ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับ "หน่วยคำ"

“หน่วยคำ” หมำยถึง หน่วยที่เล็กที่สุดในภำษำซึ่งมีควำมหมำย อำจมีลักษณะเป็น
สว่ นหน่งึ ของคำหรือเปน็ คำกไ็ ด้

ภำษำทกุ ภำษำประกอบขึ้นมำจำกหนว่ ยย่อย ๆ หลำยหน่วยมำประกอบเขำ้ ดว้ ยกนั
“หน่วยคำ” เป็นหนว่ ยทเี่ ล็กทส่ี ดุ ในบรรดำหน่วยทำงภำษำ ทม่ี ีควำมหมำย
สว่ นหนว่ ยที่เลก็ กวำ่ หนว่ ยคำกค็ ือ หน่วยเสยี ง ซึง่ เปน็ หน่วยที่ไม่มีควำมหมำย

ใหน้ กั เรียนสงั เกตคำตอ่ ไปนี้

คำ ไมใ่ ชค่ ำ
คำ ไมใ่ ช่คำ
คำ ไมใ่ ชค่ ำ

จำกคำท่กี ำหนดใหพ้ จิ ำรณำได้ว่ำ

คำ ไมใ่ ชค่ ำ

จำกคำทีก่ ำหนดให้ สำมำรถพิจำรณำไดต้ อ่ วำ่ ประกอบขึน้ มำจำกคำวำ่ ...

จำกคำท่กี ำหนดใหพ้ จิ ำรณำได้ว่ำ

คำ ไมใ่ ชค่ ำ

จำกคำทีก่ ำหนดให้ สำมำรถพิจำรณำไดต้ อ่ วำ่ ประกอบขึน้ มำจำกคำวำ่ ...

จำกคำท่กี ำหนดใหพ้ จิ ำรณำได้ว่ำ

คำ ไมใ่ ชค่ ำ

จำกคำทีก่ ำหนดให้ สำมำรถพิจำรณำไดต้ อ่ วำ่ ประกอบขึน้ มำจำกคำวำ่ ...

จำกคำท่ีกำหนดให้พจิ ำรณำได้วำ่
จำกคำทกี่ ำหนดให้ ประกอบข้นึ มำจำกคำวำ่ ...

สรปุ ได้วำ่ มีก่ี “คำ” และ ก่ี “หน่วยคำ” ?

ในทำงภำษำศำสตร์กำหนดว่ำ “คำ ๑ คำ จะต้องมหี นว่ ยคำเป็นองค์ประกอบอยำ่ งนอ้ ย ๑ หนว่ ย”

หนว่ ยคำ หนว่ ยคำ

๑ คำ

๑ คำ

๑ คำ

หนว่ ยทำงภำษำ ขนำดของหนว่ ยทำงภำษำ

ใหญ่

เลก็

ใหน้ กั เรียนพจิ ำรณำคำตอ่ ไปนี้วำ่ มลี ักษณะใด โดยทำเครอื่ งหมำย ลงในวงกลม
๑ คำ ๒ หน่วยคำ

๒ คำ ๑ หน่วยคำ

๑ คำ ๑ หน่วยคำ

๒ คำ ๑ หน่วยคำ

ใหน้ กั เรียนพจิ ำรณำคำตอ่ ไปนี้วำ่ มลี ักษณะใด โดยทำเครอื่ งหมำย ลงในวงกลม
๑ คำ ๒ หน่วยคำ

๒ คำ ๒ หน่วยคำ

๑ คำ ๑ หน่วยคำ

๒ คำ ๒ หน่วยคำ

ใหน้ กั เรียนพจิ ำรณำคำตอ่ ไปนี้วำ่ มลี ักษณะใด โดยทำเครอื่ งหมำย ลงในวงกลม
๑ คำ ๒ หน่วยคำ

๑ คำ ๓ หน่วยคำ

๑ คำ ๒ หน่วยคำ

๒ คำ ๒ หน่วยคำ

สงั เกตตัวอยำ่ งตอ่ ไปนี้
- ลูกเจี๊ยบถูกอีกำคำบไป
- ถำ้ นำ้ เดอื ด ให้ยกกำลงแล้วตง้ั กระทะแทน
- เขำไปบริจำคเลอื ดใหส้ ภำกำชำด

