Sistem pendidikan pondok & Sistem pendidikan vernakular

EDUP 3103
FALSAFAH DAN PERKEMBANGAN PENDIDIKAN DI

MALAYSIA

SISTEM PENDIDIKAN PONDOK DAN SISTEM
PENDIDIKAN VERNAKULAR

NAMA PENSYARAH : PUAN NORMADIAH BINTI BOKOH
ABDUL HAFIZ BIN ADIS ZAMZURI
MUHAMMAD FADHIL BIN JUSRI

SISTEM
PENDIDIKAN

PONDOK

Definisi Pondok

-Menurut Kamus Dewan Bahasa dan Pustaka edisi keempat,
pondok bermaksud rumah (untuk merendahkan diri apabila
bercakap dengan orang); atau madrasah dan asrama tempat
mengaji (belajar agama).

-Manakala menurut Sabri Haji Said (1983), pengajian pondok
merupakan suatu pendidikan mengikut cara tradisional dalam
memainkan peranan penting untuk memperkenalkan,
menyebarkan, mengembangkan, dan meluaskan ilmu
pengetahuan agama kepada anak-anak bangsa.

LATAR BELAKANG SEJARAH SISTEM PENDIDIKAN PONDOK

Kemunculan sistem pondok di Tanah Melayu

➢ Sejarah kemunculannya dipercayai seiring dengan kedatangan
agama Islam di Tanah Melayu iaitu pada abad ke-14.

➢ Berdasarkan kepada penemuan Batu Bersurat di Terengganu
bertarikh 1303M yang dijumpai di Kuala Berang, Terengganu.

➢ Kemudian, pertumbuhan pendidikan pondok ini semakin pesat
pada abad ke-18 dan ianya dipelopori oleh golongan ulama dari
Pattani.

➢ Hasil daripada murid-murid yang belajar di Pattani itu, mereka
pulang ke negeri masing-masing seperti Kedah, Kelantan,
Terengganu, Johor dan sebagainya.

Sistem Pentadbiran di Pondok

➢ Sistem pentadbiran pondok lazimnya diadakan di sebuah
perkampungan yang berpusatkan sebuah bangunan surau atau
masjid yang bertindak sebagai sekolah dan tempat beribadat.

➢ Selain itu, tempat pengajian ini dikelilingi oleh rumah-rumah kecil
yang dipanggil "pondok" sebagai tempat kediaman santri.

➢ Kaedah pengajaran yang digunakan, tidak mempunyai kelas
tetapi belajar dengan berbentuk halaqah bersama tuan guru.

➢ Kebanyakan sekolah pondok tidak mempunyai sumber
kewangan yang tetap.

➢ Sistem pengajian yang digunakan adalah kaedah pengajaran
secara penyampaian oleh tok guru.

KAEDAH PEMBELAJARAN DI PONDOK DAN MADRASAH

Sistem Pondok dan Madrasah

▪ Sistem pondok dan madrasah memainkan peranan penting dalam
memelihara jati diri orang Melayu dan menyediakan pendidikan
Islam.

▪ Sesetengah cendikiawan membahaskan bahawa pondok untuk
masyarakat Melayu boleh diterangkan dari sudut budaya pendidikan
dalam masyarakat Melayu Islam.

Sistem sekolah pondok

• Sistem pondok dari segi pembelajaran sukatan pembelajaran yang
didedahkan kepada para pelajar adalah tidak tersusun kepada
kemahiran guru.

• Antara mata pelajaran yang diajar ialah tauhid, tafsir, fiqh, nahu
saraf, hadis, doa-doa yang ada kaitan dengan kehidupan seharian.
Selain itu, para pelajar juga didedahkan dengan kaedah menulis
dan menguasai kaedah jawi dan bahasa Arab.

Sistem Madrasah

▪ Sistem Madrasah adalah sama seperti sistem pondok akan tetapi
ia lebih sistematik. Setiap madrasah deobandi ini dimulakan
dengan penghafalan al-Quran selama 3 tahun.

▪ Setelah selesai syahadah al-Quran, mereka akan berpindah kelas
kepada pengajian alim selama 8 tahun. Pengajian selama 8
tahun ini, mereka akan belajar daripada peringkat asas
sehinggalah dapat menguasai 4 mazhab dan mempelajari
sunnan sittah secara bersanad sehingga kepada Rasulullah
S.A.W.

Perbezaan antara sistem pendidikan pondok dan konvensional

SISTEM PEMBELAJARAN PONDOK SISTEM PEMBELAJARAN
KONVENSIONAL
Pembelajaran yang mementingkan ukhrawi
Pembelajaran yang mementingkan pendidikan
Waktu pembelajaran yang meluas dan tidak agama dan akademik
terhad. Waktu pembelajaran yang terhad mengikut
-Pelajar yang belajar di pondok hendaklah jadual semasa.
menghabiskan pengajian sebagaimana yang -Masuk sekolah jam 7 pagi dan pulang pada
telah ditetapkan oleh tok guru. jam 2 petang setiap hari persekolahan.

Tidak mempunyai pelarasan di dalam Mempunyai pelarasan berlandaskan pendidikan
pendidikan. bersepadu.
-Tok guru yang menetapkan silibus pengajian -Silibus pendidikan di sekolah berdasarkan
di pondok dan mereka belajar dari kulit ke buku teks yang telah disediakan oleh kerajaan.
kulit.
Diasaskan oleh kerajaan dan jabatan agama di
Diasaskan oleh alim Ulama setiap negeri.
Pembelajaran yang berbentuk syarahan yang
Pembelajaran berbentuk muzakarah, halaqah diketuai oleh guru dan mempunyai sesi soal
dan syarahan. jawab.

