Design and Technology 3 unit 5

เทคโนโลยี

(การออกแบบและเทคโนโลย)ี

ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี ๓

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 5

การสร้างชิ้นงานด้วยกระบวนการ
ออกแบบเชิงวศิ วกรรม

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3

แผนผงั หัวข้อหน่วยการเรียนรู้
การสร้างชิ้นงาน ด้วยกระบวนการออกแบบ เชิงวศิ วกรรม

การวเิ คราะห์คุณสมบตั ิ ของวสั ดุและลกั ษณะการใชง้ าน
ปัจจยั ในการเลือกใชว้ สั ดุ อุปกรณ์ หรือเครื่องมือในการทาํ โครงงานหรือชิ้นงาน
แหล่งท่ีใชใ้ นการสืบคน้ ขอ้ มูลวสั ดุ อุปกรณ์ หรือเคร่ืองมือ และอ่านค่าเพื่อทาํ ความเขา้ ใจคุณสมบตั ิ
การป้องกนั อนั ตรายจากการใชเ้ คร่ืองมือ ในการสร้างชิ้นงาน

การสร้างชิ้นงานดว้ ยกลไก ไฟฟ้า และอิเลก็ ทรอนิกส์

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3

ตัวชี้วดั

• ใชค้ วามรู้ และทกั ษะเก่ียวกบั วสั ดุ อปุ กรณ์ เครื่องมือ กลไก ไฟฟ้าและ
อิเลก็ ทรอนิกส์ใหถ้ ูกตอ้ งกบั ลกั ษณะของงานและปลอดภยั เพือ่ แกป้ ัญหาหรือ
พฒั นางาน (ว 4.1 ม.3/5)

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

การวเิ คราะห์คุณสมบัตขิ องวสั ดุและลกั ษณะการใช้งาน

o งานประปา
ท่อประปา สามารถจาํ แนกได้ ดงั น้ี

1. ท่อ PVC (PolyVinylChloride) คุณสมบัติ
มีน้าํ หนกั เบา ราคาถูก สามารถดดั งอได้ และ
ไม่เกิดสนิมในท่อน้าํ แต่ไม่สามารถทนต่อแรง
กระแทก ความดนั และอณุ หภูมิสูง ๆ ได้

ประเภทวสั ดุ : พลาสติก ลักษณะการใช้งาน
นิยมใชท้ วั่ ไปสาํ หรับงานระบบน้าํ ประปา น้าํ ด่ืม
หรืองานท่อน้าํ ประปาภายในบา้ นพกั อาศยั หรือ
อาคารทวั่ ไป ในสภาวะอณุ หภูมิปกติ

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 3

2. ท่อ PP-R (Polypropylene คุณสมบัติ
Random Copolymer) ทนอุณหภูมิไดส้ ูง ทนแรงดนั ไดส้ ูง ไม่เป็นสนิม
ประเภทวสั ดุ : พลาสติก ป้องกนั การร่ัวซึมไดด้ ี แต่ไม่สามารถทนต่อ
แรงกระแทกแรง ๆ ได้ จึงไม่เหมาะกบั การติดต้งั
ใตพ้ ้นื ดิน

ลกั ษณะการใช้งาน
สามารถใชไ้ ดก้ บั บา้ นพกั อาศยั หรืออาคาร
ทวั่ ไป

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 3

3. ท่อ PE (PolyEthylene) คุณสมบัติ
ยดื หยนุ่ ไดด้ ี สามารถขดเป็นมว้ นได้
ทนต่อแรงกระแทกและแสงแดด
มีอายกุ ารใชง้ านยาวนาน

ประเภทวสั ดุ : พลาสติก ลักษณะการใช้งาน
นิยมใชเ้ ป็นท่อน้าํ ด่ืม สามารถใชไ้ ดท้ ้งั ภายใน
อาคาร ภายนอกอาคาร และฝังใตด้ ิน

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 3

4. ท่อเหลก็ เคลือบสงั กะสี คุณสมบัติ
มีความแขง็ แรงสูง รับน้าํ หนกั ไดด้ ี ทนทานตอ่
แรงกระแทก ความดนั และอุณหภมู ิที่สูง

