รายงานโครงงานวัฏจักรสืบเสาะเรื่องสีจากธรรมชาติ

ก

ก คำนำ โครงงานสีจากธรรมชาติ เป็นส่วนหนึ่งของโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย และจาก การสำรวจความสนใจของเด็กในการทำโครงงานวัฏจักรสืบเสาะ เด็กหลาย ๆ คน มีความสนใจในเรื่องที่ หลากหลายและน่าสนใจ ผู้สอนจึงได้คัดเลือกโครงงานวัฏจักรสืบเสาะที่มีความน่าสนใจเป็นเรื่องใกล้ตัวของเด็ก เรื่อง สีจากธรรมชาติ ของเด็กชายชนะศึก บุตรเสน ซึ่งเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 เป็นตัวแทนของ โรงเรียนในการรายงานโครงงานวัฏจักรสืบเสาะเรื่องสีจากธรรมชาติกิจกรรมนี้จัดขึ้นเพื่อให้เด็กระดับชั้น ประถมศึกษาปีที่ 1 ได้ทดลองหรือปฏิบัติด้วยตนเอง เพื่อฝึกทักษะการสังเกต การทำงานร่วมกันความกล้าคิด กล้าแสดงออก สร้างความสนุกสนาน ความเพลิดเพลิน ความสนใจ ใคร่รู้ และสร้างความกระตือรือร้นให้เด็ก และทำให้เด็กรู้จักการ ตั้งคำถามและค้นหาคำตอบด้วยตนเอง เด็กได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน เพื่อนำไปแก้ปัญหาหรือประสบการณ์ที่พบเห็นในชีวิตประจำวัน คณะครูผู้จัดทำ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าโครงงานและกิจกรรมต่าง ๆ ที่ได้ดำเนินการขึ้นมาคงจะเป็น ประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจ และสามารถนำไปเป็นแนวทาง ในการจัดการเรียนการสอน การทำโครงงานและ การทำวิจัยต่อไป ผู้จัดทำ นายภาณุวัฒน์ อ้นจันทร์ นางสาวอทิตยา ตันมา 29 มีนาคม 2566

ข สารบัญ หน้า กิจกรรมสืบเสาะเรื่อง สีจากธรรมชาติ ที่มาของโครงงาน 1 คำถามที่ 1 อะไรให้สีจากธรรมชาติได้บ้าง 2 ขั้นที่ 1 ตั้งคำถามที่เกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ 2 จุดประสงค์ 2 ขั้นที่ 2 รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐาน 2 ขั้นที่ 3 ทดสอบและปฏิบัติการสืบเสาะ 2 ขั้นที่ 4 สังเกตและบรรยาย 4 ขั้นที่ 5 บันทึกข้อมูล 5 ขั้นที่ 6 อภิปรายผล 5 ผลการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 7 คำถามที่ 2 สีจากธรรมชาตินำไประบายสีจะสวยไหม 8 ขั้นที่ 1 ตั้งคำถามที่เกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ 8 จุดประสงค์ 8 ขั้นที่ 2 รวบรวมความคิดและข้อสันนิษฐาน 8 ขั้นที่ 3 ทดสอบและปฏิบัติการสืบเสาะ 8 ขั้นที่ 4 สังเกตและบรรยาย 10 ขั้นที่ 5 บันทึกข้อมูล 10 ขั้นที่ 6 อภิปรายผล 11 ผลการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 13 ผลงานการทดลองของเด็ก จากกิจกรรมสืบเสาะเรื่องสีจากธรรมชาติ 15

