ျမန္မာႏိုုင္ငံမွ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႔မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ ႔မ်ား

ဂၽြန္ ဗ်ဴခနန္ န္
ဇလူ ိုင္ ၂၀၁၆

1

ေက်းဇူးတင္လႊာ

စာေရးသသူ ည္ ဤစီမံခ်ကက္ ုိ ကူညခီ ဲၾ့ ကသမူ ်ားအား အသအိ မတွ ္ျပဳေၾကာင္းေျပာလပို ါသည္။ အထူးသျဖင့္ ဤအစီရင္ခံစာပါ အေၾကာင္းအရာ
အမ်ားအျပားအတြက္ ၎တ႔ို၏ အေတြးအျမင္မ်ား၊ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားကုိ ေစတနာျဖင့္ မွ်ေဝေပးခဲၾ့ ကသမူ ်ားကုိ ျဖစပ္ ါသည္။ အေစာပိငု း္ ဤ
အစရီ ငခ္ စံ ာ၏ မၾူ ကမး္ အဆငတ့္ ြင္ မတွ ခ္ ်ကမ္ ်ား၊ သေဘာထားမ်ားကိေု ပးရန္ အခ်ိနေ္ ပးခဲ့ၾကေသာ မိတေ္ ဆြမ်ားႏငွ ့္ လပု ္ေဖၚကုငိ ဖ္ ကမ္ ်ားကို
ေက်းဇူးတင္ေၾကာငး္ ေျပာလိုပါသည။္ ၎တုမိ႔ ာွ မက္သယးူ အာႏုိးလ္ (Matthew Arnold) ၊ ပကထ္ ရစ္ ဘာရြန္ (Patrick Barron)၊ ကင(္ မ)္
ဂ်ိဳလ(ိ မ)္ (Kim Jolliffe)၊ ေပါလ္ ကီနန္ (Paul Keenan)၊ ေဒးဗစ္ မက္သငီ ္းဆန္ (David Mathieson)၊ ဘ႐ငို ္ယန္ မက္ကာတန္ (Brian Mc
Cartan)၊ ကင(္ မ္)နင္း (Kim Ninh)၊ အနဒ္ ႐းူ ေဆာက္ (Andrew Selth) ႏွင့္ မာတင္ စမစ္ (Martin Smith) တ႔ိုျဖစ္ပါသည။္ ေနာက္ဆးုံ အေနျဖင့္
ဘာသာျပနျ္ ခငး္ ၊ အခ်ကအ္ လကေ္ ကာကခ္ ျံ ခငး္ မ်ားတငြ ္ အကအူ ညေီ ပးခၾ့ဲ ကေသာ ျမနမ္ ာႏငုိ င္ မံ ွ မတိ ေ္ ဆမြ ်ားကုိ အသအိ မတွ ျ္ ပဳေၾကာငး္
ေဖာ္ျပလပို ါသည။္

စာေရးသူအေၾကာင္း

ဂၽြန္ ဗ်ဴခနန္ န္ (John Buchannan) သည္ ဝါရွင္တန္တကၠသိုလ္၊ ႏငို င္ ံေရးသိပံၸဌာနမွ Ph.D. ေက်ာင္းသားတစဥ္ ီးျဖစ္ပါသည။္ သ၏ူ
စတိ ဝ္ ငစ္ ားမႈမာွ အေရွ႕ေတာငအ္ ာရွတြင္ လြနခ္ ဲေ႔ သာ ဆယ္စႏု ွစႏ္ ွစခ္ ုေက်ာ္မွ အေၾကာငး္ အရာမ်ားျဖစ္သည္။ သူ၏ မၾကာေသးမကီ ေရးသား
ထုတေ္ ဝမမႈ ွာ Transnational Institute အတြက္ Developing Disparity: Regional Investment in Burma’s Borderlands ျဖစသ္ ည။္

အာရွေဖာင္ေဒးရွင္းအေၾကာင္း

အာရေွ ဖာင္ေဒးရွငး္ (The Asia Foundation) သည္ အက်ဳးိ အျမတမ္ ယသူ ည့္ ႏိငု ္ငတံ ကာဖြံ ႔ၿဖိဳးေရးအဖြဲအ႔ စည္းတစခ္ ုျဖစၿ္ ပီး အရိွန္အဟနု ္ျဖင့္
ဖြံ႔ၿဖဳိ းတုိးတကေ္ နသည့္ အာရေွ ဒသရွိလူမ်ား၏ လူေနမႈဘဝျမငႇ ့တ္ င္ေပးသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာငရ္ ြက္လ်ကရ္ ပိွ ါသည္။ ဆယစ္ ႏု စွ ္
ေျခာကႏ္ စွ ၾ္ ကာကာလအတြင္း ရရွိထားသည့္ လုပ္ငနး္ ႏွင့္ ေဒသတြင္း အေတြ ႔အႀကဳံ မ်ားတုိ႔အေပၚ အေျခခံ၍ ၂၁ ရာစတု ြင္ အာရွေဒသတြငး္
ေတြႀ႔ ကဳံ ေနရသည့္ စနိ ္ေခၚမမႈ ်ားျဖစေ္ သာ စမီ အံ ပု ခ္ ်ဳပမ္ ႈႏငွ ့္ ဥပေဒ၊ စးီ ပြားေရးဖံြ ႔ၿဖဳိ းတိးု တက္မႈ၊ အမ်ဳးိ သမီးစြမ္းေဆာငရ္ ညျ္ မငမ့္ ားေရး၊
သဘာဝပတ္ဝန္းက်ငႏ္ ငွ ့္ ေဒသတြငး္ ပူးေပါင္းေဆာငရ္ ြကေ္ ရးလုပင္ နး္ မ်ားကုိ လပု ္ေဆာငလ္ ်က္ရွပိ ါသည္။ ထ႔ျုိ ပင္ Books for Asia အစအီ စဥ္
ႏွင့္ ပညာရပဆ္ ိုင္ရာ အျပန္အလွန္ဖလွယမ္ ႈမ်ားကိုပါ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ အာရွေဒသ ၿငိမး္ ခ်မ္း၊ တရားမ်ွ တကာ ဖံြ႔ၿဖဳိ းသာယာေရးအတြက္
ကူညေီ ဆာငရ္ ြကလ္ ်က္ရွိပါသည္။ ဆနဖ္ ရနစ္ စကၥ ုိတြင္ ႐ံးု ခ်ဳပတ္ ညရ္ ွၿိ ပးီ အာရွႏုိင္ငံေပါငး္ (၁၈) ႏုငိ ္ငံႏငွ ့္ ဝါရငွ တ္ န္၊ ဒီစီ တိတ႔ု ြင္ ႐ံုးမ်ားရွပိ ါ
သည။္ အာရေွ ဖာငေ္ ဒးရငွ ္းသည္ အစုိးရ ဌာနဆိငု ္ရာႏငွ ့္ ပဂု လၢ ိက မတိ ္ဖကမ္ ်ားျဖင့္ လပု င္ နး္ မ်ားတဲြဖက္လပု ေ္ ဆာငက္ ာ၊ ရန္ပေံု ငြမ်ားအား
ႏစွ ္ႏိုင္ငံ ႏငွ ့္ ႏိုင္ငေံ ပါင္းစုံပါဝင္ေသာ ဖြံ ႔ၿဖိဳးေရးအဖြဲအ႔ စည္းမ်ား၊ ေဖာငေ္ ဒးရွင္းမ်ား၊ ေကာ္ပေို ရးရငွ း္ မ်ား ႏွင့္ တစသ္ းီ ပုဂၢလအလဴွ ရွင္မ်ားမွ
လကခ္ ံရရိပွ ါသည။္