ประเภทวสั ดุ : โลหะ ลักษณะการใช้งาน
นิยมใชก้ บั ระบบน้าํ อุ่น หรือระบบน้าํ ร้อน
ในหอ้ งน้าํ

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

อุปกรณ์และเคร่ืองมือจําเป็ นในงานประปาท่ีควรรู้

1. ขอ้ ตอ่ ต่าง ๆ ลกั ษณะการใช้งาน
ใชเ้ ชื่อมตอ่ กบั ท่อประปา ก๊อกน้าํ หรือสุขภณั ฑ์
ขอ้ ต่อตรง ขอ้ งอ ขอ้ ต่อสามทาง ตา่ ง ๆ ตามลกั ษณะการใชง้ านท่ีตอ้ งการ เช่น
ตอ้ งการตอ่ ท่อ PVC 2 อนั ต่อตรงกนั จะตอ้ งใช้
ขอ้ ตอ่ ตรง ขอ้ ต่อตรง ขอ้ ต่อตรง หากตอ้ งการต่อทาํ มุมฉากตอ้ งใช้
เกลียวใน เกลียวนอก ขอ้ งอ

ขอ้ งอเกลียวใน ขอ้ งอเกลียวนอก

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 3

2. เทปพนั เกลียว ลักษณะการใช้งาน
ใชพ้ นั เกลียวในการต่อท่อท่ีมีเกลียวเขา้ กบั
ขอ้ ต่อกอ๊ กน้าํ หรือสุขภณั ฑต์ า่ ง ๆ เพอื่ ใหก้ าร
ตอ่ แน่นหนา และป้องกนั น้าํ ร่ัวไหล

3. น้าํ ยาต่อท่อพลาสติก ลักษณะการใช้งาน
ใชส้ าํ หรับต่อท่อพลาสติกเขา้ กบั ขอ้ ต่อตา่ ง ๆ
โดยการทาน้าํ ยาน้ีท่ีขอ้ ตอ่ และท่อพลาสติก แลว้
นาํ ท่อพลาสติกสวมเขา้ กบั ขอ้ ต่อ น้าํ ยาจะละลาย
ผิวท่อพลาสติกใหอ้ ่อนตวั และละลายติดกนั

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3

4. กรรไกรตดั ท่อ PVC ลกั ษณะการใช้งาน
ใชส้ าํ หรับตดั ท่อ PVC เพ่อื ต่อเติมระบบท่อ
หรือซ่อมแซมระบบท่อเดิมที่เกิดการรั่วซึม
หรือชาํ รุดเสียหาย

5. เลื่อยตดั เหลก็ ลกั ษณะการใช้งาน
ใชส้ าํ หรับตดั ท่อพลาสติกและท่อเหลก็ เพ่ือ
ตอ่ เติมระบบท่อ หรือซ่อมแซมระบบท่อเดิมที่
เกิดการร่ัวซึม หรือชาํ รุดเสียหาย

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 3

6. คีมคอมา้ ลกั ษณะการใช้งาน
ใชย้ ดึ จบั ท่อน้าํ หรือใชใ้ นการช่วยขนั และคลาย
เกลียวท่อน้าํ

7. ก๊อกน้าํ ลกั ษณะการใช้งาน
ใชต้ ่อเขา้ กบั ท่อระบบประปาเพอ่ื เปิ ด-ปิ ดน้าํ

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 3

o งานไฟฟ้า คุณสมบัติ
ชนิดของสายไฟฟ้าพ้ืนฐาน • สาย VAF จะไม่มีสายกราวดส์ ่วนสาย
VAF-G จะมีสายกราวด์ (สีเขียวคาด เหลือง)
1. สาย VAF/VAF-G • ทนอุณหภมู ิไดไ้ ม่เกิน 70°C และทนแรงดนั
ไฟฟ้าได้ 300-500V