“คำ” ต้องมอี งคป์ ระกอบย่อย ถำ้ องคป์ ระกอบย่อยน้นั มคี วำมหมำย ก็เรียกวำ่ “หน่วยคำ”
“คำ” ๑ คำ ตอ้ งมอี งค์ประกอบเปน็ หนว่ ยคำอยำ่ งน้อย ๑ หน่วยเสมอ

ในภำษำไทย หนว่ ยคำมีพยำงคอ์ ยำ่ งน้อย ๑ พยำงค์

แตใ่ นภำษำอังกฤษ หนว่ ยคำอำจมเี พียงหน่วยเสยี งเดยี ว
Boy = หน่วยคำ = พยำงค์
S = หน่วยคำ = หน่วยเสียง (มคี วำมหมำยพหูพจน์)

“หน่วยคำ” อำจมีพยำงค์เดียว หรือมำกกว่ำ ๑ พยำงค์ก็ได้ แต่หน่วยคำในภำษำไทย
มักมพี ยำงคเ์ ดยี ว

รปู แปรของหนว่ ยคำ เรียกวำ่ “หน่วยคำยอ่ ย”

“หนว่ ยคำ” ประกอบดว้ ย ๒ ประเภท ตำมลกั ษณะท่ปี รำกฏรว่ มกับคำอ่นื

“หนว่ ยคำอสิ ระ” คอื หนว่ ยคำที่สำมำรถปรำกฏตำมลำพังเปน็ คำ หรอื ใชต้ ำมลำพงั ได้

“หนว่ ยคำอสิ ระ” คอื หนว่ ยคำทตี่ อ้ งใช้ประกอบกบั หนว่ ยคำอน่ื เสมอ ไม่ปรำกฏตำมลำพังได้

เช่น
เช่น
เช่น

“หนว่ ยคำเตมิ ” แบง่ ได้เปน็ หน่วยคำเติมหนำ้ หนว่ ยคำเตมิ กลำง และหน่วยคำเตมิ หลัง
นักเรียน นกั ชก นักพำกย์ นักบิน
เกิด > กำเนิด อำจ > อำนำจ ทำย > ทำนำย
สุขนยิ ม จิตนิยม บรโิ ภคนิยม เทวนยิ ม

“หนว่ ยคำอสิ ระ” คอื หนว่ ยคำที่สำมำรถปรำกฏตำมลำพังเปน็ คำ หรอื ใชต้ ำมลำพงั ได้

ในภำษำไทย คำทีม่ ี “สุ-” “ทุ-” เป็นหน่วยคำเตมิ หน้ำ
คำท่ีมี “-นยิ ม” “-กร” เปน็ คำเติมหลัง มกั เปน็ คำทย่ี มื มำจำกภำษำบำลสี ันสกฤต

ใชร้ ว่ มกบั หนว่ ยคำอ่นื ได้เพยี งหน่วยเดยี วเทำ่ นั้น และใชร้ ว่ มกบั หนว่ ยคำน้ันในฐำนะที่เปน็ คำ คำเดียวกัน

-โคล้ง ใชร้ ว่ มกบั ตม้ เป็นคำว่ำ “ต้มโคลง้ ” เสมอ
-โตง้ ใช้ร่วมกบั ไก่ เป็นคำวำ่ “ไกโ่ ตง้ ” เสมอ
-ประสวิ ใชร้ ว่ มกับ ดิน เปน็ คำวำ่ “ดินประสวิ ” เสมอ

ใหน้ กั เรยี นพจิ ำรณำคำต่อไปน้วี ่ำมลี ักษณะใด โดยทำเครอ่ื งหมำย หรอื ลงในวงกลม
หน่วยคำไม่อิสระ + หน่วยคำอิสระ

หน่วยคำอสิ ระ + หน่วยคำไมอ่ สิ ระ

หน่วยคำไมอ่ สิ ระ + หนว่ ยคำอิสระ

หนว่ ยคำไม่อิสระ + หนว่ ยคำอสิ ระ