สมเด็จพระวันรัต (เฮง เขมจารี)

สารบัญ

 ประวัต…ิ ……………………….1
 คณุ ธรรมท่คี วรถอื เป็นแบบอย่าง…....3

3

1

ประวตั ิ
สมเด็จพระวันรัตมีนามเดิมว่า เฮง หรือกิมเฮง นามฉายาว่า

เขมจารี เกิดเมื่อวันจันทร์ เดือน 3 ข้ึน 11 ค่า จ.ศ. 1243 ณ

จังหวัดอุทัยธานี ในครอบครัวชาวจีน เมื่อท่านอายุได้ 8 ปี ป้าของ

ท่านได้พาท่านไปฝากเรียนหนังสือในส่านักพระอาจารย์ซังวัดขวิด

จนมีความรู้หนังสือไทยเขียนไดอ้ ่านออก คร้ันอายุได้ 11 ปี ยายและ

ป้าได้พาฝากในส่านักปลัดใจ ได้ศึกษาภาษาบาลี อ่านเขยี นข้อความ

อ่านหนังสือพระมาลัยตามธรรมเนียมการศึกษาสมัยโบราณืได้เรียน

วิชาทางธรรมต่างๆ ตลอดจนวิชาค่านวณด้วยคร้ันอายุได้ 12 ปี ได้

บรรพชาเป็นสามเณรแต่ต้องสึกออกมาเพ่ือไปเซ่นไหว้ บรรพบุรุษ

ตามธรรมเนยี มจีน https://supansanetpim.wixsite.com/education/blank-13

2

เมื่ออายุย่างเข้า 11 ปี จึงบรรพชาเป็นสามเณรอีกคร้ัง ศึกษาภาษา
บาลีและพระธรรมบทมากมาย จนอายุ 17 ปี จึงลงมาอยู่ที่วัด
มหาธาตุยุวราชรังสฤษฎ์ กรุงเทพมหานคร และได้เข้าสอบปริยัติ
ธรรมสนามหลวงจนได้เปรียญ 5 แต่ครั้งยังเป็นสามเณร ต่อมาเม่ือ
อายยุ ่างเขา้ 22 ปี ได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุ โดยมีสมเด็จพระวันรัต
(ทิต) เป็นพระอุปัชณาย์ ท่านสอบบาลีได้เปรียญธรรม 9 ประโยค
เม่ือมอี ายไุ ด้ 24 ปี สมเด็จพระวันรัตเป็นผู้แตกฉานในปริยัติรรมจาก
ท่านกันมาก จึงนับได้ว่าท่านเป็นผู้พัฒนาวัดวัดมหาธาตุ ท่ีเสื่อม
โทรมให้เจริญขึ้นได้ มีการปฎิสังขรณ์ปูชนียสถานและศิลปวัตถุ
ต่างๆในวัด ท่านได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าคณะแขวงบางกอกน้อย เป็น
เจ้าอาวาสวัดมหาธาตุ เจ้าคณะมณฑลนครสวรรค์ เจ้าคณะแขวง
ลา่ งพระนคร เป็นปลัดคณะขวงใน

พระนคร และเป็นประธานสังฆสภาองค์แรก เม่ือท่านได้รับต่า
แหน่หน้าท่ีใดๆก็จัดการปกครองคณะสงฆ์ในหน้าที่น้ันๆ เจริญมา
โดยล่าดับ เจริญท้ังการศึกษา การบริหาร การปฏิสังขรณ์ เพราะ
ท่านเอาใจใส่ท่านุบ่ารุงตรวจตราอยู่เสมอ จัดได้ว่าท่านได้
ปกครองคณะสงฆ์ในหน้าที่ได้ผลดี เป็นประโยชน์แก่พระศาสนา
และประเทศชาติบ้านเมือมิใช่น้อย ท่านอาพาธด้วยโรคหลอด
อักเสบเร้ือรงั กบั ข้ัวปอดโตขน้ึ มีอาการไอก่าเริบและมรณภาพเม่ือ
วันที่ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2486 ณ วัดมหาธาตุ รวมอายุได้ 63
ปี มพี รรษาได้ 42 พรรษา

https://supansanetpim.wixsite.com/education/blank-13

3

คณุ ธรรมทค่ี วรถือเป็นแบบอย่าง

 เปน็ ผู้เคารพต่อพระรัตนตรยั ท่านเป็นพระเถระทเี ครง่ ครดั ใน
การท่าวัตรไหว้พระสวดมนต์ทุกค่าเช้า เพราะท่านถือว่าการท่า
วัตรเช้าค่านั้นเป็นการแสดงความเคารพต่อพระรัตนตรัย โดยท่าน
ได้ปรารถว่า “ การลงท่าวัตรเช้าค่าทุกวนั นี้ก็เทียบได้กับการไปสู่ท่ี
บ่ารงุ ของพระบรมศาสดา”

 การบ่าเพ็ญสาราณียธรรมทา่ นจะแบง่ ปันลาภ ทไ่ี ด้รบั มาให้กบั
พระสงฆ์หรือสามเณรอย่าเป็นธรรม ส่วนตัวท่านก็ใช้สอยสิ่งของ
สักการะจากผ้ศู รทั ธาอย่างประหยัด

 เปน็ ผมู้ ีความกตญั ญกู ตเวทีเปน็ คุณสมบัตปิ ระการหนง่ึ ของ
ท่าน เช่น การที่ท่านเคารพอุปัชฌาย์ของท่านมาก ไม่เคยปรากฏ
อาการที่แสดงความไม่เคารพแม้สักขณะหน่ึง ท่านจะลงสรงนน่้าใน
โอกาสขึ้นปีใหม่แด่พระอุปัชฌาย์ของท่านไม่เคยขาดตลอดเวลาท่ี
ท่านยังมีชีวิต ส่วนการปฎิบัติต่อบิดามารดา ท่านก็เชื่อฟังปฎิบัติ
ตามค่าสอนของบิดามารดาในทุกวันตรุษจีนท่านจะจัดการเซ่นไหว้
บรรพบุรุษ โดยดัดแปลงให้สอดคล้องตามหลักพระพุทธศาสนา
สว่ นทไ่ี ม่เหมาะทพ่ี ระจะทา่ ก็เรียกให้ญาตเิ ปน็ ผู้กระทา่ แทน

https://supansanetpim.wixsite.com/education/blank-13

4

 เปน็ นักปกครองท่ีดเี ยี่ยม การจดั การปกครองของทา่ นไดร้ บั
การ ไว้วางใจจากพระเถระให้เล่ือนต่าแหน่งสูงข้ึนเร่ือยๆ สร้าง
ความเจริญรุ่งเรืองแก่พระพุทธศาสนามาโดยล่าดับ ส่วนการ
บริหารการศึกษา ท่านสามารถท่านุบ่ารุงและจัดการศึกษาของ
สถานศึกษาฝ่ายมหานิกายให้เจริญก้าวหน้าเป็นอย่างย่ิง ตามพระ
ราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ว่า
วัดมหาธาตุฯ เป็นอีกสถานท่ีหนึ่ง ที่ใช้ศึกษาเล่าเรียนคณะสงฆ์ฝ่าย
มหานิกาย และเปิดการเล่าเรียนมาต้ังแต่วันท่ี 8 พฤศจิกายน รัตน
โกศก 108 สบื มา

https://supansanetpim.wixsite.com/education/blank-13