2

စကားခ်ီး

ျမန္မာႏငုိ ္ငံ၏ လက္နကက္ ိငု ပ္ ဋပိ ကၡမ်ားတြင္ ျပညသ္ စူ႔ စ္မ်ား၏ သမုိငး္ ေၾကာငး္ ႏငွ ့္ အခနး္ က႑ကုိ နားလညရ္ နမ္ ာွ ႏုငိ င္ ံ၏ လကရ္ ၿွိ ငိမး္ ခ်မး္
ေရး လုပ္ငနး္ စဥ္တြင္ အေရးပါေသာ အစတိ ္အပိုင္းျဖစပ္ ါသည္။ သုေ႔ိ သာ္ အဆုပိ ါအုပ္စုမ်ားကို ေလလ႔ ာမမႈ ်ားမွာ ေယဘယု ်အားျဖင့္
တပမ္ ေတာ္ႏွင့္ တငို ္းရင္းသားလကန္ ကက္ ိုင္အဖြဲ ႔မ်ားအေပၚ ခြဲျခမး္ စိတ္ျဖာ ေလ့လာမမႈ ်ားႏငွ ့္ ယွဥလ္ ွ်င္ လစလ္ ်ဴ႐ႈခံထားရသည့္ အေနအထား
တြင္ ရွပိ ါသည။္ ျမန္မာႏိုငင္ တံ ြင္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္မ်ားသည္ ပုံစအံ မ်ိဳးမ်ဳိ းရၾိွ ကၿပးီ အရြယ္အစား၊ သစာၥ ခံမႏႈ ွင့္ လႈပ္ရွားသည့္အေနအထားတု႔၌ိ
အမ်ဳိ းမ်ဳိ းကြဲျပားပါသည္။ တကယ္တမး္ တြင္ ျပညသ္ ူ႔စစ္မ်ားသည္ တပမ္ ေတာ္၏ မဟာဗ်ဴဟာအတြက္ အေရးပါေသာ အစိတ္အပိုငး္ လည္း
ျဖစ္ကာ တစ္ခါတစရ္ ံမသွ ာ ၎တသ႔ုိ ည္ တိငု း္ ရင္းသားလက္နကက္ ိုငအ္ ုပစ္ မု ်ားႏငွ ့္ အခ်တိ ္အဆကရ္ သွိ ည္ ဆသို ည္ကို စဥး္ စားမိၾကသည။္
ျပညသ္ ူစ႔ စမ္ ်ား၏ အေရအတြကက္ ို ခန႔မ္ ွနး္ ရာတြငလ္ ည္း အမ်ဳိ းမ်ဳိ းကြဲျပားေနေသာလ္ ည္း အားလုးံ က ၫႊန္ျပေနသည့္အခ်က္မွာ ျပည္သစ႔ူ စ္
အပု စ္ မု ်ားသည္ တုိငး္ ျပည၏္ ပဋိပကၡဒဏခ္ ံရေသာ အစတိ အ္ ပိငု း္ မ်ားအားလးုံ တြင္ရေွိ နၿပီး ၎တိုလ႔ ပႈ ္ရာွ းေသာ နယေ္ ျမမ်ားတြင္ ၾသဇာႀကီး
သည့္ လကန္ ကက္ ုငိ မ္ ်ား ျဖစ္မ်ားျဖစေ္ နပါသည။္
ထသုိ ႔ုေိ သာအေျခအေနမ်ဳိ းတြင္ အာရွေဖာငေ္ ဒးရွငး္ အေနျဖင႔္ ျမန္မာႏုငိ င္ ံမွ ျပညသ္ စူ႔ စ္မ်ားႏွင့ပ္ တသ္ က္ေသာ ဤသေု တသနအစရီ င္ခစံ ာကုိ
တငျ္ ပရျခင္းအတြက္ လြနစ္ ြာဝမ္းေျမာက္ပါသည္။ ဤအစီရင္ခစံ ာတြင္ ျပည္သ႔ူစစမ္ ်ား၏ သမိုင္းေနာက္ခံႏငွ ့္ အခ်ိနၾ္ ကာလာသညႏ္ ွင့္အမွ်
ျဖစ္ေပၚတုးိ တက္လာပု၊ံ တငုိ ္းျပည္အတြငး္ လႈပ္ရွားေနေသာ ျပညသ္ စူ႔ စမ္ ်ား၏ ကြဲျပားေနမႈအေပၚ အမ်ိဳးအစားခြဲျခားပုံႏငွ ့္ ၎တ႔ုိ၏ ေခတၿ္ ပဳိ င္
အခနး္ က႑မ်ားကုိ ထငဟ္ ပျ္ ပပံမု ်ား တင္ဆက္ထားပါသည္။ ျပည္သစ႔ူ စ္မ်ား၏ ကာလၾကာရညွ က္ တညရ္ ိေွ နမႏႈ ငွ ့္ ၎တုိ၏႔ သစၥာခံပအုံ မ်ဳိ းမ်ဳိ း
မွ ေပးထားခ်က္သဖြယရ္ ေွိ နရာ ၿငမိ ္းခ်မး္ ေရးလပု ္ငနး္ စဥတ္ ြင္ ၎တို႔ကုိ မညသ္ ို႔ထည့သ္ ြငး္ စဥ္းစားမညဆ္ ိသု ညမ္ ာွ ျမနမ္ ာႏိုငင္ တံ ြင္ ေရရွည္ခံ
မည့္ ၿငမိ း္ ခ်မ္းေရးအတြက္ ပ့ံပိးု ေနၾကသည့္ ျပညတ္ ြင္းႏငွ ့္ ႏိငု င္ တံ ကာမွ အဓကိ က်ေသာ ပဂု ၢဳိ လမ္ ်ားအေနျဖင့္ စဥး္ စားရန္ လိုအပေ္ သာအခ်က္
ျဖစသ္ ည္။ နဂိ ုံးခ်ဳပ္တြင္ စာေရးသူက ၿငမိ း္ ခ်မး္ ေရးလပု င္ နး္ စဥ္ ေရွ႕သိ႔ုခ်တီ ကေ္ နခ်နိ ္တြင္ ျပည္သ႔စူ စ္မ်ား၏ အခနး္ က႑ကို ေဖၚထုတရ္ ာ၌
ထြက္ေပၚလာႏငုိ ္ေသာ စနိ ္ေခၚမအႈ ခ်ိဳ႕ကို ပမုိ သုိ ႐ပု ေ္ ဖၚျပႏငုိ ရ္ န္ အျခားတိုင္းျပညမ္ ်ားမွ ၿငမိ ္းခ်မး္ ေရးတညေ္ ဆာက္မမႈ ်ား၏ ဥပမာမ်ားကိုလည္း
ေဖၚျပထားပါသည။္ ျမနမ္ ာႏငုိ င္ ၏ံ ႐ပႈ ္ေထြးေသာ ပဋပိ ကအၡ ေျခအေနတြင္ အေရးႀကးီ ေသာ အစိတအ္ ပငုိ း္ ျဖစ္ေသာလ္ ညး္ လူသနိ ညး္ ေသာ
ျပညသ္ စ႔ူ စ္မ်ားကုိ မးီ ေမာင္းထိးု ျပႏုငိ ္ျခငး္ အတြက္ ဤအစရီ င္ခံစာသည္ အသုးံ ဝငမ္ ည့္ ပ့ပံ းုိ မတႈ စ္ခု ေပးႏငို ္မညဟ္ ု ေမ်ွ ာ္လင့္ပါသည္။
ဤသုေတသနစာတမ္းကုိ လြတ္လပေ္ သာ သေု တသနပညာရငွ ္ျဖစၿ္ ပးီ ဝါရငွ တ္ နတ္ ကသၠ ုလိ ္၏ ပါရဂဘူ ြဲ႕ေက်ာငး္ သားတစဥ္ ီးလညး္ ျဖစ္သည့္
ဂၽြန္ ဗ်ဴခနန္ န္ က ျပဳစုေရးသားထားျခငး္ ျဖစ္သည္။ သသူ ည္ ၿမိဳ႕ျပပဋိပကမၡ ်ား၊ ႏုိင္ငံဖြဲ ႔စညး္ တည္ေဆာကပ္ ုႏံ ွင့္ အေရ႕ွ ေတာငအ္ ာရွ၏ ႏိုင္ငံေရးကုိ
အထူးျပဳေလလ့ ာပါသည္။ ဤအစရီ ငခ္ စံ ာအတြက္ ၿဗိတိနအ္ ျပညျ္ ပညဆ္ ိငု ္ရာဖြ႔ံၿဖိဳးေရးဌာန (DFID) က ရနပ္ ေုံ ငြေထာကပ္ ပ့ံ ါသည္။ ဤအစရီ င္ခံ
စာတြင္ ေဖၚျပထားသည့္ အျမင္မ်ားသည္ စာေရးသူ၏ အျမင္သကသ္ ကမ္ ်ွ သာျဖစၿ္ ပီး DFID ၏ အျမငက္ ေို သာလ္ ညး္ ေကာငး္ ၊ အာရေွ ဖာငေ္ ဒးရငွ း္
၏ အျမငက္ ုိေသာလ္ ည္းေကာင္း ထငဟ္ ပျ္ ခငး္ မဟုတဟ္ ု ေျပာၾကားလုပိ ါသည္။
ေဒါကတ္ ာကင္(မ)္ နင္း
ျမန္မာႏိုင္ငံဌာေနကိုယ္စားလယွ ္
အာရွေဖာငေ္ ဒးရငွ း္

