เอกสารประกอบการสอน เรื่องการพูดต่อที่ประชุมชน ม.๕.pdf

การพดู ตอ ที่
ประชมุ ชน

เอกสารประกอบการสอน
หลักภาษาและการใชภาษาไทย

ชน้ั มธั ยมศึกษาปท ี่ ๕

การพูดตอ ประชุมชน

การพดู ตอ ประชมุ ชน คอื การพดู ตอหนาผูฟงจาํ นวนมาก ในกลุมหรอื ในสถานทส่ี วนบุคคล
หรอื สถานท่ีสาธารณะ

ประเภทของการพูดตอประชมุ ชนมอี ะไรบา ง

แบงตามวธิ ีนําเสนอ

๑.การพดู โดยฉบั พลัน เปน การพูดทไ่ี มทราบลวงหนามากอน ตอ งลําดับความคิดและวิธี
นําเสนออยางฉับพลัน เชน การกลา วอวย พรในงานมงคลสมรส งานวันเกิด การชีแ้ จงตอ
ทปี่ ระชุมเพือ่ ใหเ กดิ ความเขา ใจตรงกนั
๒. การพูดโดยอาศยั ตน ราง เปนการพูดที่ทราบลวงหนา จึงมเี วลาเตรยี มตน ราง เพ่ือให
เหมาะกับผฟู ง สภาพแวดลอม ทําใหเกิดความม่นั ใจในการพูด และสามารถดัดแปลงการ
พูดใหเหมาะกับโอกาส สถานการณ และผูฟง
๓. การพดู โดยทองจาํ มา เปนการพูดทผี่ ูพูดเตรยี มตนฉบับมาอยา งละเอียดและทองจํามา
ซง่ึ ใชเ วลามากและไมใครเ ปนธรรมชาติ การ
๔. การพดู โดยวธิ อี านจากตนราง เปนการพูดทตี่ อ งเตรียมตนรา งอยางละเอยี ด และอา น
ตามตนรางน้ัน มกั ใชใ นการกลาวเปด ประชุม กลา วปราศรยั การกลาวรายงาน

การพูดตอ ประชมุ ชน

ประเภทของการพูดตอ ประชมุ ชนมีอะไรบา ง

แบงตามความมงุ หมาย

๑. การพดู เพ่ือใหค วามรหู รอื ขอ เทจ็ จรงิ
มีจดุ มุงหมายความรูหรอื ขอ เทจ็ จริง ใหผูฟงเขาใจเรื่องราวตางๆ ทีเ่ ปน ประโยชน

เปน สาํ คัญ มักใชว ธิ ี บรรยาย พรรณนา เลา เรือ่ งเลา เหตกุ ารณ อธบิ าย ช้ีแจง เสนอ
รายงาน
๒. การพูดเพื่อโนมนา วใจ

มจี ดุ มุงหมายใหผูฟง เชือ่ คลอ ยตาม หรอื ทาํ ตามท่ีผพู ดู ตั้งจดุ มงุ หมายไว เชน การ
โฆษณาสนิ คา การหาเสียง การพูดชักจงู ใหรว มทํากจิ กรรมที่เปนประโยชน เชน การ
บรจิ าคโลหิต
๓. การพดู เพ่ือจรรโลงใจ

มจี ดุ ประสงคมงุ ใหเกิดความนึกคดิ ทีล่ ะเอียด ประณตี ยกระดบั จติ ใจใหสงู ข้ึน
หรือใหเกดิ ความสนุกสนาน เพลิดเพลิน คลายจากความตงึ เครยี ด ทาํ ใหจติ ใจเบกิ บาน
เชน การกลาวคําสดดุ ี การเลาประสบการณ การเลา นทิ าน การกลา วคํา
ปราศรัย
๔. การพดู เพอ่ื คน หาคาํ ตอบ

มีจดุ ประสงคใ หผฟู งชวยขบคิดหาทางแกไขปญหาตามที่ผูพดู ชี้ใหเห็น เชน การ
สมั มนา การประชมุ

การพดู ตอประชุมชน

ประเภทของการพูดตอ ประชุมชนมีอะไรบาง

แบงตามเน้อื หา

๑. การพูดเกย่ี วกบั นโยบาย
เปน เรือ่ งทเี่ ก่ยี งกับหลักการ วิธกี ารทจี่ ะทาํ ตอ ไปในอนาคต เพ่ือประโยชนของ

