วิวัฒนาการของแปรงสีฟัน
จากอดีต-ปัจจุบัน
คำนำ
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) เรื่อง วิวัฒนาการของแปรงสีฟันจากอดีต-ปัจจุบัน
(พ.ศ.1162-2565) จัดทำขึ้นเพื่อเป็นความรู้ให้กับผู้เรียน โดยแฟ้มสะสมผลงาน ฉบับนี้ประกอบด้วย
ความหมายของแปรงสีฟัน ประวัติของแปรงสีฟัน จุดเริ่มต้นแปรงสีฟันในไทย แปรงสีฟันในสมัยอดีต
( พ.ศ.1162-2481) และแปรงสีฟันที่ใช้กันในยุคปัจจุบัน (พ.ศ.2497-2565) สามารถทำให้ผู้เรียนเกิด
ทักษะการเรียนรู้ ตลอดจนนำไปสู่การพัฒนากระบวนการเรียนรู้และสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน
ได้
ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) เล่มนี้ จะเป็นประโยชน์สำหรับผู้
เรียนไม่มากก็น้อย และหากผิดพลาดประการใด ผู้จัดทำต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย
ผู้จัดทำ
นางสาวอิสรียา แก้วผัด
สารบัญ
เรื่อง หน้า
ความหมายของแปรงสีฟัน 1
ประวัติของแปรงสีฟัน 2
จุดเริ่มต้นแปรงสีฟันในไทย 10
แปรงสีฟันในสมัยอดีต ( พ.ศ.1162-2481) 11
แปรงสีฟันที่ใช้กันในยุคปัจจุบัน (พ.ศ.2497-2565) 16
ความหมายของแปรงสีฟัน
แปรงสีฟัน หมายถึง อุปกรณ์ที่ใช้ทำความ
สะอาดฟัน ลักษณะเป็นด้ามให้จับและปลาย
ข้างหนึ่งมีขนแปรง เพื่อใช้คู่กับยาสีฟัน
ประวัติของแปรงสีฟัน
เมื่อ 5,000 ปีก่อน พบว่าชาวสุเมเรียนเชื่อกันว่า มีแมงกินฟัน (Tooth
Worm) ซึ่งเป็นตัวการทำให้ฟันผุ ผ่านมาหลายพันปี กว่ามนุษย์จะรู้ว่าสาเหตุ
ที่แท้จริงนั้นมาจากน้ำตาล มาจากเศษอาหารที่ติดค้างอยู่ในซอกฟันเป็นเวลา
นาน จึงทำให้เชื้อแบคทีเรีย Streptococcus Mutans ย่อยสลายแป้งและ
น้ำตาลให้กลายเป็นกรดแลคติก ซึ่งทำให้ฟันผุกร่อนชั้นเคลือบฟันภายนอก
เข้าไปในเนื้อฟัน จึงเป็นเหตุผลที่เราทุกคนต้องแปรงฟันทุกวัน เพราะ
ทันตแพทย์ทุกคนยืนยันว่าเป็นวิธีการดูแลรักษาฟันที่ดีที่สุด
ประวัติของแปรงสีฟัน
ชาวอียิปต์นำกิ่งไม้มาทุบปลายให้เป็นฝอยเล็กๆ
เพื่อขัดถูฟัน ส่วนชาวกรีกโรมันโบราณใช้เปลือกหอย
นางรม กระดูก ทำความสะอาดฟัน น่าสนใจที่คนเรา
นิยมฟันขาวกันมาตั้งแต่ยุคนั้นแล้ว หลักฐาน คือ
บันทึกของ Catullus กวีชาวโรมันที่กล่าวถึงชายคน
หนึ่งซึ่งยิ้มอวดฟันขาวของตัวเองตลอดเวลา เพราะ
ใช้ฉี่ขัดถูฟันและเหงือกทุกเช้า
ประวัติของแปรงสีฟัน
ช่วงเวลาราว ค.ศ. 1000 ชาวเปอร์เซียมีบันทึกสูตร
ส่วนผสมผงสีฟันที่คนยุคนี้ต้องสยอง เพราะทำมาจาก
สมุนไพร น้ำผึ้ง เถ้าเปลือกหอยทาก เถ้ายิปซัม ซากสัตว์
แห้ง สนิมทองแดง ฯลฯ ข้ามมาฝั่ งโลกตะวันออก เชื่อกัน
ว่าชาวจีนเป็นชาติแรกที่คิดค้นการทำความสะอาดฟัน
ด้วยขนแปรงแบบที่เราใช้กันทุกวันนี้ขึ้นมาเมื่อราว ค.ศ.
