หน่วยที่ 2 เรื่อง 1 งานช่าง

หนว่ ยท่ี 3
เรอ่ื งท่ี 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ ท่เี ก่ียวกบั งานช่าง

ความรูท้ ่ีเก่ียวขอ้ งกบั งานช่างเป็นส่งิ ท่ีเก่ียวขอ้ งท่ีผเู้ รยี น
สามารถนาความรูไ้ ปใชป้ ระกอบเป็นขอ้ มลู พืน้ ฐานท่ีควร
ทราบ ในการปฏบิ ตั ิงานทางดา้ นชา่ ง ไดแ้ ก่ ความหมาย
ความสาคญั ประโยชนข์ องงานช่าง ลกั ษณะของงานชา่ ง

ความปลอดภยั ในการปฏบิ ตั ิงาน พลงั งานและ
ส่ิงแวดลอ้ ม วสั ดงุ านช่าง อาชีพงานชา่ ง และเทคโนโลยี

และภมู ปิ ัญญาไทย

ความหมาย ความสาคญั และประโยชนข์ องงานชา่ ง

• 1.ชา่ ง หมายถงึ ผทู้ ่ีมคี วามรูแ้ ละชานาญในงานหรอื ในศลิ ปะอย่างใด
อยา่ งหนง่ึ และงานชา่ ง หมายถงึ ส่ิงท่ีเป็นผลเกิดจากการทางานของ
ช่าง งานช่างแบง่ ออกไดห้ ลายสาขา เช่น งานไม้ ชา่ งไฟฟ้า ชา่ งโลหะ
ช่างยนต์ ชา่ งประปา เป็นตน้

2.ความสาคญั ของงานช่าง

• เม่อื ผเู้ รยี นไดเ้ รยี นรูง้ านช่างในแตล่ ะสาขา และไดท้ ดลองปฏบิ ตั เิ พยี ง
เลก็ นอ้ ยกส็ ามารถทาไดด้ ว้ ยตนเอง ซง่ึ ไดแ้ ก่ งานซอ่ มแซมบารุงรกั ษา
เคร่อื งใชบ้ างอย่างภายในบา้ น เชน่ ซอ่ มโต๊ะเกา้ อี้ ซอ่ มไฟฟา้ ภายใน
บา้ น ซอ่ มผนงั รวั้ เป็นตน้ หากไดฝ้ ึกฝนจนเกิดความชานาญก็สามารถ
นาความรูไ้ ปประกอบเป็นอาชีพตอ่ ไปได้

3.ประโยชนข์ องงานชา่ ง

• คอื สามารถใชเ้ ครอ่ื งมือ เครอ่ื งใชส้ อยไดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง เขา้ ใจคณุ สมบตั ิ
ของวสั ดุ ชว่ ยทาใหเ้ กิดความประหยดั ทาใหย้ ืดอายกุ ารใชง้ านของ
เคร่อื งมอื เคร่อื งใช้ บางครงั้ สามารถใชค้ วามรูซ้ อ่ มแซมแกไ้ ข ขอ้ ขดั ขอ้ ง
ท่ีเกิดกบั อปุ กรณไ์ ด้ ตรวจสอบความบกพรอ่ งของอปุ กรณ์ หากเรา
พฒั นาฝีมือความรูจ้ นเกิดความชานาญ ก็ยงั สามารถท่ีจะเพ่มิ รายได้
ใหก้ บั ตนเอง โดยประกอบเป็นอาชีพเสรมิ หรอื อาชีพหลกั เพ่อื เพ่มิ รายได้
ตอ่ ไป

