หน่วยที่ 3 วัสดุและอุปกรณ์การทำขนมไทย

พมิ พ์ขนมเรไร

พิมพ์ทองมว้ น

ลักษณะของพมิ พ์ เปน็ แผ่นเหล็กกลมหรอื ส่ีเหลี่ยม ประกบตดิ กนั เปน็ ค่มู ดี ้ามยาวสาหรบั ถือ
เวลาผิงไฟ ดา้ นใน ของพมิ พจ์ ะมลี วดลายตา่ ง ๆ กัน
วธิ ีการใช้ ควรปิง้ หรอื ผิงพมิ พ์ใหร้ อ้ นเสยี กอ่ น ทาด้วยนามนั พืชหรอื นามัน โดยใชล้ กู ประคบซงึ่ ทาจากผา้
สะอาดห่อกากมะพร้าว ชบุ นามันเชด็ ทาพิมพ์ เมื่อพมิ พ์ร้อนจัดตักแป้ง 1 ชอ้ น ใส่ลง ตรงกลางพมิ พ์ แผ่นที่
ประกบ ดา้ นล่าง กดพิมพ์ประกบ กนั ให้สนทิ แปง้ ทใี่ ส่จะไหลเป็นแผน่ บางไปทั่วพิมพ์ ป้ิงไฟทันทจี นกระทัง่ สกุ
เหลอื งดี ใช้มดี ปลายแหลมแซะออกม้วนหรือพับ ถ้ามว้ นกเ็ รยี กว่าทองม้วน ถ้าพับก็เรียกว่าทองพับ ส่วนเกลด็
กระโหก้ เ็ ป็น ลกั ษณะเดียวกนั แตว่ ธิ กี ารทาและการเลอื กพิมพ์จะแตกตา่ งกัน เกล็ดกระโหจ้ ะใชพ้ ิมพไ์ มม่ ีลาย
แผ่นจะเล็กกวา่ เพ่อื ให้เหมือนลักษณะเกลด็ ปลาจรงิ ๆ
พิมพข์ นมไข่

ลกั ษณะของพมิ พ์ พมิ พ์ขนมไข่สว่ นใหญจ่ ะทาดว้ ยทองเหลือง ประกอบไปด้วย ชอ่ งสาหรบั
หยอดแป้งลงไปประมาณ 12 ชอ่ ต่อ 1 พมิ พ์ แต่ละช่องอาจจะประกอบดว้ ย รปู ดอกไม้ กลม รี หรือรปู เปล่ียม

พิมพ์ขนมไข่จะมฝี า ซ่ึงทาดว้ ยทองเหลอื งหนา สาหรับใสถ่ ่านซงึ่ จะใหค้ วามรอ้ นด้านบนของขนม มหี ว่ งที่ฝา ซึง่
จะใชเ้ หล็กงอยกฝาขนึ เวลาทจี่ ะหยอดขนมหรอื แซะขนมออกจากพิมพ์
วธิ ีการใช้ ลา้ งพิมพใ์ ห้สะอาด เช็ดดว้ ยนามันใหท้ ั่ว ผิงไฟ โดยใช้ถ่านซึง่ คุแดงใสใ่ นเตาเกล่ยี พอประมาณ และ
ใสด่ ้านบนฝาของพิมพ์ดว้ ย ใชล้ ูกประคบชบุ นามันเช็ดให้ทั่วบริเวณทหี่ ยอดขนม ตกั แปง้ ลงหยอดให้เต็มปิดฝา
ควรระวังเรื่องการใช้ไฟเพราะขนมจะไหม้ พอขนมสกุ ใช้เหลก็ โคง้ งอคล้องทหี่ ่วงขา้ งบนใช้ซอ่ มหรอื ไมแ้ หลมจมิ
ขนมออกจากพิมพ์ เมือ่ เสร็จจากการประกอบอาหารแลว้ ลา้ งพมิ พใ์ ห้สะอาด ควรเชด็ พิมพ์ด้วยนามันพืชอกี
ครงั พมิ พจ์ ะไมเ่ ปน็ สนมิ และทาขนมครังต่อไปแปง้ จะไม่ตดิ พิมพ์

พมิ พด์ อกจอก

ลกั ษณะของพิมพ์ เปน็ ทองเหลอื งทาเป็นรูปดอกไมโ้ ปรง่ มเี หล็กยาวสาหรบั ถือติดกบั ตวั พิมพ์
วิธกี ารใช้ ดอกจอกเปน็ ขนมที่ตอ้ งทอดในนามันมาก ๆ กอ่ นใช้ แช่พิมพ์ในนามันรอ้ นจดั เพ่ือใหพ้ ิมพร์ อ้ นเสยี
กอ่ น เมอื่ พมิ พ์ร้อนแล้วจุ่มพมิ พล์ งในแป้งที่ผสมไว้ เพอ่ื ให้แป้งเกาะพิมพเ์ ป็นรปู ทรงกอ่ น จงึ นาลงทอดในนามัน
รอ้ นปานกลาง พอสกุ ค่อย ๆ ใชป้ ลายมีดแซะขนมออกจากพมิ พ์ ขนมจะหลดุ ง่าย ตักขนมขึนจากนามันวางบน
ก้น ถว้ ยขนาดเล็กเทา่ กบั ถ้วยขา้ วต้มท่ีคว่าไว้ กลบี ขนมจะบานออกเป็นรูปดอกไม้ เมอื่ เย็นจงึ เกบ็ บรรจถุ ุงหรอื
ขวด โหลไว้เพ่ือใหก้ รอบนาน สว่ นพมิ พ์ลา้ งให้สะอาดกอ่ นเกบ็ ทาด้วยนามันอกี ครัง แล้วจงึ แขวนไวใ้ นทล่ี มโกรก
พมิ พร์ ูปเรอื