1400 โดยใช้ขนหลังคอหมูป่านำมาติดกับกระดูกหรือ
ไม้ไผ่
ประวัติของแปรงสีฟัน
ส่วนชาวสยามนั้น ในสมัยอดีตใช้กิ่งข่อยใกล้
บ้านทุบปลายให้นุ่ม หรือกัดจนนิ่มแล้วสีฟันดำๆ
จากการเคี้ยวหมากกันทั้งคนหนุ่มสาวและคนแก่
ในปี ค.ศ.1770 ในสมัยนั้นการทำความสะอาดฟันโดยทั่วไปทำ
กันโดยใช้เศษผ้าผืนเล็ก ๆ ถูกับฟันเพื่อเป็นการทำความสะอาด มี
ชายหนุ่มชาวอังกฤษคนหนึ่งชื่อ วิลเลียม แอดดิส (William
Addis) เป็นนักโทษต้องคดีถูกจองจำอยู่ภายในคุก หลังจากมีเวลา
ว่างมากภายในคุกที่ถูกจองจำ ทุก ๆ เช้าแอดดิสจะเห็นนักโทษและ
คนอื่น ๆ นิยมทำความสะอาดฟันกันโดยการใช้เศษผ้าผืนเล็ก ๆ มา
ถูกับฟันกันทุกคน
วั น ห นึ่ ง เ ข า เ กิ ด ไ อ เ ดี ย คิ ด ค้ น ห า วิ ธี ก า ร ทำ ค ว า ม ส ะ อ า ด ฟั น ที่ น่ า จ ะ
สะดวกและง่ายกว่าการใช้เศษผ้ามาถูแบบคนอื่น ๆ แอดดิสเริ่มจาก
การเก็บ "กระดูก" ชิ้นหนึ่งซึ่งเหลือจากการทานอาหารเย็นของเขา
เขาใช้เวลาว่างของทุก ๆ วันนั่งฝนแท่งกระดูกของเขาจนได้ขนาด
ปลายมนและเรียวพอเหมาะ เขาเจาะรูเล็ก ๆ เรียงกันเป็นแนวที่
ปลายกระดูกด้านนั้น แล้วขอ "ขนแปรง" จากผู้คุมมาได้จำนวนหนึ่ง
เขานำมันมาตัดให้สั้นพอเหมาะแล้วยัดลงไปในรู ตรึงให้อยู่กับที่ด้วย
กาว และทดลองใช้มันทำความสะอาดฟันในทุก ๆ เช้า แทนการใช้
ผ้าถูเหมือนกับคนอื่น ๆ
หลังถูกปล่อยตัวเขาก็กลายเป็น SME ตีตลาดเกาะบริเตนแตก
กระจายด้วยการเปิดโรงงานผลิตแปรงสีฟันขาย ในชื่อแบรนด์
Wisdom Toothbrush ส่วนยาสีฟันในยุคนั้นยังคงเป็นชนิดผงที่
สากระคายฟันมาก เพราะเต็มไปด้วยส่วนผสมของผงอิฐ ผงเครื่อง
กระเบื้องบด ผงจานชามดินเผาบด หินปูนถูกนำมาใช้เป็นส่วนผสม
มากที่สุด เราแปรงฟันกันแบบไร้ฟองมาจนถึงปลายศตวรรษที่ 18
จึ ง มี ก า ร เ ติ ม ผ ง บ อ แ ร ก ซ์ ล ง ไ ป เ พื่ อ ส ร้ า ง ฟ อ ง ร ะ ห ว่ า ง ทำ ค ว า ม
สะอาดด้วย ใครพอมีเงินก็จะใช้แปรงสีฟันจุ่มผงเหล่านี้แปรงฟัน
ส่ ว น ค น ธ ร ร ม ด า ก็ ใ ช้ นิ้ ว จุ่ ม ต า ม อั ธ ย า ศั ย
