เอกสารประกอบการสอน เรื่องการพูดต่อที่ประชุมชน ม.๕...............

การพดู ตอ ที่
ประชมุ ชน

เอกสารประกอบการสอน
หลักภาษาและการใชภาษาไทย

ชน้ั มธั ยมศึกษาปท ี่ ๕

การพดู ตอ ท่ีประชมุ ชน

การพดู ตอ ประชุมชน คือ การพูดตอหนาผฟู งจาํ นวนมาก ในกลุม หรอื ในสถานท่สี ว นบุคคล
หรือสถานท่ีสาธารณะ

ประเภทของการพดู ตอประชุมชนมีอะไรบา ง

แบงตามวธิ นี ําเสนอ

๑.การพูดโดยฉบั พลัน เปนการพดู ท่ไี มทราบลวงหนามากอน ตอ งลําดับความคิดและวิธี
นาํ เสนออยางฉบั พลัน เชน การกลาวอวย พรในงานมงคลสมรส งานวนั เกดิ การชแี้ จงตอ
ทปี่ ระชมุ เพ่อื ใหเกดิ ความเขา ใจตรงกนั
๒. การพูดโดยอาศัยตนราง เปนการพดู ที่ทราบลว งหนา จึงมเี วลาเตรียมตนรา ง เพ่อื ให
เหมาะกบั ผฟู ง สภาพแวดลอม ทาํ ใหเกิดความม่นั ใจในการพูด และสามารถดดั แปลงการ
พูดใหเ หมาะกับโอกาส สถานการณ และผฟู ง
๓. การพูดโดยทอ งจาํ มา เปนการพดู ทผ่ี ูพูดเตรยี มตนฉบับมาอยา งละเอียดและทอ งจํามา
ซงึ่ ใชเวลามากและไมใ ครเปนธรรมชาติ การ
๔. การพดู โดยวิธีอานจากตน ราง เปน การพดู ทตี่ องเตรยี มตน รา งอยางละเอียด และอา น
ตามตนรา งนัน้ มกั ใชในการกลา วเปดประชุม กลาวปราศรัย การกลาวรายงาน

การพดู ตอทป่ี ระชมุ ชน

ประเภทของการพูดตอทป่ี ระชุมชนมอี ะไรบาง

แบงตามความมงุ หมาย

๑. การพดู เพ่อื ใหความรหู รอื ขอ เทจ็ จริง
มีจดุ มงุ หมายความรหู รอื ขอเทจ็ จรงิ ใหผฟู งเขาใจเร่ืองราวตา งๆ ทเ่ี ปนประโยชน

เปนสาํ คัญ มักใชวิธี บรรยาย พรรณนา เลาเร่อื งเลา เหตุการณ อธิบาย ชีแ้ จง เสนอ
รายงาน
๒. การพดู เพื่อโนมนา วใจ

มีจุดมุงหมายใหผูฟงเชอ่ื คลอยตาม หรอื ทําตามที่ผูพดู ต้งั จุดมุงหมายไว เชน การ
โฆษณาสนิ คา การหาเสยี ง การพูดชักจงู ใหร ว มทาํ กจิ กรรมทเ่ี ปนประโยชน เชน การ
บริจาคโลหิต
๓. การพูดเพ่อื จรรโลงใจ

มจี ุดประสงคม ุงใหเ กิดความนึกคิดท่ลี ะเอียด ประณีต ยกระดบั จติ ใจใหส ูงขึน้
หรือใหเ กดิ ความสนกุ สนาน เพลดิ เพลนิ คลายจากความตงึ เครยี ด ทําใหจิตใจเบกิ บาน
เชน การกลาวคาํ สดดุ ี การเลา ประสบการณ การเลา นิทาน การกลาวคํา
ปราศรัย
๔. การพูดเพ่ือคน หาคาํ ตอบ