3

မာတိကာ

အတိုေကာက္ စကားလံုးမ်ား ....................................................................................................................................... i
အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ား ............................................................................................................................................ iii
စာတမ္းအက်ဥ္းခ်ဳပ္ ............................................................................................................................................... vii

အခန္းတစ္။ နိဒါန္း ...................................................................................................................................................... 1
၁.၁။ျပည္သူ႔စစ္ဆိုသည္မွာဘာလဲ။............................................................................................................................ 2
၁.၂။ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား-ၿခံဳငံုၾကည့္႐ႈျခင္း........................................................................................................................ 2
၁.၃။အစီရင္ခံစာျပဳစုပံုစနစ္...................................................................................................................................... 4
၁.၄။အစီရင္ခံစာဖြဲ ႔စည္းပံု........................................................................................................................................ 5

အခန္းႏွစ္။ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား၏ သမိုင္းေနာက္ခံ (၁၉၃၀ မွ ယခုအခ်ိန္အထိ) ................................................................................. 6
၂.၁။ လြတ္လပေ္ ရး မရမွကီ ာလ (၁၉၃၀ - ၁၉၄၈)................................................................................................................6
၂.၂။ လြတလ္ ပ္ေရးရၿပးီ အေစာပငုိ ္းကာလ (၁၉၄၈ - ၁၉၆၂).................................................................................................. 6
၂.၃။ ဗိလု ခ္ ်ဳပ္ႀကးီ ေနဝင္းေခတ္(၁၉၆၂ - ၁၉၈၈).................................................................................................................8
၂.၄။အပစအ္ ခတရ္ ပစ္ ဲမကႈ ာလ(၁၉၈၉-၂၀၀၉)................................................................................................................12
၂.၅။ အသြငက္ ူးေျပာင္းမႏႈ ငွ ့္ၿငမိ ္းခ်မး္ ေရးလပု င္ နး္ စဥ္(၂၀၀၉မွယခအု ခ်နိ အ္ ထ)ိ ........................................................................18

အခန္းသံုး။ ျပည္သူ ႔စစ္အမ်ိဳးအစားမ်ား ခြဲျခားသတ္မွတ္ပံုစနစ္မ်ား............................................................................................24
၃.၁။ အမ်ဳိ းအစား ၁ - တပမ္ ေတာ္အတြငး္ ေပါင္းစည္းထားေသာ ျပည္သူစ႔ စ.္ ............................................................................24
၃.၂။ အမ်ဳိ းအစား ၂ - တပ္မေတာ္တြင္ ေပါင္းစည္းမထားေသာ ျပညသ္ ူ႔စစ.္ ..............................................................................26
၃.၃။ အမ်ဳိ းအစား၃-တပ္မေတာမ္ ွေထာကပ္ ေံ့ သာရပ္ရြာအေျချပဳျပည္သူ႔စစ္............................................................................27
၃.၄။အမ်ိဳးအစား၄-တငို း္ ရင္းသားလကန္ ကက္ ငုိ အ္ ဖြ႕ဲ မ်ား၏ျပညသ္ ူစ႔ စ.္ ..................................................................................29
၃.၅။ျပညသ္ စူ႔ စမ္ ်ားအေရအတကြ မ္ ညမ္ ်ွ ရသိွ နညး္ ။...............................................................................................................29

အခန္းေလး။ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားအေၾကာင္းကို နားလည္ရန္အတြက္ ေသာ့ခ်က္က်သည့္ ထည့္သြင္းစဥ္းစား ရမည့္ အခ်က္မ်ား.........................31
၄.၁။ ျပညသ္ ႔စူ စမ္ ်ားသည္ မညသ္ ႔ိုေရရညွ ္ရပတ္ ည္ေအာငလ္ ပု ေ္ ဆာင္ၾကသနည္း။..................................................................... 31
၄.၂။ ရပရ္ ြာလူထုက ျပညသ္ စူ႔ စမ္ ်ားႏငွ ႔္ မည္သ႔ို အျပနအ္ လနွ ဆ္ က္ဆံၾကသနည္း။.................................................................. 33
၄.၃။ ျပည္သစူ႔ စမ္ ်ားသည္ ႏငို ္ငံေရးတြင္ မည္သည့္ အခနး္ က႑မွ ပါဝငေ္ နသနည္း။.................................................................... 34
၄.၄။ ျပည္သူ႔စစမ္ ်ားသည္ ပဋိပကၡတြင္ မည္သည့္ အခနး္ က႑မွ ပါဝင္ေနသနညး္ ။..................................................................... 35

အခန္း ငါး။ သံုးသပ္ခ်က္ - ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကာလတြင္ ျပည္သူ ႔စစ္မ်ား အတြက္ ထည္႔သြင္းစဥ္းစားဖြယ္ရာ အခ်က္မ်ား........................37

4

က်မ္းကိုးစာရင္း...........................................................................................................................................................40
ေနာက္ဆက္တြဲ ၁ - နယ္ျခားေစာင္႔တပ္ (BGF) ၏ အမိန္႔ေပးပံုအဆင္႔ဆင္႔ ဖြဲ႕စည္းထားပံု .................................................................56
ေနာက္ဆက္တြဲ ၂ - နယ္ျခားေစာင္႔တပ္ လူသစ္စုေဆာင္းအတြက္ လက္ကမ္းစာေစာင္...................................................................57
ေနာက္ဆက္တြဲ ၃ - လူထု၏ ျပည္သူ႔စစ္ မဟာဗ်ဴဟာ ...........................................................................................................58

ေျမပံုစာရင္း
ေျမပံု ၁- နယျ္ ခားေစာင့္တပမ္ ်ားႏွင့္ ျပည္သူစ႔ စမ္ ်ား (ေရြးခ်ယ္ၿပီး)..........................................................................................iv

ဇယားကြက္မ်ား
ဇယားကြက္ ၁ - ျပညသ္ စူ႔ စက္ ို အဓပိ ၸါယဖ္ ြငဆ့္ ုျိ ခင္း ..........................................................................................................2
ဇယားကြက္ ၂ - ျပညသ္ ူ႔စစမ္ ်ားကို တပမ္ ေတာ္လက္ေအာကသ္ ု႔ိ စနစ္တက်အဖြဲ႕အစည္း ပုသံ ႑ာန္ ျပဳလပု ၍္ သြတ္သြငး္ ျခငး္
ျပညသ္ တူ ၏ို႔ တုကိ ္ပြဲဟူေသာ အယူအဆ...................................................................................................10
ဇယားကြက္ ၃ - ခြနဆ္ ာႏွင့္ သေူ ပးခဲ႔ေသာ အေမြ.............................................................................................................16
ဇယားကြက္ ၄ - အေျခခဥံ ပေဒတြငပ္ ါရွေိ သာ ျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲမ႔ ်ားအတြက္ ဥပေဒပိငု း္ ဆိငု ရ္ ာအေျခခ.ံ .............................................23