ลกั ษณะของพิมพ์ หวั และทา้ ยจะเรยี วแหลม คลา้ ยรูปเรือ ใช้ทาขนมไทย เช่น ขนมหน้านวล
ขนมผงิ วุ้นต่าง ๆ ส่วนเบเกอรี่ ใชท้ าพวกพาย เชน่ พายสบั ปะรด
วธิ ีการใช้ ถ้าเป็นขนมหน้านวลหรือขนมผิง ทาดว้ ยนามันพืชหรอื นามันหมดู า้ นในพิมพ์บาง ๆ ก่อนจะใส่ส่วน
ผสมของแป้งและนาไปอบ ขนมจะไมต่ ดิ พมิ พ์ เวลาสกุ ขนมจะรอ่ นออกจากพมิ พ์ได้ดี เมื่อใชเ้ สร็จแล้วล้างนาให้
สะอาด เช็ดใหแ้ ห้ง ซอ้ นกนั ไว้ เกบ็ ใส่กล่องเกบ็ ไวใ้ นที่ไมม่ มี ด หนู หรอื แมลงสาบ

พิมพ์ลอดชอ่ ง / พมิ พ์ซ่าหรมิ่

ลักษณะของพมิ พ์ จะประกอบด้วยส่วนกระปอ๋ งมหี ู 2 หู และมีที่กดแปง้ รูที่ก้นพิมพจ์ ะมี
ขนาดกวา้ งประมาณ 2-5 มลิ ลเิ มตร ตวั กระปอ๋ งอาจเปน็ ทองเหลอื ง อลูมเิ นียมและสแตนเลส ก็ได้ ส่วนใหญ่
นิยมทองเหลือง เพราะไมท่ า ให้แปง้ ลอดชอ่ งดา เวลาทาสมยั กอ่ นนยิ มใชก้ ะลามะพร้าวขัดเจาะรูท่กี ้น และมีขา
ยาวพาดที่ถงั เวลาใชต้ กั แป้งใส่ และใช้ทัพพกี ด
วิธีการใช้ ใชไ้ ม้ยาวขนาดพอทพ่ี าดขอบถงั หรอื หม้อได้ 2 อนั สอดเข้าทห่ี ขู องพิมพว์ างพาดบนหมอ้ ที่ใส่ นาเย็น
ไว้จนเกอื บเตม็ ตักแปง้ ที่กวนไว้ ใสพ่ ิมพป์ ระมาณคอ่ นพมิ พ์ ใชท้ กี่ ดกดแปง้ ตวั ลอดชอ่ งจะออกมาตามรทู ี่ ก้น
ของพมิ พ์ การกดตอ้ งเวน้ จงั หวะให้พอเหมาะ มฉิ ะนันตวั ลอดช่องจะยาวหรอื สันเกนิ ไปทาใหไ้ มน่ ่าดู
พิมพ์ซ่าหรมิ่

ลกั ษณะของพมิ พ์ เหมอื นกบั พมิ พล์ อดช่องทกุ อย่าง แตร่ ทู เี่ จาไว้เล็กกว่า เพอื่ ใหเ้ ส้นซ่าหริ่มที่
ออกมาสวยงาม
วธิ ีการใช้ เหมอื นกบั พิมพล์ อดชอ่ ง แตก่ ารกดซ่าหรมิ่ ตอ้ งกดยาวให้หมดทีเดยี ว ถ้ากดไมส่ ม่าเสมอเสน้ ซ่าหร่ิม
ท่ีออกมาอาจเปน็ ก้อนแปง้ หรือเส้นขาดฝอยเกนิ ไป
พิมพไ์ ม(้ พิมพท์ องเอก /พิมพอ์ ัดถ่ัวกวน / สมั ปนั นี)

ลักษณะของพิมพ์ เป็นแทง่ ไม้ กวา้ งยาวประมาณ 2×6 นิว หนา 1 นวิ ขดุ ลงไปในเนือไม้
เป็นรูปลายตา่ ง ๆ เช่น นก ดอกไม้ ผลไม้ พมิ พ์ชนดิ นี เหมาะสาหรับใชท้ าขนมทองเอก สาปันนี ถ้าพิมพล์ าย
ละเอยี ดเกนิ ขนมออก มาจะไมส่ วย เพราะจะเห็นลายไมช่ ัดเจน ถ้าลายหยาบแต่ลกึ ขนมท่ีออกมาจะมีลาย
คมชดั สวยงามกวา่ และทาความ สะอาดง่ายด้วย