มจี ดุ ประสงคใหผ ฟู ง ชว ยขบคิดหาทางแกไขปญ หาตามท่ีผูพดู ชีใ้ หเ ห็น เชน การ
สมั มนา การประชุม

การพดู ตอ ท่ปี ระชมุ ชน

ประเภทของการพดู ตอ ทปี่ ระชมุ ชนมีอะไรบา ง

แบง ตามเนือ้ หา

๑. การพูดเกีย่ วกบั นโยบาย
เปน เรอ่ื งทเี่ กย่ี งกบั หลักการ วธิ กี ารทจี่ ะทาํ ตอ ไปในอนาคต เพอ่ื ประโยชนของ

สว นรวม เชน การนําเสนอโครงการ การแถลงนโยบาย
๒. การพดู เกี่ยวกับขอเทจ็ จรงิ

เปน เรือ่ งทีเ่ กดิ ขนึ้ แลว จะพิสจู นวาขอ เทจ็ จรงิ เปน อยาง เชน สภาพอันนา รนื่ รมย
ของสองฝงคลองในอดีต
๓. การพูดเก่ียวกบั คุณคา และคณุ งามความดี

อาจเปน เรือ่ งของบคุ คล กลุม บคุ คล วตั ถุ หรอื การกระทาํ ตา งๆ ที่ยงั มคี ุณคา และ
คุณงามความดอี ยูในชวงเวลานน้ั หรือนา คงอยู ตลอดไปในอนาคต เชน วีรกรรมของชาว
บางระจนั คุณคา ของเมืองมรดกโลก

การพดู ตอทปี่ ระชมุ ชน

ประเภทของการพูดตอ ท่ปี ระชมุ ชนมี
อะไรบา ง

แบงตามโอกาส

๑. การพูดอยา งเปน ทางการ
มักเปน การพดู ในพิธีการตา งๆ ซงึ่ มแี บบแผนและแนวปฏบิ ัติทีแ่ นนอน เชน การ

กลาวเปดประชมุ ทางวชิ าการ การกลา วสุนทรพจน การปราศรัย การใหโอวาท
๒. การพดู กึง่ ทางการ

มกั เปน การพดู ทล่ี ดความเปน แบบแผนลง เชน การพดู อบรมนกั เรยี น การ
บรรยายสรปุ ใหแกผ มู าเย่ียมชมสถานท่ี
๓. การพูดอยางไมเ ปน ทางการ

เปน การพูดในบรรยากาศที่เปน กนั เอง เชน การพูดในงาน สังสรรค การพูดเพื่อ
นนั ทนาการ การเลา เรื่องตลก

การพูดตอท่ปี ระชุมชน

ประเภทของการพูดตอที่ประชุมชนมอี ะไรบา ง

แบงตามรปู แบบ

๑. การบรรยาย
เปน การพดู เกี่ยวกบั ขอเทจ็ จริงและขอคดิ เห็น อาจเปนการบรรยายเด่ียวหรอื หมู

กไ็ ด
๒. การอภิปราย

เปน การพูดของคณะบคุ คลประมาณ ๓-๕ คน พดู แสดงความรแู ละแลกเปลยี่ น
ความคดิ เห็นตอ หนา ผูฟงเปน จํานวนมาก
๓. การโตวาที

เปน การพดู โตแยง ในที่ประชุม โดยมกี ารแบง ผพู ูดเปน สองฝาย ฝายหนงึ่ เปน ฝาย
เสนอญตั ติ อีกฝา ยหนงึ่ คัดคา นญัตติ มีผูตดั สนิ ชข้ี าดใหฝา ยใดฝา ยหนงึ่ เปน ฝา ยชนะ

การพูดตอท่ีประชมุ ชน

การเตรยี มตัวพดู ตอ ท่ีประชมุ ชนมหี ลกั อยา งไร

๑. การกําหนดจดุ มุงหมาย ผพู ดู ควรกําหนดจุดมุงหมายใหช ดั เจนและจะตอ ง
เตรยี มเนือ้ หา