ဇယားမ်ား
ဇယား ၁ - နယ္ျခားေစာင္တ့ ပႏ္ ွင့္ ျပညသ္ ႔စူ စ္မ်ား (ေရြးထုတထ္ ားေသာ) ................................................................................v
ဇယား ၂ - ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲ႔မ်ားအား စမီ ံအပု ္ခ်ဳပ္မႈ (၁၉၅၆ မွ ယခုအခ်နိ ္အထ)ိ .........................................................................8
ဇယား ၃ - ျမန္မာအစုိးရ၏ အပစအ္ ခတရ္ ပစ္ ဲထားေသာအပု စ္ ုမ်ားစာရင္း (၁၉၈၉ - ၂၀၀၉) .......................................................13
ဇယား ၄ - ယခင္ ေမာထ္ ငို း္ ျပညသ္ စူ႔ စအ္ ဖြဲ႔ (၁၉၉၆ မွ ယခအု ခ်ိနအ္ ထ)ိ ..................................................................................18
ဇယား ၅ - နယ္ျခားေစာငတ္႔ ပ္မ်ား (၂၀၀၉ မွ ယေန႔ထ)ိ .....................................................................................................19
ဇယား ၆ - အစိးု ရႏွငတ့္ ငုိ း္ ရငး္ သားလက္နကက္ ုိငအ္ ပု စ္ ုမ်ားအၾကားႏွစဦ္ းႏစွ ္ဖကပ္ စခ္ တ္တကုိ ခ္ ုိကမ္ ရႈ ပ္စဲေရး သေဘာတူညခီ ်က္
(၂၀၁၁မွယခအု ခ်နိ ္အထ)ိ ...........................................................................................................................21
ဇယား ၇ - နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပ္ တပ္ရင္းတစခ္ တု ြင္ တပမ္ ေတာႏ္ ွင့္ မူလတပရ္ င္းမ်ားမွ စစ္သညမ္ ်ားကုိ ရာထူးအလုိကတ္ ရားဝင္ ခြဲေဝသတမ္ တွ ္
ပံု).......................................................................................................................................................26

5

အတိုေကာက္ စကားလံုးမ်ား

AA ရကဳၡိ င့္ တပမ္ ေတာ္
ABSDF ျမန္မာႏိငု င္ လံ းုံ ဆငို ္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမုကိ ေရစီ တပ္ေပါင္းစု
ANC ရခုငိ အ္ မ်ဳိ းသား ညလီ ာခံ
ALP ရခိုငလ္ ြတေ္ ျမာက္ေရး ပါတီ
BGF နယ္ျခားေစာငတ့္ ပ္
BNI Burma News International
BNUP ျမနမ္ ာအမ်ိဳးသားညညီ ြတေ္ ရးပါတီ
CNF ခ်င္းအမ်ဳိ းသားတပဥ္ ီး
CPB ဗမာျပည္ ကြနျ္ မဴနစ္ပါတီ
DKBA (Kloh Htoo Baw) ဒမီ ုိကေရစီ (ကရင)္ အက်ိဳးျပဳ တပ္မေတာ္ (ကလိထု ူးေဘာ)
DKBA (Buddhist) တိုးတကေ္ သာ ဗဒု ၶဘာသာ ကရငအ္ မ်ဳိ းသား တပမ္ ေတာ္
DDSI တပမ္ ေတာ္ေထာက္လွမ္းေရးညႊန္ၾကားေရးမဴွ း႐ုံး
DDR လကန္ ကဖ္ ်က္သမိ း္ ျခငး္ ၊ တပ္ပငုိ ္းဆုငိ ္ရာ ေရ႕ႊ ေျပာင္းျခငး္ ႏွင့္ ျပန္လညေ္ ပါငး္ စညး္ ျခငး္
EAO တငုိ ္းရငး္ သားလကန္ က္ကငုိ ္ အဖြဲ ႔အစညး္
KAF ေကာ္သူေလး တပ္ဖြဲ ႔
KDA ကခ်ငက္ ာကြယေ္ ရး တပ္ဖြဲ ႔
KIO/KIA ကခ်င္လြတေ္ ျမာက္ေရး အဖြဲ ႔/ တပ္ဖြဲ ႔
KNDO ကရငအ္ မ်ိဳးသား ကာကြယေ္ ရး အဖြဲ႕
KNLA ကရငအ္ မ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္
KNU ကရငအ္ မ်ိဳးသား အစညး္ အ႐းုံ
KPC ကရင္အမ်ိဳးသား အစညး္ အ႐ုးံ / ကရငအ္ မ်ိဳးသား လြတေ္ ျမာကေ္ ရး တပမ္ ေတာ္ - ၿငမိ ္းခ်မ္းေရး ေကာင္စီ
KPF ကရင္ ၿငမိ ္းခ်မး္ ေရး အငအ္ ားစု
KNDP ကရင္နီ အမ်ိဳးသား ဒီမုိကရက္တစ္ ပါတီ
KNPDP ကရင္နီ အမ်ိဳးသား ၿငမိ ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ဖြံ ၿ႔ ဖိဳးတးို တကေ္ ရး ပါတီ
KNPLF ကရငန္ ီ အမ်ဳိ းသား လူထလု ြတ္ေျမာက္ေရး တပဥ္ ီး
KNPP ကရင္နီ အမ်ဳိ းသားတုးိ တက္ေရး ပါတ
KNSO ကရင္နီ အမ်ဳိ းသား ႀကံ႕ခိုငေ္ ရး အစည္းအ႐ုံး
KNG ကယနး္ အမ်ဳိ းသား ကာကြယ္ေရးတပ္
KNLP ကယန္း နယေ္ ျမသစ္ပါတီ
KMT ကမူ င္တန္
LDF လားဟူ ဒမီ ိကု ရက္တစ္ တပဥ္ းီ
MIS တပမ္ ေတာ္ ေထာက္လမွ း္ ေရး အဖြဲ႕
MTA ေမာ္ထိငု ္း တပဖ္ ြဲ႕
MHH Mungshawa Hpyen Hpung
MNDAA ျမန္မာအမ်ဳိ းသား ဒီမုကိ ေရစီ မဟာမတိ ္ တပ္မေတာ္

i

NC အမ်ဳိ းသားညလီ ာခံ
NDAA အမ်ဳိ းသား ဒမီ ကုိ ရကတ္ စ္ မဟာမိတ္ တပ္ဖြဲ႕
NLD အမ်ိဳးသားဒီမုကိ ေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္
NCA တစႏ္ ငို င္ လံ ုးံ ပစခ္ တ္တကို ္ခုိက္မႈ ရပစ္ ဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္
NDA-K ဒီမိကု ေရစသီ စ္တပ္မေတာ္ - ကခ်င္
NMSP မြန္ျပည္သစ္ ပါတီ
NSCN-K နာဂ အမ်ိဳးသား ဆရုိ ယွ ္လစ္ ေကာငစ္ ီ - ကပ္ပလန္
PNLO ပအဝုိ း္ အမ်ိဳးသားလြတေ္ ျမာကေ္ ရး အစည္းအ႐းုံ
PNO ပအဝုိ း္ အမ်ိဳးသား အစည္းအ႐ံးု
PSLA ပေလာင္ ျပညန္ ယ္ လြတ္ေျမာက္ေရး တပမ္ ေတာ္
PNDF ေပါငး္ ေယာင္းအမ်ဳိ းသားကာကြယေ္ ရးတပ္ဖြဲ႕
PMF ျပည္သ႔စူ စ္တပ္ဖြဲ႕မ်ား
PVO ျပည္သူ႔ ေစတနာ႔ဝန္ထမ္းအဖြဲ႕
RCSS/SSA ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ/ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္
SSR လံုၿခံဳေရးက႑ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး
SSA ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္
SSNA ရွမ္းျပည္ အမ်ိဳးသားတပ္မေတာ္
SNPLO ရွမ္းျပည္ အမ်ိဳးသားမ်ား လူထုလြတ္ေျမာက္ေရး အဖြဲ႕
SSPP/SSA ရွမ္းျပည္ တိုးတက္ေရးပါတီ/ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္
SLORC ႏိုင္ငံေတာ္ၿငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈတည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႕
SPDC ႏိုင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ
TNLA တအာင္း အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္
UEC ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္
USDP ျပည္ေထာင္စုႀကံ႕ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ
UWSA ‘ဝ’ ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရး တပ္ဖြဲ႕
WNO ‘ဝ’အမ်ိဳးသား အစည္းအ႐ံုး
YCDC ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ

ii

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ား

ေသာငး္ က်န္းသူဆန္႔က်င္ေရးအဖြဲ ႔(သကဆဖ) - အစိုးရက ေဒသဆုိငရ္ ာေထာကခ္ ံမႈ ေကာငး္ ေကာငး္ မရေသာေနရာမ်ားတြင္ ဖြဲ စ႔ ညး္ ထားသည့္
အစုးိ ရမဟာမိတ္ျပညသ္ ူစ႔ စ္မ်ားျဖစသ္ ည။္ အခ်ဳိ ႕မွာေဒသခေံ ခါင္းေဆာငမ္ ်ားကဖြဲစ႔ ညး္ တညေ္ ထာင္ထားသည့္ယခင္ရွိႏွင္ၿ့ ပးီ သားလက္နကက္ ိငု ္
အဖြဲ႕မ်ားျဖစ္ၿပီး ၎တမ႔ို ွာ တငုိ ္းရင္းသားလက္နက္ကိုငအ္ ဖြဲ၏႔ တပရ္ င္း သမိ႔ု ဟတု ္ ေစတနာ့ဝနထ္ မ္း ကာကြယေ္ ရးအဖြဲမ႔ ်ား ျဖစႏ္ ငုိ သ္ ည။္ ယင္း
အဖြဲ မ႔ ်ားအေနျဖင့္ တပမ္ ေတာမ္ ေွ ပးေသာ ေလက႔ ်ငသ့္ င္ၾကားေပးမမႈ ်ား ရၾကေသာ္လည္း အကန္႔အသတ္ႏငွ ့္သာ ရရၿွိ ပီး လြတ္လပစ္ ြာ လပႈ ္ရာွ း
ေဆာငရ္ ြက္ၾကသည။္ ယင္းျပည္သူ႔စစဆ္ သုိ ည့္ အစအီ စဥ္မာွ ယခင္ဗလုိ ္ခ်ဳပႀ္ ကီးေနဝင္း (၁၉၆၂-၁၉၈၈) လက္ထကက္ တညး္ က ရွခိ ဲျ့ ခငး္ ျဖစ္
သည္။ ၎တ႔ကုိ ုိ ျမန္မာတ့ ပမ္ ေတာက္ ဖြဲစ႔ ည္းေပးသည္။ ၎တိသု႔ ည္ သူပနု ္မ်ားလႈပ္ရွားသည့္ ဗမာမရိွေသာနယ္ေျမမ်ား၊ တတိ ိက်က်ဆရို လွ်င္
ရမွ း္ ျပညန္ ယ္မ်ိဳးတြင္ တက္ႂကြစြာလပႈ ္ရာွ းၾကသည။္

နယျ္ ခားေစာင့္တပ္ - တပ္မေတာမ္ ွ ၂၀၀၉ ႏငွ ့္ ၂၀၁၀ တြင္ ဖြဲစ႔ ညး္ ေပးခဲသ့ ည့္ တပ္သား ၃၂၆ ဦးပါ တပ္ရငး္ အရြယ္အစားရွေိ သာ ျပည္သူစ႔ စ္
အဖြဲ႔ျဖစ္သည။္ ၎တိေ႔ု ပၚေပါက္လာပုမံ ာွ တပ္မေတာမ္ ွ စစ္သားမ်ားႏွင့္ မလူ က တိငု ္းရငး္ သားလကန္ ကက္ ိုင္ သ႔မုိ ဟုတ္ ျပည္သူ႔စစအ္ ုပ္စမု ်ား
အား ေပါငး္ စညး္ ေပးသည့္ ပံုစျံ ဖစသ္ ည။္ ကခ်င္၊ ရမွ း္ ၊ ကယားႏငွ ့္ ကရငျ္ ပည္နယမ္ ်ားတြင္ နယျ္ ခားေစာင့္တပ္ ၂၃ ခု ရွသိ ည။္

အိမ္ေစာငတ့္ ပ္ဖြဲ႕ သမ႔ို ဟတု ္ ကာကြယေ္ ရး - ထအို သးုံ အႏနႈ း္ မွာ ေယဘယု ်အားျဖင့္ အစုိးရမဟာမိတ္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္ကို ရည္ညႊနး္ ပါသည္။ ၁၉၆၀
အေစာပုိငး္ ကာလမွ ၁၉၇၃ ခုႏစွ ္အထိ လႈပရ္ ာွ းခဲေ့ သာ တပ္မေတာ္မွ ထနိ ္းခ်ဳပေ္ သာ ျပည္သူ႔စစ္ပစံု ကံ ုိ အထးူ သျဖင့္ ရညည္ နႊ း္ ပါသည္။ အခ်ဳိ ႕
ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားသည္ ဘိန္းကုန္ကူးျခင္း ႏွင့္ အျခားေမာွ င္ခပုိ စညၥ း္ မ်ား ကုနသ္ ြယျ္ ခင္းကဲ့သုိ႔ တရားမဝင္ စးီ ပြားေရးလုပင္ န္းေဆာငရ္ ြကမ္ ႈ
မ်ား၌ ပါဝင္ပတ္သက္လာျခငး္ ေၾကာင့္ အားေကာငး္ လာသည။္ အားလးံု မဟတု ္သညတ့္ ုငိ ္ အမ်ားစေု သာ ကာကြယ္ေရးျပညသ္ စူ႔ စမ္ ်ားမာွ
ရွမး္ ျပည္နယေ္ ျမာကပ္ ုိင္းႏငွ ့္ အေရွ႕ ျခမး္ တြင္ အေျခစုကိ ၿ္ ပးီ ၎တ႔ုိနယေ္ ျမကို ေက်ာ္လြနက္ ာ လႈပ္ရွားၾကသည။္

လထူ ၏ု ျပည္သ႔စူ စ္အငအ္ ားစမု ်ား (People’s Militia Forces) - ဤအသုံးအႏႈနး္ ကို အစိုးရႏငွ ့္ အျခားသမူ ်ားက အစိးု ရမဟာမိတ္ ျပည္သစ႔ူ စမ္ ်ား
ကို ရညည္ ႊနး္ သည့္အခါ သးုံ ပါသည္။

ခါးပုိကေ္ ဆာင္တပ္ (Pocket Army) - ႏုငိ ္ငံေရးသမားမ်ားက ၎တ႔၏ုိ ကိယု ္ပငို ္လကန္ ကက္ ုိငတ္ ပ္မ်ားအျဖစ္ ျပညသ္ ႔စူ စမ္ ်ားကုိ အသံုးျပဳ
ေသာ၊ ၁၉၄၀ ေႏွာင္းပိုငး္ ႏွင့္ ၁၉၅၀ ျပညႏ့္ စွ မ္ ်ား၌ ထြကေ္ ပၚလာခဲသ့ ည့္ အသုးံ အႏႈနး္ ျဖစသ္ ည။္

ပ်ဴေစာထးီ - ၁၉၅၆ တြင္ တညေ္ ထာငခ္ ဲ႔ေသာ လက္နကက္ ုငိ ္အရန္တပ္မ်ားကုိ အသးံု ျပဳမပႈ ါဝင္သည့္ ၿမဳိ ႕ ရြာကာကြယ္ေရး စမီ ံကနိ ္းျဖစသ္ ည္။
ယငး္ အမည္မွာ ျမန္မာဒ႑ာရီမ်ားထဲမွ ေက်ာၾ္ ကားေသာ သူရဲေကာင္းမင္းသားတစပ္ ါး၏ အမညျ္ ဖစသ္ ည။္