สวนรวม เชน การนาํ เสนอโครงการ การแถลงนโยบาย
๒. การพดู เกย่ี วกบั ขอ เท็จจริง

เปนเรือ่ งท่ีเกิดข้นึ แลว จะพิสูจนว า ขอเทจ็ จริงเปน อยาง เชน สภาพอันนา รื่นรมย
ของสองฝงคลองในอดตี
๓. การพูดเกี่ยวกบั คณุ คา และคุณงามความดี

อาจเปน เร่อื งของบุคคล กลุม บุคคล วัตถุ หรือการกระทําตา งๆ ท่ยี ังมคี ุณคาและ
คณุ งามความดีอยใู นชว งเวลานน้ั หรือนาคงอยู ตลอดไปในอนาคต เชน วรี กรรมของชาว
บางระจัน คณุ คาของเมืองมรดกโลก

การพดู ตอ ประชุมชน

ประเภทของการพดู ตอ ประชมุ ชนมอี ะไรบาง

แบงตามโอกาส

๑. การพูดอยางเปนทางการ
มกั เปน การพูดในพธิ กี ารตา งๆ ซึ่งมแี บบแผนและแนวปฏิบัติที่แนนอน เชน การ

กลา วเปด ประชุมทางวิชาการ การกลา วสนุ ทรพจน การปราศรยั การใหโ อวาท
๒. การพูดก่งึ ทางการ

มักเปนการพูดทล่ี ดความเปนแบบแผนลง เชน การพูดอบรมนกั เรียน การ
บรรยายสรปุ ใหแกผมู าเยย่ี มชมสถานท่ี
๓. การพูดอยางไมเปน ทางการ

เปนการพดู ในบรรยากาศท่เี ปนกนั เอง เชน การพูดในงาน สังสรรค การพูดเพอื่
นนั ทนาการ การเลา เรอ่ื งตลก

การพดู ตอ ประชมุ ชน

ประเภทของการพูดตอ ประชุมชนมอี ะไรบา ง

แบงตามรูปแบบ

๑. การบรรยาย
เปนการพูดเก่ยี วกบั ขอ เทจ็ จริงและขอ คิดเหน็ อาจเปนการบรรยายเด่ยี วหรอื หมู

ก็ได
๒. การอภิปราย

เปนการพดู ของคณะบุคคลประมาณ ๓-๕ คน พูดแสดงความรูและแลกเปล่ียน
ความคดิ เหน็ ตอ หนาผูฟ งเปนจาํ นวนมาก
๓. การโตว าที

เปน การพดู โตแยง ในที่ประชุม โดยมีการแบงผูพ ูดเปน สองฝา ย ฝายหนงึ่ เปนฝาย
เสนอญัตติ อกี ฝายหนึ่งคดั คา นญตั ติ มีผูตัดสนิ ช้ีขาดใหฝ า ยใดฝายหนงึ่ เปนฝา ยชนะ

การพูดตอ ประชมุ ชน

การเตรยี มตวั พดู ตอ ประชุมชนมีหลักอยา งไร

๑. การกําหนดจุดมงุ หมาย ผพู ูดควรกําหนดจุดมงุ หมายใหช ดั เจนและจะตอง
เตรียมเนือ้ หา

๒. การวเิ คราะหผ ูฟง นับเปน เรื่องสําคัญ การพดู ตอที่ประชมุ ชนเปน การพูดท่ี
มีผฟู ง เปนจํานวนมาก ผพู ูดจะตอ งคํานงึ ถงึ คา นิยม ความรู เพศ และการศึกษาของ
ผูฟง ตลอดจนปญหาสงั คม ตา ง ๆ ที่เกดิ ขึ้นในขณะนน้ั เพอื่ จะไดน าํ ขอ มลู มาใชใหเ ปน
ประโยชนใ นการพูด นอกจากน้ี จะตองพดู ใหเ หมาะกบั วยั ของผฟู ง เชน วัยเด็ก ก็
อาจมกี ารเลานิทานประกอบและเลือกใชถอยคําทีเ่ ขาใจงาย