1 ชื่อโครงงาน วัฏจักรสืบเสาะเรื่องสีจากธรรมชาติ ผู้จัดทำโครงงาน นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนบ้านสวนเขื่อน(ราษฎร์บูรณวิทยา) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 ครูที่ปรึกษา นายภาณุวัฒน์ อ้นจันทร์และ นางสาวอทิตยา ตันมา ระยะเวลาในการจัดทำ ระหว่างวันที่ 15 กุมภาพันธ์- 20 มีนาคม 2566 ที่มาของโครงงาน จากการรับประทานอาหารกลางวันของเด็กชายชนะศึก บุตรเสน ผลไม้ประจำวันนั้นคือแตงโม และ แตงโมมีสีแดง ในระหว่างนั้นคุณครูมอบหมายให้นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ทุกคน ทำการสืบเสาะเกี่ยวกับ เรื่องที่ตนเองสนใจอยากจะทำ ซึ่งเด็กชายชนะศึก บุตรเสน มีประสบการณ์เดิมเกี่ยวกับเรื่องสีจากธรรมชาติมา ก่อน เลยเกิดการจุดประกายความคิดเกิดขึ้นว่า หากแตงโมให้สีแดง แล้ววัสดุจากธรรมชาติชนิดต่าง ๆ ที่ไม่เคย ทำมาก่อน จะสามารถให้สีได้ไหม ซึ่งในการโครงงานเรื่องสีจากธรรมชาติ เด็กชายชนะศึก บุตรเสน ได้มีองค์ความรู้เกี่ยวกับสีจาก ธรรมชาติอยู่บ้าง เช่น ฟักทอง ให้สีเหลือง ใบเตย ให้สีเขียว และ ส้ม ให้สีส้ม ดังนั้นยังมีวัสดุจากธรรมชาติชนิด อื่น ๆ ที่ เด็กชายชนะศึก บุตรเสน ยังไม่เคยทดลองว่าให้สีอะไร จึงได้เกิดโครงงานสีจากธรรมชาติขึ้นมา ]

2 ขั้นที่ 1 ตั้งคำถามที่เกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ( 20 กุมภาพันธ์ 2566) เด็กและผู้ปกครองสนทนาร่วมกัน โดยผู้ปกครองใช้คำถาม เพื่อกระตุ้นให้เด็กเล่าประสบการณ์เดิม เกี่ยวกับสีจากธรรมชาติและสนทนาต่อเนื่องว่า สีจากธรรมชาติที่รู้จัก ได้มาจากอะไรบ้าง เคยมีความรู้เดิม เกี่ยวกับสีจากธรรมชาติหรือไม่ เด็กชายชนะศึก บุตรเสน ตอบว่ารู้จัก เคยเรียนตอนอยู่ชั้นอนุบาล และ ยกตัวอย่างสีที่ได้จากธรรมชาติให้ผู้ปกครองฟัง ได้นี้ ฟักทอง ให้สีเหลือง ใบเตย ให้สีเขียว และ ส้ม ให้สีส้ม แต่ยังไม่รู้ว่าถ้าเอาวัสดุจากธรรมชาติอย่างอื่นมาทำบ้าง จะออกสีจากธรรมชาติหรือไม่ ดังนั้นเด็กจึง เกิดความสงสัย และต้องการหาคำตอบว่า มีอะไรอีกบ้างที่ให้สีจากธรรมชาติ จุดประสงค์เพื่อศึกษาสิ่งที่ให้สีจากธรรมชาติ ขั้นที่2 รวบรวมความคิดและคาดคะเนคำตอบ (วันที่ 22 กุมภาพันธ์2566) เด็กสนทนาร่วมกันกับผู้ปกครอง โดยใช้คำถามกระตุ้นให้เด็กเล่าประสบการณ์เดิมเกี่ยวกับสีจาก ธรรมชาติ และ ชวนเด็กสนทนาต่อเนื่อง คำถามที่เด็กอยากรู้ว่า “ มีอะไรบ้างที่ให้สีจากธรรมชาติ” เด็กคาดคะเนคำตอบจากวัสดุจากธรรมชาติ 4 ชนิด และ คาดคะเนว่าวัสดุทั้ง 4 ชนิดนั้นมีสีหรือไม่ และ ให้สีอะไร ขั้นที่ 3 ทดสอบและปฏิบัติการสืบเสาะ (วันที่ 24 กุมภาพันธ์2566) ผู้ปกครองสนทนากับเด็กโดยใช้คำถามว่า “หนูคิดว่าวัสดุจากธรรมชาติทั้ง 4 ชนิดให้สีหมดไหม และ ให้สีอะไร” โดยเด็กได้สืบเสาะหาคำตอบจากอินเทอร์เน็ต โดยมีผู้ปกครองเป็นผู้อำนวยความสะดวกในการ สืบเสาะ การสืบเสาะจากอินเทอร์เน็ต ดังนี้ - ใช้การบดวัสดุจากธรรมชาติให้ได้สีออกมา - ใช้เครื่องปั่นสาดุจากธรรมชาติให้ได้สีออกมา - ใช้การขยำวัสดุจากธรรมชาติให้ได้สีออกมา ข้อสันนิษฐาน อะไรบ้างที่ให้สีจากธรรมชาติ วัสดุจากธรรมชาติชนิดที่ ข้อสันนิษฐาน ผลการสังเกต 1. ดอกอัญชัน มีสี, ให้สีน้ำเงิน 2. ดอกหญ้าสีเหลือง มีสี, ให้สีเหลือง 3. ดอกเข็มสีแดง มีสี, ให้สีแดง 4. ขมิ้น มีสี, ให้สีส้ม คำถามที่ 1 อะไรให้สีจากธรรมชาติได้บ้าง

