ศธจ.การพัฒนาทักษะการแก้โจทย์ปัญหาทางคณิตศาสตร์

1

2

คำนำ

นวัตกรรมการจดั การเรยี นการสอน “การพฒั นาทักษะการแกโ้ จทย์ปญั หาทางคณติ ศาสตร์ โดยการ
จดั การเรียนรู้ท่ีส่งเสริมการสร้างสรรคน์ วัตกรรมของนกั เรียนชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 6” เป็นนวัตกรรมที่คิดค้นมา
เพื่อใชพ้ ฒั นาการจัดการเรยี นการสอน และพฒั นาทักษะการแก้โจทย์ปญั หาทางคณิตศาสตร์ โดยจัดการเรียนรู้
ทสี่ ่งเสรมิ การสรา้ งสรรคน์ วัตกรรม ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปที ่ี 6 ซ่ึงจากการดำเนนิ การเปน็ ระยะเวลา 5
สปั ดาห์ สัปดาห์ละ 1 ชั่วโมง โดยสามารถพฒั นาการแกโ้ จทย์ปญั หาได้เปน็ อย่างดี เปน็ ทีน่ า่ พอใจ

ขอขอบคุณ ผู้บริหาร และบุคลากรโรงเรียนมหาไถ่ศึกษาขอนแกน่ และผ้มู ีสว่ นเก่ียวข้องทุกท่าน ที่ให้
ความร่วมมือ ในการขับเคลอื่ นนวัตกรรมจนประสบความสำเรจ็ หวงั เปน็ อย่างยงิ่ วา่ นวตั กรรมการจดั การเรียน
การสอน เรอ่ื ง “การพัฒนาทกั ษะการแก้โจทยป์ ญั หาทางคณิตศาสตร์ โดยการจดั การเรียนรู้ท่ีสง่ เสรมิ การ
สร้างสรรค์นวตั กรรมของนักเรียนชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี 6” จะเป็นประโยชน์ต่อโรงเรยี นและหน่วยงาน หรอื ผ้ทู ี่
สนใจ ในการนำไปประยุกตใ์ ชเ้ พือ่ แกป้ ญั หาการจัดการเรยี นการสอน และดา้ นอ่นื ๆ ในโอกาสต่อไป

นพรตั น นักร้อง
ผู้จัดทำ

สารบัญ 3
เรือ่ ง
ชอื่ เรอ่ื ง หน้า
ความสำคญั และทีมาของผลงานนวัตกรรม 1
จดุ ประสงค์และเป้าหมายของนวตั กรรม 1
กระบวนการหรอื ขนั้ ตอนการผลิตผลงานหรือนวตั กรรม 4
ผลการนำเนินงานและประโยชน์ทไ่ี ดร้ ับจากผลงานหรือนวัตกรรม 5
ปจั จัยความสำเร็จในการดำเนินงานผลงานหรือนวตั กรรม 6
บทเรียนท่ีไดร้ บั (Lesson Learned) จากการใช้ผลงานหรอื นวัตกรรม 7
การเผยแพร่การใช้ผลงานหรอื นวตั กรรม 7
ภาคผนวกท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั ผลงานหรือนวัตกรรม 7
8

1

แบบเสนอผลงาน/นวัตกรรมการปฏิบตั ทิ ี่เป็นเลศิ (Best Practice)
โครงการวจิ ยั และพัฒนาสมรรถนะครดู ้านการจัดการเรียนรู้ผา่ นหลกั สูตรฐานสมรรถนะวถิ พี ฒั นานกั เรยี น

ไทยในศตวรรษท่ี 21 โรงเรยี นในจังหวัดขอนแกน่

ชือ่ ผลงาน การพฒั นาทักษะการแก้โจทย์ปญั หาทางคณิตศาสตร์ โดยการจดั การเรียนรู้ทสี่ ง่ เสริมการสรา้ งสรรค์
นวตั กรรมของนกั เรียนช้ันประถมศึกษาปีที่ 6
ชือ่ ผู้เสนอผลงาน นายนพรัตน นักรอ้ ง
ตำแหน่ง ครูผ้สู อน โรงเรยี น มหาไถศ่ กึ ษาขอนแก่น อำเภอ เมอื งขอนแกน่ จังหวดั ขอนแกน่

สงั กัด สำนักงานศึกษาธิการจงั หวัดขอนแกน่ มือถอื 064-3052091

E-mail address [email protected]

1. ความสำคัญของผลงานหรือนวัตกรรมที่นำเสนอ
1.1 เหตผุ ล ความจำเปน็ ปัญหาหรอื ความต้องการท่จี ัดทำผลงานนวตั กรรม
สงั คมมกี ารเปลย่ี นแปลงอยตู่ ลอดเวลา และในยุคปัจจุบันสังคมมีอัตราการเปลี่ยนแปลงท่ีรวดเร็วมาก

นกั คิดในแวดวงต่างๆ ของโลกและไทยตา่ งให้ความสนใจกับสภาพสงั คมเป็นอย่างยงิ่ นักคดิ ท้งั หลายเรยี กสงั คม
ของมนษุ ยชาติในอนาคตในชื่อทแี่ ตกตา่ งกนั เชน่ ยคุ คลนื่ ลกู ท่ีสาม (The third wave) ยุคดิจิทัลเปลย่ี นโลก
(The New Digital Age) ยุคโลกไรพ้ รมแดน (Borderless world) ยุคโลกาภวิ ัตน์ (Globalization) หรอื ใน
ประเทศไทยสุวทิ ย์ เมษิณทรีย์ เรยี กว่าเป็นยุค “หลังสังคมฐานความร”ู้ (Post knowledge – based
society) ซ่ึงเปน็ โลกที่เนน้ แนวคดิ หลักการสำคัญทเ่ี กีย่ วขอ้ งกบั ผลงานหรือนวตั กรรม ความจริงแล้วความคิด
เกย่ี วกบั คุณลักษณะของคนในศตวรรษท่ี 21 มีมาก่อนจะถึงยคุ ศตวรรษท่ี 21 ด้วยซ้ำดังจะเห็นไดจ้ ากองค์การ
การศกึ ษาวิทยาศาสตร์และวฒั นธรรมแหง่ สหประชาชาตหิ รอื ยเู นสโก (Unesco) ไดศ้ ึกษาแนวทางการจัด
การศึกษาสำหรบั ศตวรรษที่ 21 โดยจัดให้มกี ารประชุม นานาชาติเพอื่ แลกเปลี่ยนความคดิ เหน็ และ
ประสบการณ์ของกลุ่มคนต่างๆ ท่ัวโลก หลงั จากนน้ั คณะกรรมาธิการนานาชาตวิ ่าด้วยการศกึ ษาในศตวรรษท่ี
21 แห่งยูเนสโก จำนวน 15 คน ไดส้ รปุ แนวทางการจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 เป็นรายงานและตั้งชอ่ื
รายงานวา่ “Learning : The Treasure Within” แปลวา่ “การเรียนรู้ : ขุมทรัพย์ในตน” ในรายงานดงั กล่าว
มสี าระสำคัญตอนหนึ่งทีก่ ล่าวถงึ “สเ่ี สาหลกั ทางการศกึ ษา” ซ่ึงเป็นหลกั ในการจดั การศึกษาในศตวรรษที่ 21
ประกอบดว้ ยการเรียนรู้ 4 แบบ ได้แก่ การเรียนรูเ้ พื่อรู้ (Learning to know) การเรยี นรู้เพอื่ ปฏบิ ัติได้
(Learning to do) การเรียนรูท้ ีจ่ ะอยรู่ ่วมกนั (Learning to live together) และการเรียนรู้เพื่อชวี ิต
(Learning to be) (คณะกรรมาธิการนานาชาติวา่ ดว้ ยการศึกษาในศตวรรษท่ี 21, 2540)

แนวคิดทักษะแหง่ ศตวรรษที่ 21 ตงั้ อยูบ่ นฐานคิดทเ่ี ช่ือวา่ รปู แบบการศกึ ษาแบบดงั้ เดมิ ในช่วงศตวรรษ
ท่ี 20 ซึ่งเน้นยำ้ แตก่ ารเรียนและการท่องจำเน้ือหาในสาระวิชาหลกั เช่น คณิตศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์
ภาษาศาสตร์ และสังคมศกึ ษา ไมเ่ พยี งพออกี ต่อไปแลว้ ในการดำรงชวี ติ และการทำงานในโลกศตวรรษใหม่