๒. การวเิ คราะหผ ูฟง นับเปน เรือ่ งสําคัญ การพูดตอ ทีป่ ระชุมชนเปนการพดู ท่ี
มีผฟู ง เปน จํานวนมาก ผพู ูดจะตอ งคํานึงถึงคา นิยม ความรู เพศ และการศกึ ษาของ
ผฟู ง ตลอดจนปญหาสงั คม ตาง ๆ ท่เี กดิ ข้ึนในขณะนั้น เพอ่ื จะไดน าํ ขอมูลมาใชใหเ ปน
ประโยชนในการพดู นอกจากนี้ จะตอ งพูด ใหเ หมาะกบั วัยของผูฟ ง เชน วัยเดก็ ก็
อาจมีการเลา นิทานประกอบและเลอื กใชถ อ ยคําท่เี ขาใจงาย

๓. การกําหนดขอบเขตของเรอ่ื ง เมื่อไดว เิ คราะหผ ูฟง แลว กค็ วรกําหนดเรือ่ ง
ใหเหมาะสมกบั ผฟู ง จากน้นั กําหนดขอบเขตของเร่อื งใหเหมาะสมกับเนื้อหาและ
เวลา โดยท่ัวไปการกาํ หนดขอบเขต ของเร่อื งแบงเปน ๓ ตอน คือ กลา วนํา ดาํ เนนิ
เรื่อง และสรปุ เน้อื หาท่พี ดู โดยกาํ หนดสัดสว น ใหเ หมาะสม เน้อื หาทน่ี ํามากลาวนาํ
และสรปุ ความใหน อ ยกวาเน้ือหาทด่ี าํ เนนิ เรอ่ื ง และตองเปน การกลา วถงึ ประเดน็
สําคญั ที่ดงึ ดดู ความสนใจของผฟู ง

การพดู ตอ ท่ีประชมุ ชน

การเตรียมตัวพูดตอ ทีป่ ระชุมชนมีหลกั อยา งไร

๔. การรวบรวมเนือ้ หา ผพู ดู จะตอ งคนควาหาขอมูลจากแหลง ความรตู าง ๆ เพอ่ื ให
ผูฟง ไดร ับ ประโยชนจ ากการฟงมากท่สี ดุ เทา ทจ่ี ะทาํ ได แตตองใหเ หมาะสมกบั เวลา ไมค วร
เตรยี มใหม ากเกินไป จะพดู ไมจ บ การรวบรวมเนอื้ หาทําไดโดยการสมั ภาษณ การสอบถาม
ตลอดจนจินตนาการตาง ๆ ของผูพดู ก็นบั เปนขอ มูลท่คี วรนํามาเรียบเรยี งเปน เน้ือหาสาํ หรับ
ใชในการพูด หากจําเปน ตองใช วัสดอุ ปุ กรณทใ่ี ชใ นการพดู ก็จาํ เปน ตอ งจดั หามาใหครบถว น
และเหมาะสมกับเนื้อเรื่องทจ่ี ะพูด จะไดช วยใหการพดู สะดวกรวดเรว็ เชน เอกสาร เครอื่ ง
ขยายเสียง ภาพประกอบตาง ๆ

๕. การจัดลาํ ดบั เรอื่ ง เมื่อรวบรวมขอมูลตาง ๆ แลว ผพู ูดตอ งนาํ มาจัดลําดับเนื้อ
เรอ่ื งวา ควรพูดเร่ืองใดกอ นหรือหลงั เร่อื งใดเปนประเดน็ สําคัญกจ็ ดั เปนหัวขอ ใหญ เรือ่ งใด
สาํ คัญนอ ย กเ็ ปนหวั ขอ ยอ ย การทําเคา โครงเรอ่ื งจะชว ยใหไ มห ลงลมื และเกดิ ความม่ันใจใน
การพดู ยิง่ ขน้ึ

