นครกา ห ล ง ดิดิดิดินเเดนอารยธรรม นางสาวปราณปริริริยริา กำกำกำกำเนินินิดนิจอก รหัหัหัสหั๖๕๓๘๖๑๑๑๕ หมู่มู่มู่เมู่รีรีรียรีนที่ที่ที่ที่๑ นันันักนัศึศึศึกศึษาหลัลัลักลัสูสูสูตสูรประกาศนีนีนียนีบับับัตบัรบับับัณบัฑิฑิฑิตฑิวิวิวิชวิาชีชีชีพชีครูรูรูรูรุ่รุ่รุ่นรุ่ ที่ที่ที่ที่๘ มหาวิวิวิทวิยาลัลัลัยลัราชภัภัภัฎภัชัชัชัยชัภูภูภูมิภูมิมิมิ บ้บ้บ้าบ้นคอนสวรรค์ค์ค์ค์ตำตำตำตำบลคอนสวรรค์ค์ค์ค์อำอำอำอำเภอคอนสวรรค์ค์ค์ค์จัจัจังจัหวัวัวัดวัชัชัชัยชัภูภูภูมิภูมิมิมิ
ตั้งตั้อยู่ใยู่ นเขตบ้าบ้นคอนสวรรค์ หมู่ที่มู่ ที่ ๘,๙ และ ๑๑ ตำ บลคอนสวรรค์ อำ เภอคอนสวรรค์ จังจัหวัดวัชัยชัภูมิภูมิ เป็น ป็ เนินนิดินดิรูป รู ร่า ร่ งค่อ ค่ นข้า ข้ งกลม ขนาดเส้น ส้ ผ่า ผ่ นศูน ศู ย์ก ย์ ลางประมาณ ๘๐๐ เมตร ด้า ด้ นนอกของเนินนิดินดิมีคู มี น้ำ คู น้ำ – คันคัดินดิล้อ ล้ มรอบสองชั้นชั้ พื้น พื้ ที่ร ที่ อบนอกถัดถัออกไปจากคูน้ำ คู น้ำ – คันคัดินดิเป็น ป็ ที่ร ที่ าบลุ่มลุ่ ใช้ปช้ ระกอบการเกษตร สภาพปัจปัจุบั จุ นบัคูน้ำ คู น้ำชั้นชั้นอก ชั้นชั้ ใน ด้า ด้ นทิศทิเหนือ นื และด้า ด้ นทิศทิตะวันวัตกเฉีย ฉี งใต้นั้ ต้ นนั้มีส มี ภาพตื้น ตื้ เขินขิ และถูก ถู ปรับรัเปลี่ย ลี่ นสภาพไปหมดแล้ว ล้ ส่ว ส่ นด้า ด้ นอื่น อื่ ๆ ได้รั ด้ บรัการพัฒพันาและขุด ขุ ลอกเป็น ป็ คูน้ำ คู น้ำที่เ ที่ ก็บ ก็ กักกัน้ำ ไว้ใว้ ช้ใช้ นชุม ชุ ชน สภาพภูมิ ภู ปมิระเทศและลัก ลั ษณะทางกายภาพ ตำ แหน่ง น่ ที่ตั้ ที่ ง ตั้
อดีต ปัปัจ ปัปั จุจุ จุ บั จุ บั บั น บั น เมือมืงโบราณบ้าบ้นคอนสวรรค์ มีลัมีกลัษณะเป็นป็เมือมืงโบราณรูปรูร่าร่งค่อค่นข้าข้งกลม มีคูมีน้ำคูน้ำ – คันคัดินดิล้อล้มรอบสองชั้นชั้บนเนินนิดินดิภายในเมือมืงพบหลักลัฐานและร่อร่งรอยการอยู่อยู่ าศัยศัของคนในอดีตดีตั้งตั้แต่สต่มัยมัทวารวดี ต่อต่เนื่อ นื่ งถึงถึวัฒวันธรรมขอมโบราณ และในสมัยมัวัฒวันธรรมไท – ลาว พบหลักลัฐานโบราณวัตวัถุปถุระเภทต่าต่งๆ เช่นช่เศษภาชนะดินดิเผา ภาชนะดินดิเผาบรรจุกจุระดูกดูใบเสมาและพระพุทพุธรูปรูนอกจากนี้ยั