3 - ใช้การต้มวัสดุจากธรรมชาติให้ได้สีออกมา ซึ่งเด็กได้เลือกทำการทดลองให้ได้สีจากธรรมชาติ “ใช้การบดวัสดุจากธรรมชาติให้ได้สีออกมา” เนื่องจากหาวัสดุอุปกรณ์ในการทำได้ง่าย และประหยัด เพราะสามารถใช้อะไรในการบดก็ได้ เด็กและผู้ปกครองร่วมกันสนทนา และตกลงร่วมกันว่าจะใช้การตำวัสดุจากธรรมชาติให้ได้สีออกมาใน การหาคำตอบ 1. เด็กบอกผู้ปกครองว่าจะใช้อุปกรณ์ใดบ้างในการทดลอง - พู่กัน - จานสี - แก้วน้ำ(ใช้บรรจุน้ำเปล่า) - สีไม้ - วัสดุจากธรรมชาติ ได้แก่ ดอกอัญชัน ดอกหญ้าสีเหลือง ดอกเข็มสีแดง และ ขมิ้น 2. ผู้ปกครองถามต่อว่า “เราจะมีวิธีการทดลองอย่างไร” - สังเกตดูด้วยตาเปล่า - สัมผัสและจับดู การบดวัสดุจากธรรมชาติให้เกิดสี - ล้างวัสดุจากธรรมชาติทั้ง 4 ชนิด ได้แก่ ดอกอัญชัน ดอกหญ้าสีเหลือง ดอกเข็มสีแดง และ ขมิ้น ให้สะอาด - ใช้ปลายพู่กันด้ามใหญ่ในการบดวัสดุจากธรรมชาติ - เมื่อบดวัสดุจากธรรมชาติทั้ง 4 ชนิดแล้ว ใส่น้ำเปล่าลงไปแล้วผสมน้ำให้เข้ากับสีจากธรรมชาติ - นำพู่กันไปจุ่มสีตามช่องแล้วนำสีที่ได้มาป้ายบนกระดาษแบบสำรวจดูว่าสีได้จากการทดลอง ตรงกับสิ่งที่คาดคะเนหรือไม่ ดำเนินการทดลอง 1. เตรียมวัสดุ-อุปกรณ์ที่ล้างสะอาดแล้ว ซึ่งวัสดุจากธรรมชาติประกอบด้วยดอกอัญชัน ดอกหญ้าสีเหลือง ดอก เข็มสีแดง และ ขมิ้น

4 2. ใช้ปลายพู่กันด้ามใหญ่ในการบดวัสดุจากธรรมชาติ 3. นำน้ำผสมกับวัสดุจากธรรมชาติที่ผ่านการบดแล้วแล้วใช้พู่กันคนให้เข้ากัน 4. นำพู่กันจุ่มลงไปในสีจากธรรมชาติ แล้วป้ายลงบนกระดาษบันทึกผลเพื่อเปรียบเทียบสีจากการคาดคะเน และการทดลอง ขั้นที่ 4 สังเกตและบรรยาย (วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2566) 1. ผู้ปกครองถามเด็กว่าสังเกตเห็นอะไรบ้าง ให้เด็กบอกเล่าสิ่งที่เด็กเห็น สังเกตเห็นอะไรบ้างขณะที่ทำการทดลอง - ขณะทำการทดลองสังเกตเห็นได้ว่า วัสดุที่เตรียมมาบางอย่างไม่มีสีบางอย่างมีสี - ดอกหญ้าสีเหลือง และเด็กเข็มสีแดงไม่มีสี ส่วน ดอกอัญชันและขมิ้นมีสี