๓. การกําหนดขอบเขตของเร่ือง เมอ่ื ไดวิเคราะหผูฟ งแลว ก็ควรกาํ หนดเรื่อง
ใหเ หมาะสมกบั ผูฟง จากน้ันกาํ หนดขอบเขตของเรือ่ งใหเหมาะสมกบั เน้อื หาและ
เวลา โดยทัว่ ไปการกําหนดขอบเขต ของเรือ่ งแบง เปน ๓ ตอน คือ กลา วนํา ดําเนนิ
เรือ่ ง และสรุปเนื้อหาทพ่ี ูด โดยกาํ หนดสัดสวน ใหเหมาะสม เนือ้ หาทน่ี าํ มากลาวนาํ
และสรปุ ความใหน อ ยกวา เนอื้ หาท่ดี ําเนนิ เรื่อง และตองเปน การกลา วถงึ ประเด็น
สําคญั ที่ดึงดูดความสนใจของผฟู ง

การพูดตอประชุมชน

การเตรียมตวั พูดตอ ประชมุ ชนมีหลกั อยางไร

๔. การรวบรวมเนือ้ หา ผูพดู จะตอ งคนควา หาขอ มลู จากแหลง ความรูต า ง ๆ เพ่อื ให
ผูฟ งไดรับ ประโยชนจากการฟง มากทสี่ ุดเทาทจี่ ะทาํ ได แตต อ งใหเหมาะสมกับเวลา ไมค วร
เตรียมใหม ากเกนิ ไป จะพูดไมจบ การรวบรวมเนอ้ื หาทาํ ไดโดยการสมั ภาษณ การสอบถาม
ตลอดจนจินตนาการตาง ๆ ของผูพดู กน็ ับเปน ขอมลู ทีค่ วรนาํ มาเรยี บเรียงเปน เนอ้ื หาสาํ หรบั
ใชในการพูด หากจําเปนตอ งใช วสั ดอุ ปุ กรณท่ีใชในการพดู ก็จําเปน ตอ งจดั หามาใหค รบถว น
และเหมาะสมกบั เนื้อเรื่องทีจ่ ะพดู จะไดชวยใหก ารพูดสะดวกรวดเรว็ เชน เอกสาร เคร่ือง
ขยายเสียง ภาพประกอบตา ง ๆ

๕. การจดั ลาํ ดบั เรอ่ื ง เม่อื รวบรวมขอ มลู ตาง ๆ แลวผพู ูดตอ งนาํ มาจัดลาํ ดบั เนื้อ
เรือ่ งวา ควรพูดเรอื่ งใดกอนหรอื หลงั เร่ืองใดเปนประเดน็ สําคญั ก็จัดเปน หัวขอใหญ เรอื่ งใด
สาํ คญั นอ ย ก็เปน หวั ขอ ยอย การทาํ เคาโครงเร่ืองจะชวยใหไ มหลงลืมและเกดิ ความม่นั ใจใน
การพูดยงิ่ ขึน้

๖. การใชภ าษาในการพูด ผพู ดู จะตอ งระมดั ระวงั ในการใชภาษาท้งั ทเ่ี ปนวจั
นภาษาและ อวัจนภาษาใหถ ูกตอ งและเหมาะสม โดยใชถอยคําใหกะทดั รัด เขาใจงาย ตรง
ประเดน็ สุภาพ และเหมาะสมกับผูฟ ง ไมพูดคาํ หยาบและตลกคะนองจนไรความสภุ าพ

๗. การฝก ฝน เปนเร่ืองสาํ คัญมากสาํ หรบั ผพู ดู คร้งั แรกทต่ี อ งระงบั อารมณความ
ตนื่ เตน กิดความมนั่ ใจในการพูด การฝกฝนเปนการฝกใชอ วจั นภาษาใหค ลอ งแคลว เชน ทา
ยนื ทานง่ั กิริยามารยาทตาง ๆ ในการฝก ซอ มการพดู นัน้ อาจมีผฟู งเพื่อชวยใหผพู ดู ฝกการ
สบสายตา และใหผ ูฟงชวยประเมนิ การพูดดวย