นี้ งยัพบโบราณสถานอาคารอุโอุบสถ (สิมสิ ) ๑ หลังลั เมือมืงโบราณบ้าบ้นคอนสวรรค์ มีลัมีกลัษณะเป็นป็เมือมืงโบราณรูปรูร่าร่งค่อค่นข้าข้งกลม มีคูมีน้ำคูน้ำ – คันคัดินดิล้อล้มรอบสองชั้นชั้บนเนินนิดินดิภายในเมือมืงพบหลักลัฐานและร่อร่งรอยการอยู่อยู่ าศัยศัของคนในอดีตดีตั้งตั้แต่สต่มัยมัทวารวดี ต่อต่เนื่อ นื่ งถึงถึวัฒวันธรรมขอมโบราณ และในสมัยมัวัฒวันธรรมไท – ลาว พบหลักลัฐานโบราณวัตวัถุปถุระเภทต่าต่งๆ เช่นช่เศษภาชนะดินดิเผา ภาชนะดินดิเผาบรรจุกจุระดูกดูใบเสมาและพระพุทพุธรูปรูนอกจากนี้ยั นี้ งยัพบโบราณสถานอาคารอุโอุบสถ (สิมสิ ) ๑ หลังลั คุคุณ คุคุ ค่ค่า ค่ค่ และความสำสำสำสำ สำสำ คัคัญ คัคั
อาคารอุอุโ อุอุ บสถ (สิสิมสิสิ ) ๑ หลัลัง ลัลั ตั้ตั้ง ตั้ตั้ ตั้ตั้ อยู่ยู่ภยู่ยู่ ายในวัวัด วัวั บ้บ้า บ้บ้ นคอนสวรรค์ค์ ค์ค์ โบราณสถานสำสำสำสำ สำสำ คัคัญ คัคั ปีพุ ปี ท พุ ธศัก ศั ราช ๒๕๕๓ กรมศิลศิ ปากร โดยสำ นัก นั ศิลศิ ปากรที่ ๑๒ นครราชสีม สี า (ขณะนั้น นั้ ) ได้ดำ ด้ ดำเนินนิงานบูร บู ณะ ปีพุ ปี ท พุ ธศัก ศั ราช ๒๕๕๓ กรมศิลศิ ปากร โดยสำ นัก นั ศิลศิ ปากรที่ ๑๒ นครราชสีม สี า (ขณะนั้น นั้ ) ได้ดำ ด้ ดำเนินนิงานบูร บู ณะ
เมือ มื งโบราณที่ปที่ รากฎหลักลัฐานและร่อ ร่ งรอยการอยู่อยู่ าศัยศัของคนในอดีต ดี มาตั้งตั้แต่สต่ มัยมัทวารวดี พุท พุ ธศตวรรษที่ ๑๓ – ๑๖ หลังลัจากนั้นนั้ ปรากฏพบหลักลัฐาน ร่อ ร่ งรอยวัฒวันธรรมขอมโบราณภายในเมือ มื ง แต่พ ต่ บหลักลัฐานค่อ ค่ นข้า ข้ งน้อ น้ ย และเป็น ป็ ไปได้ว่ ด้ า ว่ เมือ มื งอาจทิ้งทิ้ร้า ร้ งไปช่ว ช่ งระยะเวลาหนึ่ง นึ่ จนกระทั่งทั่ ในสมัยมัวัฒวันธรรม ไท – ลาว เมื่อ มื่ ประมาณ ๑๐๐ – ๒๐๐ ปีม ปี าแล้ว ล้ มีค มี นกลุ่มลุ่ ใหม่เ ม่ ข้า ข้ มาอยู่อยู่ าศัยศั ภายในเมือ มื งอีก อี ครั้งรั้ดังดั ปรากฏอาคารโบราณสถานอุโ อุ บสถ (สิมสิ ) สถาปัตปัยกรรมพื้น พื้ ถิ่นถิ่ที่ส ที่ ร้า ร้ งตั้งตั้อยู่ใยู่ นวัดวับ้า บ้ นคอนสวรรค์ พัฒ พั นาการทางวัฒ วั นธรรม