5 2. เด็กสังเกตเห็นอะไรบ้างเมื่อสัมผัสกับวัสดุจากธรรมชาติเหล่านั้น - ดอกอัญชัน และ ขมิ้น เมื่อสัมผัสจะมีสีติดมือ - วัสดุจากธรรมชาติทั้ง 4 ชนิด เมื่อทำการบด จะมีกลิ่นที่แรงขึ้น - ถึงสีจะติดมือ แต่ก็ล้างออกง่าย ขั้นที่ 5 บันทึกข้อมูลที่เด็กได้ศึกษาค้นคว้าจากวัสดุจากธรรมชาติ (วันที่ 24-28 กุมภาพันธ์ 2566) เด็กบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับ สีจากธรรมชาติ จากวัสดุทั้ง 4 ชนิด ได้แก่ ดอกอัญชัน ดอกหญ้าสีเหลือง ดอกเข็มสีแดง และขมิ้น ตามการออกแบบได้ดังนี้ 1. เด็กออกแบบผลการบันทึกข้อมูลร่วมกับผู้ปกครอง (เอกสารประกอบการบันทึก) 2. เด็กและผู้ปกครองร่วมกันทบทวนผลการสังเกตอีกครั้ง - เด็กทำการบันทึกผลการสังเกต - เด็กนำเสนอผลการสังเกต ให้ทุกคนในชั้นเรียนฟัง ขั้นที่ 6 สรุปและอภิปรายผล (วันที่28 กุมภาพันธ์2566) เด็กสนทนาร่วมกันกับผู้ปกครองถึงคำถามที่เด็กอยากรู้ คือ “อะไรบ้างที่ให้สีจากธรรมชาติ” เด็กและ ผู้ปกครอง ทบทวนโดยการให้เด็กออกมาเล่าว่า เด็กได้ทดลองหาคำตอบด้วยวิธีใด อย่างไรบ้าง และบอกผล การเปรียบเทียบ หลังจากนั้นจึงนำผลที่ได้ไปอภิปรายให้ครูและเพื่อนในชั้นเรียนฟังว่าตนเองได้ข้อสรุปจาก ข้อสันนิษฐานว่าอย่างไรบ้าง ข้อสันนิษฐาน อะไรบ้างที่ให้สีจากธรรมชาติ วัสดุจากธรรมชาติชนิดที่ ข้อสันนิษฐาน ผลการสังเกต 1. ดอกอัญชัน มีสี, ให้สีน้ำเงิน มีสี, ให้สีน้ำเงิน 2. ดอกหญ้าสีเหลือง มีสี, ให้สีเหลือง ไม่มีสี 3. ดอกเข็มสีแดง มีสี, ให้สีแดง ไม่มีสี 4. ขมิ้น มีสี, ให้สีส้ม มีสี, ให้สีเหลือง

6 ครู “จากผลการทดลองวัสดุจากธรรมชาติทั้ง 4 อย่าง ได้แก่อะไรบ้าง วัสดุทั้ง 4 ชนิดมีสีหรือไม่ ถ้ามี เป็นสีอะไร” (วัสดุทั้ง 4 ชนิด ดอกอัญชันให้สีน้ำเงิน ดอกหญ้าสีเหลืองไม่มีสี ดอกเข็มสีแดง ไม่มีสี และขมิ้นมีสี เหลือง) ครู “นักเรียนคิดว่า สีจากธรรมชาติสามารถทำประโยชน์อะไรได้อีกบ้าง” - เอามาทำเป็นอาหาร และ เครื่องดื่ม - เอามาทำเป็นงานศิลปะ ดังนั้นครูและเด็กร่วมกันสนทนาสิ่งที่เด็กคาดคะเนคำถามกับคำตอบที่ได้จากการทดลองว่าตรงกัน หรือไม่ - มีบางข้อที่ตรงและบางข้อที่ไม่ตรง โดยที่ ดอกหญ้าสีเหลือง และดอกเข็มสีแดง เดิมที่คิดว่าจะ มีสีที่เหมือนกับดอกไม้ แต่ปรากฏว่าไม่มีสี ส่วนดอกอัญชันสามารถคาดคะเนได้ถูกต้อง และขมิ้นเห็นว่ามีสีเข้ม คิดว่าจะเป็นสีส้ม แต่พอทดลองกลับเป็นสีเหลืองเข้มแทน นอกจากนี้ครูได้ถามเด็กเพิ่มเติมว่ามีคำถามอะไรที่อยากรู้เกี่ยวกับสีจากธรรมชาติอีกบ้าง เด็กบอกว่า - “ผมรู้ว่าสีจากธรรมชาติสามารถนำไปทำเป็นอาหารและน้ำดื่มได้ แต่อยากลองเอามาทำงาน ศิลปะ ว่าจะสามารถใช้แทนสีน้ำได้ไหม”