ต่อมาในปี ค.ศ. 1938 จากที่ใช้ขนสัตว์เป็นขนแปรงกันมา
นาน แปรงสีฟันที่เส้นขนแปรงทำจากไนลอน ซึ่งคิดค้นโดย
บริษัท Du Pont ก็ออกสู่ท้องตลาด แต่ก็อีกตั้ง 12 ปีผ่านไป
จึงมียาสีฟันผสมฟลูออไรด์อย่างที่เราคุ้นเคยกันดีออกวาง
ขายตามมา
จุดเริ่มต้นแปรงสีฟันในไทย
สมัยรัชกาลที่ 5 มีหลักฐานการนำเข้าแปรงสีฟันมาจำหน่ายใน
ประเทศสยามแต่จะใช้ในกลุ่มชาวตะวันตกด้วยกันเอง เมื่อการใช้
แ ป ร ง สี ฟั น แ พ ร่ ห ล า ย ขึ้ น จึ ง เ ริ่ ม ผ ลิ ต กั น เ อ ง ใ น ป ร ะ เ ท ศ
แ ป ร ง สี ฟั น ต ร า ธ ง คู่ เ ป็ น แ ป ร ง สี ฟั น เ จ้ า แ ร ก ผ ลิ ต ใ น ปี
พ.ศ. 2481 โดยห้างหุ้นส่วนจำกัด แปรงสีฟันไทย โดยแปรงสีฟัน
ด้ามแรกทำจากกระดูกวัว และ ขนหมู ผลิตในโรงงานเล็กๆย่าน
ตลาดใหม่ นางเลิ้ง ที่ผลิตแปรงสีฟัน ได้เพียง 2 โหลต่อวัน
เท่านั้น ปัจจุบันคือบริษั ทแปรงไทยแห่งแรก จำกัดกำลังผลิตถึง 4
แสนด้ามต่อวัน ผลิตแปรงสีฟันของบริษั ทเองและรับผลิตภายใต้
แบรนด์ของบริษั ทชั้นนำทั่วโลก
แปรงสีฟัน
ในสมัยอดีต
( พ.ศ.1162-2481)
ชาวจีนโบราณมีวิธีการทำความสะอาดในช่องปากโดยแค่ล้างปากหรือกลั้ว
ปาก ใช้นิ้วมือของตนเองถูฟัน เช็ดฟันด้วยผ้า และใช้อุปกรณ์ช่วยในการขัดฟัน
อุปกรณ์ทำความสะอาดซอกฟันของชาวจีนที่เก่าแก่ที่สุด
杨柳枝คือ ใช้ก้านต้นหลิว( ) ขัดฟัน
ช่วงปลายราชวงศ์ถัง (ปี ค.ศ.618-907) ชาวจีนจะนำก้านต้นหลิวแช่ในน้ำ
เวลาจะใช้ ให้ใช้ฟันเคี้ยวปลายก้าน ต้นหลิว ไฟเบอร์ที่อยู่ในใบต้นหลิวก็จะออกมา
จะเหมือนกับขนแปรงไม้ซี่เล็ก ๆจัดว่าเป็นแปรงสีฟันที่สะดวกเป็นอย่างมากใน
สมัยนั้น
แปรงสีฟันที่ทำจากก้านต้นหลิวนิยมใช้กันในช่วงสมัยราชวงศ์ถัง -
เป่ยซ่ง(ค.ศ.618-1126)
สมัยหนานซ่ง (ปีค.ศ.1127-1279) เริ่มมีร้านขายแปรงสีฟันในเมือง
แปรงสีฟันในช่วงเวลานั้น ตัวด้ามจะใช้วัตถุดิบที่ทำจากกระดูกสัตว์ เขาสัตว์
ไม้ไผ่ ไม้ เป็นต้น ส่วนของขนแปรงทำจากขนหางม้า ลักษณะจะใกล้เคียงกับ
แปรงสีฟันในปัจจุบัน