พระพุท พุ ธรูป รู องค์นี้ ค์ นี้ มีลั มี ก ลั ษณะเป็น ป็ โกลน คือ คื ยัง ยั สลัก ลั ลวดลายไม่เ ม่สร็จ ร็ สมบูร บู ณ์ เป็น ป็ พระพุท พุ ธรูป รู ประทับ ทั ยืน ยื พระพัก พั ตร์รู ร์ ป รู ไข่ พระขนงต่อ ต่ กัน กั เป็น ป็ รูป รู ปีก ปี กา พระเนตร เหลือ ลื บต่ำ พระนาสิกสิ โด่ง ด่ พระโดษฐ์ห ฐ์ นา พระกรรณยาว พระหัต หั ถ์ข ถ์ วาแสดง ปากวิตวิรรกะหรือ รื ปางแสดงธรรม พระหัต หั ถ์ซ้ ถ์ า ซ้ ยแนบพระองค์ ครองจีว จี รห่ม ห่ คลุม ลุ พระพุท พุ ธรูป รู องค์นี้ ค์ นี้ มีลั มี ก ลั ษณะเป็น ป็ โกลน คือ คื ยัง ยั สลัก ลั ลวดลายไม่เ ม่สร็จ ร็ สมบูร บู ณ์ เป็น ป็ พระพุท พุ ธรูป รู ประทับ ทั ยืน ยื พระพัก พั ตร์รู ร์ ป รู ไข่ พระขนงต่อ ต่ กัน กั เป็น ป็ รูป รู ปีก ปี กา พระเนตร เหลือ ลื บต่ำ พระนาสิกสิ โด่ง ด่ พระโดษฐ์ห ฐ์ นา พระกรรณยาว พระหัต หั ถ์ข ถ์ วาแสดง ปากวิตวิรรกะหรือ รื ปางแสดงธรรม พระหัต หั ถ์ซ้ ถ์ า ซ้ ยแนบพระองค์ ครองจีว จี รห่ม ห่ คลุม ลุ พระพุพุท พุพุ ธรูรูป รูรู หิหิน หิหิ ทราย โบราณวัวัวัตวัถุถุ ถุ สำ ถุ สำสำสำคัคัคัญคั
พบใบเสมาที่ทำ ที่ ทำจากหินหิทรายจำ นวนมาก บริเริวณที่พ ที่ บนั้น นั้ เป็น ป็ เนินนิดินดิ ที่อ ที่ ยู่นยู่ อกเมือ มื ง เรีย รี กว่า ว่ โนนกู่ ใบเสมาเหล่า ล่ นี้ถู นี้ ก ถู นำ ไปเก็บ ก็ ไว้ ที่วั ที่ ด วั ต่า ต่ งๆ รอบหมู่บ้มู่ า บ้ น จนกระทั่ง ทั่ ปัจ ปั จุบั จุ น บั ได้นำ ด้ นำมารวบรวมเก็บ ก็ รัก รั ษา ไว้ที่ ว้ วั ที่ ด วั บ้า บ้ นคอนสวรรค์ ใบเสมาเหล่า ล่ นี้ ส่ว ส่ นใหญ่มี ญ่ ลั มี ก ลั ษณะเป็น ป็ แผ่น ผ่ หินหิ และพบการสลัก ลั ลวดลายประดับ ดั เป็น ป็ ภาพบุค บุ คลตามเรื่อ รื่ งราวชาดก ตอนต่า ต่ งๆ ในพุท พุ ธศาสนา ได้แ ด้ ก่ เวสสัน สั ดรชาดก สุว สุ รรณสามชาดก มาตุโ ตุ ปสกชาดก ภูริ ภู ฑัริต ฑั ชาดก มโหสถชาดก เตมีย มี ชาดก เเละเทวธรรมชาดกหรือ รื สีวิ สี รวิราชชาดก พบใบเสมาที่ทำ ที่ ทำจากหินหิทรายจำ นวนมาก บริเริวณที่พ ที่ บนั้น นั้ เป็น ป็ เนินนิดินดิ ที่อ ที่ ยู่นยู่ อกเมือ มื ง เรีย รี