๖. การใชภาษาในการพดู ผพู ูดจะตอ งระมัดระวังในการใชภ าษาทง้ั ท่เี ปน วจั
นภาษาและ อวัจนภาษาใหถกู ตอ งและเหมาะสม โดยใชถ อ ยคําใหกะทัดรัด เขา ใจงา ย ตรง
ประเด็น สภุ าพ และเหมาะสมกับผฟู ง ไมพ ดู คาํ หยาบและตลกคะนองจนไรความสุภาพ

๗. การฝกฝน เปน เรื่องสําคัญมากสําหรบั ผพู ดู ครั้งแรกทีต่ องระงับอารมณค วาม
ตน่ื เตน กิดความมน่ั ใจในการพูด การฝกฝนเปน การฝกใชอ วจั นภาษาใหค ลองแคลว เชน ทา
ยืน ทา นง่ั กริ ยิ ามารยาทตา ง ๆ ในการฝก ซอ มการพดู นัน้ อาจมผี ฟู ง เพ่ือชว ยใหผ พู ดู ฝกการ
สบสายตา และใหผฟู ง ชว ยประเมินการพูดดวย

การพดู ตอทีป่ ระชุมชน

การพดู สัมฤทธผิ์ ลเกิดขึ้นไดอ ยา งไร

การพดู ตอ ประชมุ ชนจะสมั ฤทธ์ผิ ลไดเ มอื่ ผพู ูดมคี ณุ สมบตั ิท่ีสาํ คญั ดงั ตอไปน้ี

๑. ผพู ูดมีคณุ ธรรม พดู ความจรงิ ไมพ ดู เทจ็ สอเสยี ด หยาบคาย เพอ เจอ ผูพูดตอง
รบั ผิดชอบตอสงิ่ ที่ตนพูด
๒. ผูพ ูดตองรูด ีและรูจ รงิ ในเรอ่ื งที่พูด โดยมหี ลักฐานอา งอิงและ องคค วามรูทเ่ี กิดจากการ
ศึกษาคน ควา
๓. ผูพ ูดตองใชเ หตุผลตางๆ มาสนับสนนุ การพดู ของตน
๔. ผูพดู ตองคาํ นึงถงึ ธรรมชาตวิ ิสัยมนษุ ย โดยคํานึงถึงวัย พน้ื ฐานความรู ความสนใจ เปน
ตน
๕. ผูพดู ตอ งรวบรวมความคิดใหเปน ระบบ โดยกําหนดจุดประสงคใหช ดั เจน วางแนวการ
พูด จดั ลําดบั เนือ้ หา จัดเนื้อหาท่ีเปนใจความและพลความใหสอดคลอ งกัน รจู ักอารัมภบท
ดําเนินเร่ือง และสรุปใหพอเหมาะ
5. ผูพูดตองรูจกั ใชภาษาใหมีประสิทธิผล ทัง้ วัจนภาษาและอวัจนภาษา

การพดู ตอ ทป่ี ระชมุ ชน

วเิ คราะหแ ละประเมนิ คา พฤติกรรมการพดู ตอประชุมชนอยางไร

องคประกอบสาํ คญั ในการพูด คอื ผูพ ูด สาร และผฟู ง
สาร มีทง้ั สารทเ่ี ปน วัจนภาษาและอวัจนภาษา
สารท่ีเปนวจั นภาษา ไดแ ก เนอ้ื หาสาระและถอ ยคําที่ใช
สารที่เปนอวจั นภาษา ไดแ ก การแสดงออกทางใบหนา แววตา น้ําเสยี ง กริ ิยาทาทาง การ
เคลือ่ นไหว และการแตงกาย

การวิเคราะหพฤติกรรมการพดู ตอ ประชมุ ชน
ผพู ดู พิจารณาดาน

๑. จดุ มุงหมาย
๒. การเตรยี มตวั
๓. วิธนี าํ เสนอ
๔. คุณธรรม
๕. การใชภาษาทัง้ วจั นภาษาและอวัจนภาษา