Tidak mempunyai sistem peperiksaan. Mempunyai sistem peperiksaan pada setiap
-Tok guru akan menyemak (tasmik) hafalan pertengahan dan akhir tahun bagi penilaian
pelajar. pentaksiran pelajar.



Peranan Ulama' dalam sistem pondok

-Tok guru yang mengajar di sekolah pondok.

-Melahirkan ramai ulama' yang akhirnya menjadi ulama' terkenal.

-Menyebarkan ilmu Islam dengan penuh amanah dan
bertanggungjawab serta tidak mengharapkan apa-apa balasan
dan ganjaran.

-Mereka juga mengajar dan memimpin masyarakat melalui
keilmuan dan pengaruh dalam masyarakat.

-Tempat rujukan masyarakat dan menyelesaikan berbagai
persoalan agama yang timbul.

-Mengarang dan menulis serta menterjemahkan kitab-kitab yang
dihasilakn oleh ulama' besar Islam.

SISTEM
PENDIDIKAN
VERNAKULAR

SISTEM PENDIDIKAN DI NEGERI-NEGERI MELAYU
(ABAD 19-20)

 ⦿Sistem pendidkan vernakular bermaksud sistem

pendidkan yang berasaskan bahasa ibunda
sebagai bahasa penghantar.

 ⦿Kurikulum setiap jenis sekolah berbeza dan tidak

seragam

 ⦿Lima aliran sekolah yang berbeza telah wujud

sebelum dan semasa pemerintahan British

SEKOLAH VERNAKULAR MELAYU

⦿ Sekolah didirikan untuk memberi pendidikan
sekular kepada anak2 petani dan nelayan.

⦿ Yuran sekolah, percuma
⦿ Diajar menulis, membaca, mengira dan ilmu

geografi seni pertukangan dan perkebunan.
⦿ Sekolah Melayu hanya memberikan

pendidikan rendah hingga darjah enam

SEKOLAH VERNAKULAR
MELAYU

MASALAH PENDIDIKAN
VERNAKULER MELAYU

⦿Kehadiran pelajar tidak menggalakkan:
⦿Syak wasangka ibu bapa melayu

tentang sekolah yg didirikan oleh org
asing
⦿Tiada pengajian al-Quran
⦿Tenaga anak-anak Melayu diperlukan di
sawah dan rumah
⦿Lokasi rumah yg jauh dr rumah

MAKTAB PERGURUAN KOLEJ MELAYU KUALA KANGSAR
SULTAN IDRIS 1922 1905

SEKOLAH VERNAKULAR
CINA

⦿Pendidikan yang berasaskan
pengetahuan klasik Confucius

⦿Kaedah pembelajaran secara menghafal
mendeklamasikan teks Confucius atau
Klasik Cina tanpa memahami maknanya

⦿ Guru, sukatan pelajaran dan buku, dari
China

⦿Menyediakan pelajaran rendah selama
enam tahun

SEKOLAH VERNAKULAR CINA

SEKOLAH VERNAKULAR TAMIL

⦿ Pendidikan Tamil secara formal di tanah Melayu
dimulakan oleh orang perseorangan dan
Pertubuhan Masyarakat India.

⦿ Sekolah Vernakular Tamil menghadapi masalah
kekurangan guru yang berkelayakan.

⦿ Guru-guru terdiri daripada kangani penyelia ladang
atau buruh yg secara kebetulan pandai membaca

⦿ Bahasa yang digunakan, bahasa Tamil.
Kadangkala, Telegu, Malayalam dan Punjabi

⦿ Sukatan pelajaran dan buku teks dibawa dari India.
Sukatan pelajaran yg berunsurkan Keindahan.

SEKOLAH VERNAKULAR TAMIL

SEKOLAH AGAMA ISLAM

⦿Wujud sebelum penjajahan British
⦿Sekolah agama yang diadakan di suarau,

masjid dan sekolah pondok.
⦿Sukatan pelajarannya membaca dan

memahami al Quran, mempelajari bahasa
arab hukum agama serta kemahiran
membaca menulis dan mengira.

SEKOLAH AGAMA ISLAM

⦿ Sistem pendidikan sekolah agama islam lebih
teratur.

⦿ Sukatan pelajaran yg ditetapkan dan
dilaksanakan kelas mengikut tahap (
permulaan, pertengahan, pengkhususan)

⦿ Memberi penekanan kepada pendidikan agama

⦿ Lulus sekolah pondok bakal berkhidmat
sebagai guru agama

⦿ Tempoh pengajian selama 10 tahun

⦿ Terdapat mudir @ guru besar mengawasi
perjalanan sistem madrasah dan jawatankuasa
kewangan yg menyelia perjalanan madrasah

SEKOLAH ALIRAN INGGERIS

⦿Sekolah Inggeris menyediakan
pealajran utuk semua kaum di T.M.

⦿Diusahakan oleh mubaligh2 kristian dan
badan2 awam

⦿Membaca, menulis dan mengira.
Penekanan kepada kemahiran bahasa
Inggeris

⦿ Penang Free School 1816

⦿Melahirkan golongan pegawai cerdik
pandai, tekun dan jujur

⦿Mata pelajaran utama yg diajar, bahasa
Inggeris, sejarah kesusasteraan
Inggeris, Matematik, Ilmu Kesihatan dan
Geografi

Penang Free Scholl
1816