ประเภทวสั ดุ : ลักษณะการใช้งาน
• สายหุม้ พลาสติก นิยมใชท้ ว่ั ไปในระบบไฟฟ้าท่ีเดินภายใน
• ภายในเป็นโลหะ บา้ นพกั อาศยั หรืออาคารทว่ั ไป สายประเภทน้ี
ไม่นิยมนาํ มาเดินร้อยท่อหรือฝังใตด้ ิน

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 3

2. สาย THW คุณสมบัติ
เป็นสายแกนเด่ียวทนอณุ หภมู ิไดไ้ ม่เกิน 70°C
และทนแรงดนั ได้ 350- 700V

ประเภทวสั ดุ : ลกั ษณะการใช้งาน
• สายหุม้ พลาสติก สามารถใชไ้ ดก้ บั บา้ นพกั อาศยั หรืออาคารทวั่ ไป
• ภายในเป็นโลหะ นิยมนาํ มาใชใ้ นงานเดินร้อยท่อและใชใ้ นงาน
เดินลอยในอากาศ

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 3

3. สาย VCT/VCT–G คุณสมบัติ
ประเภทวสั ดุ :
• สาย VCT จะไมม่ ีสายกราวดส์ ่วนสาย
• สายหุม้ พลาสติก VCT-G จะมีสายกราวด์ (สีเขียวคาดเหลือง)
• ภายในเป็นโลหะ เพิ่มข้ึนมา อีก 1 เสน้
• เป็นสาย 2-4 แกน ทนอณุ หภูมิไดไ้ มเ่ กิน 70°C และ
ทนแรงดนั ได้ 450- 750V โดยตวั นาํ นอกจากจะมี
ฉนวนหุม้ แลว้ ยงั มีเปลือกหุม้ อีกช้นั หน่ึง

ลกั ษณะการใช้งาน

เป็นสายท่ีใชท้ าํ งานไดห้ ลายประเภท ท้งั เดินสายทว่ั ไป
ร้อยท่อ เดินในราง เดินตีก๊ิบ ฝังดิน และยงั เหมาะที่จะ
ใชเ้ ป็นสายเดินเขา้ เครื่องจกั รที่มีการสนั่ สะเทือนขณะ
ใชง้ าน เช่น สวา่ น ปั๊มน้าํ

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 3

4. สาย NYY/NYY–G คุณสมบัติ
ประเภทวสั ดุ :
• สาย NYY จะไม่มีสายกราวดส์ ่วนสาย NYY– G จะมี
• สายหุม้ พลาสติก สายกราวด์ (สีเขียวคาดเหลือง) เพ่ิมข้ึนมาอีก 1 เสน้
• ภายในเป็นโลหะ • ท้งั ชนิดแกนเดียว และหลายแกนทนอณุ หภูมิได้
ไมเ่ กิน 70°C และทนแรงดนั ได้ 450 – 750V
โดย ตวั นาํ นอกจากจะมีฉนวนหุม้ แลว้ ยงั มีเปลือกหุม้
อีก 2 ช้นั

ลักษณะการใช้งาน

เป็นสายที่สามารถนาํ มาใชไ้ ดก้ บั งานทวั่ ไป แตส่ ่วนมาก
นิยม นาํ มาเดินในรางและฝังใตด้ ิน

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

อุปกรณ์และเคร่ืองมือจําเป็ นในงานไฟฟ้าที่ควรรู้

1. ไขควงต่าง ๆ ลกั ษณะการใช้งาน

ไขควงวดั ไฟฟ้า • ไขควงวดั ไฟฟ้าใชส้ าํ หรับตรวจสอบวา่
ไขควงแฉก อุปกรณ์แตล่ ะชนิดมีกระแสไฟฟ้าอยหู่ รือไม่
หากมีหลอดไฟฟ้าภายในไขควงกจ็ ะติด
• ไขควงแฉกไขควงปากแบนใชใ้ นการขนั
และคลายนอต สกรูว ตอ่ ฟิ วส์ใส่สวติ ชไ์ ฟ