วิธกี ารใช้ ใสเ่ นอื ขนมลงในชอ่ งท่ีเปน็ ลวดลาย กดใหแ้ น่นแกะออก ถา้ ตดิ พมิ พห์ รอื ขนมค่อนข้างแฉะ ใชแ้ ป้ง
มันโรยท่พี มิ พ์ การโรยแปง้ ไม่ต้องโรยมาก ถา้ โรยแป้งหนาไป ขนมออกมาจะไม่สวย เม่ือโรยแปง้ เคาะแปง้ ออก
ให้เหลือแค่ติดพิมพ์ จากนันกดเนอื ขนมลงไปและเคาะออก ขนมจะเปน็ ลวดลายตามตอ้ งการ
พิมพอ์ ลูมเิ นียมรปู ตา่ ง ๆ

ลกั ษณะของพิมพ์ จะเปน็ อลมู ิเนียมรูปร่างตา่ ง ๆ เชน่ ถ้วยกลมจบี ถว้ ยสามเหลย่ี ม ส่เี หลี่ยม
รปู กระตา่ ย รปู ปลา พมิ พช์ นดิ นีถา้ จบี ถี่ ๆ จะทาความสะอาดยาก เวลาใช้เสรจ็ ควรแช่นาใหส้ ิ่งสกปรกท่ีตดิ หลดุ
ออกจึงล้าง เหมาะท่ีจะ ใชเ้ ปน็ พิมพว์ ้นุ ตา่ ง ๆ ขนมชนั ปุยฝา้ ย เพราะทนความร้อนได้ดี
วิธกี ารใช้ ถ้าใช้ทาว้นุ เรยี งพมิ พล์ งในถาดหยอดวนุ้ ลงไป แลว้ หลอ่ นาในถาด ถ้าทาขนมชนั นง่ึ พมิ พใ์ ห้รอ้ น ก่อน
จึงหยอดแป้ง ถ้าทาปุยฝ้ายวางถว้ ยลงในลังถงึ กะระยะหา่ งพอให้ไอนาขึนได้ ใสก่ ระทงกระดาษลงในถ้วยจีบ
หยอดแป้ง แล้วนาไปน่ึงในนาเดอื ดปดุ ๆ หรี่ไฟลง
พมิ พ์ขนมปลากรมิ

ลักษณะของพมิ พ์ เป็นแผน่ ทองเหลอื งหรอื แผน่ สงั กะสี เจาะรตู รงึ ทงั 4 ดา้ นกับไม้
วธิ ีการใช้ พาดตะแกรงบนหมอ้ นาเดือด ใช้แป้งดบิ กดลงบนตะแกรง แปง้ จะเปน็ เส้นตกลงไปในหม้อพอสุก
แปง้ จะลอยตักขึนแช่นาเย็น วิธีนีอาจใชก้ ับการทาลอดชอ่ งสิงคโปร์ก็ได้

กรวยหยอดฝอยทอง

ลักษณะของพิมพ์ เป็นรปู กรวยมีดา้ มถือทีป่ ลายกรวย เจาะรูเดยี วหรอื 2 รู วสั ดทุ ี่ใชท้ าจะ
เปน็ ทองเหลืองหรือ สแตนเลสกไ็ ด้
วธิ กี ารใช้ ใสไ่ ข่แดงทตี่ ใี ห้เข้ากันลงในกรวย ถือกรวยใหอ้ ยูเ่ หนือกระทะนาเชือ่ มพอประมาณ โรยฝอยทองให้
เป็นวงกลมโดยนบั รอบให้เท่ากนั เพอ่ื ใหฝ้ อยทองมีขนาดแพท่เี ทา่ กนั
กรวยหยอดไขแ่ มงดาเทียม

ลักษณะของพิมพ์ คล้ายกบั กรวยหยอดฝอยทอง เป็นรปู กรวยมีรูปลายกรวย 1 หรอื 2 รู แต่
รจุ ะใหญ่กวา่ กรวย หยอดฝอยทอง วัสดทุ ใ่ี ชท้ าอาจเป็น ทองเหลอื ง หรือสแตนเลสก็ได้ ถา้ ไมม่ ที ังสองอยา่ งใช้
ใบตอง ม้วนเป็นกรวย กใ็ ชไ้ ด้เชน่ เดียวกัน
วธิ กี ารใช้ ใช้ไข่แดงใส่กรวย ถือกรวยอยเู่ หนือกระทะนาเช่ือม ใชว้ ิธกี ารหยอด ไม่ใช้วธิ ีการโรยเหมอื น
ทองหยอด ลักษณะของขนมที่ออกมาจะเปน็ เมด็ กลม ๆ สเี หลอื งใสเหมือนไขแ่ มงดา
พิมพก์ ดวนุ้

ลกั ษณะของพิมพ์ จะเป็นอลมู ิเนยี ม เหล็ก หรอื ทองเหลือง เป็นเส้นคมขดหรอื ดดั เป็นรูปต่าง
ๆ เช่น ดอกไม้ ใบไม้ นก สัตวต์ า่ ง ๆ ใชส้ าหรบั กดลงไปบนขนมหรอื ของทีไ่ มแ่ ขง็ มาก เป็นการตกแต่งให้
สวยงามที่ใชก้ ันมาได้แก่ กดลงไปบนวนุ้ กะทหิ รอื วนุ้ หวานต่าง ๆ ถา้ กดลงบนผกั หรอื ผลไม้ แลว้ นาไปประกอบ
อาหารก็เชน่ กัน