แปรงสีฟันสมัยหนานซ่ง (ปีค.ศ.1127-1279)
แปรงสีฟันที่ใช้กัน
ในยุคปัจจุบัน
(พ.ศ.2497-2565)
แปรงสีฟันไฟฟ้า
น วั ต ก ร ร ม ซึ่ ง ม า จ า ก แ ป ร ง สี ฟั น ป ก ติ แ ต่ ใ ส่ คุ ณ ส ม บั ติ สั่ น ด้ ว ย พ ลั ง ง า น ไ ฟ ฟ้ า ทั้ ง จ า ก
แ บ ต เ ต อ รี่ ใ น ตั ว เ ค รื่ อ ง ที่ ส า ม า ร ถ ช า ร์ จ ซ้ำ ไ ด้ ห รื อ จ า ก ถ่ า น ที่ บ ร ร จุ เ ข้ า ไ ป ผู้ แ ป ร ง เ พี ย ง
แ ต่ ถื อ แ ป ร ง ไ ว้ แ ล้ ว ใ ช้ แ ร ง ก ด เ บ า ๆ แ ป ร ง ก็ จ ะ ทำ ง า น เ อ ง โ ด ย มี ฟั ง ก์ ชั่ น พิ เ ศ ษ เ พื่ อ
อำ น ว ย ค ว า ม ส ะ ด ว ก อื่ น ๆ ใ ห้ ผู้ ใ ช้ ไ ด้ เ ลื อ ก ต า ม ค ว า ม ต้ อ ง ก า ร ต า ม ปั ญ ห า แ ล ะ ค ว า ม
ต้ อ ง ก า ร เ ช่ น ก า ร ส่ ง สั ญ ญ า ณ เ ตื อ น เ มื่ อ ค ร บ ร ะ ย ะ เ ว ล า ที่ เ ห ม า ะ ส ม ใ น ก า ร แ ป ร ง ฟั น
เ ป็ น ต้ น
แ ป ร ง สี ฟั น ไ ฟ ฟ้ า ส า ม า ร ถ แ บ่ ง ไ ด้ ต า ม ค ว า ม เ ร็ ว ข อ ง ก า ร เ ค ลื่ อ น ไ ห ว เ ป็ น แ ป ร ง สี ฟั น
พ ลั ง ง า น ม า ต ร ฐ า น แ ป ร ง สี ฟั น โ ซ นิ ค ห รื อ แ ป ร ง สี ฟั น อั ล ต ร า โ ซ นิ ก
แปรงสีฟันไฟฟ้า
ข้ อ ดี " แ ป ร ง สี ฟั น ไ ฟ ฟ้ า "
ใ ช้ ง า น ง่ า ย
แ ป ร ง สี ฟั น ไ ฟ ฟ้ า ทำ ก า ร แ ป ร ง ใ ห้ เ ร า อั ต โ น มั ติ เ พี ย ง แ ค่ จั บ แ ป ร ง ใ ห้ ทำ มุ ม 4 5
อ ง ศ า เ ท่ า นั้ น
อ อ ก แ ร ง น้ อ ย แ ต่ ไ ด้ ผ ล ลั พ ธ์ ม า ก - ผ ล ง า น วิ จั ย ห ล า ย บ ท ค ว า ม แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ว่ า
แ ป ร ง สี ฟั น ไ ฟ ฟ้ า ข นั ด ค ร า บ หิ น ปู น แ ล ะ ป้ อ ง กั น โ ร ค เ ห งื อ อั ก เ ส พ ไ ด้ ดี ก ว่ า
แ ป ร ง สี ฟั น ธ ร ร ม ด า
เ กิ ด ค ว า ม รู้ สึ ก ส นุ ก สำ ห รั บ เ ด็ ก
ถ้ า เ กิ ด เ ด็ ก มี ค ว า ม รู้ สึ ก ไ ม่ ช อ บ แ ป ร ง ฟั น ห รื อ ไ ม่ อ ย า ก แ ป ร ง ฟั น แ ป ร ง สี ฟั น
ไ ฟ ฟ้ า อ า จ เ ป็ น ตั ว เ ลื อ ก ที่ เ ด็ ก ๆ ช อ บ