ไขควงปากแบน

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3

2. คีมต่าง ๆ ลกั ษณะการใช้งาน

คีมปอกสายไฟฟ้า • คีมปอกสายไฟฟ้า ใชใ้ นการปอกสายไฟฟ้า
คีมตดั สายไฟฟ้า • คีมตดั สายไฟฟ้า ใชใ้ นการตดั สายไฟฟ้า
และสายเคเบิลต่าง ๆ
• คีมปากจระเข้ คีมปากจิ้งจก ใชส้ าํ หรับดดั งอ
จบั ตดั ปอกสายไฟฟ้า

คีมปากจระเข้ คีมปากจิ้งจก หมายเหตุ คีมทุกประเภทดา้ มของคีมจะตอ้ ง
มีฉนวนหุม้ เพ่ือป้องกนั ไฟฟ้าดูด

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3

3. หวั แร้ง ลกั ษณะการใช้งาน
ใชใ้ นการบดั กรีเพอ่ื เช่ือมหรือประสาน
สายไฟฟ้า หรือวงจรอิเลก็ ทรอนิกส์เขา้ ดว้ ยกนั

4. มีดคตั เตอร์ ลกั ษณะการใช้งาน
ใชใ้ นการปอก ตดั สายไฟฟ้า อีกท้งั ยงั ใชใ้ นการ
ขดู หรือทาํ ความสะอาดสายไฟฟ้าดว้ ย

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 3

5. สวา่ นไฟฟ้า ลกั ษณะการใช้งาน
ใชใ้ นงานเจาะรู งานเดินสายไฟฟ้า
เพ่อื ยดึ อุปกรณ์ไฟฟ้าต่าง ๆ

6. คอ้ น ลกั ษณะการใช้งาน
ใชใ้ นการตอก ถอนตะปูในการเดินสายไฟฟ้า

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

7. เตา้ ตีเสน้ ลักษณะการใช้งาน
ใชใ้ นการตีเส้นใหเ้ ป็นแนวตรง ใชเ้ ดินสายไฟฟ้า

8. สิ่ว ลกั ษณะการใช้งาน
ใชใ้ นการเซาะร่อง เพอื่ ใหส้ ายไฟฟ้ารอดผา่ นได้

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 3

ปัจจัยในการเลือกใช้วสั ดุ อุปกรณ์หรือเคร่ืองมือในการทาํ โครงงานหรือชิน้ งาน

ในการเลือกวสั ดุ อุปกรณ์ หรือเคร่ืองมือมีปัจจยั ท่ีควรพิจารณา ดงั น้ี
1. งบประมาณ เป็นสิ่งท่ีมีความสาํ คญั และจาํ เป็นต่อการทาํ โครงงานมากที่สุด
2. ความเหมาะสม ใชง้ านไดห้ ลากหลาย เหมาะสมกบั ยคุ สมยั
3. กรอบเวลาในการดาํ เนินโครงงาน ระยะเวลาในการจดั หาอยใู่ นกรอบท่ีกาํ หนด
4. วสั ดุ อปุ กรณ์ หรือเครื่องมือท่ีใชง้ านง่ายและสะดวกต่อการบาํ รุงรักษา
5. จุดคุม้ ทุน ควรพิจารณาวสั ดุ อปุ กรณ์ในการใชง้ านที่คุม้ คา่
6. เลือกซ้ือวสั ดุ อปุ กรณ์ของผผู้ ลิตสินคา้ หรืออุปกรณ์ท่ีน่าเช่ือถือ
7. ผลกระทบท่ีเกิดข้ึนขณะปฏิบตั ิงานหรือใชง้ าน

