เทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ม.2 หน่วยที่ 4

เทคโนโลยกี ารสื่อสาร

การส่ือสารข้อมูล รูปแบบในการส่ งสั ญญาณ
องค์ประกอบของการส่ือสาร การถ่ายโอนข้อมูล
สื่อกลาง เครือข่ายคอมพวิ เตอร์
โพรโทคอล อนิ เทอร์เน็ต
สัญญาณในการส่ือสาร

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

การสื่อสารข้อมูล (data communication)

การสื่อสารข้อมูล

เป็นการโอนถ่ายขอ้ มลู หรือแลกเปลี่ยนขอ้ มูลระหวา่ งผสู้ ่งสารไปยงั ผรู้ ับสาร
การติดต่อส่ือสารระหวา่ งเครื่องคอมพิวเตอร์ท่ีเชื่อมต่อกนั จะเกิดเป็นเครือข่าย
คอมพิวเตอร์ ซ่ึงมีประโยชน์ ดงั น้ี

1. สะดวกในการแบ่งปันทรัพยากร
2. ประหยดั ค่าใชจ้ ่ายในการติดต่อสื่อสาร
3. ความน่าเชื่อถือของขอ้ มลู
4. สะดวกต่อการประสานงาน
5. สามารถประยกุ ตใ์ ชใ้ นการสร้างธุรกิจ

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

การส่ือสารข้อมูลในปัจจุบัน
มลี กั ษณะอย่างไร ?

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

องค์ประกอบของการสื่อสาร

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

องค์ประกอบของการสื่อสาร

2. ข้อมูล/ข่าวสาร (Data/Message)

3. ส่ือกลาง (Medium)

1. ผู้ส่งสาร (Sender) 5. โพรโทคอล (Protocal) 4. ผู้รับสาร (Receiver)

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

องค์ประกอบของการส่ือสาร

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 2

องค์ประกอบของการส่ือสารในช้ันเรียน

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

องค์ประกอบของการส่ือสารของคน 2 คนผ่าน Gmail

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

การส่ือสารทางไกล
โดยใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่
สิ่งใดคือตวั กลางในการสื่อสาร?

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

ส่ือกลาง

การส่ือสารขอ้ มูลจาเป็นตอ้ งอาศยั ส่ือกลางในการส่งผา่ นขอ้ มูล
เพอ่ื นาขอ้ มูลไปยงั ผรู้ ับสาร

สื่อกลางแบ่งเป็น 2 ประเภท ไดแ้ ก่
1. ส่ือกลางแบบใช้สาย

(wired medium)
2. ส่ือกลางแบบไร้สาย
(wireless medium)

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

1. ส่ือกลางแบบใช้สาย (wired medium)
1.1 สายคู่บิดเกลยี ว เป็นสายคลา้ ยสายโทรศพั ท์ 8 เสน้ บิดเป็นเกลียวคู่ 4 คู่
การใชง้ านจะตอ้ งเขา้ หวั RJ-45 มีอยู่ 2 ประเภท

1) สายคู่บิดเกลียวแบบไม่มีฉนวนหุม้ (UTP)

2) สายคู่บิดเกลียวมีฉนวนหุม้ (STP)

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

เปรียบเทยี บคุณลกั ษณะของสาย UTP และสาย STP

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

1.2 สายโคแอก็ เีียล (Coaxial Cable)
มีลกั ษณะเป็นลวดทองแดงหุม้ ดว้ ยฉนวนกนั ไฟฟ้า

1.3 สายไฟเบอร์ออปติกหรือสายใยแก้วนาแสง (Fiber Optics Cable)
มีลกั ษณะคลา้ ยท่อแกว้ หรือท่อพลาสติก

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

2. สื่อกลางแบบไร้สาย (wireless medium)

2.1 สัญญาณอนิ ฟราเรด
เป็นส่ือกลางท่ีใชใ้ นการสื่อสารขอ้ มูลท่ีไม่มีส่ิงกีดขวางหรือรบกวน