มี ร ะ บ บ จั บ เ ว ล า
แปรงสีฟันไฟฟ้า
ข้ อ เ สี ย " แ ป ร ง สี ฟั น ไ ฟ ฟ้ า "
ต้ อ ง ช า ร์ จ ไ ฟ ห รื อ ต้ อ ง ใ ส่ ถ่ า น
คุ ณ จ ะ ต้ อ ง ช า ร์ จ ไ ฟ ห รื อ อ า จ ต้ อ ง เ ป ลี่ ย น ถ่ า น
ร า ค า สู ง ก ว่ า แ ป ร ง สี ฟั น ธ ร ร ม ด า
แ ป ร ง สี ฟั น ไ ฟ ฟ้ า มี ร า ค า สู ง ก ว่ า แ ป ร ง สี ฟั น ธ ร ร ม ด า ยิ่ ง ถ้ า คุ ณ ต้ อ ง ก า ร ค ว า ม
ส า ม า ร ถ ที่ เ พิ่ ม ขึ้ น ร า ค า ก็ จ ะ สู ง ขึ้ น เ ช่ น กั น
อ า จ พ ก พ า ไ ป ไ ห น ม า ไ ห น ไ ม่ ส ะ ด ว ก
ห า ก คุ ณ ต้ อ ง เ ดิ น ท า ง บ่ อ ย ๆ ก า ร พ ก แ ป ร ง สี ฟั น ไ ฟ ฟ้ า อ า จ ไ ม่ ส ะ ด ว ก เ ท่ า กั บ
แ ป ร ง สี ฟั น ธ ร ร ม ด า ทั่ ว ไ ป เ นื่ อ ง จ า ก คุ ณ ต้ อ ง พ ก ทั้ ง แ ป ร ง สี ฟั น แ ล ะ ที่ ช า ร์ จ ไ ป
ด้ ว ย พ ร้ อ ม ๆ กั น
แปรงซอกฟัน
แปรงซอกฟันหรือซอกฟัน ("PROXY") เป็นแปรงขนาดเล็กซึ่งโดย
ทั่วไปแล้วใช้แล้วทิ้ง อาจมีด้ามพลาสติกทำมุมแบบใช้ซ้ำได้หรือด้ามจับในตัว ใช้
สำหรับทำความสะอาดระหว่างฟันและระหว่างสายไฟของเครื่องมือจัดฟันกับ
ฟัน
การใช้แปรงซอกฟันร่วมกับการแปรงฟันช่วยลดทั้งปริมาณของคราบ
พลัคและอุบัติการณ์ของโรคเหงือกอักเสบเมื่อเปรียบเทียบกับการแปรงฟัน
เพียงอย่างเดียว
แปรงซอกฟ
ัน
ข้ อ ดี ข อ ง แ ป ร ง ซ อ ก ฟั น
ใ ช้ ง า น ง่ า ย ก ว่ า ม า ก
ลดคราบจุลินทรีย์และปัญหาเหงือกอักเสบได้ดีพอๆ กับไหมขัดฟันหรืออาจจะ
ดี ก ว่ า ด้ ว ย
เ ป็ น ที่ ย อ ม รั บ ข อ ง ผู้ ป่ ว ย
ข้ อ เ สี ย ข อ ง แ ป ร ง ซ อ ก ฟั น
ใ ช้ ไ ด้ ไ ม่ น า น เ ท่ า ไ ห ม ขั ด ฟั น
นอกจากนี้ ยังอาจทำให้เลือดออกได้ในบางครั้ง
ห า ซื้ อ ไ ด้ ย า ก ก ว่ า ไ ห ม ขั ด ฟั น
อ า จ เ ป ลี่ ย น รู ป เ ค้ า ข อ ง เ นื้ อ เ ยื่ อ บ ริ เ ว ณ ซ อ ก ฟั น ไ ด้
แ ป ร ง สี ฟั น แ บ บ ธ ร ร ม ด า
อุ ป ก ร ณ์ ที่ ใ ช้ สำ ห รั บ ข จั ด ค ร า บ ส ก ป ร ก ค ร า บ พ ลั ค
