ร
สลบั ลำ
การสรา้ งสรรค์ผลงานจากวรรณกรรมเรื่อง วิวาหพ์ ระสมทุ ร
ชือ่ ผลงานสรา้ งสรรค:์ การสรา้ งสรรค์นาฏยศลิ ปไ์ ทย ชดุ อนั โดรเมดาแต่งตัว
ผ้สู รา้ งสรรคผ์ ลงาน
นางสาวกนกกาญจน์ เตม็ สงสยั รหัสนักศกึ ษา 6181163010
สาขาวิชานาฏยศลิ ป์ศึกษา คณะมนษุ ยศาสตรแ์ ละสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบา้ นสมเดจ็ เจา้ พระยา
1. ที่มาและความสาคัญ
วิวาห์พระสมุทร เป็นบทละครพูดสลับลา มีท้ังบทร้องและบทเจรจา เป็นพระราชนิพนธ์ใน
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลท่ี 6 ในคร้ังนั้นทรงใช้พระนามแฝงว่า “ศรีอยุธยา”ทรงพระ
ราชนิพนธ์ เม่ือ พ.ศ. 2461 เน้ือเร่ืองได้เค้ามาจากนิยายกรีกเก่าซ่ึงเล่าถึง “นางอันโดรเมดา (Andromeda)”
ธิดาของท้าวซีฟิอัส (Cepheus) กับนางแคสสิโอเปีย (Cassiopeia) ที่กาลังจะถูกสังเวยให้แก่โพไซดอน เทพ
แห่งมหาสมุทรโดยมีวีรบรุ ุษชอ่ื “เพอร์ซุส (Perseus)” มาช่วยนางไวแ้ ละได้สมรสกับนาง และทรงดัดแปลงจน
กลายเป็นเร่ืองวิวาห์พระสมุทร จุดมุ่งหมายในการพระราชนิพนธ์ ก็เพื่อพระราชทานแก่คณะเสือป่า กองเสนา
หลวงรกั ษาพระองค์ จดั แสดงเก็บเงนิ บารงุ ราชนาวสี มาคมแหง่ กรงุ สยาม ณ พระราชวังสนามจนั ทร์
(สรปุ )จากทีม่ าและความสาคัญขา้ งตน้ ทาให้ผสู้ รา้ งสรรค์ไดแ้ รงบันดาลใจจากวรรณคดเี รือ่ ง วิวาหพ์ ระ
สมุทร และได้เล็งเห็นถึงบทบาทของ อันโดรเมดา ทาให้ผู้สร้างสรรค์เกิดแนวคิดท่ีจะนาข้อมูลดังกล่าวมา
วิเคราะห์สร้างสรรค์เป็นผลงานศิลปะการแสดงนาฏศิลป์ไทยและได้ออกแบบชุดการแสดงไทยผสมกรีก ชุด
“อนั โดรเมดาแตง่ ตวั ”
2. วัตถุประสงค์
เพอ่ื ศึกษาบทบาทตัวละครอนั โดรเมดาจากวรรณคดเี รื่อง ววิ าห์พระสมทุ ร พระราชนิพนธใ์ นรชั กาลท่ี
6 นามาสร้างสรรค์เปน็ นาฏยศลิ ปไ์ ทย ชดุ อันโดรเมดาแต่งตวั
3. ขน้ั ตอนการสรา้ งสรรคผ์ ลงาน
1. กระบวนการสรา้ งแนวความคิด
2. กระบวนการผลิตผลงาน
กระบวนการสรา้ งแนวความคิด
กระบวนการสร้างแนวความคิดเป็นส่ิงจาเป็นอันดับแรกในการสร้างสรรค์ผลงานทางด้านนาฏย ศิลป์
โดยในเบ้ืองต้นต้องพิจารณาจากวัตถุประสงค์และข้อมูลที่ได้รับเป็นพ้ืนฐาน ซ่ึงการแสดงชุด “อันโดรเมดา
แต่งตวั ” มีวตั ถุประสงค์เพื่อสร้างสรรค์ผลงานทางด้านนาฏยศิลป์ไทยและเผยแพร่ให้การแสดงรูปแบบนี้เป็นที่
นิยมและแพร่หลายในวงการนาฏศิลปแ์ ละยังเปน็ แนวทางใหเ้ กดิ งานช้นิ ใหม่ขนึ้ อกี ด้วย
กระบวนการผลิตผลงาน
เม่ือผ่านกระบวนการในการสร้างแนวคิดและจินตนาการภาพของผลงานในระดับท่ีมีความเป็นไปได้
แล้ว จึงเข้าสู่กระบวนการผลิตผลงานด้วยวิธีการประมวลข้อมูลท่ีได้และ กาหนดรูปแบบ กาหนดขอบเขต
กาหนดองคป์ ระกอบของการแสดงจากน้ันจึงออกแบบท่าทางและการเคลื่อนไหวทางดา้ นนาฏยศลิ ป์ ดังน้ี
1. การศึกษาประมวลข้อมลู
การศึกษาประมวลข้อมูลน้ีผู้สร้างสรรคผ์ ลงานไดเ้ ลือกใช้วิธีการอ่านวรรณคดไี ทยเรื่องวิวาห์พระสมุทร
การสังเกต มาประมวลเข้าด้วยกัน จากนั้นจึงทาการตรวจสอบความเพียงพอและความถูกต้องของข้อมูล