2

ภายใตค้ วามทา้ ทายใหม่ (สถาบนั วิจัยเพ่ือพัฒนาประเทศไทย, 2557) ซึ่งสอดคลอ้ งกบั ไมตรี อนิ ทรป์ ระสทิ ธ์ิ
(2546) ทกี่ ล่าวถึง การจัดการเรยี นการสอนแบบเดิมในชั้นเรยี นไทยวา่ ในช้ันเรียนไทยครมู ักจะบรรยายเนอ้ื หา
ใหม่ และทำโจทยต์ ัวอย่างให้ดู แลว้ ตรวจคําตอบบนกระดาน และครูมักจะให้นักเรยี นทำแบบฝึกหัดจำนวน
มากเพ่อื ให้จำเนอ้ื หาเหล่าน้ันได้ (ไมตรี อนิ ทร์ประสิทธ์ิ, 2546) Burn (1985 อา้ งถึงใน Clarke & Sullivan,
1991) ได้กล่าวถึงเป้าหมายของการสอนแบบเดิม คอื เพ่ือการพัฒนาความสามารถทางการคํานวณ ส่งิ สำคญั
คือการไดร้ บั คําตอบท่ถี ูกต้อง ครหู รือ คําตอบเป็นแหล่งขอ้ มูลท่แี สดงให้นักเรยี นเห็นถึงความถูกต้องของ
คาํ ตอบ และทีน่ า่ เปน็ หว่ งคอื คําตอบทถี่ กู ต้องและรวดเร็วถูกให้คุณคา่ มากกวา่ วธิ กี ารคดิ ท่นี ําไปสู่คําตอบน้ัน ๆ
แตไ่ มตรี อนิ ทร์ประสิทธ์ิ (2557) ไดเ้ สนอมมุ มองเกย่ี วกับวธิ กี ารสอนทไ่ี มไ่ ด้เน้นแต่ผลลัพธ์ แต่เน้นกระบวนการ
เรียนรูก้ อ่ นจะไดผ้ ลลพั ธ์ กจ็ ะเกิดวธิ ีการสอนแบบใหมท่ นั ที เราเนน้ กระบวนการเรยี นรขู้ องนักเรยี น ดงั น้นั
วธิ ีการสอนของครกู ็คือ การพยายาม “คน้ หา” (Investigate) กระบวนการการเรียนรู้ของนกั เรยี นซึ่งสามารถ
ทำได้โดยการค้นหา “แนวคดิ ” ของนกั เรยี น ซึง่ จะทำใหค้ รูเข้าถึงการเรียนรูแ้ บบเฉพาะตวั ของนักเรยี น ซึง่ เป็น
วธิ ีการสอนท่เี น้นการค้นหากระบวนการเรียนรูข้ องนกั เรียนน้ี นอกจากเปลยี่ นมุมมองมาเนน้ “แนวคิด” ของ
นักเรยี นเพอื่ จะไดเ้ ขา้ ถงึ กระบวนการเรียนรู้ของนกั เรยี น ทำใหว้ ิธีการสอนนีแ้ ตกตา่ งจากเดมิ ไปโดยสิ้นเชงิ
เพราะเปลย่ี นจากเนน้ ครูเปน็ ศนู ยก์ ลาง มาเน้นนักเรยี นเปน็ ศนู ย์กลาง (Student-centered Approach)

1.2 แนวคิดหลักการสำคญั ที่เก่ยี วข้องกบั ผลงาน หรอื นวตั กรรม
1.2.1 วงจรคุณภาพ PDCA
วงจรคณุ ภาพ PDCA วงจรบริหารส่ีขน้ั ตอนทปี่ ระกอบไปด้วย Plan (การวางแผน) Do (ปฏิบตั ิ)
Check (ตรวจสอบ) และ Action (การดำเนนิ การ) วงจรการบรหิ ารงานคณุ ภาพใชใ้ นการควบคมุ และพัฒนา
กระบวนการ PDCA ทัง้ สีข่ ้นั ตอนเปน็ กระบวนการทส่ี ามารถทำซ้ำได้ เพอื่ ใหส้ ถานศกึ ษาสามารถบริหารความ
เปลี่ยนแปลงไดอ้ ย่างประสบความสำเร็จวงจรการควบคมุ คุณภาพมรี ายละเอยี ด ดงั น้ี
Plan (วางแผน) หมายถงึ การวางแผนการดำเนนิ งานอยา่ งรอบคอบ ครอบคลมุ ถงึ การกำหนดหัวข้อที่
ตอ้ งการปรับปรุงเปล่ยี นแปลง ซ่ึงรวมถงึ การพฒั นาส่ิงใหม่ๆ การแกป้ ัญหาทีเ่ กิดข้ึนจากการปฏิบตั ิงาน อาจ
ประกอบดว้ ย การกำหนดเปา้ หมาย หรือวตั ถปุ ระสงคข์ องการดำเนินงาน Plan การจัดอันดบั ความสำคัญของ
เปา้ หมาย กำหนดการดำเนนิ งาน กำหนดระยะเวลาการดำเนินงาน กำหนดผ้รู ับผิดชอบหรอื ผูด้ ำเนินการและ
กำหนดงบประมาณทจี่ ะใช้ การเขียนแผนดงั กลา่ วอาจปรบั เปล่ียนไดต้ ามความเหมาะสมของลกั ษณะ การ
ดำเนินงาน การวางแผนยงั ช่วยให้เราสามารถคาดการณส์ ่งิ ทเี่ กดิ ขนึ้ ในอนาคต และชว่ ยลดความสญู เสียต่างๆที่
อาจเกิดข้นึ ได้
Do (ปฏบิ ัตติ ามแผน) หมายถงึ การดำเนนิ การตามแผน อาจประกอบดว้ ยการมโี ครงสร้างรองรบั การ
ดำเนินการ มีวธิ กี ารดำเนนิ การ และมผี ลของการดำเนินงาน
Check (ตรวจสอบการปฏิบตั ิตามแผน) หมายถึง การประเมินแผน อาจประกอบดว้ ยการประเมิน
โครงสรา้ งที่รองรบั การดำเนนิ การ การประเมินขน้ั ตอนการดำเนินงาน และการประเมนิ ผลของ การ
ดำเนนิ งานตามแผนท่ไี ดต้ ้ังไว้ โดยในการประเมนิ ดงั กล่าวสามารถทำได้เอง โดยคณะกรรมการทร่ี บั ผดิ ชอบ

3

แผนการดำเนินงานนั้น ๆ ซง่ึ เปน็ ลกั ษณะของการประเมนิ ตนเอง โดยไม่จำเป็นตอ้ งตั้งคณะกรรมการ อีกชุดมา
ประเมินแผน หรือไมจ่ ำเปน็ ตอ้ งคิดเคร่อื งมอื หรอื แบบประเมนิ ทีย่ งุ่ ยากซบั ซ้อน

Act (ปรับปรุงแก้ไข) หมายถึง การนำผลการประเมนิ มาพฒั นาแผน อาจประกอบดว้ ยการนำผลการ
ประเมนิ มาวิเคราะห์วา่ มโี ครงสร้าง หรือขั้นตอนการปฏบิ ัติงานใดที่ควร ปรับปรุงหรือพฒั นาสิ่งท่ดี อี ยู่แล้วให้ดี
ยิ่งขนึ้ ไปอกี และสังเคราะหร์ ูปแบบ การดำเนินการใหม่ที่เหมาะสม สำหรบั การดำเนินการ ในปีตอ่ ไป

