จิรพนธ์ งานเกษตร

งานเกษตร

1.ความหมายและความสาคญั ของเกษตร

การเกษตรหรืออาชีพเกษตรกรรม หมายถึง การผลิต การผลิตสตั วเ์ ป็นอาชีพ
เพอ่ื สร้างรายไดใ้ หแ้ ก่ตนเองและครอบครัว คนท่ีประกอบอาชีพน้ี เรียกวา่
เกษตรกร

ความสาคญั ของอาชีพเกษตรกรรม

การดารงชีวติ ของมนุษยต์ อ้ งอาศยั ปัจจยั สี่ ซ่ึง ประกอบดว้ ย

1.อาหา
2.เครื่องนุ่นห่ม
3.ท่ีอยอู่ าศยั

4.ยารักษาโรค

2.การจาแนกประเภทของพืชทางการเกษตร

พืชท่ีเกษตรกรปลูกมีมากมายหลายชนิด แตกต่างกนั ท่ีลกั ษณะของขนาด
รูปร่าง การเจริญเติบโต วธิ ีการปลูก การดูแลรักษา และการนาส่วนต่างๆไป
ใชป้ ระโยชน์ เพื่อความสะดวกทางการศึกษา นกั วทิ ยาศาสตร์ทางการเกษตร
ไดจ้ าแนกพชื ออกเป็นประเภทต่างๆตามลกั ษณะไดด้ งั น้ี

พืชสวน

ท่มี า:https://www.postsod.com/15-ideas-gardening-with-vegetable-garden

พืชสวน หมายถงึ พชื ที่ตอ้ งการการดูแลเอาใจใส่อยา่ งใกลช้ ิด มีข้นั ตอนการปลูก
อยา่ งประณีต นบั ต้งั แต่การเพาะเมลด็ การเตรียมดิน การใส่ป๋ ุย การรดน้า การ
ป้องกนั และกาจดั ศตั รูพชื รวมถึงการเกบ็ เกี่ยวผลผลิต พืชสวนแบ่งออกตาม
ลกั ษณะการใชป้ ระโยชนไ์ ดด้ งั น้ี

พชื ผกั
พืชผกั หมายถึง พืชผกั ที่ใช้ ใบ
ดอก ผล ราก หรือลาตน้ เป็น
อาหารหรือเคร่ืองปรุงรส พชื
ประเภทน้ีมีท้งั ชนิดท่ีมีอายสุ ้นั
เพยี งฤดูเดียว เช่น ผกั กาด คะนา้
ฯลฯ และชนิดท่ีมีอายมุ ากกวา่ 1
ปี เช่น ขิง ข่า พริก ฯลฯ

ท่ีมา; https://www3.rdi.ku.ac.th/?p=13478

ไมด้ อกไมป้ ระดบั

ท่ีมาhttps://esc.doae.go.th/info%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89%E0%B8%94%E0%B8%A • ไมด้ อกไมป้ ระดบั หมายถึง พืชที่
ปลูกแลว้ สามารถใหด้ อกและใบที่
D%E0%B8%81-%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%94%E0%B8%B1%E0%B8%9A/ สามารถนาไปใชป้ ระโยชนไ์ ด้ หรือ
เป็นไมท้ ี่มีความสวยงามของ
รูปทรงใชต้ กแต่งสถานที่ ตวั อยา่ ง
ดอกไมเ้ ช่น กหุ ลาบ กลว้ ยไม้ มะลิ

ฯลฯ

ท่ีมา:https://sites.google.com/site/pichchaza2545/prapheth-khxng-mi-dxkmi-pradab

ไมผ้ ล

ท่ีมา:https://www.kasetorganic.com/knowledge/allseasonfruit/

ไมผ้ ล หมายถึง พชื ท่ีมีอายยุ นื นานหลายปี จึงจะใหผ้ ลผลิต พชื ท่ีจดั เป็นผลไม้
เช่น สม้ ต่างๆ เงาะ ทุเรียน ลาไย ชมพู่ ฯลฯ

พืชสมุนไพร • พืชสมุนไพร หมายถึง
พชื ท่ีปลูกข้ึนแลว้ ใชใ้ น
ท่ีมา:https://www.hfocus.org/content/2018/01/15250 ส่วนต่างๆ มาสกดั
สารเคมีมาใชใ้ นการ
รักษา บรรเทาอาการ
เจบ็ ป่ วยจากโรคต่างๆ
เช่น ฟ้าทะลายโจร

บอระเพด็ เป็นตน้

พืชไร่

พืชไร่ หมายถึง พืชท่ีปลกู
พ้ืนที่จานวนมากแต่ไม่ตอ้
การการดูแลรักษา แบ่ง
ตามการใชป้ ระโยชน์

ท่ีมา:https://zh-cn.facebook.com/1848943022038492/photos/1848965065369621/ ท่ีมา:https://www.doa.go.th/fcri/

ธญั พชื

ธญั พืช หมายถึง พชื ที่เราใช้
เมลด็ เป็นอาหาร เช่น ขา้ ว ถว่ั
เขียว ถว่ั เหลือง ฯลฯ