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

8. เสียงรบกวน หลีกเล่ียงเครื่องมือหรืออุปกรณ์ท่ีมีเสียงรบกวนมากเกินไป
9. อายกุ ารใชง้ านของอุปกรณ์ เหมาะสมกบั อายขุ องชิ้นงานท่ีจะพฒั นา
10. การใชพ้ ลงั งานของอปุ กรณ์น้นั ควรเลือกใชอ้ ปุ กรณ์มีการใชพ้ ลงั งานต่าํ
11. การขยายงาน สามารถรองรับการใชง้ านในอตั ราส่วนที่ตอ้ งการขยายขอบเขตได้
12. หลีกเล่ียงความเสี่ยงท่ีซ้าํ ซอ้ น ไม่เกิดความเส่ียงต่อชิ้นงาน
13. ผลกระทบตอ่ สุขภาพและสิ่งแวดลอ้ ม ไม่ส่งผลเสียต่อสุขภาพและสิ่งแวดลอ้ ม
14. ความปลอดภยั ไม่ก่อใหเ้ กิดอนั ตรายต่อผปู้ ฏิบตั ิงานหรือตอ่ ผอู้ ื่น

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 3
แหล่งทีใ่ ช้ในการสืบค้นข้อมูลวัสดุ อุปกรณ์ หรือเคร่ืองมือ และอ่านค่าเพ่ือทําความเข้าใจคุณสมบัติ

ส่ิงทีส่ ําคญั ท่สี ุดในการเลือกวสั ดุ อปุ กรณ์ หรือเคร่ืองมือ

1. คณุ สมบัติ (Specification) 2. คุณลกั ษณะ (Characteristics)

ใชร้ ะบุรายละเอียดเก่ียวกบั ใชบ้ ่งบอกถึงสภาพภายนอก รูปลกั ษณ์
วสั ดุ อุปกรณ์ หรือเคร่ืองมือ ของอุปกรณ์ วา่ มีส่วนประกอบอะไรบา้ ง

เช่น เช่น
• ทาํ อะไรไดบ้ า้ ง • มีป่ ุมกด ป่ ุมหมนุ
• รองรับอะไรไดบ้ า้ ง • มีสญั ญาณไฟ มีจอภาพแสดงผล
• มีฟังกช์ นั อะไรบา้ ง • ใชพ้ ลงั งานไฟฟ้าหรือพลงั งาน
• มีมาตรฐานอะไรรองรับ แบตเตอร่ีในการใชง้ าน

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3
แหล่งสืบค้นข้อมูลที่สําคัญในปัจจุบัน

การใชเ้ ครือขา่ ยอินเทอร์เน็ต Google
พิมพค์ าํ สืบคน้
ตวั อยา่ งเช่น “specification มลั ติมิเตอร์”
ปรากฏขอ้ มูลการสืบคน้

คลิกเขา้ สู่ริ้งคเ์ วบ็ ไซดข์ องผผู้ ลิต

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 3
ตัวอย่าง : การสืบคน้ คุณสมบตั ิหรือสเปกของเครื่องมือวดั มลั ติมิเตอร์ท่ีไม่มีการระบุ

ชื่อของผผู้ ลิตหรือยหี่ อ้

1. คาํ สืบคน้ ขอ้ มูล

2. ผลการสืบคน้ ขอ้ มลู

3. เวบ็ ไซต์
www.fluke.com/th

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 3

4. เขา้ สู่เวบ็ ไซต์

5. รูปลกั ษณ์ของ 6. คุณลกั ษณะสาํ คญั ของเครื่องวดั มลั ติมิเตอร์
เครื่องวดั
มลั ติมิเตอร์

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

ดา้ นล่างของหนา้ เวบ็ ไซตจ์ ะเห็นวา่ มีการแสดงรายละเอียด เช่น คุณลกั ษณะหรือภาพรวม
โดยทว่ั ไปของผลิตภณั ฑ์ และขอ้ มูลจาํ เพาะกค็ ือคุณสมบตั ิหรือสเปก เม่ือกดเขา้ ไปในรายละเอียดของ
คุณสมบตั ิจะไดข้ อ้ มูลที่ใหร้ ายละเอียด ดงั น้ี