1.2.2 โมเดลการเรยี นรู้ Holy Go Model
Holy Go Model เปน็ กระบวนการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนมหาไถศ่ ึกษาขอนแก่น โดยโมเดลการ
จดั การเรียนรูเ้ ปน็ การรวมกนั ของวิธีการจดั การเรียนรูแ้ บบ Active Learning แลคณุ ค่าพระวรสารของพระเจา้
โดย โมเดลการเรียนรู้ Holy Go Model ประกอบไปดว้ ย
Ho = heart and happy รวมใจใสสบาย ทบทวนความรู้ คอื ข้ันนำเขา้ สู่บทเรยี นเปน็ การเร่มิ ตน้
เตรียมความพร้อมก่อนเรยี น
Ly = learning กิจกรรมการเรยี นรู้ คอื ข้ันสอน กิจกรรมการเรยี นรู้ต่างๆในบทเรียนนนั้ ๆ
G = goal หลักฐานการปฏบิ ตั ิตัวชว้ี ดั สู่เปา้ หมาย คอื ใบงาน และแบบฝกึ หัดต่างๆทผ่ี ู้เรยี นได้ลงมอื ทำ
O = overall ประยกุ ตใ์ ช้ ใหค้ ิดจำ/จิตสำนึกสู่เปา้ หมาย คือผเู้ รยี นสามารถประยุกต์ใชค้ วามรทู้ ่ีได้
เรียน

4

1.2.3 แนวคดิ เกย่ี วกบั การจัดการเรยี นรทู้ ่ีส่งเสริมการสร้างสรรคน์ วัตกรรม
การจดั การเรยี นรูท้ ี่ส่งเสริมการสรา้ งสรรค์นวัตกรรม (Design Thinking Process) เป็น
กระบวนการจัดการเรียนรู้ท่ีใช้กระบวนการของการคิดเชงิ ออกแบบ Design Thinking Process มาชว่ ยเพ่ือให้
ผูเ้ รียนเกิดกระบวนการคดิ ทีส่ ามารถสรา้ งสรรค์เครือ่ งทอ หรือนวัตกรรมได้ ประกอบไปด้วย
1. Empathize – เขา้ ใจปัญหา

ทำความเข้าใจปญั หา/สำรวจตรวจสอบเกยี่ วกบั บริบทของปัญหา รวมถงึ วิธีการแก้ปญั หา
อย่างหลากหลายมุมมองรอบดา้ น รอบคอบ และมที างเลือกที่ใช้ในการแกป้ ัญหาไดท้ ันทแี ละประสบ
ความสำเร็จ (Creative)

2. Define – กำหนดปญั หาให้ชัดเจน
วิเคราะห์ปัญหาจากที่สำรวจจากขา้ งต้นอย่างรอบด้านแล้ว ใหน้ ำขอ้ มูลท้ังหมดมาวิเคราะห์

เพอ่ื คดั กรองใหเ้ ป็นปญั หาทแ่ี ทจ้ ริง เพอื่ หาแนวทางการแก้ปัญหา เลือก และสรุปแนวทางความเปน็ ไปได้
3. Ideate –ระดมความคดิ
ระดมนำเสนอแนวคิดที่หลากหลาย ในดา้ นของความหลากหลายมมุ มอง ความหลากหลาย

วธิ ีการ เพือ่ หาแนวทางในการแก้ปัญหา ซ่ึงแนวทางในการแกไ้ ขปัญหาสามารถผสานหลายความคดิ ใหอ้ อกมา
เปน็ แนวทางท่ชี ดั เจนได้

4. Prototype – สร้างต้นแบบท่เี ลอื ก
เป็นการนำแนวทางในการแก้ไขปญั หานำมาออกแบบเป็นต้นแบบนวัตกรรมหรือชนิ้ งาน โดย

เลือกใช้แนวทางในการแก้ปัญหาจากการระดมความคดิ ในข้ันตอนท่ี 3
4. Test – ทดสอบ
เปน็ การนำตน้ แบบของนวตั กรรมการศึกษาท่ไี ด้สร้างขึ้นมาแล้วนำมาใช้จรงิ เพอื่

ทดสอบประสิทธิภาพ ประเมนิ ผลและนำปญั หาท่ีพบมาปรบั ปรุงนวตั กรรม กอ่ นนำไปใชจ้ ริงตอ่ ไป

2. จุดประสงคแ์ ละเป้าหมาย ของการดำเนนิ งาน
2.1 จดุ ประสงค์
เพือ่ พฒั นาทักษะการแก้โจทย์ปญั หาทางคณิตศาสตร์ โดยใช้วิธกี ารแบบเปิด ของนักเรยี นชั้น

ประถมศกึ ษาปีที่ 6
2.2 เป้าหมาย
นกั เรียนสามารถแก้โจทยป์ ัญหาทางคณิตศาสตรไ์ ดอ้ ยา่ งคล่องแคลว่ และแม่นยำ

3. กระบวนการผลิตผลงาน หรอื ข้ันตอนการดำเนนิ งาน
3.1 กลุ่มตัวอยา่ ง

5

นกั เรยี นชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 6 ที่มีผลการทดสอบปลายภาคเรยี นท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2565 ในตัวช้ีวัดท่ี
เกย่ี วขอ้ งกบั การแกโ้ จทยป์ ญั หา

3.2 เคร่ืองมอื ทใี่ ช้ในการสร้างผลงานนวัตกรรม
- แผนการจัดการเรยี นรู้ เร่อื ง โจทยป์ ัญหาสามเหล่ียม
- แบบทดสอบโจทย์ปญั หาทางคณิตศาสตร์

3.3 ขนั้ ตอนและกระบวนการสรา้ งผลงานนวัตกรรม

6

1. วเิ คราะห์ผลการทดสอบ กลางภาคเรียนท่ี 2 วิชาคณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา
2565

2. ประชุมวางแผนจัดทำแผนการจัดการเรยี นรู้ตาม PDCA เร่ือง โจทย์ปญั หาเกี่ยวกับสามเหล่ียม และ
แบบทดสอบ โดยมีสมาชิกคอื ครูผู้สอน หวั หนา้ ฝ่ายบรหิ ารงานวชิ าการ และครูในกลมุ่ สาระคณิตศาสตร์ โดย
วางแผนการจัดการเรยี นรู้ 5 ช่ัวโมง ดงั นี้

ตารางที่ 1 การจดั การเรียนการสอนในแต่ละชวั่ โมง

ครัง้ ท่ี เรื่อง กิจกรรม จำนวน
(ชว่ั โมง)
1 แบบทดสอบก่อนเรียน -
เร่ือง โจทยป์ ัญหาสามเหลย่ี ม 1

2 โจทย์ปญั หาการหาความยาวรอบรูป แอฟ ชา่ งเย็บผ้า 1
ของรูปสามเหลี่ยม 1
1
3 โจทย์ปัญหาการหาพืน้ ทร่ี ูปสามเหลยี่ ม พ่ีใบข้าวผู้ใจดี ทำกระบะทรายใหน้ ้อง ป.1
1
4 โจทย์ปญั หาการหาความยาวรอบรูปและ ชว่ ยมสิ ออ้ มใจที
พนื้ ที่ของรปู สามเหลย่ี ม

5 แบบทดสอบหลงั เรียน -
เร่อื ง โจทย์ปญั หาสามเหลยี่ ม

3. ครูผูส้ อนนำแผนการจัดการเรียนรู้ และแบบทดสอบไปใช้กับกลุ่มตัวอยา่ ง โดยวิธกี ารแบบเปิด
(Open Approach) โดยมีผู้สังเกตเป็นผูร้ ่วมจัดทำแผนการจดั การเรียนรู้

4. ครูผู้สอน ผสู้ งั เกตร่วมสะท้อนผลการจัดการเรียนร้ตู าม PDCA และรว่ มกันปรับปรุงแผนการจัดการ
เรยี นรู้

5. ครูผ้สู อน ผรู้ ่วมสังเกต ประเมินสมรรถนะของนกั เรียนตามเกณฑ์
6. ประเมนิ ผลการประเมนิ สมรรถนะ และผลการทดสอบของนักเรยี น
7. จัดทำรายงานผลการจดั การเรียนรู้

4. ผลการดำเนนิ การ/ผลสัมฤทธิ์/ประโยชนท์ ่ไี ด้รับ
4.1 สำหรับครู
4.1.1 เป็นตวั อย่างการจัดกิจกรรมการเรยี นรเู้ พ่อื พัฒนาทักษะการแก้ปญั หาของนกั เรียน ให้

สามารถบรรลุวตั ถปุ ระสงค์ของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขน้ั พน้ื ฐาน พุทธศักราช 2551 (ปรับปรุง 2560) ท่ี
เน้นสมรรถนะผเู้ รยี น มาตรฐาน และตวั ชว้ี ดั ทีน่ ำไปสกู่ ารปฏิบัตโิ ดยเฉพาะสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนทมี่ งุ่ ให้
เกดิ ความสามารถในการแก้ปัญหา