ျပည္သူစ႔ စ္ - ၁၉၆၀ ႏွစမ္ ်ား၌ တပ္မေတာ၏္ အယူဝါဒျဖစေ္ သာ လထူ တု ကို ္ပြဲ ႏငွ ့္ ဆကစ္ ပ၍္ စတင္အသုးံ ျပဳေသာ ျပညသ္ စူ႔ စမ္ ်ားအတြက္
အသံးု ျပဳေသာ အသးုံ အႏႈန္းျဖစ္သည။္ ဘာသာစကားအသံးု အႏနႈ ္းျဖင့္ “ျပညသ္ ူမ်ား၏ စစပ္ ြဲ” ဟု အဓိပၸါယေ္ ကာကႏ္ ုိင္သည္။ အဂၤလိပ္
အသုံးအႏႈန္းအရ တပမ္ ေတာက္ ေထာက္ပံ့ေသာ ေဒသခံျပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ ႔ကို ရညည္ ႊန္းသည္။ ယငး္ အသးံု အႏႈန္းအား ေဒသခလံ က္နက္ကိငု ္အဖြဲ ႔
အမ်ဳိ းအစားေပါငး္ စံကု ို ေယဘုယ်ရည္ညႊနး္ လုိပါကလည္း သုးံ ႏႈနး္ တတၾ္ ကသည္။

စစဝ္ နထ္ မး္ - ၁၉၅၀ တြင္ ထေူ ထာငခ္ ဲ့ေသာ စစ္တပ္တပ္ရငး္ မ်ားကုိ ရညည္ နႊ ္းသည့္ ျမန္မာစကားလံုး (ဘာသာစကားအရ “တပ္၏ ဝန္ထုပ္ဝနပ္ ုိး
ကို သယရ္ သ)ူ ျဖစသ္ ည။္ ယငး္ အဖြဲ က႔ ုိ အစပုငိ ္းက ျပည္ေထာင္စု ရဲအထူး အရန္အဖြဲ ႔ ဟုသိၾကသည္။

တပ္ - ျမနမ္ ာစကားျဖင့္ “စစတ္ ပတ္ ပဖ္ ႕ဲြ ” ဟု အဓပိ ါၸ ယထ္ ကြ ပ္ ါသည။္ တပ္ ဆသုိ ညမ္ ာွ ကလုိ နုိ ေီ ခတေ္ ႏာွ ငး္ ပငုိ း္ က ေပၚေပါကခ္ ေ့ဲ သာ လကန္ ကက္ ငုိ ္
အရနတ္ ပ္ရငး္ မ်ားျဖစၿ္ ပီး ၁၉၅၀ ႏွစ္မ်ားအထိ ဆက္လကသ္ ုးံ စြဲေနၾကသည္။ ၎တု၏႔ိ အဓကိ လပႈ ္ရာွ းမႈမ်ားတြင္ စစေ္ ရးျပျခင္းႏငွ ့္ လျံု ခဳံ ေရး
တာဝနယ္ ူျခငး္ ျဖစသ္ ည။္ ၁၉၄၈ လြတ္လပ္ေရးရၿပးီ ေသာအခါ ၎တ႔ုအိ မ်ားစမု ွာ လကန္ ကက္ ိငု ္ေဆာင္ၿပီး ျမနမ္ ာႏ့ ငုိ ္ငေံ ရးတြင္ ထင္ရာွ းေသာ
က႑မွ စတငပ္ ါဝင္လာသည။္

အသြငေ္ ျပာင္းျပညသ္ ႔စူ စ္ - ယငး္ အသုးံ အႏနႈ ္းမွာ တပ္မေတာတ္ ြင္ ေပါငး္ စည္းထားေသာ ျပည္သစ႔ူ စ္မ်ားကို ေခၚျခငး္ ျဖစ္သည္။ အမ်ားစုမွာ
ယခငက္ အပစ္ရပအ္ ဖြဲ မ႔ ်ားျဖစ္သည။္ ၎တ၏ုိ႔ အသြင္ေျပာငး္ သြားမႈကို ျပသသည္အ့ ခ်ကမ္ ်ားမာွ ယခငယ္ နူ ေီ ဖာငး္ မ်ားေနရာတြင္ သတမ္ တွ ္
ခ်က္ျဖင့္ ထုတေ္ ပးေသာ ျပညသ္ ူစ႔ စ္ယူနေီ ဖာင္းမ်ားကုိ အသံးု ျပဳလာျခင္းျဖစသ္ ည။္

iii

ေျမပံု ၁- နယ္ျခားေစာင့္တပ္မ်ားႏွင္ျပည္သူ႔စစ္မ်ား (ေရြးခ်ယ္ၿပီး)
iv

ဇယား ၁ - နယ္ျခားေစာင့္တပ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား (ေရြးထုတ္ထားေသာ)

ၿမိဳ႕နယ္ တပ္ရင္း (မ်ား)

ကခ်င္ျပည္နယ္

ခ်ီေပြ BGF 1001, BGF 1002

ေစာေလာ္ BGF 1001, BGF 1002

ဝုိင္းေမာ္ BGF 1003, M2 လဝါးယန္

ပူတာအို M1 ရဝမ္

ျမစ္ႀကးီ နား M3 တာေလာႀကီး (ရွမး္ န)ီ

ကယားျပည္နယ္

လြဳိ ငေ္ ကာ္ BGF 1004, BGF 1005

ဖားေဆာငး္ BGF 1004, BGF 1005

မယစ္ ဲ့ BGF 1004, BGF 1005

ေဘာ္လခဲ BGF 1004, BGF 1005

ဒေီ မာဆို BGF 1004, BGF 1005

ရွမ္းျပည္နယ္

ေလာက္ကငို ္ BGF 1006

မိငု ္းတံု BGF 1007, M37 မိုင္းတုံ

မုိင္းေယာင္း BGF 1008

တာခ်ီလိတ္ BGF 1009, M33 မငုိ ္းဟဲ၊ M34 မဲေခါငန္ ယစ္ ပလ္ ုၿံ ခံဳေရးတပရ္ င္း၊ M35 နမ့ပ္ န/္ လိေု တာ္ခန္

မကမ္ နး္ BGF 1010

ကုနး္ က်န္း BGF 1006

ကြမ္းလံု BGF 1006, M20 ကြမး္ လအုံ ထးူ တုကိ ္ခကို ေ္ ရး ရဲတပဖ္ ြဲ႕

မနတ္ ုံ M4 မန္တံု

နမ့္ခမ္း M5 နမ္ခ့ မ္းၿမိဳ႕မ, M6 ပန္ေဆး

နမတၼ ူ M7 နမတၼ ၿူ မိဳ႕မ

မူဆယ္ M8 မနု ္းကးုိ ၊ M9 ၾကဴကုတ၊္ M10 မိုင္းယ၊ု M11 မနု း္ ေပၚ

ကြတခ္ ုငိ ္ M12 ကြတခ္ ုိငအ္ ထးူ ျပည္သ႔ူစစ၊္ M13 ပနဆ္ နး္ ၊ M14 တာမိုးညဲ၊ M15 မနဂ္ ်ီ၊ M16 ေရာွ ကေ္ ဟာ၊္
လားရးႈိ M17 အထူးျပညသ္ စူ႔ စ္၊ M18 နမဖ့္ တက္ ာ၊ M19 ေကာငး္ ခါး

M21 မနပ္ န္

သေီ ပါ M22 မနု း္ ေခ၊ M23 ဆငုိ း္ ေက်ာ့

မုန္း႐ိုင္ M24 မုနး္ ဟင္ မုန္းဟ

v

တန္႔ယန္း M21 မန္ပန္၊ M24 မနု ္းဟင္ မုန္းဟ၊ M25 ေနာငမ္ ၊ို M26 မနု ္းေကာင္း၊ M27 ေနာ္ ေကာ္၊ M28 ေနာင္ဖ၊
M29 တန္႔ယနး္ ၿမဳိ ႕မ
လိငု ခ္ M30 ဝမ့္ပန္
ကြနဟ္ နိ ္း M31 ကလီ
မနု ္းဖရိုက္ M32 မနု ္းဖ႐ကို ္
မုနး္ ဆက္ M36 ပူနာေကာ့
နမ့္ဆန္ M38 မက္က်န္၊ M39 နာေပြ၊ M40 နာယုိင္
ဟိုပုနး္ M41 ပအိဝု ္း
ဆီဆုငိ ္ M41 ပအဝုိ ္း
ပငေ္ လာငး္ M41 ပအဝို ္း
လနခ္ ို M42 ဟိမု နိ း္
ဖယ္ခုံ M43 ေရျႊ ပညေ္ အး၊ M44 ကယန္းအမ်ဳိ းသားအေစာင့တ္ ပ္
ကရင္ျပည္နယ္
လႈိင္းဘြဲ႕ BGF 1011, BGF 1012, BGF 1015, BGF 1016
ဘားအံ BGF 1013, BGF 1014, M45 ပဒိေု အာင္ဆနး္ အပု စ္ ု
ျမဝတီ BGF 1017, BGF 1018, BGF 1019, BGF 1020, BGF 1022
ေကာ့ကရိတ္ BGF 1021
ၾကာအငး္ ဆိပ္ႀကးီ BGF 1023
သေံ တာင္ M46 သေံ တာင္