7 ผลการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ทักษะการสังเกต ในกิจกรรมสีจากธรรมชาติที่เด็กได้ทำ เด็กได้สังเกตถึงสีของวัสดุจากธรรมชาติ ว่าเมื่อทำการทดลอง แล้วจะได้สีอะไร ทักษะการวัด - ทักษะการจำแนกประเภท เด็กสามารถจำแนกประเภทของวัสดุจากธรรมชาติ ที่มีสี และไม่มีสีได้ เช่น ดอกอัญชันและขมิ้น เป็นวัสดุจากธรรมชาติที่มีสี ส่วนดอกหญ้าสีเหลือง และดอกเข็มสีแดง เป็นวัสดุจากธรรมชาติที่ไม่มีสี ทักษะการคิดคำนวณ - ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเนคำตอบ เด็กได้คาดคะเนคำตอบจากการสังเกตสีของวัสดุจากธรรมชาติ ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับสเปส และสเปสกับเวลา - ทักษะการทดลอง เด็กได้ทดลองบดวัสดุจากธรรมชาติ เพื่อดูว่าผลการทดสอบจะตรงกับสิ่งที่เด็กได้คาดคะเนไว้หรือไม่ ทักษะการจัดการกระทำและสื่อความหมายข้อมูล ทักษะการจัดการกระทำและสื่อความหมายข้อมูลจากการทดลอง สิ่งที่เด็กคาดคะเนและทดสอบ มีทั้ง สิ่งที่เด็กสามารถคาดคะเนได้ถูกต้องและไม่ถูกต้อง ดังนั้นเด็กจึงได้ทำการจัดกระทำข้อมูลและสื่อความหมาย ข้อมูลผ่านการนำเสนอในรูปแบบของตาราง ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล เด็กได้ทำการลงความเห็นจากข้อมูลจากการทดลองว่าวัสดุใดที่มีสีจากธรรมชาติ และวัสดุที่ไม่มีสีจาก ธรรมชาติ

8 ขั้นที่ 1 ตั้งคำถามที่เกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ (วันที่ 24 กุมภาพันธ์2566) เด็กและผู้ปกครองสนทนาร่วมกัน โดยผู้ปกครองใช้คำถาม เพื่อกระตุ้นให้เด็กเล่าประสบการณ์เดิม เกี่ยวกับสิ่งที่เด็กได้ทดลองไปก่อนหน้านั้น หรือก็คือคำถามที่ 1 อะไรให้สีจากธรรมชาติได้บ้าง และสนทนา ต่อเนื่องว่า สีจากธรรมชาติที่ได้ทดลอง ได้สีอะไรบ้าง ซึ่งสีที่ได้ก็คือ สีน้ำเงินจากดอกอัญชัน และสีเหลืองที่ ได้มาจากขมิ้น หลังจากนั้นเด็กก็ถามผู้ปกครองอีกว่า สีจากธรรมชาติส่วนใหญ่เห็นนำไปใช้ทำขนมกัน ถ้านำไป ระบายสีเหมือนสีน้ำ จะระบายได้สวยไหม ดังนั้นเด็กจึงเกิดความสงสัย และต้องการหาคำตอบว่า สีจาก ธรรมชาติจะสามารถนำไประบายสีได้สวยหรือไม่ จุดประสงค์เพื่อนำสีจากธรรมชาติไปใช้ระบายสีในงานศิลปะ ขั้นที่ 2 รวบรวมความคิดและคาดคะเนคำตอบ (วันที่ 24 กุมภาพันธ์2566) เด็กสนทนาร่วมกันกับผู้ปกครอง โดยใช้คำถามกระตุ้นให้เด็กเล่าประสบการณ์เดิมเกี่ยวกับการระบายสี และ ชวนเด็กสนทนาต่อเนื่อง คำถามที่เด็กอยากรู้ว่า “สีจากธรรมชาติเอาไประบายสีจะสวยไหม” เด็กคาดคะเนคำตอบจากการนำสีจากธรรมชาติไประบายสีและ คาดคะเนว่าสีจากธรรมชาติจะสามารถ ระบายสีได้สวยหรือไม่ ขั้นที่ 3 ทดสอบและปฏิบัติการสืบเสาะ (วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2566) ผู้ปกครองสนทนากับเด็กโดยใช้คำถามว่า “ทั้งดอกอัญชันและขมิ้น มีสีทั้งคู่ หนูคิดว่าจะทำการ ทดสอบว่า จะนำไประบายสีได้สวยไหม จะต้องทำอย่างไร” โดยเด็กได้สืบเสาะหาคำตอบจากประสบการณ์เดิม และอินเทอร์เน็ต โดยมีผู้ปกครองเป็นผู้อำนวยความสะดวกในการสืบเสาะ การสืบเสาะจากอินเทอร์เน็ต ดังนี้ - สีจากธรรมชาติสามารถนำไประบายสีได้สวยแต่สีจะไม่เข้มเหมือนสีที่มีขายตามท้องตลาด ซึ่งเด็กได้เลือกทำการทดลองนำสีจากธรรมชาติมาระบายสีโดยการวาดภาพดอกไม้และนำสีที่ได้ทั้ง 2 สี ได้แก่ สีน้ำเงิน และสีเหลือง ไประบาย เพื่อพิสูจน์การคาดคะเนของตนเอง เด็กและผู้ปกครองร่วมกันสนทนา และตกลงร่วมกันว่าจะใช้วัสดุอุปกรณ์อะไรบ้าง ในการหาคำตอบ ข้อสันนิษฐาน สีจากธรรมชาตินำไประบายสีจะสวยไหม วัสดุจากธรรมชาติ ชนิดที่ให้สี ข้อสันนิษฐาน ผลการสังเกต 1. ดอกอัญชัน ระบายได้สวยเพราะมีสีชัดเจน 2. ขมิ้น ระบายได้สวยเพราะมีสีชัดเจน คำถามที่ 2 สีจากธรรมชาตินำไประบายสีจะสวยไหม