กว่า ว่ โนนกู่ ใบเสมาเหล่า ล่ นี้ถู นี้ ก ถู นำ ไปเก็บ ก็ ไว้ ที่วั ที่ ด วั ต่า ต่ งๆ รอบหมู่บ้มู่ า บ้ น จนกระทั่ง ทั่ ปัจ ปั จุบั จุ น บั ได้นำ ด้ นำมารวบรวมเก็บ ก็ รัก รั ษา ไว้ที่ ว้ วั ที่ ด วั บ้า บ้ นคอนสวรรค์ ใบเสมาเหล่า ล่ นี้ ส่ว ส่ นใหญ่มี ญ่ ลั มี ก ลั ษณะเป็น ป็ แผ่น ผ่ หินหิ และพบการสลัก ลั ลวดลายประดับ ดั เป็น ป็ ภาพบุค บุ คลตามเรื่อ รื่ งราวชาดก ตอนต่า ต่ งๆ ในพุท พุ ธศาสนา ได้แ ด้ ก่ เวสสัน สั ดรชาดก สุว สุ รรณสามชาดก มาตุโ ตุ ปสกชาดก ภูริ ภู ฑัริต ฑั ชาดก มโหสถชาดก เตมีย มี ชาดก เเละเทวธรรมชาดกหรือ รื สีวิ สี รวิราชชาดก ใบเสมาหิหิน หิหิ ทราย
ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๑ ภาพพระเวสสัน สั ดรชาดก ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๑ ภาพพระเวสสัน สั ดรชาดก ภาพใบเสมาบางส่ส่ส่วส่น
ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๒ ภาพพระเวสสัน สั ดรชาดก ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๒ ภาพพระเวสสัน สั ดรชาดก ภาพใบเสมาบางส่ส่ส่วส่น
ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๓ ภาพภูริ ภู ทั ริ ต ทั ชาดก ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๓ ภาพภูริ ภู ทั ริ ต ทั ชาดก ภาพใบเสมาบางส่ส่ส่วส่น
ใบเสมาแผ่นที่ ๔ ภาพเตมียชาดก ใบเสมาแผ่นที่ ๔ ภาพเตมียชาดก ภาพใบเสมาบางส่ส่ส่วส่น
ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๕ ภาพมโหสถชาดก ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๕ ภาพมโหสถชาดก ภาพใบเสมาบางส่ส่ส่วส่น
ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๖ ภาพมาตุโ ตุ ปสกชาดก ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๖ ภาพมาตุโ ตุ ปสกชาดก ภาพใบเสมาบางส่ส่ส่วส่น
ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๗ ภาพบุค บุ คลประทับ ทั ยืน ยื พระหัต หั ถ์ข ถ์ วา แสดงปางวิตวิรรกะ พระหัต หั ถ์ซ้ ถ์ า ซ้ ยปล่อ ล่ ยลง ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๗ ภาพบุค บุ คลประทับ ทั ยืน ยื พระหัต หั ถ์ข ถ์ วา แสดงปางวิตวิรรกะ พระหัต หั ถ์ซ้ ถ์ า ซ้ ยปล่อ ล่ ยลง ภาพใบเสมาบางส่ส่ส่วส่น
