บทที่ 5 การบัญชีเกี่ยวกับการ ขายลดตั๋วเงิน การบัญชีเกี่ยวกับการ ขายลดตั๋วเงิน บทที่ 6
เมื่อกิจการที่ตั๋วเงินรับในมือและมีความจำ เป็นต้องใช้เงินก่อนที่ตั๋วจะครบ กำ หนด กิจการสามารถนำ ตั๋วฉบับนั้นไปขายลดให้กับธนาคาร ซึ่งตั๋วเงินดังกล่าวจะ เป็นตั๋วที่มีดอกเบี้ยหรือไม่มีดอกเบี้ยก็ได้ สำ หรับจำ นวนเงินที่จะได้รับจากการนำ ตั๋ว ไปขายลดให้กับธนาคารนั้น จะมีวิธีการคำ นวณ 5 ขั้นตอน การขายลดตั๋วเงิน
ขั้น ขั้ ตอนที่ 1 คำ นวณค่าของตั๋วเมื่อ มื่ ถึงวันครบกำ หนด กรณี ตั๋วเงิน งิ รับ รั ชนิดไม่มี ม่ ด มี อกเบี้ย บี้ มูล มู ค่าตั๋วเมื่อ มื่ ถึงวันครบกำ หนด = เงิน งิ หน้าตั๋ว กรณี ตั๋วเงิน งิ รับ รั ชนิดมีด มี อกเบี้ย บี้ มูล มู ค่าตั๋วเมื่อ มื่ ถึงวันครบกำ หนด = เงิน งิ หน้าตั๋ว + ดอกเบี้ย บี้ เมื่อ มื่ ครบกำ หนด ขั้น ขั้ ตอนที่ 2 หาวันครบกำ หนดของตั๋ว
ขั้น ขั้ ตอนที่ 3 หาระนะเวลาขายลดตั๋ว ให้นั ห้ นั บถัดจากวันขายลดถึง วัน ครบกำ หนด ขั้น ขั้ ตอนที่ 4 คำ นวณส่วนลดที่ธนาคารคิด = มูล มู ค่าเมื่อ มื่ ครบกำ หนด (1) x ---------------x---------- ขั้น ขั้ ตอนที่ 5 จำ นวนเงิน งิ ที่ได้รับ รั จากการขายลด = ขั้น ขั้ ตอนที่ 1 - ขั้น ขั้ ตอนที่ 4 ระยะเวลาขายลด (3) อัตราส่วนลด 365 100
การคำ นวณจำ นวนเงินและการบันทึก บัญชีเกี่ยวกับการขารขายลดตั๋วเงิน การคำ นวณจำ นวนเงินที่ได้รับจากการขายลดตั๋วให้กับธนาคารและการบัน ทึกบัญชี้ มี 2 กรณี กรณีที่ 1 ตั๋วเงินรับชนิดไม่มีดอกเบี้ย ตัวอย่างที่ 6.1 กิจการมีตั๋ มีตั๋ วเงิน งิ รับ รั ชนิดไม่มี ม่ ด มี อกเบี้ย บี้ ฉบับ บั หนึ่ง จำ นวนเงิน งิ 29,200 บาท ตั๋วลงวันที่ 25 พฤศจิกายน 25X1 กำ หนดเวลา 60 วัน ต่อมาจึงนำ ตั๋วเงิน งิ นี้ไป ขายลดให้ธ ห้ นาคารในวันที่ 15 ธัน ธั วาคม 25X1 โดยธนาคารคิด ส่วนลดในอัตรา 15% ต่อปีพ ปี อถึงวันครบกำ หนดธนาคารแจ้งมาเก็บ เงิน งิ ตามตัวได้ครบแล้ว
คำ นวณจำ นวนเงินที่ได้รับจากการขายลดตั๋วเงิน ตามขั้น ขั้ ตอนได้ดังนี้ ขั้น ขั้ ตอนที่ 1 มูลค่าตั๋ว ตั๋ แม่ถึงวันครบกำ หนด = 29,200 บาท เพราะเป็นตัวที่ไม่มีดอกเบี้ย บี้ ขั้น ขั้ ตอนที่ 2 หาวันครบกำ หนดของตั๋ว ตั๋ พฤศจิกายน (30-25) = 5 วัน ธันวาคม = 31 วัน มกราคม = 24 วัน รวม = 60 วัน วันครบกำ หนดคือ วันที่ 24 มกราคม 25X1