ถ้วยตะไล

ลักษณะ เป็นถว้ ยเคลือบดนิ เผา สขี าวขนาดเลก็ เส้นผ่าศนู ย์กลางประมาณ 1.5 นวิ กอ่ นใช้
ตอ้ งลา้ งให้สะอาด ใชท้ าขนมถว้ ยฟู ขนมนาดอกไม้ ต้องน่ึงถว้ ยให้รอ้ นเสยี ก่อน ขนมจะหลดุ ออกจากพมิ พ์ได้
งา่ ย ถา้ ทาขนมปยุ ฝา้ ย ใส่กระทงกระดาษ ลงในถว้ ยอกี ทจี ึงหยอดแป้งลงไป เมอ่ื ใช้เสรจ็ แล้วลา้ งนาใหส้ ะอาด
ใส่ตะแกรงผ่ึงใหแ้ หง้ ซอ้ น กนั ไวเ้ ก็บใสก่ ล่อง
มือแมว (หรือคันชัก)

ลกั ษณะ มอื แมวขดู มะพรา้ วจะคลา้ ยกับมือของแมวจริง ๆ มะพรา้ วทขี่ ดู ออกมาจะเป็นฝอย
แต่ถ้าขูดมะพร้าว อ่อนทีใ่ ช้ทาข้าวเหนยี วเปียก ตอ้ งให้ตดิ กันเปน็ ชนิ ใหญ่ สว่ นคันชัก ใชข้ ูดมะพรา้ วทนึ ทึกให้
เปน็ เสน้ มะพรา้ วทขี่ ูด ด้วยคนั ชกั เสน้ มะพร้าวจะใหญ่กว่าที่ขูดดว้ ยมือแมว
วธิ ีการใช้ ใชข้ ดู มะพร้าวทงั กะลา โดยขูดเอาเนือขาว ๆ โดยขดู วงรอบนอกเขา้ หาขา้ งในสุดจะขดู งา่ ยกวา่ ขดู
สะเปะสะปะ
แหนบจบี ขนมชอ่ ม่วง

ลกั ษณะ คลา้ ยแหนบที่ใช้ถอนขน แต่มลี ักษณะแบนเรยี บ หรือมีลวดลายเพอื่ ความสวยงาม
ทาดว้ ยทองเหลอื ง หรือเหลก็ ใชท้ าขนมจบี ขนมช่อมว่ ง ปน้ั สบิ

วธิ ีใช้ เม่ือปนั้ แปง้ เป็นโครงร่างตามต้องการ ใช้แหนบบีบรมิ ให้เกดิ รอยหยัก ในกรณขี นมปน้ั สิบ ถ้าเปน็ ขนม
ช่อมว่ ง ป้ันเป็นกอ้ นกลมและจีบตังแตส่ ่วนก่งึ กลางของลูกกลม ใหเ้ ป็นกลบี ดอกดา้ นใน และจีบไล่ออกมา เป็น
กลีบดอกดา้ นนอก
กระจ่าละเลงขนมเบ้ือง

ลกั ษณะ ประกอบดว้ ยส่วนตัวกระจ่า ซึ่งทาจากกะลา ขัดเงา ตัดออกมา เป็นวงกลม
เสน้ ผ่าศูนยก์ ลางประมาณ 2 นวิ และดา้ มเป็นไม้ดัดให้โค้งงอเลก็ น้อย เพื่อความสะดวกในการละเลง แตส่ มัย
โบราณอาจมีการแกะสลกั ดา้ ม เพอ่ื ความสวยงามก็มี
วธิ ีการใช้ ใช้ละเลงขนมเบอื ง ซ่งึ ต้องอาศัยศลิ ปะและความชานาญ ในการละเลง ต้องใชเ้ วลาในการฝึกฝน
มาก ตังกระทะขนมเบืองให้ร้อนเชด็ ดว้ ยนามนั พอให้ลนื่ ไม่ตดิ กระทะ ใช้กระจา่ จุม่ แป้งแลว้ มาละเลงใหเ้ ปน็
วงกลม ตอ้ งเรว็ เพราะแปง้ จะแหง้ เสียก่อน
พิมพค์ รองแครง หรือรอ่ งกดครองแครง

ลกั ษณะของพิมพ์ เปน็ ไม้หรือพลาสตกิ มีรอ่ งถี่ๆ เป็นแนวยาวมดี ้ามถอื ถา้ รอ่ งห่างหรอื ใหญไ่ ป ขนมจะ
ไม่สวย ควรเลอื กร่องถีพ่ อสมควรและรอ่ งลกึ

กระทะทองเหลือง

เปน็ กระทะทีเ่ ป็นโลหะผสมระหวา่ งทองแดงกบั สงั กะสคี ่ะ ซงึ่ ตวั ทองแดงเอง มีคุณสมบัติ
เกดิ สนมิ ไดย้ าก ดังนนั เมือ่ นามาใช้ทากระทะทองเหลอื ง ตวั กระทะทองเหลืองจงึ ไมท่ าปฏกิ ิรยิ ากบั กรดหรอื สาร
ใด ๆ และเกดิ สนิมได้ยากไปดว้ ยและเมอื่ เราเอากระทะทองเหลืองมาทาอาหารหรอื ขนม ทาให้อาหารไมค่ อ่ ย