7. คลิกเมาส์ที่นี่เพื่อศึกษาขอ้ มูล
คุณสมบตั ิหรือสเปกแบบละเอียด

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 3

แนวทางการพจิ ารณาคุณสมบัติของวสั ดุ อุปกรณ์

ขนาดและน้าํ หนกั
ใชพ้ ลงั งานประเภทใด
ค่าท่ีรองรับการทาํ งาน เช่น ค่าสูงสุดและค่าต่าํ สุดท่ีวสั ดุหรืออุปกรณ์ชิ้นน้นั สามารถรองรับได้
ค่าช่วงการทาํ งานที่บอกถึงขีดจาํ กดั ของความสามารถวสั ดุหรืออุปกรณ์น้นั
การเช่ือมต่อ เช่น ใชห้ วั ต่อในรูปแบบใด ประเภทใด
ระยะเวลาการใชง้ าน เช่น การใชง้ านต่อเน่ืองมากนอ้ ยเพยี งใด
ค่าความเร็ว เช่น ความเร็วรอบ ความเร็วของการประมวลผล
ความปลอดภยั ในการใชง้ านวา่ มีตวั ป้องกนั ตวั ตดั การทาํ งานหรือวงจรตดั การทาํ งานหรือไม่

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 3

การป้องกนั อนั ตรายจากการใช้เคร่ืองมือในการสร้างชิ้นงาน

แนวทางการป้องกนั หรือระวงั อนั ตราย
ที่อาจเกดิ จากการใช้เคร่ืองมือในการพฒั นา

1. การป้องกนั ตวั บุคคล 2. การป้องกนั จากวสั ดุ 3. การป้องกนั จาก
อปุ กรณ์ หรือเคร่ืองมือ สภาพแวดล้อม
การแต่งกายรัดกุม มีพ้ืนท่ีในการจดั วาง จดั พ้ืนท่ีทาํ งาน
สวมใส่อปุ กรณ์ป้องกนั ท่ีเหมาะสม เป็นระเบียบ ใหเ้ หมาะสมกบั งาน
การปฏิบตั ิตนใหถ้ กู ตอ้ ง ดูแลรักษาความสะอาด
อยา่ งถูกตอ้ งสม่าํ เสมอ ทาํ ความสะอาดพ้ืนท่ีใหเ้ ป็น
ตามกฎระเบียบ ระเบียบและปลอดภยั
ดา้ นความปลอดภยั ส่งอปุ กรณ์เพื่อตรวจสภาพ
ตามระยะเวลาการใชง้ าน ปรับปรุงหลกั การ/ระเบียบ
ดา้ นความปลอดภยั ในการ
ใชส้ ถานท่ีใหเ้ หมาะสม

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

การสร้างชิ้นงานด้วยกลไก ไฟฟ้า และอเิ ลก็ ทรอนิกส์

กระบวนการทดสอบแบบแยกส่ วน

วางแผนการทดสอบส่วนประกอบ วางรูปแบบของการทดสอบ

ดาํ เนินการทดสอบ บนั ทึกผลการทดสอบ

ตรวจสอบผลการทดสอบท่ีสมบูรณ์แลว้

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

ผงั งาน แสดงการรวบรวมในการดาํ เนินงาน

Start
Component
Test Planning
Component
Test Specification
Component
Test Execution
Component
Test Recording
Checking for
Component
Test Completion

End

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

ตัวอย่าง : การสร้างชิ้นงานโมเดลจาํ ลองการเปิ ด-ปิ ดประตูระบายนํ้าที่ทํางานด้วยแสง

ต้งั โจทยใ์ นการสร้าง ศึกษารูปแบบของช่องระบายน้าํ จากมมุ มองหลาย ๆ ดา้ น

ศึกษาส่วนประกอบ ประกอบชิ้นส่วนของประตูระบายน้าํ
โครงสร้างของประตูระบายน้าํ

จดั เตรียมวสั ดุ อุปกรณ์
และเครื่องมือ

ตดั ไมห้ รือวสั ดุท่ีเลือกใช้
เป็นแผน่ ตามแบบแลว้ นาํ มา
เชื่อมต่อกนั โดยใช้ กาว ปื นกาว
หรือเทปกาว วดั ตามขนาดได้