ท่ีมา:https://www.thairath.co.th/news/foreign/1743651

ท่ีมา:https://www.hongthongrice.com/v2/blog/beauty-health/cereal/

พชื น้ามนั

พืชน้ามนั หมายถึง พืชท่ี
สามารถนาผลผลิตไปสกดั
เป็นน้ามนั พชื ได้ เช่น
ทานตะวนั

ท่ีมา:https://www.thaikasetsart.com/%E0%B8%9E%E0%B8%B7%E0%B8%8A%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0 ท่ีมา:https://amprohealth.com/magazine/type-of-plant-oil/

%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%B4/

พืชเส้นใย พชื เส้นใย
หมายถึง พืชท่ี
ท่ีมา:https://slideplayer.in.th/slide/2108689/ ใหผ้ ลผลิตเป็น
เสน้ ใยสาหรับ
นาไปใชใ้ น
อุตสาหกรรม
สิ่งทอ เช่น ฝ้าย
ปอ

พชื อาหารสตั ว์

ท่ีมา:https://www.kaset1009.com/th/articles/94645- พชื อาหารสตั ว์
หมายถึง พืชทุก
%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8 ชนิดที่ปลูกไว้
%81%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B8%A1%E0%B9%82%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AF เพื่อใชเ้ ล้ียงสตั ว์
ไดแ้ ก่ พืช
ท่ีมา:https://www.technologychaoban.com/livestock-technology/article_171313 ตระกูลหญา้

และพืช

พืชน้าตาล

ท่ีมา:https://www.dailynews.co.th/news/1417862/ พชื น้าตาล ท่ีมา:https://mgronline.com/smes/detail/965000004773
ท่ีมา:https://www.thansettakij.com/finance/518719 หมายถึง พชื
ท่ีใหผ้ ลผลิต 8
รสหวาน

เช่น ออ้ ย

ท่ีมา:https://www.thainewsonline.co/lifestyle/835093

ป่ าไม้ หมายถึง พืชพรรณชนิดต่างๆ ท่ีมา:https://environ-links.com/environment-forest-resources/
ที่ข้ึนในพ้ืนท่ีหน่ึงอยา่ งหนาแน่น
และมีอาณาเขตกวา้ ง ป่ าไมแ้ บ่ง
ออกเป็น2ลกั ษณะ คือ

ป่ าไมผ้ ลดั ใบ เช่น ป่ าดงดิบ ป่ าสน

ท่ีมา:https://sites.google.com/site/forestryinthailand/pa-phlad-bi

.การวางแผนการปลูกพืชและการเลยี้ งสัตว์
ข้ันตอนในการวางแผนการปลูกพืชและการเลยี้ งสัตว์

1.การสารวจข้อมูล

2.การวเิ คราะห์
3.การวางแผนการปลูกพืช/เลยี้ งสัตว์

4.การเขยี นโครงการปลูกพืช/เลยี้ งสัตว์
5.การปฏิบัตกิ ารปลูกพืช/เลยี้ งสัตว์
6.การประเมนิ ผลการปลูกพืช/เลยี้ งสัตว์

การเกษตรตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
การทาไร่นาสวนผสมและการเกษตรผสมผสาน เพอ่ื นแกป้ ัญหาเร่ืองผลผลิต

ไม่ไดผ้ ล ซ่ึงอาจเกิดจากปัญหาต่างๆ ทาใหข้ ายสินคา้ เกษตรไม่ไดห้ รือขาย

ขาดทุน เกิดปัญหาหน้ีสินของเกษตรกรตามมา จึงมีแนวคิดในการทาไร่นา
สวนผสมและการเกษตรผสมผสานข้ึนเพื่อแกไ้ ขปัญหาดงั กล่าว ซ่ึงสามารถ

ทาไดด้ งั น้ี

1.การปลูกขา้ วไวบ้ ริโภคเองในครอบครัว

2.การปลูกผกั สวนครัวเพอื่ ใชเ้ ป็นอาหารในครอบครัว

3.การปลูกไมผ้ ลไวห้ ลงั บา้ นหรือรอบๆบริเวณบา้ น

4.การขดุ บ่อสาหรับเล้ียงปลา
5.การเล้ียงสตั ว์ เช่น สุกร ไก่ เป็ด เพอื่ ใชบ้ ริโภคเน้ือ
6.การประดิษฐผ์ ลิตภณั ฑต์ ่างๆจากวสั ดุที่ไดจ้ ากไร่นา

.ปัจจยั ควบคุมการเจริญเตบิ โตของพืช
การเจริญเติบโตของพืชข้ึนอยกู่ บั ปัจจยั ที่สาคญั 2 ประการ คือปัจจยั ภายใน คือ
พนั ธุกรรม และปัจจยั ภายนอก ไดแ้ ก่ดิน น้า ธาตุอาหารพืช อากาศ แสงสวา่ ง
อินทรียวตั ถุ น้าหรือความช้ืน

