ชุดการเรียนดวยตนเอง วิชาภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 เรื่อง ชนิดของคำ เลมที่ 6 คำสันธาน นางสาวพรสวรรค นกจั่น ตำแหนงครู วิทยฐานะชำนาญการพิเศษ โรงเรียนเทศบาล ๔ ระบบสาธิตเทศบาลเมืองลพบุรี เทศบาลเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
คำนำ ชุดการเรียนดวยตนเองวิชาภาษาไทยกลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 เรื่อง ชนิดของคำ เลมที่ 6 คำสันธาน เลมนี้ จัดทำขึ้นเพื่อเปนแนวทางในการพัฒนาการเรียนรู การใชหลักภาษาไทยพื้นฐานของนักเรียน ใชควบคูกับคูมือการใชแบบฝกทักษะหลักการใชภาษาไทย กลุม สาระการเรียนรูภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 เพื่อมุงเนนฝกทักษะหลักการใชภาษาไทย โดยใช ความรูทางหลักภาษาเปนพื้นฐาน เพื่อใหนักเรียนเกิดความเขาใจและใชภาษาไทยไดอยางถูกตอง โดยได นำผลการวิเคราะหมาตรฐานตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ มา ประกอบการพิจารณาดำเนินการจัดทำ ผูจัดทำหวังเปนอยางยิ่งวาแบบฝกทักษะหลักการใชภาษาไทย กลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 เรื่อง ชนิดของคำ เลมที่ 6 คำสันธาน เลมนี้ จะใชเปนสื่อในการจัดกิจกรรม การเรียนรูและการแสวงหาความรูฝกทักษะทางภาษาแกผูเรียนไดอยางมีประสิทธิภาพ ตรงตาม เปาหมายของหลักสูตรและชวยเสริมสรางทักษะการฟง ทักษะการพูด ทักษะการอาน ทักษะการ เขียน และการดู ทำใหผูเรียนเกิดความรักความซาบซึ้งและความภาคภูมิใจตอภาษาไทย ซึ่งเปนมรดกอัน ล้ำคาของชาติ ที่คนไทยมีภาษาไทยเปนภาษาประจำชาติ พรสวรรค นกจั่น ก
สารบัญ หนา คำนำ ก สารบัญ ข คำชี้แจงสำหรับครูการใชชุดการเรียนดวยตนเองวิชาภาษาไทย ค คำชี้แจงสำหรับนักเรียนการใชชุดการเรียนดวยตนเองวิชาภาษาไทย ง แบบทดสอบกอนเรียน ๑ ใบความรูคำนาม 2 กิจกรรมที่ ๑ 9 กิจกรรมที่ ๒ 10 กิจกรรมที่ ๓ 11 กิจกรรมที่ ๔ 12 แบบทดสอบหลังเรียน 13 เฉลยกิจกรรมที่ ๑ 14 เฉลยกิจกรรมที่ ๒ 15 เฉลยกิจกรรมที่ ๓ 16 เฉลยกิจกรรมที่ ๔ 17 เฉลยแบบทดสอบกอนเรียนและหลังเรียน 18 บรรณานุกรม 19 ข
คำชี้แจงสำหรับครู เพื่อใหเนื้อหาชุดการเรียนดวยตนเองหลักการใชภาษาไทย กลุมสาระการเรียนรู ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 เลมนี้เกิดประโยชนตอนักเรียนยิ่งขึ้น ครูควรปฏิบัติ ดังตอไปนี้ ๑. ครูควรใหนักเรียนทดสอบกอนเรียนเพื่อวิเคราะหนักเรียน ๒. ครูตองจัดเตรียมสื่อคือ ชุดการเรียนดวยตนเองหลักการใชภาษาไทย กลุมสาระ การเรียนรูภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 ใหครบทุกเลมและใหครบตามจำนวนนักเรียน ๓. ครูควรจัดกิจกรรมการเรียนรูตามขั้นตอนในแผนการจัดการเรียนรู ๔. ในการใชแบบฝก ครูควรยกตัวอยางและอธิบายใหนักเรียนเขาใจกอนลงมือ ปฏิบัติ ๕. ครูควรใหความรัก ความเอาใจใสและใหการเสริมแรงเพื่อสงเสริมใหนักเรียนมี นิสัย รักการอาน ๖. ครูควรใหนักเรียนทดสอบหลังเรียนเพื่อประเมินพัฒนาการของนักเรียน ค