ลกั ษณะของงานช่าง งานช่างจาแนกตามลกั ษณะงาน ได้
ดงั นี้

• 1.งานเขยี นแบบ เป็นการถ่ายทอดจินตนาการ ความคดิ สรา้ งสรรค์ ของ
วิศวกรหรอื นกั ออกแบบ ใหอ้ อกมาเป็นรูปเป็นรา่ งบนกระดาษ รูปรา่ งท่ี
เกิดขนึ้ จากการลากเสน้ หลาย ๆ อยา่ ง เชน่ เสน้ ด่งิ เสน้ โคง้ เสน้ เอียง
เสน้ นอน มาประกอบกนั เกิดเป็นรูปรา่ งเรยี กว่า แบบหรอื แบบงาน
สามารถนาไปสรา้ งผลิตภณั ฑต์ า่ ง ๆ เชน่ ส่ิงของอปุ กรณ์ เคร่อื งมือ
เครอ่ื งใช้ เคร่อื งจกั รตา่ ง ๆ เป็นตน้

ชา่ งเขียนแบบ

2.งานไฟฟา้

• ชีวิตประจาวนั ของมนษุ ย์ จะเก่ียวขอ้ งกบั ของใชท้ ่ีเป็นเครอ่ื งใชไ้ ฟฟา้
เพราะเคร่อื งใชไ้ ฟฟา้ ใหค้ วามสะดวก ความสขุ สบาย อย่างไรกต็ าม หาก
ใชไ้ มเ่ ป็นหรอื ใชไ้ มถ่ กู ตอ้ ง ก็ย่อมมีโทษเช่นกนั การใชจ้ งึ ตอ้ งคานงึ ถงึ
เรอ่ื งความปลอดภยั ความประหยดั และอายกุ ารใชง้ าน งานไฟฟ้าท่ีเป็น
งานท่ีตอ้ งใชค้ วามรู้ ทกั ษะ และประสบการณข์ องการนาเอาพลงั งาน
ไฟฟา้ มาใช้ ในลกั ษณะของการเปล่ยี นเป็นรูปอ่นื ๆ เชน่ แสงสวา่ ง
ความรอ้ น พลงั งานกล งานไฟฟา้ ในงานชา่ งพนื้ ฐานสามารถปฏบิ ตั ไิ ด้
ทงั้ ชายและหญิง เพราะเป็นงานท่ีเก่ียวขอ้ งกบั ชีวิตประจาวนั ซง่ึ จะตอ้ ง
รูจ้ กั เคร่อื งมอื เคร่อื งใช้ วิธีใช้ การเกบ็ บารุงรกั ษา ตลอดจนวสั ดอุ ปุ กรณ์
สามารถจดั หาและนามาใชไ้ ดอ้ ยา่ งประหยดั และปลอดภยั

ชา่ งไฟฟา้

3.งานช่างยนต์

• เป็นงานท่ีตอ้ งอาศยั ความรู้ ความสามารถในการซอ่ มแซมและ
บารุงรกั ษายานยนต์ ดงั นนั้ จงึ ตอ้ งมกี ารเรยี นรูใ้ นเรอ่ื งของเคร่อื งยนต์
เป็นหลกั ในปัจจบุ นั ยานยนตท์ ่ีนิยมใชไ้ ดแ้ ก่ รถยนต์ รถจกั รยานยนต์ ซง่ึ
จะมคี า่ ใชจ้ า่ ยในการใชง้ านและการดแู ลรกั ษามาก การยืดอายกุ ารใช้
งาน การดแู ลตรวจเชค็ จะช่วยลดคา่ ใชจ้ า่ ยและอบุ ตั เิ หตจุ ากการใชง้ าน
ของเคร่อื งยนตไ์ ด้