การพูดตอประชุมชน

การพดู สมั ฤทธผิ์ ลเกดิ ขน้ึ ไดอยางไร

การพดู ตอ ประชุมชนจะสัมฤทธิ์ผลไดเมื่อผพู ูดมคี ณุ สมบัติท่ีสาํ คญั ดังตอ ไปน้ี

๑. ผพู ดู มีคณุ ธรรม พดู ความจรงิ ไมพูดเทจ็ สอเสียด หยาบคาย เพอเจอ ผูพูดตอง
รบั ผดิ ชอบตอ สงิ่ ที่ตนพูด
๒. ผพู ดู ตองรูดีและรจู รงิ ในเรอื่ งท่พี ูด โดยมีหลกั ฐานอา งอิงและ องคค วามรูทีเ่ กดิ จากการ
ศึกษาคน ควา
๓. ผพู ดู ตอ งใชเ หตุผลตางๆ มาสนับสนุนการพดู ของตน
๔. ผูพดู ตอ งคาํ นึงถึงธรรมชาติวิสยั มนุษย โดยคาํ นึงถงึ วัย พ้นื ฐานความรู ความสนใจ เปน
ตน
๕. ผูพดู ตองรวบรวมความคิดใหเ ปนระบบ โดยกําหนดจุดประสงคใหชัดเจน วางแนวการ
พูด จัดลําดบั เนื้อหา จัดเนือ้ หาทเี่ ปน ใจความและพลความใหสอดคลอ งกัน รจู กั อารมั ภบท
ดําเนินเร่อื ง และสรปุ ใหพอเหมาะ
5. ผูพดู ตอ งรูจกั ใชภ าษาใหม ปี ระสิทธิผล ทั้งวัจนภาษาและอวัจนภาษา

แบบฝก ทกั ษะ วิชาภาษไทย ชั้นมัธยมศึกษาปท ี่ ๕
หนวยการเรียนรทู ี่ ๓ เร่ือง “การพูดตอทป่ี ระชุมชน”
ชอ่ื ....................................นามสกลุ ...................................ช้นั มัธยมศกึ ษาปท ี่ ๕/........เลขท.ี่ ...............

คําชี้แจง ใหนักเรียนตอบคาํ ถามตอ ไปนี้
๑. การพดู มคี วามสําคญั อยางไร
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
๒.การพดู ตอท่ปี ระชมุ ชนคอื การพูดอยางไร
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
๓.การพูดแบ่งตามวธิ ีการนําเสนอมีกปี่ ระเภท
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
. .......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
๔. การพดู แบ่งตามจุดมุ่งหมายมีกปี่ ระเภท
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
๕.การพดู แบบเปน ทางการแตกตา งจากการพดู แบบกง่ึ ทางการอยางไร
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

แบบฝก ทักษะ วชิ าภาษไทย ช้นั มธั ยมศกึ ษาปท ี่ ๕
หนว ยการเรียนรทู ่ี ๓ เรื่อง “ใชจะ ฉนั จะมาพดู ใหฟ ง ”
ชือ่ ....................................นามสกลุ ...................................ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปท ่ี ๕/........เลขท.ี่ ...............

คาํ ชี้แจง ใหนกั เรยี นตอบคาํ ถามตอ ไปนี้
๑. การเตรยี มตัวพูดตอ ที่ประชมุ ชนมหี ลกั การอยา งไรบา ง
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
๒.เคล็ดลบั การพดู ใหป ระสบผลสาํ เร็จ ประกอบดว ยอะไรบาง
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