ขั้น ขั้ ตอนที่ 3 หาระยะเวลาขายลดตั๋ว ตั๋ ให้นับถัดจากวันขายลดถึง วันครบกำ หนดขายลดตั๋ว ตั๋ วันที่ 15 ธันวาคม 25X1 ตั๋ว ตั๋ ครบกำ หนดวันที่ 24 มกราคม 25X2 ธันวาคม (31-15) = 16 วัน มกราคม = 24 วัน ระยะเวลาขายลดตั๋ว ตั๋ = 40 วัน ขั้น ขั้ ตอนที่ 4 ส่วนลดที่ธนาคารคิด = 29,200 × ---- × ---- = 480 บาท ขั้น ขั้ ตอนที่ 5 จำ นวนเงินที่ได้รับจากการขายลด = 29,200 - 480 = 28,720 บาท 40 15 365 100
การบัน บั ทึกบัญ บั ชีเมื่อ มื่ วันที่นำ ตั๋วไปขายลด
ตามหลักการบันทึกบัญชีนั้น นั้ เมื่อกิจการนำ ตั๋ว ตั๋ เงินรับไปขายลดให้กับธนาคาร ถือว่าสินทรัพย์ประเภทตั๋ว ตั๋ เงินรับของกิจการลดลง กิจการควรจะบันทึกบัญชีโดย เครดิตบัญชีตั๋ว ตั๋ เงินรับแต่เนื่องจากว่าในระหว่างตั๋ว ตั๋ เงินรับฉบับนี้ยังไม่ครบกำ หนด กิจการยังคงต้องรับผิดชอบในภาระหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้น จึงต้องให้บันทึกเครดิตไว้ ในบัญชีตั๋ว ตั๋ เงินรับขายลดรอไว้ก่อน ต่อเมื่อตั๋ว ตั๋ ถึงกำ หนดธนาคารแจ้งมายังกิจการว่า ได้รับเงินตามตั๋ว ตั๋ นี้เรียบร้อยแล้ว จึงบันทึกยกเลิกบัญชีต่อเงินรับขายลดโดยเดบิต บัญชีตั๋ว ตั๋ เงินรับขายลดและเครดิตบัญชีต่อเงินรับ ในวันสิ้น สิ้ งวดบัญชี -ถ้าตั๋ว ตั๋ เงินรับสายลดหนี้ครบกำ หนดในงวดบัญชีปัจจุบัน ส่วนลดที่ธนาคารคิดนี้จะ ถือเป็นดอกเบี้ย บี้ จ่ายของกิจการทั้ง ทั้ จำ นวน จึงไม่ต้องปรับปรุงบัญชี -ถ้าตั๋ว ตั๋ เงินรับขายลดนี้ครบกำ หนดในงวดบัญชีหน้า ส่วนลดที่ธนาคารคิดนี้จะถือ เป็นดอกเบี้ย บี้ จ่ายล่วงหน้าของกิจการ จึงต้องปรับปรุงบัญชีส่วนหนึ่งของบัญชี ดอกเบี้ย บี้ จ่ายที่บันทึกไว้แล้ว เป็นดอกเบี้ย บี้ จ่ายล่วงหน้าสำ หรับระยะเวลาต้นงวด บัญชีใหม่ถึงวันครบกำ หนด
จากตัวอย่างข้างต้น ตั๋ว ตั๋ เงินรับขายลดนี้ครบกำ หนดในวันที่ 24 มกราคม 25X2 การคำ นวณดอกเบี้ย บี้ จ่ายล่วงหน้า คำ นวณดังนี้ วิธีที่ 1 ระยะเวลาดอกเบี้ย บี้ จ่ายล่วงหน้า = ระยะเวลาต้นงวดบัญชีใหม่ถึงวัน ครบกำ หนด = 1 ม.ค.-24 ม.ค. = 24 วัน เพราะฉะนั้น นั้ ดอกเบี้ย บี้ จ่ายล่วงหน้า = 29,200 × ---- × ---- = 288 บาท วิธีที่ 2 ดอกเบี้ย บี้ จ่ายที่กิจการได้บันทึกไว้ 480 บาท สำ หรับระยะเวลาที่ขายลดตั๋ว ตั๋ คือ 40 วัน เพราะฉะนั้น นั้ ถือเป็นดอกเบี้ย บี้ จ่ายล่วงหน้า สำ หรับระยะเวลา 24 วัน = 480 × ---- = 288 บาท 24 15 365 100 24 40
การบันทึกปรับปรุงบัญชีเมื่อวันสิ้น สิ้ งวดบัญชี