ระหวา่ งอุปกรณ์รับ-ส่งสัญญาณ เช่น การกดรีโมตคอนโทลไปยงั
เคร่ืองรับโทรทศั น์ การเช่ือมต่อคอมผา่ นพอร์ต ไออาร์ดีเอ

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 2

2.2 สัญญาณไมโครเวฟ
เป็นสื่อกลางในการส่ือสารท่ีมีความเร็วสูง ใชใ้ นการเช่ือมต่อระยะไกล

โดยการส่งคลื่นแม่เหลก็ ไฟฟ้าไปพร้อมกบั ขอ้ มูล สัญญาณประเภทน้ี
เดินทางเป็นเส้นตรงไม่สามารถเล้ียวหรือโคง้ ไปตามผวิ โลกได้ จึงตอ้ งมี
สถานีในการรับ-ส่งขอ้ มูลเป็นระยะ

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

2.3 คลื่นวทิ ยุ
เป็นสื่อกลางที่ส่งสญั ญาณไปในอากาศ โดยกระจายสญั ญาณท้งั ในระยะใกล้

และไกลซ่ึงมีตวั กระจายสญั ญาณไปยงั ตวั รับสัญญาณที่ใชค้ ล่ืนวิทยคุ วามถี่ต่าง ๆ
ในการรับ-ส่งขอ้ มูล เช่น การสื่อสารระยะไกลในการกระจายเสียงวทิ ยรุ ะบบ AM
และ FM การส่งระยะใกลท้ ่ีเรียกวา่ WiFi และ Bluetooth

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

2.4 ดาวเทยี มสื่อสาร
เป็นสื่อกลางการสื่อสารท่ีมีสถานีรับ-ส่งสัญญาณไมโครเวฟบนอากาศ โดย

ตอ้ งมีสถานีภาคพ้ืนดินที่คอยทาหนา้ ที่รับและส่งสัญญาณข้ึนไป
บนดาวเทียม ซ่ึงมีความผดิ พลาดและล่าชา้ เน่ืองจากมีระยะไกลและตอ้ ง
ผา่ นตวั กลางคืออากาศ

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

เหตุใดจงึ ต้องใช้สื่อกลาง

ในการรับ-ส่ งข้อมูล?

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

โพรโทคอล (Protocol)

การส่ือสารขอ้ มูลระหวา่ งอุปกรณ์บนเครือข่ายแต่ละอุปกรณ์มีความแตกต่างกนั
ดงั น้นั ในการส่ือสารขอ้ มูลจะตอ้ งมีขอ้ ตกลงเพ่อื ใหส้ ามารถส่ือสารกนั ได้
อยา่ งไม่มีปัญหา ซ่ึงขอ้ ตกลงน้ี เรียกวา่ โพรโทคอล
โพรโทคอลที่ใชเ้ ป็นมาตรฐานในการส่ือสารอยา่ งแพร่หลาย มีดงั น้ี

1. TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol)

เป็นมาตรฐานการสื่อสารท่ีมีหลายโพรโทคอลยอ่ ย เช่น

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

1.1 TCP (Transmission Control Protocol)
เป็นโพรโทคอลที่ควบคุมกลไกการรับ-ส่งขอ้ มูล เพ่ือใหก้ ารส่งขอ้ มูลไปถึง
ปลายทางไดอ้ ยา่ งครบถว้ น โดยจะมีกลไกการตอบกลบั หลงั การรับขอ้ มูล เรียกวา่
handshake โดยจะมีการส่งขอ้ ความตอบกลบั ท่ีเรียกวา่ ACK กลบั มายงั ตน้ ทาง

การส่ งข้อมูลด้วย
โพรโทคอล TCP

แบบปกติ

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

ถา้ ตน้ ทางไม่ไดร้ ับขอ้ ความตอบกลบั ซ่ึงเกิดจากการสูญหายของขอ้ มูลหรือ
ขอ้ ความตอบกลบั TCP จะส่งขอ้ มูลไปใหม่ทนั ทีอตั โนมตั ิ