แบบฝกหดั การพดู ตอ ประชุม
จงเลอื กคําตอบทถี่ ูกตอ งเพยี งคาํ ตอบเดียว
๑. ขอ ใดไมใ ชสาร
๑. การแตง กายของผูพดู
๒. เนือ้ หาสาระและถอยคาํ ที่ผพู ูดกลาวออกมา
๓. กริ ิยาทาทางและนํ้าเสยี งของผพู ดู
๔. อุปกรณเครอื่ งขยายเสยี งที่ผพู ดู ใช
๒. ขอ ใด ไมจําเปนตอ งวิเคราะหพฤตกิ รรมการพดู ตอ ประชุมชน ในประเด็นผูพูด
๑. จดุ มงุ หมาย
๒. การเตรียมตวั และวธิ ีนาํ เสนอ
๓. เพศและอายุของผพู ดู
๔. คุณธรรมและการใชภาษา
๓. ขอ ใด ไมจาํ เปนตองวิเคราะหพฤติกรรมการพูดตอ ประชุมชน ในประเดน็ สาร
๑. การใชภ าษา ถกู ตอ งเหมาะสมหรอื ไม
๒. เนอื้ หามีความเหมาะสมกับโอกาสหรอื ไมเพยี งใด
๓. เนื้อหามีประโยชนแ กผูฟ ง มากนอ ยเพยี งใด
๔. ปริมาณของสารพอดีกับเวลาหรอื ไม และจัดลําดับเปน ระเบยี บหรอื ไม
๔. การวเิ คราะหพ ฤติกรรมการพูดตอ ประชุมชน ประเดน็ ผูฟง ควรพจิ ารณาประเดน็ ใด
๑. จาํ นวนผูฟงมากนอยเพียงใด
๒. ปฏิกริ ิยาและความสนใจของผฟู งมากนอยเพยี งใด
๓. เพศและอายขุ องผูฟง
๔. ระดบั การศกึ ษาของผูฟง
๕. การพดู ตอประชุมชนจะสัมฤทธิผ์ ลได ผูพูดไมจ ําเปน ตองมีคณุ สมบัตใิ ด
๑. มคี ณุ ธรรม มคี วามรดู ีและรูจ รงิ ในเรอ่ื งท่พี ดู
๒. ใชเ หตุผล สนบั สนนุ การพูด และพดู อยา งเปน ระบบ
๓. ใชว าทศลิ ปป ลกุ เราอารมณ และสรางบรรยากาศใหผฟู ง เกดิ ความคลอยตา
๔. รจู ักธรรมชาตขิ องมนุษย โดยคํานึงถึงวยั พน้ื ฐานความรู

แบบฝก หดั การพูดตอประชมุ
จงเลือกคาํ ตอบที่ถกู ตอ งเพยี งคาํ ตอบเดยี ว
๖. ข้ันตอน การเตรยี มตวั พดู ตอ ประชุมชน ตรงกับขอ ใด
๑. การซกั ซอม
๒. การเตรยี มวธิ ีใชภ าษา
๓. การกาํ หนดขอบเขตของเร่อื ง
๔. การกาํ หนดจุดมงุ หมาย
๕. การรวบรวมเนอ้ื หา
๖ . การวิเคราะหผ ูฟง
๗. การทําเคา โครงลาํ ดับเรือ่ ง
๑. ๔ ๖ ๕ ๓ ๒ ๑ ๗
๒. ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๒ ๑
๓. ๔ ๖ ๓ ๕ ๒ ๑ ๗
๔. ๔ ๖ ๓ ๕ ๗ ๒ ๑
๗. ขอใด ไมใชป ระเภทของการพูดตอ ประชมุ ชนท่ีแบง ตามรปู แบบ
๑. การบรรยาย
๒. การอภปิ ราย
๓. การพูดอยางไมเ ปน ทางการ
๔. การโตว าที
๘. การพูดตอประชมุ ชนในขอใด มักใชใ นการกลาวรายงานหรือกลาวปราศรยั
๑. การพดู โดยฉบั พลัน
๒. การพูดโดยวธิ อี า นจากราง
๓. การพูดโดยทองจาํ มา
๔. การพูดโดยอาศัยตน รา ง

แบบฝก หัด การพดู ตอ ประชมุ
จงเลอื กคาํ ตอบท่ถี กู ตอ งเพยี งคาํ ตอบเดยี ว
๙. การพูดเพื่อจรรโลงใจ ควรมเี นื้อหาเกยี่ วกับเร่อื งใด
๑. คณุ คา คณุ งามความดี
๒. ขอเท็จจริง
๓. นโยบาย
๔. ขอ คิดเห็น
๑๐. การพูดตอ ประชุมชนในขอ ใด กอ ใหเ กดิ โทษตอสงั คมมากทส่ี ดุ
๑. ผพู ดู ไมมคี วามรูในเรือ่ งท่ีพูด
๒. ผูพูดขาดคุณธรรม
๓. ผพู ูดพดู โดยไมอา งเหตุผล
๔. ผพู ดู ไมคํานึงถึงธรรมชาตวิ สิ ัยของมนษุ ย

การพดู ตอท่ปี ระชุมชน
ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปท่ี ๕
จัดทําโดย นางสาวอรพนิ ทร สอนแสง
สาขาวชิ าภาษาไทย วทิ ยาลยั การฝก หดั ครู
มหาวิทยาลยั ราชภัฏพระนคร