ในวันทร่ตั๋ว ตั๋ เงินรับขายลดครบกำ หนด ธนาคารแจ้งกับกิจการว่าได้เก็บ เงินตมาตั๋ว ตั๋ เงินนี้ได้แล้ว กิจการจะบันทึกยกเลิกบัญชีรับขายลดได้แล้วดังนี้ การบันทึกบัญชีเมื่อวันขายลดครบกำ หนด
กรณีที่ 2 ตั๋วเงินรับชนิดมีดอกเบี้ย ตัวอย่าง 6.2 กิจการมีตั๋ว ตั๋ เงินรับฉบับหนึ่ง จำ นวน 29,200 บาท ตั๋ว ตั๋ ลง วันที่25 พฤศจิกายน 25X1 กำ หนดเวลา 60 วัน อัตรา ดอกเบี้ย บี้ 12% ต่อปี ต่อมาจึงนำ ตั๋ว ตั๋ เงินนี้ไปขายลดให้กับ ธนาคารในวันที่ 15 ธันวาคม 25X1 โดยธนาคารคิดส่วนลด 15% ต่อปีพอถึงวันครบกำ หนด ธนาคารแจ้งว่าเก็บเงินตามตั๋ว ตั๋ ไ ได้ครบแล้ว คำ นวณจำ นวนเงินที่ได้รับจากการขายลดตั๋ว ตั๋ เงิน ตามขั้น ขั้ ตอนได้ ดังนี้
คำ นวณจำ นวนเงินที่ได้รับจากการขายลดตั๋วเงิน ตามขั้นตอนได้ดังนี้ ขั้น ขั้ ตอนที่ 1 มูลค่าตั๋ว ตั๋ เมื่อถึงวันครบกำ หนด = เงินหน้าตั๋ว ตั๋ + ดอกเบี้ย บี้ วันครบกำ หนด = 29,200 + (29,200 × ----- × ---- ) = 29,200 + 576 = 29,776 บาท ขั้น ขั้ ตอนที่ 2 หาวันครบกำ หนดของตั๋ว ตั๋ พฤศจิกายน (30 - 25) = 5 วัน ธันวาคม = 31 วัน มกราคม = 24 วัน รวม = 60 วัน วันครบกำ หนด คือ 24 มกราคม 25X2 60 12 365 60
ขั้น ขั้ ตอนที่ 3 ระยะเวลาขายลดตั๋ว ตั๋ ขายลดตั๋ว ตั๋ วันที่ 15 ธันวาคม 25X1 ตั๋ว ตั๋ ครบกำ หนดวันที่ 24 มกราคม 25X2 ธันวาคม (31 - 15) = 16 วัน มกราคม = 24 วัน ระยะเวลาขายลดตั๋ว ตั๋ = 40 วัน ขั้น ขั้ ตอนที่ 4 ส่วนลดที่ธนาคารคิด = 29,776 × ----- × ----- = 488.47 บาท ขั้น ขั้ ตอนที่ 5 จำ นวนเงินที่ได้รับจากการขายลด = 29,776 - 489.46 = 29,286.53 บาท 40 15 365 100
การบัน บั ทึกบัญ บั ชีเ ชี มื่อ มื่ วัน วั ที่นำ ตั๋ว ตั๋ ไปขายลด
กิจการนำ ตั๋ว ตั๋ เงินชนิดมีดอกเบี้ย บี้ ไปขายลดให้กับธนาคาร จำ นวน เงินที่ได้รับจากธนาคารมามีมากกว่าเงินหน้าตั๋ว ตั๋ ส่วนที่มากกว่านี้ถือ เป็นกำ ไรจากการจำ หน่ายสินทรัพย์ประเภทตั๋ว ตั๋ เงินรับ ไม่ใช่ดอกเบี้ย บี้ รับ นิยมบันทึกไว้ในดอกเบี้ย บี้ รับ เนื่องจากผลกำ ไรไม่ใช่ดอกเบี้ย บี้ ในทางตรงกันข้าม จำ นวนเงินที่ได้รับจากธนาคารน้อยกว่าเงิน หน้าตั๋ว ตั๋ ส่วนที่น้อยกว่านี้ถือเป็นผลขาดทุนจากการจำ หน่ายสินทรัพย์ ประเภทตั๋ว ตั๋ เงินรับ ไม่ใช่ดอกเบี้ย บี้ จ่าย นิยมบันทึกไว้ในดอกเบี้ย บี้ จ่าย