คำชี้แจงสำหรับนักเรียน เพื่อใหเนื้อหาชุดการเรียนดวยตนเองหลักการใชภาษาไทย กลุมสาระการเรียนรู ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 เลมนี้เกิดประโยชนตอนักเรียนยิ่งขึ้น ขอใหนักเรียน ปฏิบัติดังตอไปนี้ ๑. นักเรียนทำแบบทดสอบกอนเรียนเพื่อวิเคราะหนักเรียน ๒. ชุดการเรียนดวยตนเองหลักการใชภาษาไทย กลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 เลมนี้มีทั้งหมด ๔ กิจกรรม โดยใหนักเรียนไดทำชุดการเรียนดวย ตนเอง เปนรายบุคคล จากคิวอารโคด หรือ ชุดการเรียนดวยตนเอง ๓. ใหนักเรียนศึกษากิจกรรมการฝกปฏิบัติในแตละเลมใหเขาใจ ๔. เมื่อนักเรียนมีปญหาใหสอบถามครูผูสอน ๕. นักเรียนตองฝกปฏิบัติชุดการเรียนดวยตนเอง ตั้งแตกิจกรรมที่ ๑ – ๔ ๗. นักเรียนรวมกันเฉลยกิจกรรมพรอมกับครู ๖. ใหนักเรียนฝกปฏิบัติทุกกิจกรรมดวยความซื่อสัตยโดยไมเปดดูคำตอบกอน ง
แบบทดสอบกอนเรียน เรื่อง คำสันธาน คำชี้แจง กาเครื่องหมายกากบาท () ทับขอ ก ข ค ง ที่ถูกตองที่สุดเพียงขอเดียว ๑. ขอใดคือความหมายของคำสันธาน ก. คำที่ใชอธิบายเหตุผล ข. คำที่ใชเชื่อมคำกับคำขอความกับ ขอความ ประโยคกับประโยคใหเปนเรื่องเดียวกัน ค. คำที่แสดงการกระทำของคำนามหรือ สรรพนาม ง. คำที่ทำหนาที่ประกอบนามอื่นเพื่อให ไดใจความชัดเจนขึ้น ๒. ขอใดมีคำสันธานที่เลือกเอาอยางใด อยางหนึ่ง ก. หนูจะรับประทานขาวหรือของหวาน ข. เพราะเธอชอบวายน้ำหุนจึงสวย ค. ครั้นไดเวลาเธอจึงออกไปแสดงบนเวที ง. พวกเขาทะเลาะกันเพราะขาด ความสามัคคี ๓. ขอใดใชคำเชื่อมไมถูกตอง ก. ถาฝนไมตกแมจะไปตลาด ข. ฉันชอบกินมะมวงแตนองไมชอบ ค. พอทำงานหนักเพราะพอมาสบาย ง. เด็กขาดอาหารจึงไมคอยเจริญเติบโต ๔. ...........เขาจะเรียน น อย แต เข า ............... รูจักรับผิดชอบครอบครัว ก. ไม.........ก็ ข. แม........จึง ค. เพราะ........จึง ง. ถึง.........ก็ ๕. ขอใดเปนคำสันธานที่เปนเหตุเปนผล กัน ก. ถึงเขาจะเกเรแตเขาก็รักเพื่อน ข. เธอชอบเรียนคณิตศาสตรหรือ ภาษาไทย ค. เขาไมอานหนังสือจึงทำใหเขาสอบตก ง. เขากลับถึงบานเขาก็อาบน้ำทันที ๖. คุณพอของฉันเลี้ยงสุนัขแมว............นก ก. แต ข. หรือ ค. จึง ง. และ ๗. เกิดน้ำทวม..............คนตัดไมทำลายปา ก. แต ข. ดวย ค. เพราะ ง. ก็ ๘. ขอใดมีคำสันธานที่คลอยตามกัน ก. แดงเปนชางไมสวนดำเปนชางปูน ข. ไมเธอก็ฉันตองเปนคนจายเงิน ค. ฉันสอบไดที่หนึ่งเพราะอานตำราทุกวัน ง. ครั้นไดเวลาเธอจึงออกไปแสดงบนเวที ๙. “คุณแมไปฟงเทศนที่วัด.........คุณพอ ไปตีกอลฟ” ควรเติมคำสันธานในขอใด ก. และ ข. ตอ ค. สวน ง. จึง ๑๐.ขอใดใชสันธานเชื่อมประโยคไดถูกตอง ก. พอเขานั่งหลับก็ฟงเพลง ข. เขาทำผิดแลวเพื่อนจึงชักชวน ค. เขาทำผิดเพราะรูเทาไมถึงการณ ง. เขามีความซื่อสัตยมิฉะนั้นเขาก็ไดดี 1
