ไตรยางศ์ (อกั ษร 3 หม)ู่
ครวู รญั ญา เรอื นกาศ
ทมี่ าของไตรยางศ์
คาวา่ ไตรยางศ์ มาจากคาในภาษาสนั สกฤตว่า ตรฺ ยฺ
(ไตร) ซึ่งแปลว่า สาม รวมกบั อศ (องศ์) ซง่ึ แปลว่า สว่ น
ดังน้ัน ไตรยางศ์ จึงแปลรวมกันได้วา่ สามสว่ น
ความหมายของไตรยางศ์
ไตรยางศ์ หรือ อักษรสามหมู่ คือ ระบบการจดั หมวดหมู่
อกั ษรไทย (เฉพาะรูปพยญั ชนะ) ตามลักษณะการผันวรรณยกุ ต์
ของพยญั ชนะแต่ละหมวด เน่อื งจากพยญั ชนะไทยเมอื่ กากับด้วย
วรรณยุกตห์ นึง่ ๆ แลว้ จะมีเสียงวรรณยกุ ตท์ แ่ี ตกตา่ งกัน การจดั
หมวดพยญั ชนะ ทาใหก้ ารเรยี นภาษาไทยงา่ ยขึ้น
การจดั หมวดหมไู่ ตรยางศ์
ไตรยางศม์ กี ารจดั หมวดหมู่เพ่อื แบง่ พยญั ชนะไทยออกเปน็ ๓ ประเภท
ดังนี้
1. อกั ษรสูง มี 11 ตัว ไดแ้ ก่ ข ฃ ฉ ฐ ถ ผ ฝ ศ ษ ส ห
2. อักษรกลาง มี 9 ตวั ได้แก่ ก จ ฎ ฏ ด ต บ ป อ
3. อักษรต่า มี 24 ตัว ไดแ้ ก่ ค ฅ ฆ ง ช ซ ฌ ญ ฑ ฒ ณ ท
ธนพฟภมยรลวฬฮ
การจดั หมวดหมไู่ ตรยางศ์
อกั ษรต่า แบง่ ออกเปน็ 2 ชนิด คือ อักษรตา่ คู่ อักษรตา่ เด่ยี ว
อกั ษรตา่ คู่ คอื อักษรต่าทม่ี ีอักษรสงู เป็นคู่ มี 14 ตวั
ไดแ้ ก่ ค ฅ ฆ ช ซ ฌ ฑ ฒ ท ธ พ ฟ ภ ฮ
อักษรตา่ คู่ จบั คกู่ ับ
อักษรสูง ได้ 7 คู่
ไดแ้ ก่
การจัดหมวดหม่ไู ตรยางศ์
อักษรต่าเดยี่ ว คือ พยญั ชนะท่ไี ม่มีอกั ษรสูงเปน็ คู่
มี 10 ตัว ไดแ้ ก่ ง ญ ณ น ม ย ร ล ว ฬ
ประโยคชว่ ยจาหมวดหมไู่ ตรยางศ์
อกั ษรสงู
ของ ของ ฉนั ถกู เผา ฝัง เสีย หาย
(ข) (ฃ) (ฉ) (ฐ ถ) (ผ) (ฝ) (ศ ษ ส) (ห)
ผี ฝาก ถงุ ข้าว สาร ให้ ฉนั
(ผ) (ฝ) (ถ ฐ) (ข ฃ) (ศ ษ ส) (ห) (ฉ)
ประโยคชว่ ยจาหมวดหมูไ่ ตรยางศ์
อกั ษรกลาง
ไก่ จกิ เดก็ ตาย เด็กตาย บน ปาก โอง่
(ก) (จ) (ฎ ฏ) (ด ต) (บ) (ป) (อ)
ประโยคช่วยจาหมวดหมไู่ ตรยางศ์
อกั ษรตา่ (ค)ู่
พอ่ คา้ ฟัน ทอง ซือ้ ช้าง ฮ่อ
(พ ภ) (ค ฅ ฆ) (ฟ) (ฑ ฒ ท ธ ) (ซ) (ช ฌ) (ฮ)
ประโยคชว่ ยจาหมวดหม่ไู ตรยางศ์
อกั ษรต่า (เดยี่ ว)
งู ใหญ่ นอน อยู่ ณ ริม วัด โม ฬี โลก
(ง) (ญ) (น) (ย) (ณ) (ร) (ว) (ม) (ฬ) (ล)