ทั้งหมดและต้องมคี วามสอดคลอ้ งกบั แนวคิดของผลงานที่ต้องการสร้างสรรค์ โดยข้อมลู ดงั กล่าวสามารถสรุปได้
ดงั นี้
1.1ขอบเขตเน้ือหา
ศึกษาบทบาทตัวละครอนั โดรเมดาจากวรรณคดเี รอื่ ง วิวาห์พระสมทุ ร พระราชนพิ นธ์ในรัชกาลที่ 6
1.2 ขอบเขตการแสดง
ผสู้ รา้ งสรรค์ตอ้ งการนาเสนอผลงานการแสดงในรปู แบบของนาฏศิลป์ไทยโดยใช้ผแู้ สดง จานวน 1 คน
ซงึ่ บทบาทผูแ้ สดงเป็นผูห้ ญิง
1.3 รูปแบบการแสดง
ผูส้ ร้างสรรคผ์ ลงานได้กาหนดรปู แบบของการแสดงชุด “อนั โดรเมดาแต่งตัว” โดยกาหนดให้อยู่ใหอ้ ยู่
ในรูปแบบ นาฏศลิ ปไ์ ทย โดยใชน้ กั แสดงนกั แสดงจานวน 1 คน ซง่ึ บทบาทผแู้ สดงเป็นผูห้ ญิงใชร้ ะยะเวลาใน
การแสดงประมาณ 7 นาที
จากการประมวลข้อมลู ดังกลา่ ว ผู้สร้างสรรค์ผลงานจงึ ได้กาหนดรูปแบบการแสดงออกเป็น 2 ชว่ ง
ดังน้ี
ช่วงที่ 1 ผูแ้ สดงร่ายราเพอื่ สื่อความหมายถงึ ความสวยของตนเอง
ชว่ งท่ี 2 ผู้แสดงรา่ ยราเพือ่ ส่ือความหมายถึงการแตง่ กาย
1.4 โครงสรา้ งทา่ รา
ช่อื ท่า เฉดิ ฉิน ส่ือถงึ ความงามของนางอันโดรเมดา
ชื่อทา่ สวมกาไล ส่อื ถงึ การสวมกาไล
ชือ่ ทา่ ผัดพกั ตร์ สอ่ื ถงึ การแตง่ หนา้
ชอ่ื ท่า สวมสร้อยคอ ส่อื ถึง การสวมสรอ้ ยคอ
ชื่อท่า คลอ้ งเขม็ ขัด สื่อถึง การคล้องเขม็ ขดั รดั เอว
ชอ่ื ท่า แซมมุก ส่ือถงึ การแซมสร้อยมกุ ประดบั ผม
ชื่อท่า คาดผ้า สือ่ ถึง การจบั ผา้ คาดอก
ชอ่ื ท่า ชายกระโปรง สอ่ื ถึง การนงุ่ กระโปรงทม่ี ีชายผ้าลากยาว
1.5โครงสรา้ งเคร่ืองแตง่ กาย
ลักษณะการแต่งกายจะเปน็ แบบชุดชาวกรีกที่ใส่ผ้าพล้ิวเป็นกระโปรงลากยาวสีขาวดจุ ไข่มุก เพราะว่า
วรรณคดีเรื่อง วิวาห์พระสมุทร ได้รับเค้าเร่ืองมาจากนิยายกรีกเก่า ส่วนช่วงบนใส่เป็นผ้าคาดอกสีขาวท่ีปัก
ประดับด้วยไข่มุกสีขาวนวล เครื่องประดับท้ังสร้อยคอ สร้อยข้อมือ ต่างหู สร้อยประดับผม และเข็มขัดจะใช้
เปน็ ไข่มุกทง้ั หมด เพราะเป็นส่ิงท่ีสอ่ื ถงึ ทะเล
1.6 โครงสรา้ งดนตรี
ดนตรปี ระกอบทานองเพลง เพลงคลน่ื กระทบฝง่ั ทาใหผ้ ฟู้ ังเกดิ มโนภาพ นึกถงึ ระลอกคล่นื ในทอ้ ง
ทะเลที่หนุนเนอื่ งกนั
เพลงคลื่นกระทบฝั่ง
อนั โดรเมดาสุดาสวรรค์ ย่งิ กว่าชีวันเสนห่ า
งดงามดั่งหงส์ทองฟอ่ งฟ้า งามลา้ งามเลศิ หล้านภาพร
สวมกาไลไขม่ กุ สีนวลผ่อง ผัดพกั ตรน์ วลละอองดั่งอมั พร
ปรงุ ประทนิ กลนิ่ บุปผาลอ่ ภมร ลมพดั เพยขจรตลบท่ัว
ท้งั แกว้ แหวนสร้อยมกุ แลลูกปดั แล้วเข็มขัดสร้อยทองมาคลอ้ งตวั
เฉิดโฉมฉนิ กายามหิ มองมัว สร้อยมุกแซมหวั พราวพรายตา
แลว้ จับผา้ คาดอกสวมเป็นชดุ ขาวบรสิ ุทธต์ิ อ้ งลมแลพลิว้ ไหว
ชายกระโปรงลากยาวยามเดินไป น่แี ลงามกวา่ หญิงใดอันโดรเอย
1.7 โอกาสในการแสดง
ใช้ในงานร่ืนเริงบันเทิงตา่ งๆ
1.8 ประโยชนท์ ไ่ี ด้รับ
1.ได้ผลงานสร้างสรรคน์ าฏยศลิ ป์ไทย ชดุ อนั โดรเมดาแต่งตวั จากวรรณคดีเร่ืองวิวาหพ์ ระสมทุ ร
2.ได้ประสบการณต์ รงในการทางานสรา้ งสรรคอ์ ยา่ งเปน็ ระบบ
3.ได้ศกึ ษาวรรณคดเี ร่ืองวิวาหพ์ ระสมุทรอยา่ งลกึ ซึ้ง
1.9 รายการอ้างองิ
ศรีอยุธยา.(2553).วิวาห์พระสมทุ ร. มหาวชิราวธุ .