9 1. เด็กบอกผู้ปกครองว่าจะใช้อุปกรณ์ใดบ้างในการทดลอง - พู่กัน - จานสี - กระดาษขนาด A4 - ดินสอ - สีจากธรรมชาติที่ได้จากการทดลองคำถามที่ 1 ทั้ง 2 สี ได้แก่ สีน้ำเงิน และ สีเหลือง 2. ผู้ปกครองถามต่อว่า “เราจะมีวิธีการทดลองอย่างไร” - สังเกตดูด้วยตาเปล่า - สัมผัสและจับดู - ดมกลิ่นสีจากธรรมชาติว่ามีความแตกต่างจากสีทั่วไปไหม การระบายสีด้วยสีจากธรรมชาติ - นำสีจากธรรมชาติที่ได้ทำการทดลองจากคำถามข้อที่ 1 เตรียมไว้ให้พร้อม - นำพู่กันเตรียมไว้ โดยใช้พู่กันที่มีจำนวนพอดีกับจำนวนสี ป้องกันการผสมของสีและอาจจะทำ ให้สีไม่สวย - หลังเตรียมอุปกรณ์แล้วเด็กทำการวาดภาพตามจินตนาการของตนเอง - เมื่อวาดภาพเสร็จก็นำสีไประบายให้สวยงามตามจินตนาการ ดำเนินการทดลอง 1. นำสีจากธรรมชาติที่ได้ทำการทดลองจากคำถามข้อที่ 1 เตรียมไว้ให้พร้อม ได้แก่ สีน้ำเงิน จากดอกอัญชัน และ สีเหลืองจากขมิ้น 2. เด็กทำการวาดภาพตามจินตนาการของตนเอง