พนั ธุกรรม พนั ธุกรรม หมายถึง
ผลท่ีไดร้ ับการ
ท่ีมา:http://180.180.244.40/topic/%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0 ถ่ายทอดลกั ษณะต่างๆ
จากบรรพบุรุษไปยงั
%B9%88-1- ลูกหลาน หากเป็น
%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%97%E0%B8%AD%E0%B8%94%E0%B8%A5%E0 พนั ธุ์แทล้ ูกหลานกจ็ ะ
%B8%B1/ ไม่แตกต่างออกไป
เช่น มะม่วง ทุเรียน

สภาพแวดล้อมภายนอก เป็นปัจจยั ที่มีผลต่อการ

เจริญเติบโต
2.1 ดิน
2.2 อากาศและอุณหภูมิ
2.3ธาตุอาหารของพืช

2.4 แสงสวา่ ง
2.5อินทรียวตั ถุ

2.6น้าหรือความช้ืน

แก่นความรู้
ปัจจยั การเจริญเติบโตของพืช ประกอบดว้ ย ดิน น้า อากาศ อุณหภูมิ ธาตุ
อาหารพชื และแสงสวา่ ง ธาตุอาหารพืชท่ีจาเป็นในการใชส้ ร้างความ

เจริญเติบโต มีอยู่ 16 ธาตุ คือ คาร์บอนC ไฮโดรเจนH ออกซิเจนO
ฟอสฟอรัสP โพแทสเซียมK แคลเซียมCa ไนโตรเจนN แมกนีเซียม Mg
กามะถนั S เหลก็ Fe ทองแดงCu สงั กะสีZn โบรอน

.เคร่ืองมือและอปุ กรณ์การเกษตร

ของเคร่ืองมือและอุปกรณ์การเกษตร
เคร่ืองมือและอุปกรณ์ในการเกษตรสามารถแบ่งตามลกั ษณะการใชง้ านได้ 4

ประเภท ดงั น้ีประเภท
1.เคร่ืองมือท่ีใชใ้ นการเตรียมดิน ไดแ้ ก่

จอบ เป็นเคร่ืองมือท่ีใชส้ าหรับขดุ ดิน พรวนดิน และถางหญา้ จอบแบ่ง
ออกเป็น2 ชนิด คือ จอบขดุ และจอบถาก

จอบถาก ลกั ษณะตวั จอบเป็นแผน่ แบน ท่ีมา:https://thaismegp.com/product/61398e15a5e5d11f56dd6ba8
บาง หนา้ จอเรยี บเสมอกนั นา้ หนกั เบากวา่
จอบขดุ ท่ีมา:https://www.priceza.com/s/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%B2/%E0%B8%88%E0%B8%AD%E0%B8%9A%E0%B8%82%E0%B8%B8%E0%B8%94-

-จอบขดุ ลกั ษณะตวั จอบเป็นแผน่ 3%E0%B8%9B%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B9%8C-%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B9%89-
แบน หนา้ จอบโคง้ เวา้ มุมจอบ %E0%B9%81%E0%B8%97%E0%B9%89
แหลมคม น้าหนกั มากกวา่ จอบ
ถาก

รถแทรกเตอร์ เป็นเคร่ือง
ทุ่นแรงทางการเกษรตเป็ น
อยา่ งมาก

ท่ีมา:https://kubotarayong.com/th/products/643620-m6240suh

เสียม ใชส้ าหรับขดุ หลุมปลูก
ตน้ ไมส้ ่วนมากนิยมใชข้ ดุ หลุม

ขนาดเลก็ และลึก

ท่ีมา:http://www.benjaramgroup.com/home/index.php?route=product/product

&product_id=2948

.เคร่ืองมือที่ใชใ้ นนการปลูกและ
บารุงรักษา

สอ้ มพรวน ใชพ้ รวนดิน เหมาะกบั
ดินร่วนซุย

ท่ีมา:https://www.nanagarden.com/product/178881

ชอ้ นปลูก ใชต้ กั ดิน ตกั ป๋ ุย
หรือขดุ หลุมเลก็ ๆไมล่ ึก

ท่ีมา:http://it.cmtc.ac.th/std2561/web/it1a/group3/menu4/Framhome5.html

เครื่องสูบน้า เหมาะต่อ ท่ีมา:https://www.homepro.co.th/c/TOO1005
การเกษตร สามารถสูบน้า
ไดป้ ริมาณมาก

คราด ใชใ้ นการยอ่ ยดินใหเ้ ป็นกอ้ น
เลก็ ๆและใชเ้ กบ็ เศษหญา้ บนดิน

ท่ีมา:https://www.otoptoday.com/view_product.php?product_id=22915

บวั รดน้า ใชร้ ดน้าตน้ กลา้ หรือ
ตน้ ไมท้ ี่มีขนาดเลก็ ลาตน้ ออ่ น

กรรไกรตดั ก่ิง ใชต้ ดั แต่งกิ่งไม้ ท่ีมา:https://taokae.net/product/%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B8%A3
ขนาดเลก็ ตดั ใบพืชท่ีแหง้ หรือ
%E0%B8%94%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3/
โรคทิ้ง

ท่ีมา:https://www.dnmtrades.com/product/raco%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B9%84%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%94%E

0%B9%81%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89%E0%B9%81/