2
3
4
5
6
7
8
คำวิเศษณ กิจกรรมที่ 1 คำชี้แจง ใหนักเรียนนำคำเหลานี้ไปเติมลงในประโยคใหถูกตอง (10 คะแนน) กับ และ ทั้ง….และ แต แตวา แตก็ กวา...ก็ ถึง....ก็ พอ ครั้น..ก็ ๑. พี่.........นองไปโรงเรียนดวยกัน ๒. ทั้งพอ.........แมไปทำบุญที่วัด ๓. ทั้งแม........พอตองทำงาน ๔. แดงชอบกินขาว.........ไมชอบกินขนม ๕. เขาวิ่งเร็วมาก........ไมเหนื่อยเลย ๖. เขาลางรถแลว.............ไมสะอาด ๗. .......ถั่วจะสุกงา.......ไหม ๘……ฉันกลับถึงบานก็รีบทำการบาน ๙. แมครูจะปวดศีรษะเขา.........ไปสอนหนังสือ ๑๐. ตา..................ยายไปฟงเทศนที่วัดทุกวันพระ คะแนนเต็ม ได 10 9
คำวิเศษณ กิจกรรมที่ 2 คำชี้แจง ใหนักเรียนนำคำเหลานี้ไปเติมลงในประโยคใหไดใจความที่สมบูรณ(10 คะแนน) คง อาจจะ กวา สุดแตวา แตถึงกระนั้นก็ดี ถา.....คง แตอยางไรก็ตาม อาจจะ หาก... ก็ ราวกับ ๑. พรุงนี้ฉัน....................ไปทำงาน ๒. ถาฝนตกฉัน..............ไมมา ๓. ................ถั่วจะสุกงาก็ไหม ๔. ปาแดงเปนคนหูเบา.................ใครพูดกรอกหูก็พูดตามไปหมด ๕. แมฉันจะเรียนไมเกง......................ฉันก็จะพยายามทำใหสำเร็จ ๖. ฉันรูวาเขาเปนคนเกง.......................เขาควรปรึกษาผูใหญกอน ๗. ..............ฉันสอบไดที่หนึ่ง ฉัน.............ไปเที่ยวหัวหิน ๘. ................วันนี้ฉันทำงานเสร็จ พรุงนี้.............คงไปเที่ยว ๙. เธอสองคนเหมือนกัน................แกะ ๑๐. ถึงแมวาฉันทำงานไมเกง.............ฉันจะพยายามทำใหสำเร็จ คะแนนเต็ม ได 10 10
คำวิเศษณ กิจกรรมที่ 3 คำชี้แจง ใหนักเรียนนำคำเหลานี้ไปเติมลงในประโยคใหไดใจความที่สมบูรณ(10 คะแนน) พอ......ก็ เพื่อ ถึง.......ก็ เพราะ จึง ตาม และ พอ...ก็ หรือ ๑. หนูนิดอยากไดลูกโปงสีแดง........................สีเขียว ๒. นักธุรกิจสาวเกือบตาย...................ถูกคนรายเอาพิษงูฉีดหลังมือ ๓. นอย.................นิดไปโรงเรียน ๔. พอแมยอมลำบาก...........สงลูกเรียน ๕. เพราะเขาเปยกฝน................เปนหวัด ๖. ...............เธอไมสวยแต...............น้ำใจงาม ๗. ............นอยแตงตัวเสร็จพี่นิด...........มาพอดี ๘. นักเรียนเขียน................ครูบอก ๙. สมจิต จงจอหอ..........ทีมมวยสมัครเลนไปแขงขันหาประสบการณ ในตางประเทศ ๑๐. ...........เขาเปนคนพิการเขา.............สามารถทำงานได คะแนนเต็ม ได 10 11