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3

แบบทดสอบ

หนว ยการเรียนรูที่ 5

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 3

นักเรียนใช้ดนิ สอระบายลงใน  หน้าคาํ ตอบทถ่ี ูกต้องให้เตม็ วง

1. การสร้างสิ่งประดษิ ฐ์หรือชิ้นงานท่มี ีอปุ กรณ์หลายชนิดประกอบอยู่
ปัจจัยในการเลือกวสั ดุ ควรพจิ ารณาปัจจยั ใดเป็ นประเด็นแรก

1 อุปกรณ์สามารถทาํ งานร่วมกนั ได้
2 งบประมาณมีความเหมาะสม
3 ขนาดของอุปกรณ์
4 จุดคุม้ ทุน

เฉลย  เพราะการสร้างส่ิงประดิษฐห์ รือชิ้นงาน
ที่มีอปุ กรณ์หลายชนิดประกอบอยคู่ วรเลือกวสั ดุ
ท่ีอุปกรณ์สามารถทาํ งานร่วมกนั ได้

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3

2. ไฟฉายทใ่ี ช้พลงั งานไฟฟ้าจากถ่านไฟฉาย 4 ก้อน โดยแต่ละก้อนมีแรงดนั
ไฟฟ้า 1.5 โวลต์ ดังน้ันควรเลือกใช้หลอดไฟฟ้ากโี่ วลต์

1 หลอดไฟฟ้า 4 โวลต์
2 หลอดไฟฟ้า 6 โวลต์
3 หลอดไฟฟ้า 9 โวลต์
4 หลอดไฟฟ้า 12 โวลต์

เฉลย  เพราะถา่ นไฟฉาย1กอ้ นจะมีแรงดนั ไฟฟ้า 1.5โวลต์
เม่ือมี 4 กอ้ น กเ็ ท่ากบั 4×1.5 = 6 โวลต์ ดงั น้นั ควรเลือกใช้
หลอดไฟฟ้า 6โวลต์ เพื่อทาํ ใหเ้ ปล่งแสงสวา่ งไดเ้ ตม็ ประสิทธิภาพ

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

3. ส่ิงสําคัญท่สี ุดทีค่ วรพจิ ารณาในการนําวัสดุ อปุ กรณ์ต่าง ๆ มาใช้งานคืออะไร

1 ราคาของอุปกรณ์
2 ขนาดของอุปกรณ์
3 คุณสมบตั ิของอุปกรณ์
4 แหลง่ จาํ หน่ายอุปกรณ์

เฉลย  เพราะสามารถเลือกใชว้ สั ดุไดเ้ หมาะสมตอ่ การใชง้ าน
เช่นโคมไฟฟ้าควรจะใชว้ สั ดุที่สะทอ้ นและกระจายแสงกระทะ
ควรใชว้ สั ดุที่นาํ ความร้อนและกระจายความร้อนไดด้ ี

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3

4. ถ้าต้องการทราบข้อมูลเกยี่ วกบั การใช้งานเครื่องมือวดั
ควรเลือกข้อมูลจากแหล่งใด
1 หนงั สือวารสารเคร่ืองมือวดั
2 คาํ แนะนาํ จากผใู้ ชง้ าน
3 ขอ้ มูลจากร้านคา้
4 ขอ้ มลู จากผผู้ ลิต

เฉลย  เพราะขอ้ มูลจากผผู้ ลิตโดยตรง
จะเป็นขอ้ มูลท่ีมีความน่าเชื่อถือ

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 3

5. ถ้าต้องการให้แรงจากการหมุนของมอเตอร์มแี รงมากขึน้
ควรทาํ อย่างไร
1 เพ่มิ แรงดนั ไฟฟ้า
2 เพม่ิ ค่ากระแสไฟฟ้า
3 นาํ ระบบคานมาใชง้ าน
4 นาํ ระบบเฟื องมาใชง้ าน

