วรรณคดีดีในสมัมัย มั ย มั พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หัว หัว รัชกาลที่ ๖ กลุ่ม ลุ่ ที่ ๖ วิชาภาษาไทย ๒ โรงเรียนบ้านปล่อ ล่ งเหลี่ย ลี่ ม
คำ นำ อีบุ๊คเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาภาษาไทย ๒ มัธยมศึกษาปี ๔ จัดทำ ขึ้นเพื่อให้ผู้อ่านได้ทราบถึงชื่อผู้ แต่ง ชื่อเรื่อง ลักษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่อง และคุณค่า ของวรรณคดีในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้า อยู่หัว (รัชกาลที่ ๖) ผู้จัดทําหวังว่าอีบุ๊คเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษา และการเรียนรู้ หากมีข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัดทํา ขออภัยมา ณ ที่นี้
สารบัญ หัวใจนักรบ ๑มัทมันะพาธา ๒พระร่วง ๓วิวาห์พระสมุทมุร ๔โพงพาง ๕เวนิสมานิณ ๖เห็นแก่ลูก่ลูก ๗
สารบัญ โรเมโอและจูเ จู ลีย ลี ต ๘ บทละครดึก ดึ ดำ บรรพ์ ๙ บทละครเปิด ปิโรง ๑๐ สาวิตรี ๑๑ นิทานเวตาล ๑๒ ท้าวแสนปม ๑๓
สารบัญ รามเกียกี รติ์ ๑๕ บ่อเกิดกิ รามเกียกี รติ์ ๑๖เมือมืงไทยจงตื่นเถิดถิ๑๗พระนครคำ หลวง ๑๘พศวดารเเรื่องไทยรบพม่าม่๑๙นิราศนครวัด ๒๐
สารบัญ ความทรงจำ ๒๑ สาส์นสมเด็จ ๒๒ เสด็จประพาสต้น ๒๓ จดหมายจางวางหรํ่า ๒๔ พะนลคำ หลวง ๒๕ กนกนคร ๒๖
สารบัญ สังข์ทองตอนถ่ว ถ่ งสังข์ ๒๗ สามกรุง ๒๘ อิเหนา ตอน เผาเมือ มื ง ๒๙ บทเพลง ๓๐ เพลงสรรเสริญพระบารมี ๓๑ กาพย์เห่เรือ ๓๒
สารบัญ เจ้าพระยาธรรมศักดิ์ม ดิ์ นตรี ๓๓ อิลราชคำ ฉันท์ ๓๕ สามัค มั คีเภทคำ ฉันท์ ๓๖ กามนิต วาสิฏฐี ๓๗ สงครามมหาการตะคำ กลอน ๓๔
•หัวใจนักรบ ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า ดำ เนินเรื่องด้วยบทสนทนา บรรยาย ฉากเหตุการณ์ อารมณ์ตัวละครอย่าง ชัดเจน ด้วยภาษาโบราณที่เข้าใจง่าย พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว พระภิร ภิ มย์กัง กั วลกับ กั นายสวิงที่ต้องเป็น ป็ ทหาร ในยามสงคราม จึงพยายามวิ่ง วิ่ ขอร้องผู้ใหญ่ใญ่ ห้ ช่วย แต่ไม่เ ม่ป็น ป็ ผล นายซุ่นเบ๋งจึงวางแผนให้นาย สวิงหนีทหาร โดยอ้างว่าพระภิร ภิ มย์เป็น ป็โรคหัวใจ เมื่อ มื่ นายสวิงทราบความจริงก็โกรธมาก ระหว่าง นั้นเกิด กิ การรบกับ กั ข้าศึกใกล้บ้าน นายสวิงจึงนำ ทหารมาตั้งฐานในบ้านและสู้ข้าศึก นายสวิงเสีย ชีวิตในหน้าที่ พระภิร ภิ มย์โกรธมาก จึงจับปืน ปืสู้กับ กั ข้าศึก แต่กลับ ลัโดนข้าศึกบุก บุ เข้าบ้าน ๑ เเสดงให้เห็นถึง ถึ การสู้รบของข้าศึก
