E-book ราชาศัพท์

นวตั กรรมการเรยี นรู
กลมุ สาระการเรียนรภู าษาไทย

เรอ่ื ง คําราชาศพั ท

ช้นั ประถมศึกษาปท ่ี 6
จัดทาํ โดย

นางสาวพิชชนชุ สิรปิ ณุ ยากร

ปก ารศกึ ษา 2563
โรงเรยี นกสณิ ธรเซนตป เ ตอร

1

คาํ นาํ

ชดุ แบบฝกภาษาไทย เร่ือง คาํ ราชาศพั ท จดั ทําขน้ึ เพือ่ พัฒนาความรทู างหลัก
ภาษาไทยของนักเรยี น โดยชดุ แบบฝก น้ีเปนแบบฝกทีค่ รูสามารถนาํ ไปใชพัฒนานักเรยี น
หรือนักเรียนสามารถศึกษาดวยตนเองก็ได แตท้งั นี้ทง้ั นัน้ ครจู ะตองเปนผูใหค าํ อธบิ าย
ชแ้ี จงแนะนํา ตอบคําถามขอสงสยั และดแู ลชวยเหลอื นกั เรยี นตลอดการใชช ดุ แบบฝก

สดุ ทายนผ้ี ูจดั ทาํ หวงั เปนอยา งย่ิงวา ชุดแบบฝกน้จี ะชว ยแกไขปญ หาทาง
ภาษาไทย และพัฒนาทักษะภาษาไทยของนักเรียนใหด ยี ่ิงข้ึนตอไป

พชิ ชนชุ สริ ิปณุ ยากร

2

สารบัญ

เรื่อง หนา
คาํ นาํ ก
สารบญั ข
คําแนะนําสาํ หรบั ครู ค
คาํ แนะนําสําหรบั นักเรยี น ง
ตัวช้วี ัด จดุ ประสงค จ

คาํ ราชาศัพท 1

3

คําแนะนาํ สําหรบั ครู

การนําชุดแบบฝก นี้ไปใชใ หเกิดประโยชนก บั นักเรยี นมากท่ีสุด ครคู วรทําความเขา ใจและปฏิบัติ
ตามขั้นตอนดังน้ี

1. ศกึ ษาชดุ แบบฝก ตงั้ แตหนาแรกจนถงึ หนาสุดทาย ท้งั สวนของเนื้อหาและสวนแบบฝก หดั ใหเ ขา ใจ
อยางละเอยี ด

2. เตรียมชุดแบบฝก ใหครบตามจาํ นวนนกั เรียน
3. ชีแ้ จงใหน กั เรยี นอานคาํ แนะนําในการใชช ดุ แบบฝก ใหเขาใจและปฏิบตั ิตามทกุ ข้ันตอน
4. ดูแลและอํานวยความสะดวกใหนักเรยี นใชชุดแบบฝกอยางเรยี บรอ ย
5. ใหค าํ แนะนําหรอื อธบิ ายเพ่ิมเติมเมอื่ นักเรียนมีขอสงสยั หรือไมเขาใจ
6. ใหกําลงั ใจและสนบั สนุนใหน ักเรียนพฒั นาตนเองตอไป

4

คําแนะนาํ สาํ หรบั นักเรยี น

ชุดแบบฝกนจ้ี ัดทําข้ึนเพื่อใหนักเรียนศกึ ษาเร่ือง คําราชาศัพทด วยตนเอง โปรดอา นคําแนะนาํ กอน
ใชช ุดแบบฝก ดงั ตอไปน้ี

1. ศกึ ษาจดุ ประสงคการเรียนรู
2. ศกึ ษาเนื้อหาเรื่อง คําราชาศพั ทจนจบ
3. อานคําชแ้ี จงและคําถามใหละเอยี ดทุกคร้งั กอ นทาํ ชดุ แบบฝกตาง ๆ
4. ในระหวางศึกษา หากนักเรยี นมขี อสงสัยหรือมปี ญหาเกย่ี วกับบทเรียนใหปรึกษาครูผสู อน
5. เม่ือศึกษาและทําชดุ แบบฝก แตล ะแบบฝก เสร็จแลว ใหต รวจคําตอบในภาคผนวก เพ่ือดผู ล

ความกาวหนาของตนเอง
6. ซอ่ื สตั ยแ ละมคี วามอดทน ไมเปด ดูคาํ ตอบกอนทาํ ชดุ แบบฝก
7. ทําชดุ แบบฝกดวยความต้ังใจ มีสติ และพฒั นาตนเองอยา งสมํ่าเสมอ

5

ตัวชีว้ ัด

ท 4.1 ม. 2/4 ใชค าํ ราชาศัพท

จุดประสงคก ารเรยี นรู

1. บอกความหมายของคําราชาศัพทห มวดหมูตาง ๆ ได
2. ยกตัวอยางคาํ ราชาศัพทตามหมวดหมูไ ด