မွတ္ခ်က္ - M = ျပည္သစူ႔ စ၊္ BGF = နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပ္

vi

စာတမ္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္

ဤအစရီ င္ခံစာသည္ ျမနမ္ ာႏုငိ ္ငရံ ွိ ျပည္သစူ႔ စ္မ်ား၏ သမိုင္းေနာက္ခႏံ ွင့္ လကရ္ ွပိ ဋပိ ကၡကုိ ေျဖရွင္းရာတြင္ ျပညသ္ စူ႔ စ္မ်ားကေပးေသာ စနိ ္ေခၚမႈ
မ်ားကုိ တငျ္ ပထားျခငး္ ျဖစသ္ ည္။ ျပညသ္ ႔ူစစအ္ ဖြဲ႔အမ်ားစသု ည္ ျမနမ္ ာတ့ ပ္မေတာႏ္ ငွ ့္ မဟာမတိ ္ဖြဲ႔ထားၾကသည။္ အျခားျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ႔
အနညး္ ငယက္ မူ တငုိ း္ ရင္းသားလက္နကက္ ငုိ ္အုပ္စုမ်ားကုိ ကူညေီ နၾကသည္။ ျပညသ္ ႔ူစစအ္ ဖြဲမ႔ ်ား၏ မူရငး္ တာဝနမ္ ာွ ၎တ႔ုိ၏ ရပ္ရြာလထူ ု
အေပၚ လံုၿခဳံ ေရးေပးရန္ျဖစ္ၿပီး အခ်ဳ႕ိ ကမူ ျမန္မာႏုငိ ္င၏ံ လကန္ ကက္ ိငု ပ္ ဋိပကၡတြင္ တက္ႂကြစြာပါဝင္လ်ကရ္ ိွသည္။ ၂၀၁၁ ခႏု ွစ္တြင္ သမတၼ
ဦးသနိ း္ စိန္ ဥးီ ေဆာငေ္ သာ တစစ္ ိတ္တစ္ပငုိ ္း ဒမီ ကို ရက္တစ္အစုိးရ အာဏာရလာေသာအခါ ႏွစေ္ ပါင္းေျခာက္ဆယ္ေက်ာၾ္ ကာ လက္နက္ကိုင္
ပဋိပကၡကို ေျဖရငွ း္ ရနရ္ ည္မွနး္ ကာ ၿငမိ း္ ခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥက္ ုိ စတင္ခဲသ့ ည္။ ၿငမိ း္ ခ်မ္းေရးလုပင္ န္းစဥသ္ ည္ အေရးပါလေွ သာ ပစ္ခတ္
တကို ္ခကုိ ္မႈ ရပ္စဲျခငး္ မ်ား ျဖစေ္ ပၚလာေစၿပးီ ပုမိ ိကု ်ယျ္ ပနေ႔္ သာ သကဆ္ ုငိ သ္ ူ အမ်ဳိ းမ်ဳိ းပါဝငေ္ သာ ႏိုင္ငေံ ရးေတြ ဆ႔ ေံု ဆြးေႏြးမႈအဆင့္သို႔
မၾကာမီက ေရာကရ္ ွလိ ာခဲၿ့ ပီျဖစသ္ ည။္ ျပည္သူ႔စစအ္ ဖြဲ ႔မ်ားသည္ ျမနမ္ ာႏငုိ င္ ၏ံ လက္ရွိ ပဋိပကၡမ်ားတြင္ အခနး္ က႑တစ္ခမု ွ ပါဝင္ေနေသာလ္ ညး္
ပဋပိ ကၡ ကုိ ခြဲျခမး္ စတိ ္ျဖာသးုံ သပရ္ ာတြငလ္ ညး္ ေကာငး္ ၊ ၿငမိ း္ ခ်မး္ ေရး လပု ္ငနး္ စဥ္တြင္ လညး္ ေကာငး္ ၊ ျပညသ္ စူ႔ စမ္ ်ားႏွငဆ္႔ ငုိ ေ္ သာ ကစိ ရၥ ပမ္ ာွ
ေဘးဖယ္ ထားျခငး္ ခံေနရသည။္

ျမန္မာႏိငု ္င၏ံ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈ ႀကိဳးပမ္းရာတြင္ ျပည္သ႔စူ စ္အဖြဲ မ႔ ်ားက စနိ ္ေခၚမႈအခ်ိဳ႕ေပးၾကသည။္ ပထမတစ္ခ်က္မာွ ျပညသ္ ႔ူစစ္
အဖြဲ ႔မ်ားႏွငပ့္ တသ္ က္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကုိ အကန္႔အသတ္ႏငွ ့္သာ ရရႏိွ ငို ျ္ ခင္းျဖစ္သည္။ ထအု႔ိ တြကေ္ ၾကာင့္ ျပညသ္ ူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား
မည္သုလိ႔ ႈပ္ရာွ းေနသည၊္ အေရအတြက္မညမ္ ်ွ ရသွိ ည္၊ ပဋိပကမၡ ်ားတြင္ မညသ္ ညက့္ ႑မွပါဝင္ေနသည္ အစရွေိ သာ အေျခခံအခ်ကမ္ ်ားကုိ
ေကာင္းစြာသရိ ွနိ ားလည္ႏိုငျ္ ခင္း မရိေွ တာ့ေပ။ ဒတု ယိ တစခ္ ်က္မွာ ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားသည္ လကန္ က္တပဆ္ ငထ္ ားကာ အေရအတြက္
အေတာမ္ ်ားမ်ားရွိေနၿပးီ လကန္ က္ကိုငပ္ ဋိပကမၡ ်ားတြင္ တကႂ္ ကြေသာက႑မွ ပါဝင္ေနသည္။ သေ႔ုိ သာလ္ ညး္ ၿငိမး္ ခ်မး္ ေရးလပု ္ငန္းစဥ္တြင္
ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ မ႔ ်ားႏွင့္ ထေိ တြ ႔မ၊ႈ ၎တ႔ို၏က႑ကုိ ေဆြးေႏြးမမႈ ွာ အကန္႔အသတ္ ရိေွ နဆဲပငျ္ ဖစ္သည။္ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၎တသ႔ို ည္
တပ္မေတာ္ သမို႔ ဟုတ္ တိငု ္းရငး္ သားလကန္ က္ကငို အ္ ုပစ္ မု ်ား၏ လက္ေအာက္ခံဟု ယူဆရသည။္ တတယိ တစခ္ မု ာွ အပစ္ရပအ္ ဖြဲ႔မ်ားကို
တပ္မေတာ္က ၎၏ ျပညသ္ ႔စူ စစ္ နစအ္ တြင္းသုိ႔ သြတသ္ ြငး္ မသႈ ည္ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ႔မ်ားကို ႏိငု ္ငေံ ရးကိစအၥ ေပၚ ဥးီ လွည္လ့ ာေစသည္။ မၾကာ
ေသးမီက အပစရ္ ပ္အဖြဲ႔မ်ားအား ျပညသ္ စူ႔ စ္အဖြဲ မ႔ ်ားအျဖစသ္ ုိ႔ အသြင္ေျပာင္းလဲခဲ့မႈသည္ တငို း္ ရင္းသားလကန္ ကက္ ငုိ အ္ ုပ္စမု ်ား၏ စစ္ေရး
အငအ္ ားကုိ ေလွ်ာ့ခ်မႈႏငွ ့္ ပတ္သကေ္ နသည္။ သေို႔ သာ္ တိုင္းရငး္ သားလကန္ ကက္ ငုိ အ္ ပု ္စုအခ်ိဳ႕သည္ ျပည္သ႔စူ စ္အဖြဲ႔မ်ားအျဖစ္ အသြငေ္ ျပာငး္
ရန္ အဆျုိ ပဳခ်ကက္ ို လက္ခံျခငး္ မျပဳဘဲ တပ္မေတာ္ႏငွ ့္ ႏိုင္ငေံ ရးေတြ ႔ဆုေံ ဆြးေႏြးေရးကသို ာ ဦးစားေပးလုိၾကသည။္ အဆပုိ ါစနိ ေ္ ခၚမႈမ်ားကုိ
သေဘာေပါက္နားလည္ရန္သည္ ၿငမိ ္းခ်မး္ ေရးတညေ္ ဆာကရ္ န္ ႀကိဳးပမ္းရာတြင္ အေရးႀကးီ သည။္