ตดิ กระทะ และกล่นิ ของอาหารกไ็ ม่ติดไปกับกระทะเชน่ กนั ทงั ช่วยให้อาหารมสี ีสดใส พวกทองหยิบ
ทองหยอด ก็จะเป็นสที องสวย และดว้ ยคณุ สมบัตขิ องโลหะทใี่ ชท้ ากระทะทองเหลืองนัน มีความสามารถใน
การนาและกระจายความรอ้ นอยา่ งสม่าเสมอ จงึ ทาใหข้ นมทท่ี าด้วยกระทะทองเหลอื ง

พมิ พว์ ุ้น
ลกั ษณะของพมิ พ์ จะเป็นอลมู ิเนยี ม เหล็ก หรือทองเหลอื งเป็นเส้นคมขดหรอื ตดั เปน็ รูปต่างๆ เช่น

ดอกไม้ ใบไม้ นก สตั ว์ต่างๆ ใชส้ าหรบั กดลงไปบนขนมหรือของที่ไมแ่ ข็งมาก เป็นการตกแตง่ ใหส้ วยงาม ทีใ่ ช้
กนั มากได้แก่ กดลงไปบนวนุ้ กะทิ หรอื ว้นุ หวานต่างๆ ถา้ กดลงบนผักหรอื ผลไม้ แลว้ นาไปประกอบอาหารก็ได้
เชน่ กัน

ถ้วยตวงของเหลว
ลกั ษณะ เปน็ แก้วทนไฟ หรือพลาสติกใส มขี ีดบอกระดบั ของเหลวที่จะตวง 1 ถว้ ยตวง = 240 ซซี ี

การเลือกใช้ควรซือชนดิ ทเี่ ป็นแกว้ ทนไฟ เพราะจะทนทานมอี ายุการใชง้ านนานกว่า ถ้าตวงของท่เี ปน็ ของร้อน
เช่น นารอ้ น นามัน ถา้ ใชพ้ ลาสติกใสธรรมดาหรือแก้วธรรมดา จะแตกถา้ ถกู ความร้อนมากๆ

วธิ กี ารใช้ ถว้ ยตวงลงบนพนื เรยี บ สายตาอยู่ท่ขี ีดบอกระดับทเ่ี ราตอ้ งการตวง เทของเหลวลงใน
แก้วใหต้ รงกับขดี ท่ีเราตอ้ งการ

ถว้ ยตวงของแห้ง วสั ดุท่ใี ชท้ าถ้วยตวงของแหง้ มีหลายชนดิ มสี แตนเลส อลูมเิ นียม และพลาสติก
ถว้ ยตวงของแห้งมี 4 ขนาด คือขนาด 1 ถว้ ยตวง ขนาดคร่ึงถว้ ยตวง ขนาด หนึ่งส่วนสามถ้วยตวง และขนาด
หน่งึ ส่วนสีถ่ ้วยตวง

วิธีการใช้ ใช้ตวงของแหง้ ตา่ งๆ เชน่ แป้ง นาตาล มันต้มบดละเอยี ด เนอื หมู กะปิ ถา้ ตวงแป้งหรือ
นาตาล ใช้ช้อนตกั แปง้ ใสล่ งในถว้ ยตวง ใชส้ ันมดี ตรงๆ หรอื สปาตลู า่ ปาดให้เรียบ ห้ามใชถ้ ว้ ยตวงตกั ลงในของท่ี
ตอ้ งการตวงนัน การตวงเนอื สัตว์บดหรือเผือก มัน ใช้ชอ้ นตกั ใสถ่ ว้ ยกดให้แนน่ พอประมาณ พอเทออกมาแล้ว
เป็นรปู ถ้วย

ช้อนตวง ชอ้ นตวง มชี นิดทีท่ าด้วยสแตนเลส อลมู เิ นยี ม พลาสติก มี 4 ขนาดคือ 1 ช้อนโตะ๊ 1 ช้อน
ชา ครึ่งช้อนชา และหนงึ่ ส่วนสชี่ ้อนชา

วิธีการใช้ ถ้าเปน็ การตวงของแหง้ ให้ใชช้ อ้ นตักใสช่ ้อนตวงแลว้ ปาดให้เรยี บ ถ้าเป็นของเหลว เช่น
นาปลาให้ใช้นาปลาใสถ่ ว้ ย แล้วใช้ช้อนตวงตัก

ผา้ ขาวบาง ลกั ษณะ บาง โปรง่ เหมอื นกับผา้ มุ้ง มสี ขี าวดสู ะอาดมากกว่าสอี ่ืนๆ ซักส่ิงสกปรกออก
ไดง้ า่ ย แห้งเรว็

วธิ กี ารใช้ ใช้กรองสิ่งสกปรกออกจากอาหาร ทบผ้าขาวบางสัก 2 ชนั วางบนกระชอนเทนาเชื่อมลง
เศษผงตา่ งๆก็จะติดอยู่บนผ้าขาวบาง วิธนี ีใช้กรองกะททิ ม่ี ีเศษมะพร้าวดาๆ ได้ด้วย การนง่ึ อาหาร ใชผ้ ้าขาว
บางชุบนาปนู บนลังถงึ ใชแ้ ทนใบตองกไ็ ด้ ผา้ ขาวบางชุบนาหมาดๆ คลุมผกั ไว้ทาใหผ้ ักสดเก็บไว้ได้โดยไมเ่ หยี่ ว