แ ล ะ เ ศ ษ อ า ห า ร ต ก ค้ า ง อ อ ก จ า ก ช่ อ ง ป า ก นั้ น มี ห ล า ก ห ล า ย
รู ป แ บ บ ทั้ ง วั ส ดุ ที่ ใ ช้ ทำ ข น แ ป ร ง ที่ มี ห ล า ย แ บ บ ช นิ ด ข อ ง ข น
แ ป ร ง ทั้ ง ช นิ ด ป า น ก ล า ง ช นิ ด นุ่ ม แ ล ะ นุ่ ม พิ เ ศ ษ ค ว า ม ย า ว
ข อ ง ข น แ ป ร ง ข น า ด แ ป ร ง แ ล ะ หั ว แ ป ร ง โ ด ย เ ร า ต้ อ ง
พิ จ า ร ณ า เ ลื อ ก ต า ม ค ว า ม ต้ อ ง ก า ร แ ล ะ อ า ยุ ข อ ง ผู้ ใ ช้ ง า น
เ ป็ น ห ลั ก
จำแนกเป็น
แปรงสีฟัน แปรงสีฟัน
สำหรับเด็กอายุ สำหรับเด็ก
อายุ 6-12 ปี
ต่ำกว่า 3 ปี
แปรงสีฟัน แปรงสีฟัน
สำหรับเด็ก สำหรับผู้ใหญ่
อายุ 3-6 ปี
ซึ่งในแต่ละช่วงวัยขนาดของแปรง หัวแปรง และขนแปรงจะแตกต่างกัน จึงต้องเลือก
ให้เหมาะสม เพื่อการใช้งานที่มีประสิทธิภาพ โดยไม่ส่งผลกระทบต่อช่องปากและฟัน
แ ป ร ง สี ฟั น แ บ บ เ คี้ ย ว ไ ด้
เ ป็ น แ ป ร ง สี ฟั น ข น า ด เ ล็ ก ที่ ส า ม า ร ถ ใ ส่ เ ข้ า ไ ป ใ น ป า ก ไ ด้ ใ น ข ณ ะ
ที่ ไ ม่ ใ ช้ กั น ทั่ ว ไ ป พ ว ก เ ข า มี ป ร ะ โ ย ช น์ ใ น ก า ร เ ดิ น ท า ง แ ล ะ มี บ า ง ค รั้ ง
ที่ มี อ ยู่ จ า ก ห้ อ ง น้ำ เ ค รื่ อ ง ห ย อ ด เ ห รี ย ญ มี จำ ห น่ า ย ใ น ร ส ช า ติ ต่ า ง ๆ
เ ช่ น มิ้ น ต์ ห รื อ ห ม า ก ฝ รั่ ง แ ล ะ ค ว ร ทิ้ ง ห ลั ง ก า ร ใ ช้ ง า น แ ป ร ง สี ฟั น
แ บ บ ใ ช้ แ ล้ ว ทิ้ ง ป ร ะ เ ภ ท อื่ น ๆ ไ ด้ แ ก่ แ ป ร ง สี ฟั น ที่ มี ลู ก ย า สี ฟั น
พ ล า ส ติ ก ที่ แ ต ก หั ก ข น า ด เ ล็ ก บ น ข น แ ป ร ง ซึ่ ง ส า ม า ร ถ ใ ช้ ไ ด้ โ ด ย ไ ม่
ต้ อ ง ใ ช้ น้ำ
แ ป ร ง สี ฟั น ด น ต รี
เ ป็ น แ ป ร ง สี ฟั น แ บ บ ใ ช้ มื อ ห รื อ แ บ บ ขั บ เ ค ลื่ อ น ที่
อ อ ก แ บ บ ม า เ พื่ อ ใ ห้ นิ สั ย ก า ร แ ป ร ง ฟั น น่ า ส น ใ จ ยิ่ ง ขึ้ น มั ก
แ น ะ นำ ใ ห้ เ ด็ ก ๆ ไ ด้ รั บ ค ว า ม ส น ใ จ แ ล ะ ส่ ง ผ ล ดี ต่ อ พ ฤ ติ ก ร ร ม
ก า ร แ ป ร ง ฟั น ข อ ง พ ว ก เ ข า เ พ ล ง เ ริ่ ม ต้ น ใ น ข ณ ะ ที่ เ ด็ ก เ ริ่ ม