6

คาํ ราชาศัพท

ความหมายของคําราชาศพั ท คอื คําสุภาพท่ีใชก ับพระเจา แผนดิน ขา ราชการช้นั สูง พระภกิ ษุ และ
บคุ คลทั่วไป

ลําดับชัน้ ของคาํ ราชาศัพท
การจาํ แนกคําราชาศัพท แบง ออกเปน ลาํ ดับ ดังน้ี

1. พระมหากษตั รยิ 
2. พระบรมวงศานวุ งศ
3. พระภกิ ษุ สามเณร
4. ขาราชการชั้นสงู และผมู ยี ศศักด์ิ
5. สุภาพชนทว่ั ไป
ชนิดของคําราชาศพั ท
1. นามราชาศพั ท โดยปกติจะข้ึนตน ดว ย พระบรม, พระราช, พระ,

• พระบรม, ใชกับพระบาทสมเด็จพระเจาอยูห ัวเทา นน้ั เชน พระบรมราโชวาท ,
พระบรมมหาราชวัง

• พระราช ใชกบั พระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว, สมเดจ็ พระบรมราชนิ นี าถ, พระยุพราช, พระ
บรมราชกุมารี เชน พระราชวัง พระราชประวัติ พระราชนิพนธ

• พระ ใชน ําหนา เรยี กอวัยวะ เครอ่ื งใช เชน พระกรรณ พระท่นี ั่ง พระเขนย พระสหายเปนตน
2. สรรพนามราชาศัพท คอื คําพูดทใี่ ชแ ทน ผพู ูด ผูฟง และผทู ีถ่ ูกกลาวถึง

7

คําราชาศพั ท ที่คําข้ึนตนและคาํ ลงทา ยในการกลาวบงั คมทูล

3. กรยิ าราชาศพั ท
• คํากริยาที่เปนราชาศพั ทอ ยูแลว ใหใ ชไ ดท นั ที เชน ตรสั เสวย ประสตู ิ สวรรคต ถวายบงั คมลา
ประชวร
• ใชคําวา ทรง นาํ หนาคํากริยา เชน ทรงว่งิ ทรงยินดี ทรงสรา ง ทรงสกี
• ใชคําวา ทรง นาํ หนา คํานาม เชน ทรงฟุตบอล ทรงรถ ทรงดนตรี
• ใชคําวา ทรง นําหนา คาํ ราชาศัพท เชน ทรงพระอักษร ทรงพระราชนิพนธ

8

คําราชาศัพทเ บอ้ื งตน หมวดอวัยวะรา งกาย
คําราชาศพั ทเบอื้ งตน หมวดเครอื่ งแตง กาย

9

คําราชาศพั ทเ บ้ืองตน หมวด กริยา

คําที่ใชกบั พระสงฆ

10

คําสภุ าพ คําสภุ าพ คําสามญั คาํ สภุ าพ
สกุ ร ดอกสลิด ดอกขจร
คาํ สามัญ สุนัข ปลาไหล ปลายาว
หมู วิฬาร ปลารา ปลามัจฉะ
หมา โค หอยอีรม หอยนางลม
แมว กระบือ ขผ้ี ึ้ง สผี ึ้ง
ววั วานร หนิ ศิลา
ควาย มูลกระบือ กะป เย่ือเคย
ลิง นางเกง สากตําน้าํ พริก ไมต ีพริก
ขี้ควาย นางเห็น ดอกซอนชู ดอกซอ นกล่นิ
อเี กง จติ รจุล ดอกยี่หบุ ดอกมณฑาขาว
อเี หน็ ชัลลุกา ดอกนมแมว ดอกถนั วิฬาร
เตา ปลาหาง ดอกลน่ั ทม ดอกลีลาวดี
ปลิง ปลาใบไม ข้ีกลาก โรคกลาก
ปลาชอน ผลอุลิด ไสเ ดือน รากดิน
ปลาสลดิ กลว ยเปลอื กบาง เหด็ โคน เห็ดปลวก
ลกู แตงโม ฟก เหลือง ขนมใสไส ขนมสอดไส
กลว ยไข ผกั ปป ผาสะ ขนมขี้หนู ขนมทราย
ฟก ทอง ผกั สามหาว ตนตาํ แย ตนอเนกคุณ
ผักปอด ผักทอดยอด เถาหวั ลงิ เถาศรี ษะวานร
ผกั ตบ ผกั รูนอน เถาตูดหมตู ดู หมา เถากระพงั โหม
ผกั บุง มะเขือเผา ไข ฟองไข
ผักกระเฉด ถ่วั เพาะ ดอกขเี้ หล็ก ดอกเหล็ก
มะเขือกระหําแพะ
ถั่วงอก

11

คําราชาศพั ท หมวดรางกาย

คาํ ชี้แจง ใหน กั เรียนระบอุ วัยวะในรา งกายสว นตางๆ เปนคาํ ราชาศพั ทใหถ ูกตองตามขอทกี่ ําหนด

4........................................... 1...........................................
5........................................... 2...........................................
3...........................................

6….......................................

7...........................................

8........................................... 10.........................................
9...........................................