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ๒ •มัทนะพาธา เเต่งด้วยฉันท์เเละกาพย์ มุ่งเเสดงสัจธรรมของความรัก"ที่ใดมีรักที่ นั่นมีทุกข์สอดคล้องกับชื่อเรื่องเเละสอดคล้อง กับพุธวจนะที่ว่า ที่ใดมีรักที่นั่นมีโศก ที่ใดมีรักที่ นั่นมีภัย มัทธนะพาธาจึงเป็น ป็ เรื่องที่ดำ เนินเรื่ิอง โดยมีประเด็นความรักสำ คัญ" สอดเเทรกควาคิดเกี่ยวกับความเชื่อ การทำ บุญบาป ทำ สิ่งใดได้สิ่งนั้น
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ๓ •พระร่วง แต่งด้วยร่ายโบราณ ๑. เมืองละโว้ตกอยู่ใ ยู่ ต้อำ นาจของขอม ๒. พระร่วงเป็น ป็ เจ้าเมืองละโว้แทนพระบิดาที่สิ้นพระชนม ๓. พระร่วงคิดทำ กระออมใส่น้ำ แทนตุ่ม ๔. ท้าวพันธุมบดีสั่งให้พญาเดโชจับพระร่วงไปถวาย ๕. พระร่วงหลบหนีขอมไปผนวชอยู่ที่ ยู่ ที่ เมืองสุโขทัย อ. นางจันทน์พาชาวเมืองละโว้ลอบตีทัพขอมได้สำ เร็จ ๗. พญาเดโชตามไปพบพระร่วงที่วัดพระบรมธาตุ ๔. พระร่วงขึ้นเป็น ป็ กษัตริย์ครองกรุงสุโขทัย เปรียบเทียบที่ให้อารมณ์และเกิดจินตภาพ ชัดเจนเป็น ป็ ภาพพจน์เชิงอุปมาและภาษาจินภาพ เห็นความงดงามของภาษา
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ๔ •วิวาห์พระสมุทร เป็น ป็ บทพูดสลับรำ มีทั้งบทร้องและบทเจรจา กล่าวถึงประชาชนชาวกรีก ณ เกาะ อัลฟะเบตา โง่เขลา หลงเชื่อในอำ นาจทางทะเล เมื่อครบรอบ ๑00 ปี จะต้องส่งสาวพรหมจารีไปเป็น ป็ เจ้าสาว ของพระสมุทร เป็น ป็ บทละครสุขใจและขบขันบางตอน เป็น ป็ เรื่องรักสดชื่นจบลงด้วยความสุข กระบวนกลอนและฉันท์ประณีตบรรจง บทร้องเพราะทำ นองดี
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ให้ข้อคิดสอดเเทรกคตเตือนใจ •โพงพาง ๕ ประเภทร้อยแก้ว เนื้อเรื่องได้รับความสนุกเพลิดเพลินเเละ ยังเป็น ป็ คติให้สังเกตความไหวพริบ ความรู้เท่า ทันถึงกลอุบาย ซึ่งฝ่า ฝ่ ยศัตรูได้ แสร้งสรรค์ปั้น ขึ้น และรู้จักว่าเขาปฏิบั ฏิบั ติการณ์อย่างไรต่อ เหตุการณ์นั้นและได้ผลอย่างไรการใช้วิธีสอน โดยฝากจรรยา หรือการปลูกปัญญาไว้ในเรื่อง นิยาย หรือถึงกับปรุงแต่งขึ้นจนเป็น ป็ บทละคร เช่นนี้
