หน่วยที่ 6 การผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภท และการจัดท างบทดลอง
หน่วยที่ 6 การผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภทและการจัดท างบทดลอง แนวคิด • บัญชีแยกประเภทเป็นบัญชีที่แยกรายการค้าออกเป็นหมวดหมู่ ถือเป็นสมุดบันทึกรายการขั้นปลาย ประกอบด้วยกลุ่มบัญชี 5 หมวด หลังจากหายอดคงเหลือในบัญชีแยกประเภทแล้ว ควรพิสูจน์ความถูกต้องของการบันทึกรายการตามหลักบัญชีที่รับรองโดยทั่วไป ก่อนที่จะน ายอดคงเหลือเหล่านั้นไปจัดท างบการเงินหรือรายงานอื่น ๆ ต่อไป สาระการเรียนรู้ •1. ความหมายของบัญชีแยกประเภท 5. การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้า •2. ประเภทของบัญชีแยกประเภท และรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า •3. รูปแบบของบัญชีแยกประเภท 6. งบทดลอง •4. การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท 7. ศัพท์บัญชี ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง •1. บอกความหมายของบัญชีแยกประเภท 5. จัดท างบทดลองส าหรับธุรกิจซื้อขายสินค้าได้ •2. บอกประเภทและรูปแบบของบัญชีแยกประเภทได้ 6. บอกศัพท์บัญชีได้ •3. ผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภททั่วไปได้ 7. มีกิจนิสัย มีระเบียบ ละเอียด รอบคอบ ซื่อสัตย์ •4. ท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้าได้ มีวินัย ตรงต่อเวลา และมีเจตคติที่ดีต่อวิชาชีพบัญชี
ความหมายของบัญชีแยกประเภท บัญชีแยกประเภท (Ledger) ถือเป็นสมุดบันทึกรายการขั้นปลายใช้ ส าหรับบันทึกรายการต่อจากสมุดบันทึกรายการขั้นต้น ที่เรียกว่าการผ่านรายการ ไปบัญชีแยกป ระเภท (Posting) โดยจ าแนก ร ายก า รค้ าไว้เป็นหมวดหมู่ มีความส าคัญในการจัดท างบและรายงานต่าง ๆ เช่น งบทดลองได้รวดเร็ว และประหยัดเวลาเพราะบัญชีแยกประเภทแต่ละบัญชีได้จัดท าและเรียงล าดับ ตามหมวดบัญชีไว้เรียบร้อยแล้ว
ประเภทของบัญชีแยกประเภท บัญชีแยกประเภทแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ 1. บัญชีแยกประเภททั่วไป General (Ledger) เป็นสมุดบัญชีแยกประเภทหลักซึ่งแบ่งบัญชี ออกเป็น 5 หมวด คือ หมวดสินทรัพย์ หมวดหนี้สิน หมวดส่วนของเจ้าของ หมวดรายได้ และหมวดค่าใช้จ่าย 2. บัญชีแยกประเภทย่อย Subsidiary (Ledger) คือกลุ่มของบัญชีหลาย ๆ บัญชีที่เหมือนกัน และมียอดคงเหลือรวมกันเท่ากับยอดคงเหลือในบัญชีแยกประเภททั่วไปที่เกี่ยวข้องกัน บัญชี แยกประเภททั่วไป ที่มีบัญชีแยกประเภทย่อยเรียกว่าบัญชีคุมยอด (Control Account) หรือบัญชีหลัก (Master Account) เช่น บัญชีคุมยอดลูกหนี้ประกอบด้วยบัญชีแยกประเภทย่อย หลาย ๆ บัญชีเท่ากับจ านวนลูกหนี้ บัญชีคุมยอดลูกหนี้จะแสดงยอดลูกหนี้รวม ส่วนบัญชี แยกประเภทย่อยจะแสดง รายละเอียดของลูกหนี้แต่ละรายดังตัวอย่าง
ประเภทของบัญชีแยกประเภท
รูปแบบของบัญชีแยกประเภท รูปแบบของบัญชีแยกประเภท (Account Form) โดยทั่วไปมี 2 แบบ คือ แบบมาตรฐาน (Standard Account Form) หรือแบบตัว T (T Account Form) แบบนี้ เป็นแบบที่นิยมใช้ทั่วไป แบ่งออกเป็น 2 ด้าน คือ ด้านเดบิตและเครดิต
รูปแบบของบัญชีแยกประเภท แบบแสดงยอดคงเหลือหรือยอดดุล (Balance Account Form) แบบนี้ มีลักษณะคล้ายสมุดรายวันทั่วไป เพียงแต่เพิ่มช่องยอดคงเหลือเพื่อแสดงยอดคงเหลือทุกครั้ง ที่มีการบันทึกรายการ บัญชีแยกประเภทแบบนี้เหมาะส าหรับบัญชีที่ต้องการทราบยอดคงเหลือ ทันที นิยมใช้เป็นบัญชีย่อย ประกอบกับบัญชีคุมยอด เช่น
รูปแบบของบัญชีแยกประเภท แบบแสดงยอดคงเหลือหรือยอดดุล (Balance Account Form)
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท จะแยกเป็น 2 ลักษณะ คือ การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภทย่อย การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภทย่อยมีขั้นตอนดังนี้ 1. ผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภทย่อยทันทีที่ บันทึกรายการค้าโดย 1.1 เขียนชื่อบัญชีแยกประเภทย่อย 1.2 บันทึก วัน เดือน ปี 1.3 เขียนค าอธิบายรายการและเลขที่ใบส าคัญ เช่น ใบก ากับภาษี/ใบก ากับสินค้า 1.4 บันทึกจ านวนเงินด้านเดบิตหรือเครดิตให้ตรงกับสมุดรายวันเฉพาะ 1.5 ค านวณยอดคงเหลือ