สาร พิจารณาดา น

๑. เน้อื หา
๒. ปรมิ าณ
๓. การจดั ลาํ ดับ

ผฟู ง พิจารณาดาน

๑. ผูฟ ง มีความสนใจและตอบสนองหรือไม
๒. ผูฟงไดร ับความรูหรอื ประโยชนจากการฟงหรือไม

แบบฝก ทกั ษะ วิชาภาษไทย ชั้นมัธยมศึกษาปท ี่ ๕
หนวยการเรียนรทู ี่ ๓ เร่ือง “การพูดตอทป่ี ระชุมชน”
ชอ่ื ....................................นามสกลุ ...................................ช้นั มัธยมศกึ ษาปท ี่ ๕/........เลขท.ี่ ...............

คําชี้แจง ใหนักเรียนตอบคาํ ถามตอ ไปนี้
๑. การพดู มคี วามสําคญั อยางไร
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
๒.การพดู ตอท่ปี ระชมุ ชนคอื การพูดอยางไร
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
๓.การพูดแบ่งตามวธิ ีการนําเสนอมีกปี่ ระเภท
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
. .......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
๔. การพดู แบ่งตามจุดมุ่งหมายมีกปี่ ระเภท
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
๕.การพดู แบบเปน ทางการแตกตา งจากการพดู แบบกง่ึ ทางการอยางไร
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

แบบฝก ทักษะ วชิ าภาษไทย ช้นั มธั ยมศกึ ษาปท ี่ ๕
หนว ยการเรียนรทู ่ี ๓ เรื่อง “ใชจะ ฉนั จะมาพดู ใหฟ ง ”
ชือ่ ....................................นามสกลุ ...................................ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปท ่ี ๕/........เลขท.ี่ ...............

คาํ ชี้แจง ใหนกั เรยี นตอบคาํ ถามตอ ไปนี้
๑. การเตรยี มตัวพูดตอ ที่ประชมุ ชนมหี ลกั การอยา งไรบา ง
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
๒.เคล็ดลบั การพดู ใหป ระสบผลสาํ เร็จ ประกอบดว ยอะไรบาง
ตอบ...............................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

แบบฝก หดั การพดู ตอที่ประชมุ ชน
จงเลือกคาํ ตอบท่ถี ูกตองเพยี งคาํ ตอบเดียว
๑. ขอ ใดไมใ ชส าร
๑. การแตงกายของผูพ ูด
๒. เน้อื หาสาระและถอยคําท่ผี พู ดู กลาวออกมา
๓. กริ ยิ าทา ทางและนํ้าเสยี งของผูพูด
๔. อุปกรณเคร่อื งขยายเสยี งทีผ่ พู ูดใช
๒. ขอ ใด ไมจาํ เปน ตองวิเคราะหพ ฤติกรรมการพดู ตอ ประชุมชน ในประเดน็ ผูพ ดู
๑. จดุ มุง หมาย
๒. การเตรยี มตัวและวิธนี าํ เสนอ
๓. เพศและอายขุ องผพู ูด
๔. คณุ ธรรมและการใชภ าษา
๓. ขอ ใด ไมจําเปน ตองวเิ คราะหพ ฤตกิ รรมการพดู ตอ ประชมุ ชน ในประเดน็ สาร
๑. การใชภาษา ถูกตองเหมาะสมหรอื ไม
๒. เนอื้ หามคี วามเหมาะสมกบั โอกาสหรือไมเ พยี งใด
๓. เน้อื หามีประโยชนแ กผูฟงมากนอ ยเพยี งใด
๔. ปรมิ าณของสารพอดกี ับเวลาหรือไม และจัดลาํ ดับเปนระเบียบหรอื ไม
๔. การวิเคราะหพ ฤติกรรมการพดู ตอ ประชุมชน ประเด็นผูฟง ควรพจิ ารณาประเด็นใด
๑. จํานวนผฟู งมากนอยเพียงใด
๒. ปฏกิ ิริยาและความสนใจของผูฟง มากนอ ยเพยี งใด
๓. เพศและอายขุ องผูฟง
๔. ระดับการศึกษาของผูฟง
๕. การพูดตอประชมุ ชนจะสัมฤทธิผ์ ลได ผพู ดู ไมจําเปน ตองมีคณุ สมบตั ิใด
๑. มีคุณธรรม มคี วามรูดแี ละรูจ ริงในเรอื่ งท่ีพดู
๒. ใชเ หตุผล สนบั สนุนการพูด และพูดอยางเปนระบบ
๓. ใชว าทศลิ ปป ลุกเราอารมณ และสรางบรรยากาศใหผฟู ง เกดิ ความคลอ ยตา
๔. รจู กั ธรรมชาติของมนษุ ย โดยคํานงึ ถึงวยั พนื้ ฐานความรู

