maynila – Ang lamig ng kanyang boses!

Batangas – Ala eh, kalamig ng kaniyang tinig!

Bataan – Ka lamig naman ng kaniyang tinig, ah!

SOSYOLEK:

-  nabubuo sa pamamagitan ng dimensyong
sosyal.

-  nabubuo batay sa mga pangkat panlipunan.
Hal.:
- wika ng mga estudyante,
- wika ng mga kababaihan,
- wika ng mga istambay,
- wika ng mga bakla at tomboy, at
- iba pang mga pangkat panlipunan.

REHISTRO NG WIKA

- makikilala ito sa pagkakaroon ng kakaibang
rehistro na natatangi sa pangkat na gumagamit
nito.

Hal.:
1. Wiz ko tepangga ang byuti ng gerlash na itich!
2. Hanep kosa! Swak na swak talaga ang byuti ng

chick na ‘to.
3. Wow, dude! I really like the aura of that girl.

Tanong: Nahulaan mo ba kung anong antas-lipunan
nabibilang ang bawat grupo?

OKUPASYUNAL NA REHISTRO

Ang sosyolek ay maaari ring may okupasyunal
(occupational) na rehistro, halimbawa:

Eksena 1:
Lalaki 1: “Ano po ba ang diprensya sa akin?”
Lalaki 2: “Nahihirapan po kayong huminga dahil barado po

ang ilang valve na patungo sa inyong puso.”

Eksena 2:
Lalake 3: “Ano po ba ang diprensya n’yan?”
Lalake 4: “Hindi po dumadaloy ng maayos, kasi po

barado ang mga valve sa ilalim n’yan.”

Tanong: 1. Ano ang uri ng trabaho ng lalaki 2 sa unang
eksena? Nang lalaki 4 sa Ikalawang eksena?

2. Ang lalake 2 at lalake 4 ay parehong gumamit
ng salitang “valve”. Magkatulad ba ang
kahulugan ng salitang valve na kanilang
ginamit?

Tama ka! Ang lalaki 2 ay doktor at ang lalaki 4 ay
tubero.

Ang salitang valve ay tinatawag na legal jargon –
ang jargon ay mga salitang ginagamit ng isang
partikular na gawain o trabaho.

IDYOLEK:

- Ito ang indibidwal na istilo ng pagsasalita isang
tao.

-  Ito ang uri ng wikang gamit ng isang tao na
nagpapaiba sa kanya sa ibang tao kahit na
nagkatulad ang antas-lipunang kanilang
kinalalagyan.

Subukin mong gayahin ang pagsasalita nina:

Mike Enriquez vs Noli de Castro

Ramon Tulfo vs Rey Langit

Mel Tiangco vs Korina Sanchez

Pare-pareho silang mga broadkaster hindi ba?

Subalit magkakapareho ba ang kanilang istilo sa
pagdideliver ng balita?

Magkakaiba, hindi ba?

LAGOM NG BARAYTI NG WIKA

Barayti Katangian Halimbawa

Idyolek Indibidwal na gamit ng wika taglay So, okay, ano, actually, grabe,
Dayalek
Sosyolek ang pansariling katangian atbpa

Wikang rehiyonal, gamit sa mga Tagalog-Cavite, Tagalog-
lalawigan Batangas, Tagalog-Bulacan,

Tagalog-Ilokano, Tagalog-
Bisaya, atbpa.

Nadedebelop sa pakikipag- Wika sa teknolohiya, wika ng
sosyalisasyon, nanatili sa isang yuppies, wika ng bading

tiyak na panahon

Rehistro Espesyalisadong wikang gamit ng Okupasyunal o jargon ng iba’t

isang partikular na larangan ibang gwain o trabaho

BARAYTI NG WIKA (NA KINA BADAYOS, ET. AL., 2010)

Barayti Katangian Halimbawa

Etnolek Wikang nadebelop mula sa Wika ng Badjao, Mangyan,
Ekolek etnolinggwistikong grupo Tagalog, T’boli, atbpa.
Pidgin
Creole Wikang nabuo sa loob ng Mamita, lolagets,
bahay, taglay ang
kaimpormalan Salitang gamitng intsik at
ibapa:
Wikang walang pormal na
estruktura, nabuo dahil sa “suki, mura aken tinda
ikaw bili dito”
pangangailagan
chavacano
Produkto ng pidgin na
nagkaroon ng pormal na

estruktura ng wika

PAGSASANAY: TUKUYIN ANG BARAYTI NG WIKA.

1.  Produkto ito ng pidgin na nagkaroon ng pormal na estruktura.
2.  Nagmula ang mga salitang ito sa loob ng bahay.
3.  Tinatawag din itong panlalawigan.
4.  Nadibelob ang wikang ito mula sa mga etnikong grupo.
5.  Pampersonal na gamit ng wika na nagpapakita ng pagiging

pekulyar ng isang tao.
6.  Wikang espesyalisado na gamit sa isang partikular na gawain.
7.  Barayti ng wika na walang pormal na estruktura.
8.  Pansamantalang wika nadebelop sa interaksyon natin sa isang

partikular na grupo ng mga tao.
9.  Halimbawa nito ay ilokano-baguio, ilokano-ilokos, ilokano-isabela.
10.  Halimbawa ay pinagsamang salitang Tagalog at Intsik.

MGA SAGOT: 6. Jargon
7. Pidgin
1. Creole 8. Sosyolek
2. Ekolek 9. Dayalek
3. Dayalektal 10. Pidgin
4. Etnolek
5. Idyolek