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท จะแยกเป็น 2 ลักษณะ คือ การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภทย่อย 1. การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภทย่อย
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท จะแยกเป็น 2 ลักษณะ คือ การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภทย่อย 2. อ้างอิงหน้าบัญชี โดยในสมุดรายวันเฉพาะท าเครื่องหมายตรวจสอบ (Check Mark) ส่วนในบัญชีแยกประเภทย่อยให้เขียนชื่อย่อและหน้าของสมุดรายวันเฉพาะ ดังตัวอย่าง
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท จะแยกเป็น 2 ลักษณะ คือ การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภทย่อย 3. บัญชีเจ้าหนี้การค้าที่เหลือให้ปฏิบัติเหมือนกันและในวันสิ้นเดือนให้ ค านวณหายอดรวม ดังตัวอย่าง
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท จะแยกเป็น 2 ลักษณะ คือ การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภททั่วไป การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภททั่วไป จะท าต่อจาก การผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภทย่อย โดยมีขั้นตอนดังนี้ 1. ผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภททั่วไป โดย 1.1 บันทึก วัน เดือน ปี เป็นวันสิ้นเดือน 1.2 บันทึกจ านวนเงินด้วยยอดรวมด้านที่ตรงกับสมุดรายวันเฉพาะ 1.3 เขียนค าอธิบายรายการด้วยชื่อสมุดรายวันเฉพาะ 2. อ้างอิงหน้าบัญชี โดยในสมุดรายวันเฉพาะให้เขียนเลขที่บัญชีแยกประเภท ทั่วไปใต้บรรทัดยอดรวม ส่วนในบัญชีแยกประเภททั่วไป ให้เขียนชื่อย่อและหน้าของสมุด รายวันเฉพาะ
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท จะแยกเป็น 2 ลักษณะ คือ การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภททั่วไป 2. อ้างอิงหน้าบัญชี ดังตัวอย่าง
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท จะแยกเป็น 2 ลักษณะ คือ การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภททั่วไป 3. บัญชีที่เหลือให้ปฏิบัติเหมือนกัน
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท ให้ท า ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภทลูกหนี้การค้ารายตัวและบัญชีแยกประเภททั่วไป
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท บัญชีแยกประเภททั่วไป
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท ตัวอย่างที่ 2 ต่อไปนี้เป็นสมุดรายวันซื้อสินค้าและสมุดรายวันส่งคืนสินค้าและจ านวนที่ได้ลด ของร้านสวนหลวงพาณิชย์ ระหว่างเดือนกันยายน 25X1 ให้ท า ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภทเจ้าหนี้การค้ารายตัวและบัญชีแยกประเภททั่วไป
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท
การผ่านรายการจากสมุดรายวันเฉพาะไปบัญชีแยกประเภท
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า การจัดท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า คือ การสรุปยอด คงเหลือของลูกหนี้การค้าและเจ้าหนี้การค้าทุกราย โดยน ายอดคงเหลือมาจากบัญชีแยกประเภท ลูกหนี้การค้ารายตัวและบัญชีแยกประเภทเจ้าหนี้การค้ารายตัว พร้อมค านวณหายอดรวม ซึ่งจะต้องเท่ากับยอดคงเหลือในบัญชีแยกประเภทลูกหนี้การค้าและบัญชีแยกประเภทเจ้าหนี้ การค้า การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้าไม่มีรูปแบบตายตัว แล้วแต่ความต้องการของผู้จัดท า แต่ควรจะประกอบด้วยชื่อกิจการ ชื่อลูกหนี้การค้า/เจ้าหนี้ การค้า จ านวนเงิน และยอดรวม
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า ดังตัวอย่าง