แบบฝกหัด การพดู ตอ ท่ปี ระชมุ ชน
จงเลือกคาํ ตอบทถ่ี กู ตองเพียงคาํ ตอบเดยี ว
๖. ข้นั ตอน การเตรียมตวั พดู ตอประชุมชน ตรงกับขอใด
๑. การซกั ซอ ม
๒. การเตรียมวิธใี ชภาษา
๓. การกาํ หนดขอบเขตของเร่อื ง
๔. การกาํ หนดจดุ มุง หมาย
๕. การรวบรวมเนื้อหา
๖ . การวเิ คราะหผ ฟู ง
๗. การทําเคา โครงลาํ ดบั เรือ่ ง
๑. ๔ ๖ ๕ ๓ ๒ ๑ ๗
๒. ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๒ ๑
๓. ๔ ๖ ๓ ๕ ๒ ๑ ๗
๔. ๔ ๖ ๓ ๕ ๗ ๒ ๑
๗. ขอ ใด ไมใ ชป ระเภทของการพดู ตอประชมุ ชนท่แี บง ตามรปู แบบ
๑. การบรรยาย
๒. การอภปิ ราย
๓. การพูดอยางไมเปนทางการ
๔. การโตวาที
๘. การพูดตอประชุมชนในขอ ใด มกั ใชในการกลาวรายงานหรือกลา วปราศรัย
๑. การพดู โดยฉับพลัน
๒. การพูดโดยวิธอี านจากราง
๓. การพดู โดยทองจาํ มา
๔. การพดู โดยอาศัยตน ราง

แบบฝกหัด การพดู ตอ ท่ปี ระชมุ ชน
จงเลือกคําตอบที่ถูกตองเพียงคาํ ตอบเดียว
๙. การพูดเพ่อื จรรโลงใจ ควรมีเนอ้ื หาเกยี่ วกับเรอ่ื งใด
๑. คุณคา คุณงามความดี
๒. ขอ เทจ็ จรงิ
๓. นโยบาย
๔. ขอคิดเหน็
๑๐. การพูดตอประชุมชนในขอ ใด กอ ใหเกิดโทษตอสงั คมมากทีส่ ดุ
๑. ผูพูดไมม คี วามรูในเร่อื งทพ่ี ูด
๒. ผพู ดู ขาดคณุ ธรรม
๓. ผพู ูดพดู โดยไมอ างเหตุผล
๔. ผพู ูดไมค ํานึงถงึ ธรรมชาติวิสัยของมนษุ ย

การพดู ตอทปี่ ระชมุ ชน
ชนั้ มัธยมศึกษาปที่ ๕
โรงเรยี นราชวินิตบางเขน
จดั ทําโดย นางสาวอรพินทร สอนแสง
สาขาวิชาภาษาไทย วิทยาลัยการฝกหัดครู
มหาวทิ ยาลัยราชภฏั พระนคร