ถ์ข ถ์ วา ปล่อ ล่ ยลง ถ์ข ถ์ วา ปล่อ ล่ ยลง ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๘ สัน สั นิษ นิ ฐานว่า ว่ เป็น ป็ ภาพเทวธรรมชาดก หรือ รื สีวิ สี ร วิ ราชชาดก ใบเสมาแผ่น ผ่ ที่ ๘ สัน สั นิษ นิ ฐานว่า ว่ เป็น ป็ ภาพเทวธรรมชาดก หรือ รื สีวิ สี ร วิ ราชชาดก ภาพใบเสมาบางส่ส่ส่วส่น
นมัมัส มั ส มั การพระใหญ่ญ่ท ญ่ ท ญ่ วารวดีดี ดีดี เมืมือ มื อ มื งนครกาหลง การเเสดง เเสง สี เสีย สี ง สดง เเสง สี เสีย สี ง จัด จั ขึ้นเป็น ป็ ประจำ ทุก ทุ ปี ในช่วงประเพณีส ณี งกรานต์
นำนำนำนำเเสดงโดย ประชาชนในบ้บ้า บ้ า บ้ นคอนสวรรค์ค์ ค์ค์ ตำ บลคอนสวรรค์ อำ เภอคอนสวรรค์ จัง จั หวัด วั ชัย ชั ภูมิ ภูมิ
ขอขอบคุคุณ คุคุ ผู้ผู้เผู้ผู้รีรีย รีรี บเรีรีย รีรี ง นายนภสินสิธุ์ บุญบุ ล้อ ล้ ม นัก นั โบราณคดีปดี ฏิบัฏิติ บั กติาร กลุ่มลุ่ โบราณคดี สำ นัก นั ศิลศิ ปากรที่ ๑๐ นครราชสีม สี า นายนภสินสิธุ์ บุญบุ ล้อ ล้ ม นัก นั โบราณคดีปดี ฏิบัฏิติ บั กติาร กลุ่มลุ่ โบราณคดี สำ นัก นั ศิลศิ ปากรที่ ๑๐ นครราชสีม สี า กองโบราณคดี กรมศิลศิ ปากร. แหล่งล่ โบราณคดีปดีระเทศไทย เล่มล่๔. กรุงรุเทพฯ: , โรงพิมพิพ์ชุพ์มชุนุมนุสหกรณ์กณ์ารเกษตรแห่งห่ ประเทศไทย จำ กัดกั๒๕๕๓. หน้าน้๖ - ๘. สำ นักนังานโบราณคดีแดีละพิพิพิธพิภัณภัฑสถานแห่งห่ชาติที่ติ ที่ ๙ กรมศิลศิ ปากร. แหล่งล่อารยธรรม จังหวัดวัชัยชัภูมิภูมิเอกสารอัดอัสำ เนา ๒๕๔๑. หน้าน้๒๐ – ๒๓ กองโบราณคดี กรมศิลศิ ปากร. แหล่งล่ โบราณคดีปดีระเทศไทย เล่มล่๔. กรุงรุเทพฯ: , โรงพิมพิพ์ชุพ์มชุนุมนุสหกรณ์กณ์ารเกษตรแห่งห่ ประเทศไทย จำ กัดกั๒๕๕๓. หน้าน้๖ - ๘. สำ นักนังานโบราณคดีแดีละพิพิพิธพิภัณภัฑสถานแห่งห่ชาติที่ติ ที่ ๙ กรมศิลศิ ปากร. แหล่งล่อารยธรรม จังหวัดวัชัยชัภูมิภูมิเอกสารอัดอัสำ เนา ๒๕๔๑. หน้าน้๒๐ – ๒๓ เอกสารอ้อ้า อ้อ้ งอิอิงอิอิ