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ให้เเง่การเจรจาซื้อขาย ๖ •เวนิสวานิณ ให้คงรูปเป็น ป็ ละครเจรจาโต้ตอบกันตาม แบบของเชกส์เปีย ปี ร์เดิม และถ้อยคำ ผูก เป็น ป็ กลอนไทยเพื่อให้รูปคล้ายของเดิมมาก ที่สุด เป็น ป็ เรื่อ รื่ งราวเกี่ย กี่ วกับ กั พ่อ พ่ ค้า ค้ นายทุน ทุ ซึ่ง เป็น ป็ อาชีพที่เ ที่กี่ย กี่ วกับ กั การค้า ค้ ขายและการ ลงทุน ทุ ในแง่ต่า ต่ ง ๆ ประกอบด้ว ด้ ย การกู้ยื กู้ ม ยื เงิน การทำ สัญญาซื้อขาย การค้า ค้ ขายทาง เรือ รืสำ เภา
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ๗ •เห็นแก่ลู ก่ ลู ก เป็น ป็ บทละครพูดล้วนๆ หรือืละครพูดแบบร้อยแก้ว ๑. ทั้งสองรััก รัั แม่น ม่ วลนายลํ้า ลํ้ได้แต่งงานกับ กั แม่น ม่ วลลูกชื่อละออ ๒. นายลํ้า ลํ้ ต้องติดคุก แม่น ม่ วลเสียชีวิต ๓. พระยััก ยัั คืนฤนาทจึงอุปการะแม่ล ม่ ะออ ๔. เมื่อ มื่ แม่น ม่ ายลํ้า ลํ้ ออกจากคุกได้ ก็หวังจะมาพึ่ง พึ่ พิงลูกตนเอง คุยกับ กั พระยาภัก ภั ดีน ดี ฤนาท และแม่ล ม่ ะออจึงเกิด กิ ความเห็นแก่ลู ก่ ลู ก เพราะไม่อ ม่ ยากให้ลูกต้องอับอาย วรรณศิลป์ที่ ป์ที่โดดเด่น ด่ ในวรรณคดีเ ดี รื่องนี้คือการใช้ ถ้อยคำ ที่สมจริง ทำ ให้แสดงอารมณ์ได้อย่างเป็น ป็ ธรรมชาติ มีก มี ารใช้ระดับ ดั ภาษาที่เด่น ด่ ชัดและถูก ถู ต้องเหมาะสม นอกจาก นี้ในเรื่องยังมีทั้ มีทั้ งสำ นวนเก่า ก่ ๆ ที่หาฟังยาก การใช้คำ เก่า ก่ ที่ ไพเราะและยังมีก มี ารทับศัพท์อีกด้วย
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ๘ •โรเมโอและจูเลีย ลี ด เรื่องราวของ ‘คู่รักดวงไม่สม่ มพงษ์’ สองคนที่ ตกหลุมรักกัน กั อย่างรวดเร็ว จากสองมาจากตระกูล กู ไม่ ถูก ถู กัน กัโรมีโมี อ เป็น ป็ คนจากตระกูล กู มอนตากิว กิส่วน จูเ จู ลีย ลี ต มาจากตระกูล กู คาปูเล็ต ตระกูล กู ขุนนางทั้งสองทรง อิทธิพ ธิ ลในเมือ มื งเวโรนา ก่อ ก่ เหตุการณ์ไม่สม่ งบ ต่อสู้กัน กั มา นานหลายปีโปี ดยไม่เ ม่ คยขจัดความขัดแย้งจากกัน กัได้ เป็น ป็ ผลให้ เจ้าชายเอสคาลัสลั เจ้าครองนครเวโรนา พยายาม ไกล่เ ล่ กลี่ย ลี่ ความขัดแย้ง โดยออกคำ สั่งว่าผู้ใดขัดขวาง ความสงบสุขและสันติ มีโมี ทษถึง ถึชีวิต บทร้อยแก้ว เราไม่ควรตัดสินใจเร็วเกินไป การด่วนตัดสินใจโดย เอาอารมณ์เป็น ป็ หลักและไม่ผ่านการตรึกตรองมาก่อน มีแต่จะทำ ให้เกิดปัญหา