แ ป ร ง ฟั น เ พ ล ง จ ะ เ ล่ น ต่ อ เ นื่ อ ง ร ะ ห ว่ า ง ก า ร แ ป ร ง ฟั น แ ล ะ
จ ะ ห ยุ ด เ มื่ อ เ ด็ ก ห ยุ ด แ ป ร ง ฟั น
แ ป ร ง ก ร ะ จุ ก
แ ป ร ง สี ฟั น หั ว เ ล็ ก ห รื อ แ ป ร ง ก ร ะ จุ ก ที่ ถู ก อ อ ก แ บ บ ใ ห้ หั ว
แ ป ร ง เ ล็ ก เ พื่ อ ใ ห้ ส า ม า ร ถ เ ข้ า ถึ ง พื้ น ที่ ใ น ช่ อ ง ป า ก ที่ แ ป ร ง สี ฟั น
ธ ร ร ม ด า เ ข้ า ไ ป ไ ม่ ถึ ง เ ช่ น ฟั น ซี่ ท้ า ย สุ ด ข อ ง แ ถ ว ฟั น เ ก แ ล ะ ซ้ อ น
กั น เ ป็ น ต้ น
แ ป ร ง ก ร ะ จุ ก ข น า ด เ ล็ ก จ ะ เ ข้ า ถึ ง บ ริ เ ว ณ จุ ด เ ล็ ก ๆ ทำ ใ ห้
ทำ ค ว า ม ส ะ อ า ด ไ ด้ อ ย่ า ง ล้ำ ลึ ก แ บ บ ซี่ ต่ อ ซี่ โ ด ย ก า ร ใ ช้ ง า น แ ป ร ง
ก ร ะ จุ ก ไ ม่ จำ เ ป็ น ต้ อ ง ใ ช้ ย า สี ฟั น ข ณ ะ แ ป ร ง
เอกสารอ้างอิง
โจนส์ เอ็ม. (2019).แปรงสีฟัน. สืบค้น 30 กันยายน 2565, จาก https://hmong.in.th/wiki/Toothbrush
Administrator. (2556). กำเนิด...แปรงสีฟัน. สืบค้น 30 กันยายน 2565, จาก
https://www.scimath.org/article-science/item/3510-2013-04-29-07-50-58
campus. (2016). จุดเริ่มต้นแปรงสีฟันในไทย. สืบค้น 30 กันยายน 2565, จาก
https://lifestyle.campus-star.com/knowledge/23731.html
Jiewfudao. (2558). การทำความสะอาดช่องปากของชาวจีนสมัยโบราณ. สืบค้น 1 ตุลาคม 2565, จาก
https://www.jiewfudao.com/_m/article/content/content.php?aid=539660891
เอกสารอ้างอิง
แลร์รี่ เวสต์. (2009).แปรงสีฟันไฟฟ้า. สืบค้น 1 ตุลาคม 2565, จาก
https://hmong.in.th/wiki/Toothbrush
ธัญญารัตน์ สังข์ศิริ. (2552). แปรงสีฟัน แต่ละชนิด แตกต่างกันอย่างไร. สืบค้น 1 ตุลาคม 2565, จาก
https://blog.bfcdental.com/toothbrush-types/
Sparklethailand. (2015). แปรงสีฟันไฟฟ้าดีกว่าแปรงสีฟันปกติหรือไม่. สืบค้น 1 ตุลาคม 2565, จาก
https://sparklethailand.com/dentist/dentist-11/