10 3. เมื่อวาดภาพแล้ว เด็กนำสีที่เตรียมไว้ระบายสีให้สวยงามตามจินตนาการ 4. ภาพผลงานของเด็ก (ในระหว่างการทดลองเด็กได้ค้นพบว่า สามารถนำสีน้ำเงินและสีเหลืองมาผสมกัน ทำให้เกิดสีเขียว ดังนั้นเด็กจึงนำเอาสีเขียวมาระบายเป็นก้านและเกสรดอกไม้) ขั้นที่ 4 สังเกตและบรรยาย (วันที่ วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2566) 1. ผู้ปกครองถามเด็กว่าสังเกตเห็นอะไรบ้าง ให้เด็กบอกเล่าสิ่งที่เด็กเห็น สังเกตเห็นอะไรบ้างขณะที่ทำการทดลอง - ขณะทำการทดลองสังเกตเห็นได้ว่า สีที่ได้จากธรรมชาติไม่ได้ชัดเจนแบบที่คิด แต่ก็มีความ สวยงาม ระบายง่าย และไม่มีกลิ่นเหม็นเหมือนสีน้ำที่โรงเรียน - เมื่อนำสีน้ำเงินและสีเหลืองมาผสมกันจะได้สีเขียว 2. เด็กสังเกตเห็นอะไรบ้างเมื่อสัมผัสกับสีจากธรรมชาติ - สีจากธรรมชาติ กลิ่นไม่เหม็น เวลาติดมือก็ล้างออกง่าย ขั้นที่ 5 บันทึกข้อมูลที่เด็กได้ศึกษาค้นคว้าสีจากธรรมชาตินำไประบายสีจะสวยไหม (วันที่ 24-28 กุมภาพันธ์ 2566) เด็กบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับ สีจากธรรมชาตินำไประบายสีจะสวยไหม จากการวาดภาพและนำสีจากการ ทดลองในข้อที่ 1 ไปทดลองระบายสีจริง ๆ 1. เด็กออกแบบรูปภาพในที่ใช้ในการระบายสีด้วยตนเอง และนำสีที่มีไประบายสีตามจินตนาการของตนเอง 2. เด็กและผู้ปกครองร่วมกันทบทวนผลการสังเกตอีกครั้ง

11 - เด็กทำการบันทึกผลการสังเกต - เด็กนำเสนอผลการสังเกต ให้ทุกคนในชั้นเรียนฟัง ขั้นที่ 6 สรุปและอภิปรายผล (วันที่28 กุมภาพันธ์2566) เด็กสนทนาร่วมกันกับผู้ปกครองถึงคำถามที่เด็กอยากรู้ คือ “สีจากธรรมชาตินำไประบายสีจะสวย ไหม” เด็กและผู้ปกครอง ทบทวนโดยการให้เด็กออกมาเล่าว่า เด็กได้ทดลองหาคำตอบด้วยวิธีใด อย่างไรบ้าง และบอกผลการเปรียบเทียบ หลังจากนั้นจึงนำผลที่ได้ไปอภิปรายให้ครูและเพื่อนในชั้นเรียนฟังว่าตนเองได้ ข้อสรุปจากข้อสันนิษฐานว่าอย่างไรบ้าง ครู “จากผลการทดลองนำสีที่ได้จากการทดลองมาระบายสีจริง ๆ ผลการทดลองเป็นอย่างไรบ้าง ระบายได้สวยตามที่คาดหวังไว้หรือไม่” (สีจากธรรมชาติ 2 สี ได้แก่ ดอกอัญชันให้สีน้ำเงิน ขมิ้นมีสีเหลือง และ เมื่อนำสีน้ำเงินมาผสมกับสีเหลืองจะได้สีเขียว) ครู “นักเรียนคิดว่านอกจากนำสีจากธรรมชาติ มาระบายสีแทนสีน้ำแล้ว นักเรียนคิดว่าสามารถนำไป ทำอะไรได้อีกบ้าง” - ถ้าไม่นับเรื่องอาหาร ผมคิดว่า สีจากธรรมชาติยังเอาไปทำเป็นงานศิลปะอย่างอื่นได้นอกจาก ระบายสี อาจจะลองนำไปย้อมผ้า พิมพ์ภาพ เป่าสี หรือทับสีก็ได้ เด็กและครูร่วมกันสนทนาสิ่งที่เด็กคาดคะเนคำถามกับคำตอบที่ได้จากการทดลองว่าตรงกันหรือไม่ ข้อสันนิษฐาน สีจากธรรมชาตินำไประบายสีจะสวยไหม วัสดุจากธรรมชาติ ชนิดที่ให้สี ข้อสันนิษฐาน ผลการสังเกต 2. ดอกอัญชัน ระบายได้สวยเพราะมีสีชัดเจน ระบายได้สวยมีสีชัดเจนแต่น้อยกว่าสีน้ำ 2 ขมิ้น ระบายได้สวยเพราะมีสีชัดเจน ระบายได้สวยมีสีชัดเจนแต่น้อยกว่าสีน้ำ

12 - ตรงเป็นบางอย่าง ไม่ตรงทั้งหมดสิ่งที่ตรงก็คือ สีจากธรรมชาติหากเทียบกับสีน้ำ ก็นำมา ระบายสีภาพได้สวยเหมือนกัน แต่ก็มีความแตกต่างกัน สีจากธรรมชาติสีอาจจะชัดแต่ก็ยังไม่ชัดเท่ากับสีน้ำจาก ที่เคยทำในโรงเรียน อีกอย่างสีจากธรรมชาติไม่ได้มีกลิ่นเหม็นเหมือนสีน้ำด้วย เวลาล้างก็ล้างได้ง่าย ผมชอบสี จากธรรมชาติเพราะว่าปลอดภัยกับสุขภาพ และได้สนุกจากการสร้างสีด้วยตัวเองด้วย