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว สื่อให้เห็นถึงความรักของคู่สามีภรรยา ๙ •บทละครดึกดำ บรรพ์ กาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ฉบัง ๑๖ และกลอนบทละคร เนื้อเรื่องตอนถ่ว ถ่ งสังข์กล่า ล่ วถึง ถึ ท้าวยศวิมลได้ข่าวว่า โอรสออกจากหอยสังข์แล้วกลายเป็น ป็ มนุษย์ ท้าวยศวิมล ถูก ถู มนตร์เสน่ห์จึงไม่เ ม่ ชื่อว่าเป็น ป็โอรสของตนและคิดว่านาง จันทร์เทวีมีชู้มีชู้ จึงสั่งเสนาให้ฆ่าพระสังข์ เสนาไปที่ กระท่อมตายายที่นางจันทร์เทวีอาศัยอยู่ เมื่อ มื่ นางเข้าป่า ป่ เสนาก็ไปจับตัวพระสังข์ เสนาพยายามฆ่าพระสังข์ด้วย วิธีต่ ธีต่ างๆ ไม่ว่ ม่ ว่ าจะใช้ไม้ทุบ ใช้หอกดาบแทงฟัน หรือใช้ช้าง แทงแต่ก็ไม่สำม่ สำเร็จ จึงไปทูลท้าวยศวิมล ท้าวยศวิมลเริ่ม ริ่ สงสัยว่าพระสังข์อาจจะเป็น ป็โอรสของตนที่ออกมาจาก หอยสังข์
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ให้ความสนุกสนานเพลิดเพลิน ๑0 •บทละครเบิกโรงเรื่องดึกดำ บรรพ์ เป็น ป็ บทละคร เป็น ป็ บทละครบางเรื่อง บางตอน พระนิพนธ์ใธ์ น สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าพระยานริศรานุวัดติ วงศ์ ได้แก่ เรื่องสังข์ทอง คาวีตอนสามหึง อิเหนา ตอนไหว้พระ สังข์ศิลป์ชัป์ชั ยภาคต้นกรุงพานชมทวีป รามเกีย กี รติ์ อุณรุฑ มณีพิชัย บทพระราชนิพนธ์ใธ์ นพระ บาทสมเด็นพระมงกุฎกุ เกล้าเจ้าอยู่หั ยู่ หั ว ได้แก่ เรื่องศกุน กุ ตลา ท้าวแสนปม พระเกีย กี รติรถ
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว สอดเเทรกข้อคิดของคู่สามีภรรยา ๑๑ •สาวิตรี ประเภทร้อยแก้วและบทละครร้อง เป็น ป็ เรื่องที่แสดงให้เห็นถึงความรักและ ความภักดีของภรรยาที่มีต่อสามี เมื่อพระสัตย วานถูก ถู พระยมคร่าเอาชีวิตไป นางสาวิตรีผู้เป็น ป็ ชายาได้วิงวอนขอชีวิตของสามีคืนจากพระยมจน ได้ ทั้ง ๆ ที่พระยมไม่เคยละความเที่ยงธรรมเว้น ชีวิตผู้ใดเลย แต่ด้วยอำ นาจแห่งความรักและ ความภักดีของนางที่มีต่อสามีทำ ให้พระยมต้อง ยอมพ่ายแพ้ และยอมคืนชีวิตพระสัตยวานให้แก่ นาง พร้อมอำ นวยพรให้อีกหลายประการ
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ๑๒ •นิทานเวตาล เป็น ป็ ร้อยแก้ว การแก้ปัญหาต่างๆ จำ เป็น ป็ ต้องใช้สติและ ปัญญาควบคู่กันไป จากนิทานเวตาลเรื่องนี้ชี้ให้ เห็นว่าการใช้ปัญญาของพระวิกรมาทิตย์ อย่างเดียวนั้นไม่สามารถแก้ปัญหาและเอาชนะ เวตาลได้ คุณค่าด้านความรู้ การอ่านนิทานเวตาลทำ ให้ได้รู้ ถึงวัฒธรรมและค่านิยมของชาวอินเดียในยุค ยุ โบราณ