7

4.1.2 เป็นหลักฐานหรือร่องรอยในการพัฒนาผู้เรยี นใหม้ กี ระบวนการคิด
4.1.3 เป็นตัวอยา่ งการจัดกระบวนการเรียนรู้ให้ผู้เรียนจากกิจกรรมงา่ ยๆ และเหมาะสมกับ
เนือ้ หาตรงตามมาตรฐานและตวั ชีว้ ดั ของหลกั สูตรวชิ าคณิตศาสตร์ สำหรบั นกั เรยี นระดับช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 6
4.2 สำหรับนักเรยี น
4.2.1 เป็นกิจกรรมทีน่ ักเรยี นสามารถเรียนรู้ด้วยการลงมอื ปฏบิ ัตดิ ้วยตนเองหรอื เป็นกลมุ่ ได้
ตลอดเวลาเพ่ือสร้างทกั ษะชีวติ และทกั ษะทางสังคม
4.2.2 เปน็ กจิ กรรมท่สี ามารถใช้กระบวนการคิดไดอ้ ยา่ งหลากหลายโดยเฉพาะการคดิ
วิเคราะหแ์ ละ การคิดสรา้ งสรรค์ ซึง่ เป็นการคิดขนั้ สูงสุด
4.2.3 นกั เรียนสามารถวิเคราะห์โจทย์ปัญหาเพื่อแก้ปัญหา และสามารถนำไปประยุกตใ์ ช้กบั
โจทยป์ ัญหาเร่อื งอ่ืน ๆ ได้
5. ปจั จยั ความสำเร็จ
5.1 บคุ ลากรทม่ี ีสว่ นในการจดั กิจกรรมการเรียนการสอนประสบผลสำเรจ็ คือผู้บรหิ ารโรงเรียนมหาไถ่
ศกึ ษาขอนแกน่ ทใ่ี หก้ ารสนบั สนนุ และส่งเสรมิ ให้จดั กจิ กรรมการเรยี นรู้ทห่ี ลากหลายตามศักยภาพของผ้เู รียน
สง่ เสรมิ สนบั สนุนให้ ครู ผู้จัดทำส่ือ /นวัตกรรมเพ่อื พฒั นาการจัดการเรยี นรู้
5.2 ใช้หลกั การจดั กจิ กรรมแบบมีส่วนร่วมโดยอาศยั ความร่วมมือของผู้บรหิ าร ครู นกั เรยี นโรงเรยี น
มหาไถ่ศึกษาขอนแก่น ร่วมกันวางแผนเตรียมความพร้อม
6. บทเรียนท่ีไดร้ ับ (Lesson Learned)
6.1 นักเรียนไดศ้ ึกษาโจทยป์ ญั หา เร่อื งสามเหล่ยี ม โดยนกั เรยี นรู้วธิ กี ารแก้ปัญหาจากการแลกเปลี่ยน
แนวคิดกัน โดยใหผ้ ู้เรียนสามารถเผยแพรใ่ หผ้ อู้ น่ื ศึกษาได้
6.2 กิจกรรมการเรยี นรปู้ ลกุ ฝังใหน้ ักเรยี นรจู้ ักการสงั เกต การคิดวิเคราะห์ การแกป้ ัญหาโจทย์ปญั หา
คณิตศาสตร์
7. การเผยแพร่/การไดร้ ับการยอมรบั /รางวลั ท่ไี ดร้ บั
7.1 นวตั กรรมได้รบั การเผยแพร่ในเวบ็ ไซต์ www.hrk.ac.th

8

8. ภาคผนวกที่เกย่ี วข้องกับผลงานหรอื นวตั กรรม

แผนการจดั การเรียนรู้ ชนั้ ประถมศึกษาปีที่ 6
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์ รายวชิ า คณิตศาสตร์
รหสั วิชา ค16101 เวลาเรยี นทั้งหมด 5 ช่ัวโมง
หนว่ ยการเรยี นร้ทู ่ี 6 เร่ือง สามเหล่ยี ม เวลาเรียน 5 ชั่วโมง
แผนการเรยี นรทู้ ่ี 1 เร่ือง โจทย์ปัญหารปู สามเหล่ียม ครผู สู้ อน นายนพรตั น นกั ร้อง
ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2565

1. สาระสำคัญ
ความยาวรอบรปู ของรปู สามเหลยี่ ม เป็นผลบวกของความยาวของดา้ นทุกด้านของรปู สามเหลี่ยม
การหาพื้นทข่ี องรปู สามเหลี่ยม สามารถหาได้จาก

พ้นื ทร่ี ูปสามเหล่ียม = 1  ฐาน  สูง
2

การแกโ้ จทยป์ ัญหา เกี่ยวกับความยาวรอบรปู และพื้นที่ ของรปู สามเหลีย่ ม อาจใช้กระบวนการ
แกป้ ัญหาตามข้นั ตอน ดังนี้

ขัน้ ท่ี 1 ทำความเข้าใจปัญหา
ข้นั ท่ี 2 วางแผนแก้ปัญหา
ขั้นท่ี 3 ดำเนินการตามแผน
ขัน้ ท่ี 4 ตรวจสอบ
2. มาตรฐานการเรยี นรู้/ตวั ช้ีวัดช้นั ปี
มาตรฐาน ค 2.2 เข้าใจและวเิ คราะห์รูปเรขาคณิต สมบัติของรูปเรขาคณติ ความสัมพันธ์ระหวา่ งรปู
เรขาคณิต และทฤษฎีบททำงเรขาคณิต และนำไปใช้
ค 2.2 ป.6/2 หาวิธกี ารหาคำตอบของโจทยป์ ญั หาเกยี่ วกบั ความยาวรอบรูปและพื้นทข่ี องรปู หลาย
เหลยี่ ม
3. จุดประสงค์การเรียนรู้
1. เพ่ือใหผ้ เู้ รยี นแสดงวิธีการหาคำตอบของโจทย์ปัญหาเก่ยี วกับความยาวรอบรปู และพ้ืนทขี่ องรปู
สามเหลยี่ ม (K)

9

2. เพื่อใหผ้ ู้เรียนเขียนวิธีการหาคำตอบของโจทย์ปัญหาเกีย่ วกับความยาวรอบรปู และพ้นื ที่ของรปู
สามเหลย่ี มไดอ้ ย่างคล่องแคลว่ (S)

3. เพื่อใหผ้ ู้เรยี นใฝ่ในการเรียนรู้ (A)
4. เพือ่ ให้ผู้เรยี นมุ่งม่นั ในการทำงาน (A)
4. สมรรถนะสำคญั ของผูเ้ รียน
1. ความสามารถในการคดิ
2. ความสามารถในการแก้ปัญหา
5. คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ (คณุ คา่ พระวรสาร)
5.1 คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์
5.1.1 ใฝ่เรียนรู้
5.1.2 มุ่งม่นั ในการทำงาน
5.2 คุณคา่ พระวรสาร
5.2.1 ความจริง
5.2.2 ไตร่ตรอง
6. สาระการเรยี นรู้
1. โจทย์ปญั หาเกี่ยวกบั ความยาวรอบรปู ของรปู สามเหล่ียม
2. โจทย์ปัญหาเกี่ยวกบั พืน้ ที่ของรูปสามเหล่ียม
3. โจทย์ปญั หาเก่ยี วกบั ความยาวรอบรปู และพ้นื ท่ีของรปู สามเหลี่ยม

10

7. กระบวนการเรยี นรู้ (HOLY GO)

กระบวนการเรียนรู้ เนอื้ หา เทคนิคการ สมรรถนะทเ่ี กดิ ขึ้น สือ่ /นวัตกรรม วิธีการวัดผล เกณฑ์การ
ประเมนิ ผล
ขั้นตอนที่ สอน

1. รวมใจใสสบาย/ - อธิบาย - ผู้เรียนมี - แบบทดสอบ - ตรวจ - ประเมินผล
ทบทวนความรูเ้ ดิม - ทำสมาธิ ความพร้อมใน ก่อนเรยี น แบบทดสอบ ตามสภาพ
การเรียนรู้ - เพลงสมาธิ กอ่ นเรยี น จรงิ
Heart / Happy