กรณขี ้อมูลสูญหาย กรณีข้อความตอบกลับสูญหาย
วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

1.2 IP (Internet Protocol)
ในการส่งขอ้ มูลจากตน้ ทางไปปลายทาง จะตอ้ งมีการจดั ส่งที่อยขู่ องผสู้ ่งและ
ผรู้ ับไปพร้อมกนั เพ่อื ที่จะสามารถนาขอ้ มูลไปส่งยงั ปลายทางไดถ้ ูกตอ้ ง คลา้ ยกบั
การจดั ส่งไปรษณีย์ ซ่ึงจะตอ้ งมีท่ีอยผู่ สู้ ่งและผรู้ ับหนา้ ซองจดหมาย

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

ในการส่งขอ้ มูลผา่ นเครือข่ายคอมพิวเตอร์จะมีการระบุตาแหน่งที่ต้งั ของ
เคร่ืองคอมพวิ เตอร์บนเครือข่ายดว้ ย IP Address ซ่ึงเป็นเลขความยาว 32 bit (IPv4)
เช่น

ซ่ึงเลขฐานสอง มีท้งั หมด 32 bit ยากต่อการจดจาจึงมีการคานวณเป็น
เลขฐานสิบ โดยคานวณทีละ 8 bit ไดเ้ ป็น

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

การแปลงเลขฐานสอง เป็ นเลขฐานสิบ

การแปลงเลขฐานสองเป็ นเลขฐานสิบ เลขฐานสองเป็นระบบจานวนที่นิยมใชใ้ น
การส่งสญั ญาณดิจิทลั ในคอมพวิ เตอร์ได้ เนื่องจากสามารถใชแ้ ทนการจ่ายไฟฟ้า
ในวงจรอิเลก็ ทรอนิกส์ ซ่ึงแทน1 คือ จ่ายไฟ และ 0 คือไม่จ่ายไฟ เช่น ส่งสญั ญาณ
11011000 ท้งั น้ีลาดบั เลขฐานสอง สามารถแปลงเป็นเลขฐานสิบได้

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

ดงั น้ัน ในการส่งข้อมูลแต่ละคร้ังโพรโทคอล IP จะต้องระบุที่อยู่ของ
เคร่ืองต้นทางและปลายทางไปพร้อมกบั ข้อมูลทีจ่ ะจัดส่ง

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

1.3 FPT(File Transfer Protocol)
เป็นโพรโทคอลท่ีใชส้ ่งแฟ้มขอ้ มูลระหวา่ งเครื่องคอมพิวเตอร์บนเครือข่าย

เดียวกนั โดยจะเช่ือมต่อผา่ น Port 21

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

1.4 HTTP (HyperText Transport Protocol)
เป็นโพรโทคอลหลกั ที่ใชท้ างานบนเครือข่าย World Wide Web (www)

เป็นการทางานบนเครือข่ายท่ีมีลกั ษณะเครือข่ายแบบ Client-Server
ซ่ึงเป็นการเรียกดูหนา้ เวบ็ ไซตจ์ ากเครื่องแม่ข่าย โดยเรียกดูดว้ ยโปรแกรม
เวบ็ เบราวเ์ ซอร์ ซ่ึงแม่ข่ายจะส่งกลบั มาเวบ็ ไฟลป์ ระเภท HyperText ภาษา HTML
ซ่ึงสามารถเช่ือมโยงไปยงั หนา้ เวบ็ ไซตอ์ ื่นได้

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 2

1.5 HTTPS (HyperText Transfer Protocol Secure/ HyperText Transfer
Protocol Over SSL Over SSL (Secure Socket Layer))

เป็นการทางานเหมือนโพรโทคอล HTTP แต่มีการตรวจสอบความปลอดภยั โดย
การตรวจสอบใบรับรองวา่ เป็นเครื่องแม่ข่ายจริง