คำวิเศษณ กิจกรรมที่ 4 คำชี้แจง ใหนักเรียนเติมคำสันธานที่กำหนดใหถูกตอง (10 คะแนน) เพราะ , ดังนั้น.....จึง , หรือ ถึง.......ก็, ทั้ง.....และ , พอ......ก็ ๑. ..............ผลไมสุก..............หลนจากตน ๒. กางเกงตัวนี้.............เกา...........ยังใชได ๓. ฉัน..........เจ็บ.........อายที่หกลมหนาโรงเรียน ๔. พอจะขับรถไปเอง...........ไปรถประจำทาง ๕. พี่ทองรวง..............อาหารเปนพิษ ๖. เขาออกกำลังกายทุกวัน...........เขา.........แข็งแรง ๗. คุณแมซื้อผัก ผลไม...........เนื้อสัตวจากตลาดสดใกลบาน ๘. เขารีบเดินทางมาสถานีรถไฟ..............ไมทันกาล ๙. เพชรอยากพายเรือเลนในคลองหนาบาน............เขาไมมีเรือ ๑๐. ................เขาจะเปนเด็ก เขา.........รูจักชวยเหลือผูอื่น คะแนนเต็ม ได 10 12
แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง คำสันธาน คำชี้แจง กาเครื่องหมายกากบาท () ทับขอ ก ข ค ง ที่ถูกตองที่สุดเพียงขอเดียว ๑. ขอใดเปนคำสันธานที่เปนเหตุเปนผลกัน ก. ถึงเขาจะเกเรแตเขาก็รักเพื่อน ข. เธอชอบเรียนคณิตศาสตรหรือภาษาไทย ค. เขาไมอานหนังสือจึงทำใหเขาสอบตก ง. เขากลับถึงบานเขาก็อาบน้ำทันที ๒. คุณพอของฉันเลี้ยงสุนัขแมว.............นก ก. แต ข. หรือ ค. จึง ง. และ ๓. เกิดน้ำทวม..............คนตัดไมทำลายปา ก. แต ข. ดวย ค. เพราะ ง. ก็ ๔. ขอใดมีคำสันธานที่คลอยตามกัน ก. แดงเปนชางไมสวนดำเปนชางปูน ข. ไมเธอก็ฉันตองเปนคนจายเงิน ค. ฉันสอบไดที่หนึ่งเพราะอานตำราทุกวัน ง. ครั้นไดเวลาเธอจึงออกไปแสดงบนเวที ๕. “คุณแมไปฟงเทศนที่วัด.........คุณพอ ไปตีกอลฟ” ควรเติมคำสันธานในขอใด ก. และ ข. ตอ ค. สวน ง. จึง ๖ .ขอใดใชสันธานเชื่อมประโยคไดถูกตอง ก. พอเขานั่งหลับก็ฟงเพลง ข. เขาทำผิดแลวเพื่อนจึงชักชวน ค. เขาทำผิดเพราะรูเทาไมถึงการณ ง. เขามีความซื่อสัตยมิฉะนั้นเขาก็ไดดี ๗. ขอใดคือความหมายของคำสันธาน ก. คำที่ใชอธิบายเหตุผล ข. คำที่ใชเชื่อมคำกับคำขอความกับขอความ ประโยคกับประโยคใหเปนเรื่องเดียวกัน ค. คำที่แสดงการกระทำของคำนามหรือ สรรพนาม ง. คำที่ทำหนาที่ประกอบนามอื่นเพื่อใหได ใจความชัดเจนขึ้น ๘. ขอใดมีคำสันธานที่เลือกเอาอยางใด อยางหนึ่ง ก. หนูจะรับประทานขาวหรือของหวาน ข. เพราะเธอชอบวายน้ำหุนจึงสวย ค. ครั้นไดเวลาเธอจึงออกไปแสดงบนเวที ง. พวกเขาทะเลาะกันเพราะขาด ความสามัคคี ๙. ขอใดใชคำเชื่อมไมถูกตอง ก. ถาฝนไมตกแมจะไปตลาด ข. ฉันชอบกินมะมวงแตนองไมชอบ ค. พอทำงานหนักเพราะพอมาสบาย ง. เด็กขาดอาหารจึงไมคอยเจริญเติบโต ๑๐..........เขาจะเรียนนอย แตเขา............... รูจักรับผิดชอบครอบครัว ก. ไม.........ก็ ข. แม........จึง ค. เพราะ........จึง ง. ถึง.........ก็ 13