12

คําราชาศัพท หมวดรา งกาย

คําชี้แจง ใหนักเรยี นระบอุ วัยวะในรา งกายสวนตางๆ เปนคาํ ราชาศพั ทใ หถูกตองตามขอท่กี ําหนด

1...........................................

5........................................... 2...........................................
8........................................... 3...........................................
4...........................................

6….......................................

7...........................................

9...........................................
10.........................................

13

คําราชาศพั ท หมวดสิ่งของ

คาํ ชี้แจง ใหนกั เรยี นระบคุ ําราชาศพั ทใหถกู ตองตรงตามรูปภาพท่ีกาํ หนด

รูปภาพ คาํ ราชาศพั ท ความหมาย

...................................................... ......................................................

...................................................... ......................................................

...................................................... ......................................................

...................................................... ......................................................

14

รปู ภาพ คําราชาศพั ท ความหมาย

...................................................... ......................................................

...................................................... ......................................................

...................................................... ......................................................

...................................................... ......................................................

...................................................... ......................................................

15

คําราชาศพั ท หมวดคํากรยิ า

คําชแี้ จง จงเติมคํากรยิ าราชาศพั ทใ หถกู ตองตามความหมาย

คําศัพท คําราชาศพั ท คาํ ศพั ท คําราชาศัพท
ถาม ดู
ทกั ทายปราศรัย ให
ไปเท่ยี ว
ทาเครอื่ งหอม อยากได
ไหว เขียนจดหมาย
อาบนํ้า
ตดั สนิ แตง ตัว
นอน มีครรภ
น่งั หวั เราะ
ไป รับประทาน
ปวย
ชอบ

16

คําราชาศพั ท หมวดคํากริยา

คําชี้แจง จงเตมิ ความหมายของคําราชาศัพทตอไปน้ีใหถูกตอ ง

ราชาศัพท ความหมาย ราชาศัพท ความหมาย
สรงนํ้า จงั หนั
จาํ วดั ฉัน
นมิ นต อาพาธ
ทนี่ ่งั จดหมาย
ปจจยั ปลงผม
เรอื นทพี่ กั ในวัด
ประเคน หอ งอาบนาํ้
หอ งสขุ า เพล
มรณภาพ อาหาร
อังคาด
สถานทพี่ ระภกิ ษุใชอาศัย ประเคน
ยารักษาโรค ลขิ ิต
เครอื่ งนงุ หม
รูป คนรจู ัก
องค

17

แบบทดสอบ เร่อื ง คาํ ราชาศพั ท

คําช้ีแจง จงกากบาทเลือกขอทถ่ี ูกตองทีส่ ดุ
1.คําราชาศพั ทม ักจะใชก ับชนชน้ั ใด?

ก. คนทั่วไป
ข. ราชการ
ค. พระมหากษัตริย
ง. พระสงฆ
2. พระมหากษัตริยราชวงศจ ักรมี กี ี่พระองค ?
ก. 7 พระองค
ข. 12 พระองค
ค. 9 พระองค
ง. 15 พระองค
3. ระดบั ของราชาศัพทใ ด ท่ีใชกับคนท่ัวไป ?
ก. โปรดเกลา โปรดกระหมอ ม
ข. ทรงเกศา
ค. อาพาธ
ง. รับประทาน
4. ขอ ใดไมจ ดั วา เปนคําสุภาพ ?
ก. กนิ
ข. ผักสามหาว
ค. เทา
ง. ดอกเหล็ก
5.ขอ ใดเปนพระราชอิสรยิ ศักดิ์ท่ีมีลําดบั นอยที่สุด ?
ก. สมเดจ็ เจาฟา
ข. พระเจาวรวงศเธอ พระองคเจา
ค. หมอ มเจา
ง. สมเด็จพระสยามบรมราชกมุ ารี

18

6. คําวา "ปู , ตา " ควรเรยี กคาํ ราชาศพั ทอยางไร ?
ก. พระปตลุ า
ข. พระนัดดา
ค. พระอยั กา
ง. พระอัยยิกา

7. เวลาขานรบั พระมหากษัตริยควรใชค าํ ใด ?
ก. พระพุทธเจา ขาขอรบั , พระพุทธเจาขา
ข. พระพุทธเจา ขาขอรับใสเ กลา ใสกระหมอม
ค. ครบั /คะ
ง. เพคะกระหมอ ม

8. รัชกาลใดไดร ับยกยองเปน " สมเด็จพระปยมหาราช " ?
ก. รชั กาลที่ 9
ข. รัชกาลที่ 5
ค. รชั กาลที่ 2
ง. รชั กาลท่ี 6

9. ขอ ใดจัดวา เปน ลําดับสูงสดุ ของพระสงฆ ?
ก. พระเปรียญ
ข. พระราชาคณะ
ค. พระครู
ง. พระสังฆราช

10. คาํ ท่ีพระภกิ ษใุ ชเรยี กแทนตัวเอง คือคาํ ใด ?
ก. กระผม
ข. ขา พเจา
ค. เรา
ง. อาตมา

19