2. กิจกรรมการ - กระบวนการ - ผเู้ รยี นแสดง - สถานการณ์ - สังเกต - ประเมนิ ผล
เรียนรู้ ปญั หา พฤติกรรม ตามสภาพ
Learning ของการคดิ เชงิ วิธกี ารหาคำตอบ จริง
- ใบกิจกรรม
3. หลกั ฐานการ ออกแบบ ของโจทยป์ ญั หา - ประเมนิ ผล
ปฏิบตั ิ ตวั ชี้วดั สู่ เกย่ี วกับความยาว ตามสภาพ
เปา้ หมาย - การหาความ Design รอบรูปและพ้ืนท่ี จริง
Goal ยาวรอบรูปของ Thinking ของรปู สามเหลีย่ ม
รูปสามเหล่ียม Process
- ผู้เรียนเขยี น
- การหาพื้นทขี่ อง วธิ ีการหาคำตอบ

รปู สามเหลี่ยม

- โจทย์ปัญหา ของโจทยป์ ัญหา
เกย่ี วกับความยาว เกี่ยวกบั ความยาว
รอบรูปและพ้นื ท่ี รอบรูปและพื้นที่
ของรูป ของรูปสามเหล่ยี ม
สามเหล่ยี ม ไดอ้ ยา่ งคล่องแคลว่

- การเรียนรู้ - ผ้เู รยี นเขียน - ใบกิจกรรม - สงั เกต
แบบ วิธีการหาคำตอบ พฤติกรรม
แลกเปลยี่ น ของโจทยป์ ัญหา
ความคิดเห็น เก่ยี วกับความยาว
รอบรูปและพ้นื ที่
ของรูปสามเหลี่ยม

11

กระบวนการเรียนรู้ เน้อื หา เทคนคิ การ สมรรถนะที่เกดิ ขึ้น สื่อ/นวตั กรรม วิธีการวดั ผล เกณฑก์ าร
ขัน้ ตอนที่ สอน ประเมินผล

4. ประยุกตใ์ ช้ ให้ - การเรียนรู้ - ผูเ้ รียนเขียน - แบบทดสอบ - ตรวจใบงาน - ประเมนิ ผล
คดิ จำ/จิตสำนกึ สู่ แบบ วธิ กี ารหาคำตอบ หลงั เรียน ตามสภาพ
สังคม แลกเปล่ยี น ของโจทย์ปญั หา PowerPoint จริง
ความคิดเหน็ เกยี่ วกบั ความยาว
Overall รอบรปู และพื้นที่ - ใบงาน
ของรปู สามเหลยี่ ม

ชว่ั โมงท่ี 1
ขน้ั ที่ 1 รวมใจใสสบาย/ทบทวนความรเู้ ดิม Heart / Happy
เทคนคิ การสอนแบบ : ทำสมาธิ

1. ผสู้ อนให้ผู้เรียนทำสมาธเิ พ่ือเตรียมความพรอ้ มในการทำกิจกรรม
2. ผู้สอนให้ผเู้ รียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี น

ขนั้ ท่ี 2 กจิ กรรมการเรยี นรู้ Learning
เทคนคิ การสอนแบบ : -

ขั้นที่ 3 หลกั ฐานการปฏิบตั ิ ตวั ชว้ี ัดสเู่ ป้าหมาย Goal
เทคนิคการสอนแบบ : -

ขัน้ ที่ 4 ประยุกต์ใช้ ให้คิดจำ/จิตสำนึก สู่สงั คม Overall
เทคนคิ การสอนแบบ : -

ชว่ั โมงที่ 2
ข้ันท่ี 1 รวมใจใสสบาย/ทบทวนความรู้เดิม Heart / Happy
เทคนิคการสอนแบบ : ทำสมาธิ

1. ผูส้ อนให้ผ้เู รยี นทำสมาธิเพอ่ื เตรยี มความพร้อมในการทำกจิ กรรม
ขน้ั ท่ี 2 กจิ กรรมการเรยี นรู้ Learning
เทคนิคการสอนแบบ : กระบวนการของการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking Process)

12

2. ผ้สู อนนำเสนอสถานการณ์ปัญหา
สถานการณป์ ัญหา : แอฟต้องการตดิ ริบบ้ินลูกไมร้ อบขอบผา้ เชด็ หน้ารปู สามเหลย่ี มทว่ี ัดความยาว

ด้านได้ 20 เซนตเิ มตร 25 เซนตเิ มตร และ 35 เซนตเิ มตร ถ้าแอฟมีริบบิ้นลูกไม้
ยาว 1 เมตร จะนำมาติดขอบผา้ เช็ดหนา้ รปู สามเหลย่ี มไดพ้ อหรอื ไม่

ลำดับขนั้ กิจกรรม
ข้นั ที่ 1 การทำความเข้าใจ
ปญั หา (Empathize) 1) ใหร้ ะบปุ ัญหาทเ่ี กิดขึ้น (ถา้ แอฟมีริบบน้ิ ลูกไมย้ าว 1 เมตร
จะนำมาติดขอบผ้าเช็ดหน้ารปู สามเหลย่ี มได้พอหรอื ไม่)
ข้ันท่ี 2 การระบุปญั หาได้
ชดั เจน (Define) 2) วิเคราะห์หาสาเหตุทต่ี ามปญั หาข้างตน้ (แอฟมีริบบน้ิ ยาว 1 เมตร แต่
ไมท่ ราบว่าผา้ เชด็ หนา้ มีความยาวโดยรอบขนาดเท่าไหร่)
ขน้ั ท่ี 3 การระดมความคดิ 3) สง่ ผลกระทบอยา่ งไร (แอฟไม่ทราบวา่ รบิ บนิ้ ที่มียาวพอหรือไม่)
(Ideate) 1) ระบแุ ละเลอื กปัญหาท่ีแทจ้ รงิ (แอฟไม่ทราบวา่ รบิ บนิ้ ทม่ี ยี าวพอ
หรอื ไม)่
2) วเิ คราะห์และระบสุ าเหตุตามปัญหาในข้อ 1 คือ ... (แอฟมีรบิ บ้นิ ยาว 1
เมตร แต่ไมท่ ราบวา่ รบิ บ้ินลูกไมเ้ พียงพอหรอื ไม่ เพราะแอฟไม่ทราบความ
ยาวทตี่ อ้ งใช้)
3) ใหร้ ะบุข้อจำกัดที่ไมส่ ามารถจดั กระทำในการแก้ปญั หาได้ (ผู้เรยี นไม่
สามารถหาผา้ และริบบนิ้ ลูกไม้มาตัดเยบ็ ในช่วงเวลานั้น ๆ ได้)
1) ให้ผู้เรียนสร้างแนวทางการแก้ปญั หาอย่างสรา้ งสรรค์ ดังนี้
(a) คดิ คลอ่ งแคล่ว Fluency: ให้ผู้เรยี นหาแนวทางการแกป้ ัญหา และ

ลำดับข้ัน 13

กจิ กรรม

แนวทางการสร้างนวตั กรรมหรอื นวัตกรรมทีน่ ำมาใช้ในการแก้ปัญหา
ได้มากทสี่ ดุ (หาวธิ หี าความยาวโดยรอบของผ้าเช็ดหนา้ และหาว่าริบบนิ้
ลกู ไม้ที่มีเพยี งพอหรือไม่)
(b) คิดยืดหย่นุ Flexibility: ให้ผเู้ รียนปรับเปลี่ยนแนวทางการแก้ปญั หา
หรอื ปรับเปลีย่ นนวตั กรรมอ่นื มาทดแทน
(ผเู้ รียนหาแนวทางแกป้ ัญหาหลาย ๆ วิธี ในการหาความยาวโดยรอบของ
ผา้ เช็ดหนา้ และหาวา่ รบิ บ้นิ ลกู ไม้ทีม่ ีเพียงพอหรอื ไม่)
2) เลือกแนวทางในการแกป้ ญั หาจากแนวทาง (a) – (b) หรือมากกว่าหน่งึ
แนวทาง หรือนวัตกรรมท่ีใชใ้ นการแก้ปัญหา