เฉลยคำวิเศษณ กิจกรรมที่ 1 คำชี้แจง ใหนักเรียนนำคำเหลานี้ไปเติมลงในประโยคใหถูกตอง กับ และ ทั้ง….และ แต แตวา แตก็ กวา...ก็ ถึง....ก็ พอ ครั้น..ก็ ๑. พี่กับนองไปโรงเรียนดวยกัน ๒. ทั้งพอและแมไปทำบุญที่วัด ๓. ทั้งแมและพอตองทำงาน ๔. แดงชอบกินขาวแตไมชอบกินขนม ๕. เขาวิ่งเร็วมากแตวาไมเหนื่อยเลย ๖. เขาลางรถแลวแตก็ไมสะอาด ๗. กวาถั่วจะสุกงาก็ไหม ๘. พอฉันกลับถึงบานก็รีบทำการบาน ๙. แมครูจะปวดศีรษะเขาก็ไปสอนหนังสือ ๑๐. ตากับยายไปฟงเทศนที่วัดทุกวันพระ 14
เฉลยคำวิเศษณ กิจกรรมที่ 2 คำชี้แจง ใหนักเรียนนำคำเหลานี้ไปเติมลงในประโยคใหไดใจความที่สมบูรณ(๕ คะแนน) คง อาจจะ กวา สุดแตวา แตถึงกระนั้นก็ดี ถา.....คง แตอยางไรก็ตาม อาจจะ หาก... ก็ ราวกับ ๑. พรุงนี้ฉันคงไปทำงาน ๒. ถาฝนตกฉันอาจจะไมมา ๓. กวาถั่วจะสุกงาก็ไหม ๔. ปาแดงเปนคนหูเบา สุดแตวาใครพูดกรอกหูก็พูดตามไปหมด ๕. แมฉันจะเรียนไมเกงแตอยางไรก็ตามฉันก็จะพยายามทำใหสำเร็จ ๖. ฉันรูวาเขาเปนคนเกงแตถึงกระนั้นก็ดีเขาควรปรึกษาผูใหญกอน ๗. ถาฉันสอบไดที่หนึ่ง ฉันคงไปเที่ยวหัวหิน ๘. หากวันนี้ฉันทำงานเสร็จ พรุงนี้ก็คงไปเที่ยว ๙. เธอสองคนเหมือนกันราวกับแกะ ๑๐. ถึงแมวาฉันทำงานไมเกงแตอยางไรก็ตามฉันจะพยายามทำใหสำเร็จ 15
เฉลยคำวิเศษณ กิจกรรมที่ 3 คำชี้แจง ใหนักเรียนนำคำเหลานี้ไปเติมลงในประโยคใหไดใจความที่สมบูรณ(๕ คะแนน) พอ......ก็ เพื่อ ถึง.......ก็ เพราะ จึง ตาม และ พอ...ก็ หรือ ๑. หนูนิดอยากไดลูกโปงสีแดงหรือสีเขียว ๒. นักธุรกิจสาวเกือบตายเพราะถูกคนรายเอาพิษงูฉีดหลังมือ ๓. นอยและนิดไปโรงเรียน ๔. พอแมยอมลำบากเพื่อสงลูกเรียน ๕. เพราะเขาเปยกฝนจึงเปนหวัด ๖. ถึงเธอไมสวยแตก็น้ำใจงาม ๗. พอนอยแตงตัวเสร็จพี่นิดก็มาพอดี ๘. นักเรียนเขียนตามครูบอก ๙. สมจิต จงจอหอและ ทีมมวยสมัครเลนไปแขงขันหาประสบการณ ในตางประเทศ ๑๐. ถึงเขาเปนคนพิการเขาก็สามารถทำงานได 16
เฉลยคำวิเศษณ กิจกรรมที่ 4 คำชี้แจง ใหนักเรียนเติมคำสันธานที่กำหนดใหถูกตอง ๑. พอ ผลไมสุก ก็ หลนจากตน ๒. กางเกงตัวนี้ ถึง เกา ก็ ยังใชได ๓. ฉัน ทั้ง เจ็บ และ อายที่หกลมหนาโรงเรียน ๔. พอจะขับรถไปเอง หรือ ไปรถประจำทาง ๕. พี่ทองรวง เพราะ อาหารเปนพิษ ๖. เขาออกกำลังกายทุกวัน ดังนั้น เขา จึง แข็งแรง ๗. คุณแมซื้อผัก ผลไม และ เนื้อสัตวจากตลาดสดใกลบาน ๘. เขารีบเดินทางมาสถานีรถไฟ แตทวา ไมทันกาล ๙. เพชรอยากพายเรือเลนในคลองหนาบาน แต เขาไมมีเรือ ๑๐. ถึง เขาจะเปนเด็ก เขา ก็ รูจักชวยเหลือผูอื่น เพราะ , ดังนั้น.....จึง , หรือ ถึง.......ก็, ทั้ง.....และ , พอ......ก็ ถึง.......ก็ , แต่ทว่า , แต่ , และ 1177
ขอที่ เฉลยแบบทดสอบกอนเรียน (๑๐ คะแนน) เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน (๑๐ คะแนน) ๑. ก ง ๒. ง ง ๓. ค ข ๔. ง ค ๕. ง ง ๖. ง ก ๗. ง ง ๘. ข ค ๙. ค ง ๑๐. ง ง เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน 18