ตัวอย่าง 6.3 จากตัวอย่าง 6.2 สมมติว่าคิดส่วนลด 18% ต่อปี ขั้น ขั้ ตอนที่ 4 ส่วนลดที่ธนาคารคิด = 29,776 × ----- × ----- = 587.36 บาท ขั้น ขั้ ตอนที่ 5 จำ นวนเงินที่ได้รับจากการขายลด = 29,776 - 587.36 = 29,187.64 บาท 40 18 365 100
การบันทึกบัญชีเมื่อวันที่นำ ตั๋ว ตั๋ ไปขายลด
ในวันที่ตั๋ว ตั๋ เงินรับขายลดครบกำ หนด จะบันทึกยกเลิกบัญชีตั๋ว ตั๋ เงิน รับขายลดเช่นเดิม การบันทึกบัญชีเมื่อวันที่ตั๋ว ตั๋ เงินรับขายลดครบกำ หนด
ในวันที่กิจการนำ ตั๋ว ตั๋ เงินรับไปขายลดให้กับธนาคารนั้น นั้ ทางด้านโทรออกตั๋ว ตั๋ หรือ ผู้รับรองตั๋ว ตั๋ หรือผู้จ่ายเงินนั้น นั้ จะไม่ รับรู้เกี่ยวกับการที่กิจการนำ ตั๋ว ตั๋ เงินนี้ไปขายลดให้กับ ธนาคาร เพราะฉะนั้น นั้ จึงไม่ต้องบันทึกบัญชีในวันขายรถนี้ แต่อย่างใดจะบันทึกบัญชีต่อเมื่อธนาคารได้เรียกเก็บเงิน และได้จ่ายเงินให้ธนาคารเรียบร้อยแล้ว โดย Dr. ตั๋ว ตั๋ เงินจ่าย xx Dr. ดอกเบี้ย บี้ จ่าย (ถ้ามี) xx Cr. เงินสด/ธนาคาร xx หมายเหตุ
การแสดงบัญชีตั๋วเงินรับขายลดในงบแสดงฐานะการเงิน ในวันสิ้น สิ้ งวดบัญชี ถ้าหากมีบัญชีตั๋ว ตั๋ เงินรับขายลดคงเหลือ ให้แสดงบัญชีตั๋ว ตั๋ เงิน รับขายลดในงบแสดงฐานะการเงิน ดังนี้ ร้านณรงค์พล งบแสดงฐานะการเงิน (บางส่วน) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 25X1 สินทรัพย์ สินทรัพย์หมุนเวียน ตั๋ว ตั๋ เงินรับ 45,000 หัก ตั๋ว ตั๋ เงินรับขายลด 15,000 30,000 และให้หมายเหตุต่อท้ายงบแสดงฐานะการเงินว่า มีหนี้สินอันอาจจะเกิดขึ้นจากตั๋ว ตั๋ เงินรับขายลดที่ยังไม่ครบกำ หนดจำ นวน 15,000 บาท
สรุป ในกรณีกิจการมีตั๋ว ตั๋ เงินรับในมือ กิจการจะต้องถือตั๋ว ตั๋ ไว้ จนกว่าจะครบกำ หนดจึงนำ ตั๋ว ตั๋ ไปขึ้นเงินได้ แต่บางครั้ง รั้ กิจการมีความจำ เป็นต้องใช้เงินก่อนที่ตั๋ว ตั๋ ครบกำ หนด กิจการจึงต้องนำ ตั๋ว ตั๋ ไปขาย รถให้กับธนาคาร ตั๋ว ตั๋ เงินที่กิจการนำ ไปขายรถให้กับธนาคารนั้น นั้ มีทั้ง ทั้ ตั๋ว ตั๋ เงินรับ ชนิดมีดอกเบี้ย บี้ และตั๋ว ตั๋ เงินรับชนิดไม่มีดอกเบี้ย บี้ วิธีการคำ นวณจำ นวนเงินที่ได้รับ จากการนำ ตั๋ว ตั๋ ไปขายรถให้กับธนาคาร แบ่งเป็น 5 ขั้น ขั้ ตอน คือ 1. คำ นวณมูลค่าของตั๋ว ตั๋ เมื่อถึงวันครบกำ หนด 2. หาวันครบกำ หนดของตั๋ว ตั๋ 3. หาระยะเวลาขายลดตั๋ว ตั๋ 4. คำ นวณส่วนลดที่ธนาคารคิด = 1. × ------ × -------------- 5. จำ นวนเงินที่ได้รับจากการขายลด = 1. - 4. 3. อัตราส่วนลด 365 100