ข้นั ที่ 3 หลกั ฐานการปฏบิ ตั ิ ตัวชีว้ ัดส่เู ปา้ หมาย Goal

เทคนิคการสอนแบบ : การเรียนรูแ้ บบแลกเปล่ียนความคิดเห็น

ลำดับข้นั กจิ กรรม

ขนั้ ท่ี 4 การสรา้ งตน้ แบบท่ี 1) ออกแบบโครงสรา้ งชิ้นงานต้นแบบ หรอื นวตั กรรม (Blueprint) ที่

เลือก และนำเสนอ นำมาใช้ในการแกป้ ัญหา

(Prototype) 2) ร่างแบบชน้ิ งานต้นแบบหรือนวัตกรรมตามโครงสร้าง (Blueprint)

อาจจะมลี กั ษณะเปน็ ชน้ิ งานหรือเปน็ ชดุ ทน่ี ำช้ินงานมาประกอบ

(Assembly)

3) สรา้ งชิน้ งานตน้ แบบหรือนวตั กรรมท่ีนำมาใช้ในการแก้ปัญหา

4) นำเสนอและวิพากษช์ ิน้ งานตน้ แบบหรอื นวตั กรรมและนำมาปรับปรุง

โดยเพ่ือนร่วมหอ้ ง และอาจารยห์ รือผูเ้ ชีย่ วชาญ

ขน้ั ที่ 4 ประยกุ ต์ใช้ ให้คิดจำ/จิตสำนึก สูส่ ังคม Overall

เทคนคิ การสอนแบบ : การเรียนร้แู บบแลกเปลีย่ นความคิดเห็น

ลำดบั ข้ัน กิจกรรม

ข้ันที่ 5 การทดสอบ (Test) 1) ทดสอบช้ันงานตน้ แบบ หรอื นวตั กรรม เพ่อื ทดสอบประสทิ ธภิ าพ

ประเมนิ ผล และนำปัญหาทีพ่ บมาปรบั ปรงุ นวตั กรรมตน้ แบบ อาจ

ตรวจสอบโดยใช้วธิ ีดังนี้

ลำดับขั้น 14

กจิ กรรม
1. ตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ หากมีลกั ษณะเปน็ ชั้นงาน เชงิ วชิ าการ/
แนวคิด/กระบวนการเชงิ วิชาการ
2. ทดสอบโดยผู้ใช้ หากมลี กั ษณะเปน็ ช้นิ งานตน้ แบบ หรอื นวัตกรรม

ชวั่ โมงที่ 3

ข้ันที่ 1 รวมใจใสสบาย/ทบทวนความรู้เดิม Heart / Happy

เทคนคิ การสอนแบบ : ทำสมาธิ

1. ผูส้ อนให้ผูเ้ รียนทำสมาธเิ พอ่ื เตรียมความพร้อมในการทำกิจกรรม

ขน้ั ที่ 2 กิจกรรมการเรยี นรู้ Learning
เทคนิคการสอนแบบ : กระบวนการของการคดิ เชงิ ออกแบบ (Design Thinking Process)

2. ผู้สอนนำเสนอสถานการณป์ ญั หา
สถานการณป์ ัญหา : ใบขา้ วทำกระบะทรายสำหรับ น้อง ป.1 ไว้ทส่ี นามเดก็ เล่น

มีลกั ษณะเป็นรูปสามเหลย่ี มมุมฉากทม่ี ีขนาดดังรูป

กระบะทรายท่ีใบขา้ วทำนีม้ ีพื้นท่เี ทา่ ใด

ลำดับขนั้ กิจกรรม

ขั้นที่ 1 การทำความเข้าใจ 1) ใหร้ ะบุปญั หาทเี่ กิดขน้ึ (กระบะทรายทีใ่ บข้าวทำนม้ี ีพืน้ ที่เท่าใด)

ปญั หา (Empathize) 2) วเิ คราะหห์ าสาเหตทุ ต่ี ามปญั หาขา้ งตน้ (ใบขา้ วไม่ทราบว่ากระบะทราย

ท่ีทำนี้มพี ืน้ ทเ่ี ท่าใด)

3) สง่ ผลกระทบอยา่ งไร (ไมท่ ราบพ้ืนท่ขี องกระบะทราย)

ลำดบั ข้ัน 15
ขนั้ ที่ 2 การระบุปัญหาได้
ชัดเจน (Define) กิจกรรม
1) ระบแุ ละเลอื กปญั หาท่ีแท้จรงิ (กระบะทรายท่ีใบข้าวทำนี้มพี ื้นทเ่ี ท่าใด)
ขั้นท่ี 3 การระดมความคิด 2) วิเคราะหแ์ ละระบุสาเหตุตามปัญหาในข้อ 1 คือ ... (ใบข้าวไมส่ ามารถ
(Ideate) หาพื้นท่ีได้)
3) ใหร้ ะบขุ อ้ จำกัดท่ไี ม่สามารถจดั กระทำในการแกป้ ัญหาได้ (ผเู้ รียนไม่
สามารถสร้างกระบะทรายในชว่ งเวลาน้นั ๆ ได้)
1) ใหผ้ ู้เรยี นสร้างแนวทางการแก้ปญั หาอย่างสร้างสรรค์ ดังน้ี
(a) คดิ คลอ่ งแคลว่ Fluency: ให้ผเู้ รียนหาแนวทางการแกป้ ัญหา และ
แนวทางการสรา้ งนวัตกรรมหรือนวตั กรรมท่ีนำมาใช้ในการแก้ปญั หา
ไดม้ ากท่สี ุด (หาวธิ หี าพื้นทข่ี องกระบะทรายทีใ่ บข้าวทำใหน้ อ้ ง ป.1)
(b) คดิ ยืดหยุน่ Flexibility: ให้ผู้เรยี นปรับเปลยี่ นแนวทางการแก้ปัญหา
หรือปรับเปลี่ยนนวตั กรรมอน่ื มาทดแทน
(ผู้เรียนหาแนวทางแกป้ ญั หาหลาย ๆ วธิ ี ในการหาพืน้ ทขี่ องกระบะทราย
ทใี่ บข้าวทำให้นอ้ ง ป.1)
2) เลอื กแนวทางในการแกป้ ญั หาจากแนวทาง (a) – (b) หรือมากกวา่ หนึ่ง
แนวทาง หรือนวตั กรรมทีใ่ ช้ในการแกป้ ัญหา

ขน้ั ที่ 3 หลกั ฐานการปฏิบตั ิ ตวั ช้ีวัดสเู่ ปา้ หมาย Goal

เทคนิคการสอนแบบ : การเรยี นร้แู บบแลกเปล่ียนความคดิ เหน็

ลำดบั ขน้ั กิจกรรม

ขั้นท่ี 4 การสร้างตน้ แบบท่ี 1) ออกแบบโครงสรา้ งชิ้นงานตน้ แบบ หรือนวตั กรรม (Blueprint) ท่ี

เลือก และนำเสนอ นำมาใชใ้ นการแกป้ ัญหา

(Prototype) 2) รา่ งแบบช้นิ งานต้นแบบหรือนวตั กรรมตามโครงสรา้ ง (Blueprint)

อาจจะมีลกั ษณะเป็นช้นิ งานหรือเป็นชุดทีน่ ำช้ินงานมาประกอบ

(Assembly)

3) สร้างชิ้นงานตน้ แบบหรือนวัตกรรมทน่ี ำมาใช้ในการแก้ปัญหา

4) นำเสนอและวพิ ากษ์ชนิ้ งานต้นแบบหรอื นวัตกรรมและนำมาปรบั ปรงุ

โดยเพอื่ นรว่ มห้อง และอาจารย์หรือผเู้ ช่ียวชาญ

16

ข้ันที่ 4 ประยุกต์ใช้ ใหค้ ดิ จำ/จิตสำนกึ สู่สงั คม Overall
เทคนคิ การสอนแบบ : การเรียนรู้แบบแลกเปล่ียนความคดิ เห็น

ลำดับขัน้ กจิ กรรม

ขั้นท่ี 5 การทดสอบ (Test) 1) ทดสอบช้ันงานตน้ แบบ หรือนวตั กรรม เพื่อทดสอบประสทิ ธิภาพ