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า ตัวอย่างที่ 3 จากตัวอย่างที่ 1 และตัวอย่างที่ 2 จงจัดท ารายละเอียดลูกหนี้การค้า และรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า ตัวอย่างที่ 4 ต่อไปนี้เป็นสมุดรายวันรับเงินและสมุดรายวันจ่ายเงินของร้านเจ้าสัวการค้า ระหว่างเดือนตุลาคม 25X1
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า ตัวอย่างที่ 4 ต่อไปนี้เป็นสมุดรายวันรับเงินและสมุดรายวันจ่ายเงินของร้านเจ้าสัวการค้า ระหว่างเดือนตุลาคม 25X1
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า ข้อมูลเพิ่มเติม 1. ลูกหนี้การค้า ณ วันที่ 1 ตุลาคม 25X1 ประกอบด้วย 1.1 นางสาวสารภี 26,750 บาท 1.2 นายศรีประเสริฐ 19,260 บาท 1.3 นางเลิศหล้า 9,630 บาท 55,640 บาท 2. เจ้าหนี้การค้า ณ วันที่ 1 ตุลาคม 25X1 ประกอบด้วย 1.1 ห้างหุ้นส่วนฟ้าขาว 24,075 บาท 1.2 บริษัท ดาวเดือน จ ากัด 32,100 บาท 1.3 ร้านเรือนแพ 12,840 บาท 69,015 บาท ให้ท า 1. ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภทลูกหนี้การค้ารายตัวและเจ้าหนี้การค้ารายตัว 2. ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภททั่วไป 3. รายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า 1. ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภทลูกหนี้การค้ารายตัวและเจ้าหนี้การค้ารายตัว
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า 2. ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภททั่วไป
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า 2. ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภททั่วไป
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า 3. รายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า ตัวอย่างที่ 5 ต่อไปนี้เป็นสมุดเงินสด 3 ช่อง ของรัชชานนท์พาณิชย์ ระหว่างเดือนตุลาคม 25X1
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า ข้อมูลเพิ่มเติม 1. ลูกหนี้การค้า ณ วันที่ 1 สิงหาคม 25X1 ประกอบด้วย 1.1 นาย ก 20,330 บาท 1.2 นาย ข 44,940 บาท 1.3 นาย ค 12,840 บาท 78,110 บาท 2. เจ้าหนี้การค้า ณ วันที่ 1 ตุลาคม 25X1 ประกอบด้วย 1.1 นางสาว A 38,520 บาท 1.2 นางสาว B 81,320 บาท 1.3 นางสาว C 10,593 บาท 130,433 บาท ให้ท า 1. ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภทลูกหนี้การค้ารายตัวและเจ้าหนี้การค้ารายตัว 2. ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภททั่วไป 3. รายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า 1. ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภทลูกหนี้การค้ารายตัวและเจ้าหนี้การค้ารายตัว
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า 2. ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภททั่วไป
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า
การท ารายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า 3. รายละเอียดลูกหนี้การค้าและรายละเอียดเจ้าหนี้การค้า
งบทดลอง หลังจากผ่านรายการจากสมุดบันทึกรายการขั้นต้นไปบัญชีแยกประเภทแล้ว กิจก า รค ว รจัดท างบทดลอง (Trial Balance) ขึ้นเพื่อพิสูจน์ค ว ามถูกต้อง ของการบันทึกรายการตามหลักบัญชีคู่ และเพื่อความสะดวกในการจัดท างบการเงิน หรือรายงานต่อไป
งบทดลอง ตัวอย่างที่ 6 ต่อไปนี้เป็นบัญชีแยกประเภททั่วไปของร้านรณพีร์พาณิชย์ ระหว่างเดือนตุลาคม 25X1
งบทดลอง ตัวอย่างที่ 6 ต่อไปนี้เป็นบัญชีแยกประเภททั่วไปของร้านรณพีร์พาณิชย์ ระหว่างเดือนตุลาคม 25X1
งบทดลอง ตัวอย่างที่ 6 ต่อไปนี้เป็นบัญชีแยกประเภททั่วไปของร้านรณพีร์พาณิชย์ ระหว่างเดือนตุลาคม 25X1
งบทดลอง ตัวอย่างที่ 6 ต่อไปนี้เป็นบัญชีแยกประเภททั่วไปของร้านรณพีร์พาณิชย์ ระหว่างเดือนตุลาคม 25X1
งบทดลอง ตัวอย่างที่ 6 ต่อไปนี้เป็นบัญชีแยกประเภททั่วไปของร้านรณพีร์พาณิชย์ ระหว่างเดือนตุลาคม 25X1 ให้ท า งบทดลอง ณ วันที่ 31 ธันวาคม 25X1
งบทดลอง ขั้นตอนในการท า 1. หายอดคงเหลือด้วยดินสอ
งบทดลอง
งบทดลอง
งบทดลอง