เฉลย  เพราะระบบสามารถเพม่ิ แรงบิดได้

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

6. อุปกรณ์ชนิดใดสามารถทาํ งานร่วมกนั ได้อย่างสมบูรณ์
1 ถ่านไฟฉาย ตวั นาํ ไฟฟ้า ตวั ตา้ นทาน แอลอีดี
2 ถา่ นไฟฉาย แอลดีอาร์ ตวั ตา้ นทาน
3 ถ่านไฟฉาย มอเตอร์ไฟฟ้า เฟื อง
4 แอลดีอาร์ แอลอีดี ตวั ตา้ นทาน

เฉลย  เพราะสามารถนาํ อุปกรณ์เหล่าน้ี
มาเช่ือมต่อกบั วงจรอิเลก็ ทรอนิกส์ได้

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 3

7. ข้อใดนํา LDR ไปใช้งานไม่ถูกต้อง
1 นาํ ไปใชพ้ ฒั นาวงจรแบ่งแรงดนั
2 นาํ ไปใชพ้ ฒั นาระบบเปิ ด-ปิ ดไฟฟ้าตามระดบั แสง
3 นาํ ไปใชพ้ ฒั นาหลอดไฟฟ้า LED ท่ีประหยดั พลงั งาน
4 นาํ ไปใชพ้ ฒั นาระบบแผงโซลาร์เซลลห์ มนุ ตามแสงพระอาทิตย์

เฉลย  เพราะ LDR คือ ตวั ตา้ นทานท่ีเปลี่ยนค่าได้
ตามแสงที่ไดร้ ับสามารถนาํ ไปใชพ้ ฒั นาระบบเปิ ด-ปิ ด
ไฟฟ้าอตั โนมตั ิวงจรแบ่งแรงดนั หรือแผงโซลาร์เซลล์
หมุนตามแสงพระอาทิตยไ์ ดแ้ ต่ LDR
ไม่สามารถนาํ ไปพฒั นาเป็นหลอดไฟฟ้า LED ได้

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 3

8. เหตุใดจงึ ควรทดสอบแบบแยกส่วน
1 ทดสอบไดเ้ ร็วข้ึน
2 เป็นการทดสอบการทาํ งานคร้ังสุดทา้ ย
3 เป็นการทดสอบก่อนตกแต่งคร้ังสุดทา้ ย
4 ทาํ ใหท้ ดสอบและหาขอ้ ผิดพลาดไดง้ ่าย

เฉลย  เพราะการทดสอบแบบแยกส่วน
จะช่วยใหห้ าขอ้ ผดิ พลาดไดง้ ่ายข้ึน

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 3

9. ข้อใดคือข้อดขี องการเขียนแบบก่อนสร้างชิ้นงาน
1 ทาํ ใหช้ ิ้นงานทาํ งานดีข้ึน
2 ทาํ ใหว้ เิ คราะห์ปัญหาไดง้ ่ายข้ึน
3 สร้างชิ้นงานแต่ละส่วนไดง้ ่ายข้ึน
4 เลือกวสั ดุ อปุ กรณ์มาใชง้ านไดง้ ่ายข้ึน

เฉลย  เพราะการเขียนแบบร่างก่อนสร้างชิ้นงาน
จะช่วยสร้างชิ้นงานแต่ละส่วนไดง้ ่ายข้ึนและรวดเร็วข้ึน

เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลย)ี ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 3

10. งานลกั ษณะใดควรนําตวั ต้านทานเปลยี่ นค่าตามแสง หรือ LDR
มาใช้งานมากทส่ี ุด
1 ระบบเปิ ดไฟฟ้าอตั โนมตั ิในบา้ นเมื่อมีคนเดินผา่ น
2 ไฟริมถนนเปิ ดอตั โนมตั ิในเวลากลางคืน
3 ประตูเปิ ดอตั โนมตั ิในร้านสะดวกซ้ือ
4 นาฬิกาปลกุ

เฉลย  เพราะไฟฟ้าริมถนนควรใช้ LDR เพอ่ื ควบคุมการเปิ ด-ปิ ด
หลอดไฟฟ้าจากแสงพระอาทิตย์ เมื่อพระอาทิตยต์ กจึงไม่มีแสง
ทาํ ใหห้ ลอดไฟฟ้าสวา่ ง