ลังถึง ลักษณะ เป็นหม้อนง่ึ ดา้ นลา่ งกน้ เรยี บ ใสน่ าเพอ่ื ใหเ้ กดิ ไอ ดา้ นบนกน้ เจาะรูขนาดใหญเ่ พือ่ ให้
ไอนาขึนไปทาใหอ้ าหารสุก มี 2 ชัน ฝา ทรงสงู ส่วนใหญ่ทาด้วยอลมู เิ นยี ม เพราะนาหนกั เบา ทาความสะอาด
ได้งา่ ย ทนทาน มบี า้ งท่ีทาดว้ ยสังกะสี แตอ่ ายุการใชง้ านจะสันกว่า

วธิ กี ารใช้ ใส่นาทก่ี ้นลงั ถึงประมาณ หนง่ึ ส่วนสอง หรือ สามส่วนสี่ของลงั ถงึ วางอาหารหรือขนมทจี่ ะ
น่งึ วางเรียงกัน กะระยะให้หา่ งกนั พอสมควร เพ่ือให้มชี อ่ งใหไ้ อนาขึนมา ทาใหอ้ าหารสกุ เช็ดฝาใหส้ ะอาด ปิด
ฝา เม่อื อาหารสุกเวลาเปดิ ฝา ให้เปดิ ฝาลังถงึ ออกนอกตัว เพราะไอนาจะพุ่งใส่หนา้ ทาใหเ้ กิดอนั ตราย และระวงั
นาจะหยดใสห่ น้าขนมทาใหข้ นมหน้าเป็นรอยบุ๋มไมส่ วย ถ้านง่ึ ครังตอ่ ไปต่อจากครังแรก ใหเ้ ช็ดหยดนาบนฝา
ลงั ถงึ ใหแ้ ห้งสนิท จงึ ปดิ ฝา

ชอ้ นไม้ พายไม้
พายไม้ลกั ษณะ ปลายแบนยาว มีดา้ มสาหรับถอื ใชก้ วนหรือผสมส่วนผสม สาหรบั ช้อนไม้ ลกั ษณะคลา้ ยพาย
แตร่ ปู รา่ งเปน็ ช้อนขนาดใหญ่ ทาด้วยไม้ ทังพายไม้และชอ้ นไม้ ส่วนใหญ่ใช้คู่กับกระทะทอง หม้อตนุ๋ สาหรับ
กวนขนม เชน่ เปียกปูน ตะโก้ วุ้น หรือ ตนุ๋ สงั ขยา ทาขนมปัง

ถาดขนมส่เี หลย่ี ม
ลกั ษณะ เปน็ ถาดอลมู เิ นียม สว่ นใหญ่เป็นรปู สีเ่ หล่ียมจัตรุ สั มีหู 2 ขา้ ง สาหรับจบั ใชไ้ ด้ทังอบ ผิง หรอื นึ่ง สว่ น
ใหญใ่ ชท้ าขนมชัน ขนมหม้อแกง ขนมสาล่ี ใชเ้ สรจ็ แล้วลา้ งใหส้ ะอาด ระวงั เรื่องเศษอาหารทต่ี ดิ ตามซอกมมุ
ด้วย ถา้ หมักหมมนานๆอาจเกดิ เปน็ พษิ ตอ่ ร่างกายได้

ท่ีตีไข่ มีทังชนดิ ทาด้วยมือ และใชไ้ ฟฟ้า ท่ตี ีไขข่ องไทยก็เหมือนกบั ของฝรง่ั หรอื ของตา่ งชาติ เพราะ
ได้รบั อิทธพิ ลการทาขนมมาจากตา่ งชาติ ส่วนใหญจ่ ะเป็นขนมที่มีส่วนผสมไข่เปน็ หลัก เชน่ ทองหยิบ
ทองหยอด ฝอยทอง ไดร้ บั อทิ ธิพลมาจากโปรตเุ กส ขนมไข่ สาล่ี กด็ ดั แปลงมาจากพวกขนมเคก้

วิธกี ารใช้ ทต่ี ไี ข่แบบใช้มือตี ต้องเลือกภาชนะที่ใช้ตี ปากไม่กว้างจนเกนิ ไป เพราะไขจ่ ะขึนฟไู ดน้ อ้ ย
ภาชนะตลอดจนทตี่ ไี ขต่ ้องแห้งสนิท ไมเ่ ปอ้ื นนามนั หรือไม่มีสว่ นผสมทีเ่ ปน็ นาหยดลงไปในไข่ การตไี ข่ต้องตีให้
อากาศแทรกตวั เข้าไปในไขใ่ หม้ าก ไข่จงึ จะขึนดี โดยวธิ ตี ีเข้าหาตัว ไม่ใช้วธิ ีตีกดลงไปตรงๆจะทาให้ไขข่ นึ ชา้ ถ้า
เป็นท่ีตไี ข่แบบใชไ้ ฟฟา้ กจ็ ะงา่ ยขนึ เพราะจะมสี ปดี บอกไวแ้ ลว้ ท่ตี ัวเคร่ือง เมอื่ ใชแ้ ล้วทาความสะอาดทกุ ซอกมุม
ใหท้ วั่ ถ้าเปน็ แบบใช้ไฟฟา้ อย่าให้นาถกู มอเตอรเ์ พราะจะทาให้ไฟฟา้ ชอ็ ตได้ ถ้าสกปรกมากกใ็ ชผ้ า้ ชุบนาบิด
หมาดๆ เช็ดใหส้ ะอาด