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

1.6 SMTP (Simple Mail Transfer Protocol)
ใชใ้ นการส่งไปรษณียอ์ ิเลก็ ทรอนิกส์ หรืออีเมล (e-mail) ไปยงั mail server

ของผใู้ หบ้ ริการ เช่น gmail.com, outlook.com ซ่ึง Server จะทาการจาแนกและ
แจกจ่ายอีเมลไปยงั กล่องรับจดหมายของช่ือผใู้ ชแ้ ต่ละคน

ส่วนประกอบของ user e-mail

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

1.7 POP3 (Post Office Protocol Version 3) หรือ IMAP(Internet Message
Access Protocol)

ใชใ้ นการเรียกดูและจดั การกบั อีเมลท่ีอยบู่ น mail server ของแต่ละคน

การทางานของโพรโทคอล SMTP และ POP 3

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

2. IrDA (Infrared Data Association)

อินฟราเรดใชเ้ ช่ือมต่ออุปกรณ์สื่อสารแบบไร้สายระยะใกลแ้ ละไม่มีสิ่งกีดขวางเป็น
การใชค้ ล่ืนแสงในการส่ง ตวั อยา่ งเช่น รีโมตคอนโทรลโทรทศั น์ เคร่ืองคอมพิวเตอร์
ที่ตอ้ งการรับคล่ืนอินฟราเรดจะตอ้ งติดต้งั พอร์ต ไออาร์ดีเอ เพ่ิมเตมิ

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 2

3. Bluetooth

เป็นการเชื่อมต่อเครือข่าย PAN แบบไร้สาย ซ่ึงเป็นการเชื่อมต่อระยะส้นั
ความถี่ 2.4 GHz ภายใตม้ าตรฐาน IEEE 802.15 การเชื่อมต่อแบบบลูทูท

ระหวา่ งอุปกรณ์จะเป็นแบบแพร่กระจายทุกทิศทางสามารถเชื่อมต่อพรอ้ มกนั

ไดห้ ลายอุปกรณ์

เมาส์บลทู ูท ลาโพงบลทู ูท

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

4. WiFi (Wide Fidelity)

เป็นเทคโนโลยกี ารส่ือสารมาตรฐาน IEEE 802.11 นบั วา่ เป็นเทคโนโลยที ่ีนิยมใน
ปัจจุบนั เนื่องจากสามารถเช่ือมต่อกบั อุปกรณ์ที่หลากหลาย เพียงแค่ติดต้งั
Card LAN โดยทว่ั ไปจะมีการติดต้งั ตวั กระจายสัญญาณ (Access Point) กระจาย
ทว่ั บริเวณท่ีตอ้ งการเช่ือมต่อเครือข่ายไร้สาย

การกระจายสัญญาณ WiFi ผ่าน Access Point
วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

โพรโทคอลแบบ TCP/IP กบั แบบ IP

แตกต่างกนั อย่างไร ?

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

สัญญาณในการสื่อสาร

สญั ญาณในการส่ือสาร แบ่งเป็น 2 ประเภท ไดแ้ ก่
1. สญั ญาณแอนะลอ็ ก
2. สัญญาณดิจิทลั

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

สัญญาณในการสื่อสาร

กระบวนการแปลงสญั ญาณดิจิทลั เป็นสัญญาณแอนะลอ็ กและแปลงสญั ญาณ
แอนะลอ็ กเป็นสัญญาณดิจิทลั

อุปกรณ์แปลงสัญญาณ เรียกว่า โมเดม็ (modem)
วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

สัญญาณในการส่ือสารมอี ะไรบ้าง
และแต่ละสัญญาณ

มลี กั ษณะอย่างไร?