ชา่ งยนต์

4.งานโลหะ

• งานโลหะเป็นงานท่ีตอ้ งอาศยั ทกั ษะ แรงกาย ความอดทน ความประณีตและ
บางครง้ั ตอ้ งใช้ เทคนคิ วิธีการ และประสบการณใ์ นการทางานค่อนขา้ งสงู
ผลงานจงึ จะมีคณุ ภาพและมีความปลอดภยั ในการทางานสว่ นประกอบของ
อาคารบา้ นเรอื น อปุ กรณเ์ คร่อื งใชภ้ ายในบา้ นหลายชนดิ ทาดว้ ยโลหะ หรอื
โลหะเป็นส่วนประกอบ เชน่ รางนา้ ลกู กรง ประตู หมอ้ กระทะ ถงั นา้ เคร่อื ง
เรอื น เป็นตน้ เคร่อื งใชแ้ ตล่ ะอย่างใชโ้ ลหะตา่ ง ๆ กนั เชน่ ทองแดง
ทองเหลือง เหล็ก อะลมู เิ นียม มีรูปแบบตา่ ง ๆ กนั ตามลกั ษณะของการใช้
งาน เครอ่ื งใชโ้ ลหะทกุ อย่าง เม่ือใชน้ านวนั ย่อมมีการชารุดเสียหายตอ้ ง
บารุงรกั ษา เพ่อื ใหใ้ ชง้ านต่อไปไดอ้ ีก งานช่างโลหะบางชนดิ เชน่ งานช่าง
โลหะแผน่ สามารถนามาสรา้ งสรรคเ์ ป็นเคร่อื งใชเ้ ครอ่ื งตกแตง่ ภายในบา้ นได้



5.งานประปา

• ระบบประปาและระบบการระบายนา้ เสยี ในอาการบา้ นเรอื น เป็น
ส่งิ จาเป็นอยา่ งย่ิงสาหรบั ชีวิตประจาวนั ระบบประปาและระบบการ
ระบายนา้ โสโครกท่ีมปี ระสิทธิภาพมผี ลตอ่ สขุ ภาพและอนามยั ของผู้
อาศยั งานประปาจงึ มคี วามสาคญั และเป็นงานท่ีเก่ียวขอ้ งกบั การวดั
การตดั ตอ่ ท่อ ขอ้ ทอ่ มคี วามสามารถในการซอ่ มแซม แกไ้ ขปัญหาท่ี
อาจจะเกิดขนึ้ ในระบบประปาและระบบการระบายนา้ ตา่ ง ๆ



6.งานไม้

• งานไมเ้ ป็นงานช่างท่ีใชฝ้ ี มือและความคิดสร้างสรรค์ ช่างไมต้ อ้ งมีความ
อดทน ขยนั มีความรับผดิ ชอบสูง สามารถนาทรัพยากรธรรมชาติท่ีเป็น
ไมม้ าประดิษฐส์ ิ่งของต่าง ๆ ไดอ้ ยา่ งเหมาะสมท้งั น้ีจะตอ้ งมีทกั ษะใน
การใชเ้ ครื่องมือและวสั ดุ จึงจะสามารถปฏิบตั ิไดท้ ้งั ชายและหญิง เช่น
การซ่อมบารุงรักษาเฟอร์นิเจอร์หรือส่วนประกอบของอาคารบา้ นเรือน
เป็ นตน้





7.งานปนู

• เป็นงานหลกั ในงานก่อสรา้ ง อาคารสมยั ก่อน งานกอ่ สรา้ งจะใชไ้ มเ้ ป็น
หลกั ปัจจบุ นั ไมม้ ีจานวนนอ้ ย ราคาสงู นอกจากนีย้ งั ชว่ ยในการตอ่ เติม
ซอ่ มแซมส่ิงกอ่ สรา้ ง เหมาะสาหรบั งานท่ีไมใ่ หญ่นกั เชน่ การก่ออฐิ ทา
ขอบไม้ การเทปนู ทางเดนิ เป็นตน้









8.งานสี

• สีเป็นงานขนั้ สดุ ทา้ ยของงานชา่ งหลายแขนง เชน่ งานไม้ งานปนู และ
งานโลหะ เป็นตน้ เพ่อื ตกแตง่ งานท่ีสาเรจ็ แลว้ ใหด้ เู รยี บรอ้ ยสวยงาม
และยงั ช่วยใหง้ านแตล่ ะชิน้ มีความคงทนถาวรย่ิงขนึ้ ยืดอายกุ ารใชง้ าน
ใหย้ าวนาน งานสีมีหลกั วิธีการของเคร่อื งมอื เครอ่ื งใช้ และวสั ดทุ ่ีตอ้ ง
ศกึ ษาจงึ จะสามารถทางานไดอ้ ย่างมปี ระสิทธิภาพ เป็นงานท่ีทาไดท้ งั้
ชายและหญิง