ตะแกรงร่อนแปง้ ลักษณะ เป็นตะแกรงกลม ทาดว้ ยสแตนเลส ทองเหลือง หรือไม้ ไมม่ ีดา้ มถือ ใช้
ร่อนแปง้ นาตาล ในสว่ นผสมของขนมทีต่ อ้ งการความละเอยี ด ฟูเบา ขนมบางชนิดต้องฝนแปง้ ดิบ เช่น ขนม
ขหี นหู รอื ขนมทราย ใช้ตะแกรงร่อนแป้งรอ่ น จะไดเ้ ม็ดขนมท่ีละเอียด ดกี ว่าฝนดว้ ยกระชอนกรองกะทิ

เมอ่ื ใช้เสรจ็ ลา้ งนาใช้แปรงขัดสงิ่ สกปรกท่ีตะแกรงออกให้หมด ผงึ่ แดดให้แห้งสนทิ ก่อนนามาใช้ครงั ต่อไป ถา้
นามาใช้ขณะทต่ี ะแกรงยังไมแ่ หง้ แป้งจะเกาะติดทาให้อดุ ตัน รอ่ นแปง้ ไม่ออก

กระชอนกรองกะทิ ลักษณะ คล้ายตะแกรงร่อนแป้ง แต่จะเป็นตะแกรงลว้ น หรอื ทาดว้ ยอลูมเิ นยี ม
เจาะรู มีดา้ มถอื มีหู สาหรับพาดเกาะหมอ้ หรืออา่ งเวลาคันกะทิ เมือ่ ใชเ้ สร็จล้างให้หมดกากมะพร้าว แขวนไว้
ผ่ึงใหแ้ หง้

กระตา่ ยจีน
ลักษณะ เป็นไมก้ ระดานแผ่นยาว มเี หลก็ แหลม หรือตะปูขนาดเลก็ ตดั ปลายโผลข่ ึนมาประมาณคร่งึ ซ.ม ใช้
สาหรับขดู มะพร้าว และมันตา่ งๆท่ีต้องการให้เปน็ ฝอย

วธิ ีใช้ มะพร้าวปอกเปลือก กะเทาะกะลาออก ถา้ ตอ้ งการมะพร้าวขดู ขาวกข็ ูดผิวสีดาออก ขดู
มะพร้าวทีเ่ ปน็ ชินกับกระต่ายจีน ลกั ษณะทีไ่ ด้จะคล้ายกบั มะพรา้ วท่ขี ูดดว้ ยเคร่ืองขดู ไฟฟ้า ถา้ ต้องการขดู มัน
สาปะหลงั หรอื มนั อืน่ ๆกท็ าลักษณะเดียวกนั

มือแมว คันชัก
ลักษณะ มอื แมวขูดมะพรา้ วจะคลา้ ยกับมอื ของแมวจริงๆ มะพร้าวท่ีขดู ออกมาจะเป็นฝอย แตถ่ ้าขดู มะพร้าว
อ่อนทใ่ี ชท้ าขา้ วเหนียวเปยี ก ต้องให้ติดกนั เป็นชนิ ใหญ่ สว่ นคันชัก ใช้ขูดมะพร้าวทนึ ทกึ ใหเ้ ปน็ เส้น มะพร้าวท่ี
ขดู ดว้ ยคันชกั เสน้ มะพรา้ วจะใหญก่ วา่ ทีข่ ูดด้วยมอื แมว

มีด
มีดมอี ยู่หลายชนดิ ประกอบด้วย มดี สบั มดี ปอกผลไม้ มดี ควา้ น

มีดสบั จะมีลกั ษณะใหญ่ หนา มนี าหนักมาก เพอื่ ใหม้ แี รงกดลงไป ชว่ ยยน่ ระยะเวลาในการสับให้สันขนึ
มีดหัน่ จะคม บาง เรยี ว ถา้ มีดหนาไปจะหั่นลาบาก ของทีห่ ่ันออกมาจะไมส่ วย
มดี ปอกผลไม้ ใช้มีดขนาด 1.5 ซ.ม. ยาวประมาณ 5 นวิ มีทังชนิดปลายแหลม และปลายมน ควรลบั มดี ใหค้ ม
อยเู่ สมอ เพราะผกั และผลไมท้ ป่ี อกจะไดไ้ มช่ า
มดี คว้าน ปลายแหลมเลก็ โคง้ ใชส้ าหรบั ควา้ นเมล็ดผลไม้ แกะสลกั ผกั ผลไม้ หรือของอ่ืนท่ีต้องการให้
สวยงาม มีดตอ้ งคม ปลายต้องแหลมจะได้ลวดลายทีส่ วย