บรรณานุกรม กรมวิชาการ ,กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๑).หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑.กรุงเทพมหานคร : คุรุสภาลาดพราว, กรมวิชาการ,กระทรวงศึกษาธิการ. คูมือการจัดการเรียนรูกลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย. กรุงเทพมหานคร : องคการรับสงสินคาและพัสดุภัณฑ, ๒๕๔๕. กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๑). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรูแกนกลาง กลุมสาระการ เรียนรู ภาษาไทยตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑. กรุงเทพฯ : โรงพิมพชุมนุมสหกรณการเกษตรแหงประเทศไทย จำกัด, ม.ป.ป. ________. (๒๕๕๒). หลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนเทศบาล 4 ระบบสาธิตเทศบาลเมืองลพบุรี. กลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปที่ ๔. หนองบัวลำภู. ________.(๒๕๕๔). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย ชุด วิวิธภาษา ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1. กรุงเทพฯ : สกสค.ลาดพราว. ________.(๒๕๕๔).หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย ชุด วรรณคดีวิจักษ ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1. กรุงเทพฯ : สกสค.ลาดพราว. ________.(๒๕๕๔).หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย หลักภาษาและการใชภาษา ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1. กรุงเทพฯ : โรงพิมพบริษัทพัฒนาคุณภาพวิชการ (พว.)จำกัด. ________.(๒๕๕๔). แบบฝกหัด รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย ชุด ภาษาเพื่อชีวิต ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 กรุงเทพฯ : สกสค.ลาดพราว. ________. (๒๕๕๒). การสอนภาษาไทยขั้นพื้นฐานระดับมัธยมศึกษา. กรุงเทพฯ: เกรทเอ็ดดูเคชั่น. กรรณิการ พวงเกษม. (๒๕๔๔). ปญหาและวิธีการสอนภาษาไทยระดับมัธยมศึกษา. พิมพครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ: วัฒนาพานิช. แกวใจ อินทรเพชร. (๒๕๔๘). การพัฒนาความคิดสรางสรรคของนักเรียนระดับกอนประถมศึกษา โดยใชแบบฝกทักษะความคิดสรางสรรค. วิทยานิพนธ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแกน นพดล จันทรเพ็ญ.(๒๕๓๕). การใชภาษาไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพแสงศิลปการพิมพ. แสงงาน คำทา. (๒๕๕๒). ผลการเรียนดวยโปรแกรมบทเรียน กลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย เรื่อง หลักภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปที่ 6. กศ.ม. สาขาวิชา เทคโนโลยีการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 19