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2

รูปแบบในการส่ งสัญญาณ

มี 3 รูปแบบ ดงั น้ี
1. การส่ือสารทางเดยี ว

เป็นการส่งขอ้ มูลไปในทิศทางเดียว แต่ละฝ่ ายจะเป็นผใู้ หห้ รือผรู้ ับ
อยา่ งใดอยา่ งหน่ึง เช่น การรับขอ้ มูลจากคียบ์ อร์ด การกระจายเสียงของ
สถานีวทิ ยโุ ทรทศั น์

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

2. การส่ือสารสองทางครึ่งอตั รา
เป็นการส่งขอ้ มูลท่ีสามารถโตต้ อบไดส้ องทิศทางแต่คนละเวลากนั เช่น

วทิ ยสุ ่ือสาร

3. การส่ือสารสองทางเต็มอตั รา
เป็นการส่งขอ้ มูลที่สามารถส่งไดส้ องทิศทางในเวลาเดียวกนั เช่น การสนทนา

ทางโทรศพั ท์

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

การส่ งสัญญาณแต่ละรูปแบบ
มลี กั ษณะแตกต่างกนั อย่างไร
และแบบไหนดที ส่ี ุด เพราะเหตุใด?

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

การถ่ายโอนข้อมูล

แบ่งได้ 2 แบบ คือ

1. การถ่ายโอนข้อมูลแบบอนุกรม

เป็นการส่งขอ้ มูลออกไปทีละบิต ขอ้ มูลจะเรียงตอ่ กนั ไปผา่ นตวั นาสัญญาณเพียงเสน้
เดียวหรือสายซีเรียล เป็นช่องทาง
ส่งขอ้ มูลท่ีนิยมใชก้ บั อุปกรณ์ต่อพว่ ง
ภายนอก ส่งขอ้ มูลไม่มาก ในปัจจุบนั
มีการใชส้ ายประเภท USB ท่ีสามารถ
ส่งดว้ ยความเร็วสูง เช่น เมาส์ คียบ์ อร์ด
เคร่ืองพมิ พ์ โพรเจกเตอร์

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

การเช่ือมต่ออุปกรณ์โดยสาย USB ชนิดต่าง ๆ

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 2

การเช่ือมต่ออุปกรณ์โดยสาย USB ชนิดต่าง ๆ

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 2

2.การโอนถ่ายข้อมูลแบบขนาน

เป็นการส่งขอ้ มูลหลายบิตพร้อมกนั ผา่ นสายตวั นาสญั ญาณหลายเส้น ซ่ึงจะเร็วกวา่ การ
ส่งขอ้ มูลทีละบิตแบบอนุกรม นอกจากน้ียงั มีการส่งบิตพาริตี ท่ีใชใ้ นการตรวจสอบ
ความผิดพลาดของการรับ-ส่งสัญญาณ หรือควบคุมการรับ-ส่งขอ้ มูลแต่ละชุด

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

การโอนถ่ายข้อมูลแบบอนุกรม

กบั แบบขนานแตกต่างกนั อย่างไร ?

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

เครือข่ายคอมพวิ เตอร์

เป็นการเช่ือมต่อคอมพวิ เตอร์และอปุ กรณ์ตอ่ พว่ งเขา้ ดว้ ยกนั โดยใชส้ ่ือกลางตา่ ง ๆ
เชื่อมตอ่ กนั เป็นเครือข่าย เพ่ือทาใหส้ ามารถส่งขอ้ มูลแลกเปลี่ยนกนั ใชท้ รัพยากร
1. เครือข่ายคอมพวิ เตอร์ตามขนาดพืน้ ท่ีครอบคลุม

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 2

1.1 WAN (Wide Area Network) หรือเครือข่ายบริเวณกวา้ ง ใชเ้ ชื่อมโยงกบั
เครือข่ายอื่น ๆ ที่อยหู่ ่างไกลเขา้ ดว้ ยกนั เช่น ระหวา่ งจงั หวดั จนถึงระหวา่ งประเทศ

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2

1.2 MAN (Metropolitan Area Network) หรือเครือข่ายนครหลวง ใชเ้ ช่ือมโยง
กบั เครือข่ายหลาย ๆ LAN เขา้ ดว้ ยกนั เช่น แต่ละสาขาที่อยหู่ ่างไกลกนั

วทิ ยาการคานวณ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2