อา่ งเคลือบ
อา่ งเคลอื บที่ใช้มีหลายขนาด ตังแตเ่ ล็กจนถงึ เป็นกะละมังขนาดใหญ่สาหรบั ใชล้ ้างของ สาเหตุ

ที่ตอ้ งใชอ้ า่ งเคลอื บเพราะขนมไทยบางชนิด มสี ่วนประกอบของ นาปนู ใส เกลือ ไข่ ถา้ ใชโ้ ลหะพวกเหล็ก หรือ
อลมู ิเนียม สารประกอบของโลหะที่ทาภาชนะ อาจปนเขา้ ไปกับอาหาร อาจก่อให้เกดิ อนั ตรายได้ ถา้ ไมช่ อบ
อา่ งเคลือบ อาจเลือกอา่ งสแตนเลสก็ได้ แตจ่ ะมรี าคาแพงกว่า
ครก ครกที่ใชเ้ ป็นครกหนิ หรือครกไม้ ครกดนิ กไ็ ด้ตามแต่ละบ้านจะมี สว่ นใหญ่ไวใ้ ช้โขลกถ่วั ลิสงค่ัว งาคั่ว
เผือกบด กล้วยบด

หวี ลักษณะ คลา้ ยหวที ี่ใชห้ วีผม แตไ่ ม่มีฟนั ดา้ นคมจะหยัก วสั ดทุ ่ใี ชท้ าเปน็ สแตนเลส เหลก็ หรือทองเหลืองก็
ได้ ถ้าเป็นเหล็ก ลาหัน่ ผกั บางชนิดจะดา และจะเปน็ สนิมง่าย
มีดตดั วุ้น ลักษณะ รปู ร่างเป็นมีด มีดา้ มถอื แต่ฟนั จะหยกั และจะหนากวา่ มีดฟันเลอ่ื ยสาหรับตดั ผกั ผลไม้
สว่ นใหญจ่ ะทาด้วยทองเหลอื ง

วธิ กี ารใช้ ตดั วนุ้ เพอื่ ใหเ้ กดิ ลวดลาย โดยตัดกดลงไป ไม่ตดั แล้วกดปาดเหมือนมดี ทั่วไป เพราะจะทาให้ขนม
เละ และไมม่ ีลาย ใช้ตัดวนุ้ หวาน ว้นุ กะทิ หรอื ว้นุ ท่ีใชท้ าว้นุ กรอบ
ไมค้ ลงึ แปง้ ลกั ษณะ เปน็ ไมท้ อ่ นกลม คอดปลาย มไี มเ้ ล็ก 2 ข้างพอเหมาะมอื สาหรับจบั คลงึ ไมค้ ลึงแป้งทีด่ ี
ต้องมีนาหนกั คลงึ แล้วเรยี บสม่าเสมอ ถ้าไม่มไี ม้คลึงแป้งใชข้ วดเปล่าคลึงแทนก็ได้
พายยาง ลกั ษณะ คลา้ ยพายไม้ แตท่ าดว้ ยพลาสตกิ ใชส้ าหรบั ผสมสว่ นผสมใหเ้ ขา้ กนั หรอื ปาดสว่ นผสมที่
เลาะอยู่ปากอา่ งให้รวมอยู่ด้วยกัน แต่ไม่ควรกวนผสมของรอ้ น หรือนาไปผัดแทนตะหลิว เพราะความร้อนจะ
ทาให้พลาสตกิ ละลายปนกับอาหารทาให้เกิดอนั ตรายได้

ดงั นนั ผเู้ รยี นจะต้องนา หลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงมาใช้ในการวางแผนเลอื กซอื วัตถุดบิ
อย่างเหมาะสม เพ่ือเป็นการประหยดั ตน้ ทุน วัตถุดิบไมเ่ หลือทิง เพอ่ื ให้สามารถประกอบขนมไทยยอดนยิ ม
โดยใชต้ ้นทนุ การผลติ ท่ีเหมาะสม และคานงึ ถงึ ส่ิงแวดล้อมการศกึ ษาวิชานีเปน็ วิชาท่เี นน้ ผเู้ รียนเปน็ สาคัญ เพือ่
ปลกู ฝังให้พฒั นาตนเองเขา้ สู่อาชพี อย่างสมา่ เสมอ และนาไปประยุกตเ์ พื่อวางแผนใช้ในชวี ิตประจาวันต่อไป
และยังใหน้ ักเรยี นมีโอกาสฝกึ ทักษะความชานาญการเรยี นรดู้ ้านความรู้ ความสามารถเพ่อื มสี ่วนรว่ มในการ
เรียนอยา่ งเตม็ ทใ่ี นการฝกึ ทักษะการปฏบิ ตั ิจริง เพื่อพฒั นาทักษะ ความรู้ และความสามารถรวมทังสติปัญญา
เพือ่ แก้ปัญหาได้ ผ้เู รยี นวิชานีนอกจากจะได้ความร้ทู ีถ่ กู ตอ้ งแลว้ สามารถนาไปประยุกต์ใชเ้ พือ่ เป็นเคร่ืองมือท่ี
สาคัญในการแก้ปัญหาในชวี ิตประจาวนั อีกด้วย