ประเมนิ ผล และนำปญั หาทีพ่ บมาปรับปรุงนวตั กรรมต้นแบบ อาจ

ตรวจสอบโดยใชว้ ธิ ดี งั น้ี

1. ตรวจสอบโดยผูเ้ ชี่ยวชาญ หากมีลักษณะเป็นชั้นงาน เชิงวชิ าการ/

แนวคิด/กระบวนการเชิงวิชาการ

2. ทดสอบโดยผู้ใช้ หากมลี กั ษณะเปน็ ชน้ิ งานตน้ แบบ หรือนวตั กรรม

ชวั่ โมงท่ี 4

ขั้นที่ 1 รวมใจใสสบาย/ทบทวนความร้เู ดิม Heart / Happy

เทคนคิ การสอนแบบ : ทำสมาธิ

1. ผู้สอนให้ผ้เู รยี นทำสมาธิเพอ่ื เตรียมความพร้อมในการทำกจิ กรรม

ขนั้ ที่ 2 กิจกรรมการเรยี นรู้ Learning
เทคนิคการสอนแบบ : กระบวนการของการคิดเชงิ ออกแบบ (Design Thinking Process)

2. ผสู้ อนนำเสนอสถานการณ์ปัญหา
สถานการณ์ปญั หา : ปา้ ยเตอื นมีไวส้ ำหรบั เตอื นภัยตา่ ง ๆ ในเมอื งขอนแก่น ถ้ามิสอ้อมใจต้องการทำป้ายเตอื น

ซง่ึ มีบริเวณสีเหลืองเป็นรปู สามเหลีย่ มดา้ นเท่า ท่ีมีความยาวรอบรูป 66 เซนตเิ มตร
และสงู 19 เซนตเิ มตร ดงั รปู

17

ชว่ ยมิสอ้อมใจหาบริเวณบรเิ วณสเี หลอื งวา่ มีพนื้ ที่เท่าใด เพอื่ ไปทำป้ายเตอื นในโรงเรยี นของเรา

ลำดับขัน้ กจิ กรรม

ขน้ั ท่ี 1 การทำความเข้าใจ 1) ให้ระบปุ ัญหาทเี่ กิดข้นึ (ป้ายเตือนท่ีมิสอ้อมใจต้องการทำมพี ื้นท่ีเทา่ ใด)

ปัญหา (Empathize) 2) วิเคราะหห์ าสาเหตุที่ตามปญั หาขา้ งตน้ (มิสออ้ มใจไมส่ ามารถจัดทำ

ป้ายเตอื นได้)

3) ส่งผลกระทบอย่างไร (ไมม่ ีป้ายเตอื นในโรงเรียน)

ขั้นที่ 2 การระบปุ ญั หาได้ 1) ระบแุ ละเลอื กปญั หาท่ีแทจ้ ริง (มิสอ้อมใจไม่สามารถหาพ้นื ทขี่ องปา้ ย

ชัดเจน (Define) เตือนได)้

2) วิเคราะห์และระบสุ าเหตตุ ามปญั หาในขอ้ 1 คือ ... (มสิ ออ้ มใจไม่

สามารถหาพนื้ ท่ขี องป้ายเตอื นได้)

3) ให้ระบุขอ้ จำกัดทีไ่ มส่ ามารถจัดกระทำในการแก้ปญั หาได้ (ผ้เู รยี นไม่

สามารถวดั ป้ายเตือนในเวลานน้ั ได้)

ขน้ั ที่ 3 การระดมความคดิ 1) ให้ผู้เรียนสร้างแนวทางการแกป้ ญั หาอย่างสร้างสรรค์ ดงั น้ี

(Ideate) (a) คดิ คลอ่ งแคล่ว Fluency: ให้ผเู้ รยี นหาแนวทางการแก้ปัญหา และ

แนวทางการสรา้ งนวตั กรรมหรอื นวัตกรรมทนี่ ำมาใชใ้ นการแกป้ ัญหา

ได้มากทส่ี ุด (หาวิธหี าพน้ื ท่ีของป้ายเตอื น)

(b) คิดยืดหยนุ่ Flexibility: ให้ผูเ้ รียนปรบั เปล่ยี นแนวทางการแก้ปญั หา

หรือปรบั เปลีย่ นนวตั กรรมอน่ื มาทดแทน

(ผู้เรียนหาแนวทางแกป้ ัญหาหลาย ๆ วิธี ในการหาพื้นที่ของปา้ ยเตือน)

2) เลือกแนวทางในการแก้ปญั หาจากแนวทาง (a) – (b) หรอื มากกวา่ หน่งึ

แนวทาง หรือนวัตกรรมทใ่ี ช้ในการแก้ปัญหา

ข้ันท่ี 3 หลกั ฐานการปฏบิ ตั ิ ตัวชวี้ ัดส่เู ปา้ หมาย Goal
เทคนคิ การสอนแบบ : การเรยี นรู้แบบแลกเปลย่ี นความคดิ เห็น

ลำดบั ขน้ั กิจกรรม

ขน้ั ที่ 4 การสรา้ งตน้ แบบท่ี 1) ออกแบบโครงสรา้ งชนิ้ งานต้นแบบ หรือนวตั กรรม (Blueprint) ที่

เลอื ก และนำเสนอ นำมาใช้ในการแก้ปัญหา

(Prototype) 2) รา่ งแบบชิน้ งานต้นแบบหรือนวัตกรรมตามโครงสร้าง (Blueprint)

อาจจะมลี กั ษณะเปน็ ชิน้ งานหรือเปน็ ชดุ ทน่ี ำชนิ้ งานมาประกอบ

ลำดบั ขน้ั 18

กิจกรรม
(Assembly)
3) สร้างชิ้นงานตน้ แบบหรือนวัตกรรมที่นำมาใช้ในการแกป้ ัญหา
4) นำเสนอและวิพากษ์ชิ้นงานตน้ แบบหรอื นวัตกรรมและนำมาปรบั ปรงุ
โดยเพื่อนรว่ มห้อง และอาจารยห์ รือผูเ้ ชย่ี วชาญ

ข้ันท่ี 4 ประยกุ ต์ใช้ ให้คิดจำ/จิตสำนกึ สสู่ งั คม Overall

เทคนคิ การสอนแบบ : การเรยี นรแู้ บบแลกเปลยี่ นความคิดเหน็

ลำดบั ขนั้ กิจกรรม

ขัน้ ที่ 5 การทดสอบ (Test) 1) ทดสอบชั้นงานตน้ แบบ หรอื นวัตกรรม เพอ่ื ทดสอบประสิทธภิ าพ

ประเมินผล และนำปัญหาทพี่ บมาปรับปรงุ นวัตกรรมตน้ แบบ อาจ

ตรวจสอบโดยใชว้ ธิ ีดงั นี้

1. ตรวจสอบโดยผู้เชยี่ วชาญ หากมีลักษณะเป็นชั้นงาน เชิงวิชาการ/

แนวคิด/กระบวนการเชิงวิชาการ

2. ทดสอบโดยผู้ใช้ หากมลี กั ษณะเป็นชิ้นงานต้นแบบ หรือนวัตกรรม

ชว่ั โมงท่ี 5
ขน้ั ท่ี 1 รวมใจใสสบาย/ทบทวนความร้เู ดมิ Heart / Happy
เทคนิคการสอนแบบ : ทำสมาธิ

1. ผู้สอนให้ผเู้ รียนทำสมาธิเพื่อเตรียมความพร้อมในการทำกิจกรรม

ขน้ั ท่ี 2 กจิ กรรมการเรียนรู้ Learning
เทคนคิ การสอนแบบ : -

ขั้นที่ 3 หลักฐานการปฏิบตั ิ ตัวชวี้ ัดสูเ่ ป้าหมาย Goal
เทคนิคการสอนแบบ : -

ขน้ั ที่ 4 ประยกุ ตใ์ ช้ ใหค้ ดิ จำ/จิตสำนึก ส่สู ังคม Overall
เทคนิคการสอนแบบ : ทำสมาธิ

2. ผ้สู อนให้ผเู้ รียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน

19

8. วสั ดอุ ปุ กรณ์ / สอ่ื การเรยี นรู้
1) ใบกจิ กรรมเรื่อง “แอฟ ชา่ งเยบ็ ผ้า”
2) ใบกจิ กรรมเรอ่ื ง “พ่ีใบข้าวผู้ใจดี ทำกระบะทรายใหน้ ้อง ป.1”
3) ใบกจิ กรรมเรื่อง “ชว่ ยมิสออ้ มใจที”
4) ภาพสถานการณ์ปัญหา