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ๑๓ •ท้าวแสนปม เป็น ป็ คำ กลอนบทละคร เจ้าเมือ มื งไตรตรึงษ์ มีพ มี ระธิด ธิ าผู้ทรงสิริโฉม ใกล้เมือ มื งไตรตรึงษ์มีชมี ายที่มีรู มี รู ปร่างน่าเกลีย ลี ดมี ปุ่ม ปุ่ ปมขึ้นเต็มตัว ชาวบ้านจึงเรียกเขาว่า แสนปม มีอ มี าชีพปลูกผัก วันหนึ่งเทวดาดลใจให้พระธิด ธิ า นึกอยากเสวยมะเขือ นางข้าหลวงพบมะเขือใน สวนของแสนปมจึงซื้อไปถวายพระราชธิด ธิ าแต่ไม่ นานก็เกิด กิ ตั้งครรภ์ขึ้ ภ์ขึ้ น ความดีง ดี ามของคนซึ่งอยู่ที่ ยู่ ที่ จิตใจมิใช่รูปลัก ลั ษณ์ภายนอก
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว เเสดงให้เห็นถึงการเเก้ไขปัญหาของพระอินทร์ ๑๔ •ศกุน กุ ตลา อินทรวิเชียรฉันท์ พระวิศวามิตรเกิดนึกอยากมีฤทธิ์ม ธิ์ ากๆจึง สละราชสมบัติ ออกบำ เพ็ญตบะในป่า ป่ จนแก่กล้า ยิ่ง ยิ่ ทำ ให้เหล่าเทวดาพากันเดือดร้อนไปทั่ว พระอินทร์คิดแก้ไข โดยให้นางฟ้าเมนกาลงมาใช้ ความงามยั่วยวน เพื่อทำ ให้พระฤาษีตนนี้ไม่มีกะ จิตกะใจจะบำ เพ็ญเพียร ทั้งสองจึงครองคู่กัน
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ๑๕ •รามเกียรติ์ กาพย์ยานี๑๑ ท้าวทศรถ เป็น ป็ กษัตริย์ครองกรุงอยุธ ยุ ยา มีพระมเหสี ๓ องค์ คือ นางเกาสุริยา นาง ไกยเกษี และนางสมุทรเทวี วันหนึ่งท้าวทศรถ ไปรบกับยักษ์ชื่อ ปทูตทันต์ โดยนางไกยเกษี ตามเสด็จไปด้วย ขณะรบกันยักษ์แผลงศรไป ถูก ถู เพลารถของท้าวทศรถหัก นางไกยเกษีรีบ กระโดดลงจากรถ เอาแขนของนางสอดแทน เพลารถ เมื่อท้าวทศรถฆ่ายักษ์ได้แล้ว ได้ทรง ทราบถึงความจงรักภักดีของนางไกยเกษี เพลิดเพลินสนุกสนาน
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ๑๖ •บ่อเกิดรามเกียรติ์ เป็น ป็ ร้อยแก้วปนกาพย์ เป็น ป็ อย่างร่ายยาวปนฉันท์ เหตุเกิด กิ เมื่อ มื่ นนทกไปเกิด กิใหม่เ ม่ป็น ป็ ทศกัณ กั ฐ์มี ฐ์สิมีสิ บหน้ายี่สิบมือ มื ตามคำ พระนารายณ์ ก่อ ก่ นนั้นเมื่อ มื่ พระนารายณ์สังหารนนทกแล้ว ได้ไปขอพระอิศวรจะให้เหล่า ล่ เทวดา และตนไปตามสังหารนนทกใน ชาติหน้า หลัง ลั จากนั้น ทหารเอกทั้งห้า จึงเกิด กิ ตามกัน กัไป ได้แก่ หนุมานเกิด กิ จากเหล่า ล่ ศาสตราวุธของพระอิศวรไปอยู่ใ ยู่ นครรภ์น ภ์ าง สวาหะสุครีพเกิด กิ จากพระอาทิตย์แล้วโดนคำ สาปฤๅษีที่เป็น ป็ พ่อ ของนางสวาหะ องคตเป็น ป็ ลูกของพาลีที่ ลีที่ เป็น ป็ พี่ของสุครีพชมพู พานเกิด กิ จาก การชุบเลี้ย ลี้ งของพระอินทร์นิลพัทเป็น ป็ ลูกของพระกาฬ รามเกีย กี รติ์เ ติ์ป็น ป็ วรรณคดีม ดี รดกของชาติและเป็น ป็ วัฒนธรรมทางวรรณกรรมของชาติไทย