13 ผลการพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ทักษะการสังเกต เด็กสังเกตได้ว่า สีจากธรรมชาตินำไประบายสีได้เหมือนกับสีน้ำ แต่มีความแตกต่างกันทั้งในเรื่องของสี ที่สีจากธรรมชาติจะไม่ชัดเจนเท่า แล้วเรื่องของกลิ่นที่ไม่เหม็นเหมือนสีน้ำ อีกทั้งยังมีเรื่องของการติดมือที่สีจาก ธรรมชาติจะล้างออกได้ง่ายกว่า ทำให้รู้สึกว่าสีจากธรรมชาติปลอดภัยกว่าสีน้ำ ทักษะการวัด เด็กได้ทำการทดลองนำสีน้ำเงินที่ได้จากดอกอัญชันและสีเหลืองที่ได้จากขมิ้นมาผสมกัน ทำให้ได้สี เขียว โดยสีเขียวที่ได้จะมีหลายโทนสี ขึ้นอยู่กับการวัดตวงปริมาณของสีที่ใช้ ทักษะการจำแนกประเภท เด็กจำแนกประเภทการใช้สีจากธรรมชาติ ว่ามีความแตกต่างกับการใช้สีน้ำที่ผ่านการสังเคราะห์ มาแล้ว โดยสามารถจำแนกได้หลายลักษณะไม่ว่าจะเป็นเรื่องของ ความแตกต่างของสี กลิ่น ความคมชัด ความ คงทน ทักษะการคิดคำนวณ เด็กได้ใช้ทักษะในการคำนวณปริมาณของสีที่ใช้ในการนำสีมาผสมกันให้ได้โทนสีที่เด็กต้องการ ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเนคำตอบ เด็กได้คาดคะเนคำตอบจากการสังเกตสีที่ได้จากธรรมชาติว่า จะมีสีที่สวยและชัดเจน ดังในตาราง ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับสเปส และสเปสกับเวลา มีการสังเกตหาความสัมพันธ์เกี่ยวกับปริมาณของวัสดุจากธรรมชาติที่ใช้ ว่าต้องใช้มากแค่ไหนถึงจะได้ โทนสีตามที่ตนเองต้องการนำมาระบายสี ทักษะการทดลอง เด็กได้ทดลองการนำสีจากธรรมชาติมาระบายสีบนรูปภาพที่ตนเองได้วาดไว้ ว่าผลการทดลองตรงกับ ที่คาดคะเนไว้หรือไม่ ทักษะการจัดการกระทำและสื่อความหมายข้อมูล ทักษะการจัดการกระทำและสื่อความหมายข้อมูลจากการทดลอง สิ่งที่เด็กคาดคะเนและทดสอบ มีทั้งสิ่งที่เด็กสามารถคาดคะเนได้ถูกต้องและไม่ถูกต้อง ดังนั้นเด็กจึงได้ทำการจัดกระทำข้อมูลและสื่อ ความหมายข้อมูลผ่านการนำเสนอในรูปแบบของตาราง

14 ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล เด็กได้ทำการลงความเห็นจากข้อมูลจากการทดลองว่าสีจากธรรมชาติ สามารถนำมาระบายสีได้สวย จริงตามที่คาดคะเนไว้ แต่ก็มีความแตกต่างจากสีที่ผ่านการสังเคราะห์เหมือนสีน้ำ ในเรื่องของ ความคมชัดของ สี กลิ่น และความคงทนของสี

15 แบบบันทึกการทดลอง ข้อสันนิษฐาน “อะไรบ้างที่ให้สีจากธรรมชาติ” ผลงานการทดลองของเด็ก จากกิจกรรมสืบเสาะเรื่องสีจากธรรมชาติ

16 แบบบันทึกการทดลอง ข้อสันนิษฐาน ข้อสันนิษฐาน “สีจากธรรมชาตินำไประบายสีจะสวยไหม” ผลงานการทดลองของเด็ก จากกิจกรรมสืบเสาะเรื่องสีจากธรรมชาติ

17