9. แหลง่ การเรยี นรู้
1) หนงั สือเรยี นคณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 2
2) สื่อออนไลน์ และเว็บไซต์

10. การวัดและประเมินผลการเรยี นรู้

จดุ ประสงค์ วธิ กี ารจดั การ เครอื่ งมอื วดั เกณฑ์การประเมิน
แบบสังเกตพฤตกิ รรม นกั เรียนผ่านเกณฑ์การ
ใหค้ วามร่วมมือในการ สงั เกตพฤติกรรม ประเมิน ร้อยละ 80 ขึน้
แบบประเมินการคิดการ ไป
ทำกจิ กรรม (A) แยกตวั ประกอบ นกั เรยี นแยกตัวประกอบ
ของจำนวนท่กี ำหนดได้
เขยี นวธิ กี ารหาคำตอบ ประเมินผลงานของ แบบประเมนิ ใบกิจกรรม ผา่ นเกณฑร์ อ้ ยละ 70
1) “แอฟ ชา่ งเย็บผ้า” ขนึ้ ไป
ของโจทย์ปัญหาเกย่ี วกับ นกั เรยี น 2) “พี่ใบข้าวผู้ใจดี ทำ
กระบะทรายใหน้ อ้ ง ป. นกั เรยี นทำใบกิจกรรม
ความยาวรอบรูปและ 1” ผา่ นเกณฑ์การประเมนิ
3) “ช่วยมสิ อ้อมใจที” รอ้ ยละ 70 ข้ึนไป
พื้นทข่ี องรปู สามเหล่ียม

ไดอ้ ยา่ งคล่องแคล่ว (S)

แสดงวธิ ีการหาคำตอบ การตอบคำถามจากการ

ของโจทย์ปัญหาเกยี่ วกับ ทำใบกิจกรรม

ความยาวรอบรปู และ 1) “แอฟ ชา่ งเยบ็ ผ้า”
พืน้ ท่ขี องรูปสามเหล่ยี ม 2) “พี่ใบขา้ วผู้ใจดี ทำ
(K) กระบะทรายให้น้อง ป.
1”
3) “ช่วยมสิ อ้อมใจท”ี

20

เกณฑก์ ารประเมนิ สมรรถนะ

องคป์ ระกอบ รายการประเมินสมรรถนะ 3 21

การคิดขั้นสูง 1. ระบปุ ญั หาทเี่ กิดขนึ้ ตั้งคำถามเพอื่ ระบุ ตงั้ คำถามเพ่อื ระบุ ตั้งคำถามทุก
การคดิ แกป้ ัญหา เลอื กวธิ ีการดำเนินการ ปัญหาที่ซบั ซ้อน ปัญหาทีไ่ ม่ซบั ซ้อน คำถามเพ่ือระบุ
แก้ปญั หา จดั ลำดบั สาเหตุของ ไดอ้ ย่างรวดเร็ว ปญั หาอยา่ งงา่ ย
ปญั หาที่สำคัญ นิยาม คำนงึ ถงึ ความ ออกแบบวิธีการ
การคิด 2. คดิ คลอ่ ง ปัญหาโดยคำนึงถงึ เหมาะสม มวี ิธีการ แก้ปญั หา
สร้างสรรค์ ความถูกตอ้ ง มี แกป้ ัญหาได้หลาย
วิธกี ารแก้ปญั หาได้ วิธี ออกแบบวธิ ีการ
3. ยดื หยนุ่ หลายวธิ ี สามารถ แก้ปัญหา
ระบขุ ้อดี และข้อเสยี
ของทางเลือกได้ ออกแบบวธิ กี าร
ออกแบบวิธีการ ออกแบบวธิ กี าร แก้ปญั หาได้หลาย
วิธี
แก้ปญั หาอย่าง แก้ปัญหาอย่าง

ถกู ต้อง และรวดเรว็ ถกู ต้อง

ออกแบบวธิ ีการ ออกแบบวธิ กี าร

แก้ปัญหาได้หลายวิธี แกป้ ญั หาไดห้ ลาย

อย่างรวดเรว็ เลือก วธิ ีอย่างถูกต้อง

วิธีการแก้ปัญหาได้

อยา่ งเหมาะสม

เกณฑ์การตดั สินคุณภาพ ดี พอใช้ ปรับปรงุ
ระดับคุณภาพ

ช่วงคะแนน 7-9 4-6 1-3

หมายเหตุ : นักเรียนท่ีผ่านเกณฑก์ ารประเมินต้องอยใู่ นระดับดขี ้ึนไป หรือคิดเป็นร้อยละ 70 ข้ึนไป

21

แบบประเมินสมรรถนะ
คำชแี้ จง : โปรดแสดงความเห็นตามแบบประเมนิ สมรรถนะของผเู้ รียนในการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้

โดยเขยี นเครื่องหมาย  ลงในช่องทตี่ รงกบั ความเหน็ ของผ้สู อน

รายชอื่ สมาชกิ ในกล่มุ 1).....................................................ช้นั ....................เลขที.่ .............
2).....................................................ชน้ั ....................เลขที่..............
3).....................................................ชน้ั ....................เลขท่.ี .............

องคป์ ระกอบ รายการประเมินสมรรถนะ 321
การแกป้ ัญหา 1. ระบปุ ญั หาทเ่ี กิดขน้ึ เลือกวธิ ีการดำเนินการแกป้ ัญหา

การคดิ สร้างสรรค์ 2. คิดคลอ่ ง

3. ยดื หยุ่น

รวม

สรุปการประเมนิ ผ่าน  ไมผ่ ่าน

22

ประชุมวางแผนจัดทำแผนการจัดการเรยี นรู้ตาม PDCA เรอื่ ง โจทย์ปญั หาเก่ียวกับสามเหลี่ยม และ
แบบทดสอบ โดยมีสมาชกิ คอื ครูผสู้ อน หวั หน้าฝ่ายบรหิ ารงานวชิ าการ และครูในกลุม่ สาระคณิตศาสตร์

23

การทดสอบก่อนเรียน โดยใชแ้ บบทดสอบก่อนเรยี น เรื่อง โจทยป์ ญั หาสามเหล่ยี ม
ของนักเรยี นชน้ั ประถมศึกษาปที ี่ 6

24

การจัดการเรียนรู้โจทยป์ ญั หาการหาความยาวรอบรูปของรปู สามเหล่ียม
“กจิ กรรม แอฟ ชา่ งเยบ็ ผา้ ”

นกั เรยี นนำเสนอแนวคดิ ของกลมุ่ ตนเอง เพือ่ แลกเปล่ยี นเรียนรู้

25

ผเู้ รียนนำเสนอข้นั ตอนวิธีการแกป้ ัญหา รวมถึงแนวคดิ จากใบกจิ กรรมของกลุม่ ตนเอง
เพ่ือแลกเปล่ยี นเรยี นรู้ และถกเกี่ยวกับวธิ กี ารแกป้ ัญหา

26

ครูผสู้ อนสรุปแนวคิดของนักเรยี น โดยสรปุ จากแนวคิดของนักเรียนในใบงานกจิ กรรม
และแลกเปล่ยี นเรียนรู้ เพอื่ ใหเ้ กิดความเขา้ ใจร่วมกัน และการยอมรบั ความคดิ เหน็ ซึ่งกันและกนั

27

การจดั การเรยี นรู้โจทยป์ ญั หาการหาพืน้ ที่ของรูปสามเหลย่ี ม
“กิจกรรม พี่ใบขา้ วผูใ้ จดี ทำกระบะทรายใหน้ ้อง ป.1”

28

ผเู้ รียนนำเสนอข้นั ตอนวิธีการแกป้ ัญหา รวมถึงแนวคดิ จากใบกจิ กรรมของกลุม่ ตนเอง
เพ่ือแลกเปล่ยี นเรยี นรู้ และถกเกี่ยวกับวธิ กี ารแกป้ ัญหา

29

การจัดการเรียนรู้โจทย์ปัญหาการหาความยาวรอบรูปและพ้นื ท่ขี องรปู สามเหล่ียม
“กิจกรรม ชว่ ยมิสอ้อมใจที”

30

การทดสอบหลังเรยี นโดยใชแ้ บบทดสอบหลังเรียน เร่ือง โจทย์ปัญหาสามเหลีย่ ม

31

1