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว - ๑๗ •เมืองไทยจงตื่น ตื่ เถิด ทรงพระราชนิพนธ์ขึ้ ธ์ขึ้ นเพื่อเตือนสติคนไทยในสมัย มั นั้น ซึ่ง กำ ลัง ลั หลงระเริงอยู่กั ยู่ บ กั ความสุขสะดวกสบายในการพึ่ง พึ่ พา อาศัยชาวจีนซึ่งเข้ามาอาศัยผืนแผ่นดิน ดิไทยทำ มาหากิน กิ และ เพราะความขยันขันแข็งของคนจีนซึ่งยอมทำ งานทุกชนิด อย่างที่เรียกกัน กั ว่าหนักเอาเบาสู้ จนกิจ กิ การต่างๆ ที่คนไทยอัน เป็น ป็ เจ้าของประเทศพึงต้องทำ แต่ก็ละเลยปล่อ ล่ ยให้คนจีนทำ โดยตนเองดำ รงชีวิตอยู่ด้ ยู่ ด้ วยความสุขสะดวกสบาย ซึ่งทรง เห็นว่าจะนำ ไปสู่ผลเสียแก่บ้ ก่ บ้ านเมือ มื ง เพราะเมื่อ มื่ ถึง ถึ เวลาคับขัน ที่เราจะต้องช่วยตัวเอง แสดงให้เห็นถึงพระปรีชาสามารถในการมองเหตุการณ์ และภัย ภั ที่อาจจะเกิด กิ ขึ้นในเวลานั้น และทรงใช้วิธีก ธี ารปลุก จิตสำ นึกด้วยการอาศัยสื่อซึ่งเป็น ป็ เครื่องมือ มื ที่ทันสมัย มัใช้กัน กัใน หมู่อมู่ ารยชนในเวลานั้น ซึ่งน่าที่จะเป็น ป็ส่วนหนึ่งที่ทำ ให้ไทยยัง คงความเป็น ป็ไทยอยู่จ ยู่ นทุกวันนี้
ผู้เเต่ง ลัก ลั ษณะคำ ประพันธ์ เนื้อเรื่องย่อ คุณค่า พระบาทสมเด็ด็ ด็ จ ด็ จพระมงกุกุฎกุกุ เกล้ล้ ล้ า ล้ าเจ้จ้ จ้ า จ้ าอยู่ยู่ ยู่ หั ยู่ ยู่ หั ยู่ หั ว หั ว ๑๘ •พระนครคำ หลวง โคลง กาพย์ กลอน พระนลคำ หลวงนี้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎกุ เกล้าเจ้าอยู่ หัวทรงพระราชนิพนธ์เพื่อเป็น ป็ แบบของการประพันธ์โคลง กาพย์ กลอน โดยทรงอาศัยคำ แปลภาษาอังกฤษของเซอร์โม เนียร์ โมเนียร์ วิลเลีย ลี มส์ แทนฉบับภาษาสันสกฤต เรื่องพระน ลนี้มีอ มี ยู่ใ ยู่ นคัมภีร์ ภีร์ มหาภารตะ ซึ่งแต่เดิม ดิ แต่งเป็น ป็โศลก ตามตำ นานเล่า ล่ ว่พระมุนี มุ นี องค์หนึ่งเล่า ล่ ให้พวกปาณฑพฟัง ในการพิมพ์ ครั้งนี้แบ่งออกเป็น ป็2 เล่ม ล่ เล่ม ล่ 1 เริ่ม ริ่ ตั้งแต่ต้นถึง ถึ พราหมณ์สุ เทพเข้าเฝ้า ฝ้ พระราชมารดาแห่งกษัตริย์เจที ความมุ่งมุ่ หมาย เพื่อใช้อ่านหรือสวดในวัน สำ คัญทางศาสนา เช่น วันเข้าพรรษา และอาจ เรียกรอยตามพระพุทธธรรมราชาลิไลิ ท ซึ่งพระ ราชนิพนธ์เ ธ์ รื่องไตรภูมิ ภู พ มิ ระเรื่อง