ျမနမ္ ာႏုငိ င္ ံ တရားဝင္ၿငမိ ္းခ်မး္ ေရးလပု ္ငနး္ စဥ၏္ အျပငဖ္ ကတ္ ြင္ ျပည္သစ႔ူ စ္အဖြဲေ႔ ပါငး္ စုံ လႈပရ္ ွားေနမႈေၾကာင့္ စိန္ေခၚမမႈ ်ားရေွိ နသည့္အေလ်ွ ာက္
ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႔မ်ားအား ပမို စုိ နစတ္ က် ေလ့လာရန္ႏငွ ့္ ပဋိပကၡမွ ၿငမိ ္းခ်မ္းေရးသုိ႔ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလတြင္ ၎တ႔၏ို အခန္းက႑ကို
ထည့သ္ ြင္းစဥ္းစားရန္ လုအိ ပသ္ ည။္ ထအ႔ုိ တြက္ ဤအစရီ ငခ္ စံ ာတြင္ ျပည္သစူ႔ စ္အဖြဲမ႔ ်ားအေၾကာငး္ ၿခံဳငေုံ ဖၚျပထားမႈႏငွ ့္ ၿငမိ း္ ခ်မး္ ေရး
တညေ္ ဆာကရ္ ာတြင္ ၎တက႔ုိ ေပးေသာ စိနေ္ ခၚမႈမ်ားကုိ ပထမဦးစြာ တငျ္ ပထားသည္။ ဒုတယိ အခနး္ တြင္ ျမနမ္ ာႏိငု ္င၏ံ လကန္ ကက္ ုငိ ္
ပဋပိ ကၡ ႏငွ ့္ ႏိုငင္ ေံ ရးအရ ႐ုနး္ ကန္ရမႈမ်ားတြင္ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ႔မ်ားပါဝင္ေနသည့္ အခန္းက႑ႏငွ ့္ ပတသ္ ကေ္ သာ သမုငိ း္ ေနာကခ္ ကံ ို တငျ္ ပ
ထားသည။္ တတယိ အခန္းတြင္ျမနမ္ ာႏငုိ င္ ၌ံ လကရ္ လွိ ပႈ ရ္ ာွ းေနေသာျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲ မ႔ ်ား၏႐ပႈ ္ေထြးမကႈ ိုနားလညသ္ ေဘာေပါကႏ္ ငို ရ္ နအ္ တြက္
ဆနး္ စစ္မနႈ ညး္ လမး္ အျဖစ္ ျပည္သူ႔စစမ္ ်ားအား အမ်ဳိ းအစားခြဲျခားပကုံ ုိ ရညရ္ ြယတ္ င္ျပထားပါသည။္ စတတု ၳအခနး္ တြင္ စးီ ပြါးေရး၊ ႏိငု ္ငေံ ရး၊
ပဋပိ ကႏၡ ွင့္ ၎တ႔လို ပႈ ရ္ ာွ းေနေသာ ရပ္ရြာအသုငိ ္းအဝငုိ း္ တြင္ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲမ႔ ်ားပါဝင္ေနေသာ အခနး္ က႑မ်ားကုိ ဆနး္ စစ္ထားသည။္
ေနာကဆ္ းုံ အခနး္ တြင္ အျခားတုိင္းျပညမ္ ်ားမွ ၿငိမး္ ခ်မး္ ေရးတည္ေဆာက္မႈ ႀကိဳးပမ္းပံု သာဓကမ်ားကုိ တငျ္ ပထားၿပးီ ျမန္မာႏိုငင္ ၏ံ လကရ္ ွိ
ျပဳျပင္ေျပာငး္ လဲမႈကာလတြင္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္အဖြဲမ႔ ်ားႏငွ ့္ သကဆ္ ိုငသ္ ည့္ ကစိ ၥရပမ္ ်ားကို ထည့္သြငး္ စဥ္းစား သးုံ သပ္ထားသည္။

vii

အခန္းတစ္။ နိဒါန္း

ျမနမ္ ာ့တပမ္ ေတာ္ႏငွ ့္ဒါဇင္ေပါငး္ မ်ားစြာေသာတငုိ ္းရငး္ သားလကန္ ကက္ ငုိ အ္ ဖ႕ြဲ အစည္းမ်ားအားတငို ္းျပည၏္ သကတ္ မး္ ရညွ ၾ္ ကာတညရ္ ွေိ နေသာ
ပဋပိ ကမၡ ်ားတငြ ္ အဓကိ ပါ၀ငပ္ တသ္ ကသ္ မူ ်ားအျဖစ္ ႐ျႈ မငျ္ ခငး္ ခၾံ ကရသည။္ မညသ္ ပ႔ုိ ငျ္ ဖစေ္ စ ျမနမ္ ာႏငုိ င္ ံ လျုံ ခဳံ ေရးအခငး္ အက်ငး္ ၏ ရညွ ၾ္ ကာစာြ
ရိေွ နေသာ အဂၤါရပ္တစ္ခမု ွာ ျပညသ္ ူ႔စစ္ဟု အမ်ားအားျဖင့္ သၾိ ကေသာ မ်ားျပားလေွ သာ လက္နက္ကငို အ္ ဖြဲ႕ငယမ္ ်ား တညရ္ ေွိ နျခင္းျဖစသ္ ည္။
အနည္းငယမ္ ်ွ သာ သရိ ၾိွ ကၿပးီ တခါတရံ ပဋိပကၡမ်ားတြင္ ပါ၀င္ပတသ္ က္သူမ်ားအျဖစ္ အသအိ မွတ္ျပဳမခရံ ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငရံ ွိ အမ်ားစေု သာ
ျပည္သူ႔စစမ္ ်ားမွာ တပမ္ ေတာ္၏ အမနိ ႔္လက္ေအာက္တြင္ လပႈ ္ရွားေနေသာ အစိးု ရမဟာမိတ္ ျပညသ္ ူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားျဖစသ္ ည္။ အနည္းငယ္ေသာ
ျပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ႕မ်ားသည္ တငုိ း္ ရင္းသား လကန္ က္ကငို ္အဖြဲ႕အစညး္ မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနပါသည။္

ျပညသ္ စူ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားသည္ ျမနမ္ ာႏိုင္င၏ံ လကန္ က္ကုိငပ္ ဋိပကၡတြင္ ႏွစ္ေပါင္းေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္ ပါဝင္ပတ္သကခ္ ဲၾ့ ကသည္။ ယငး္ သ႔ို ကာလ
ရွည္ၾကာ ရိေွ နခဲ့ေသာလ္ ည္း ျပည္သ႔စူ စအ္ ဖြဲ မ႔ ်ားႏွင့္ ပတသ္ ကသ္ ည့္ အေျခခအံ ခ်က္အလကမ္ ်ားကုိ မရရႏွိ ငို ္ေပ။ ဥပမာ ျပညသ္ ႔ူစစအ္ ဖြဲမ႔ ်ား၏
အေရအတြကအ္ တအိ က်ကို မသိရေပ။ ရႏုငိ သ္ မ်ွ ခန႔မ္ နွ း္ ခ်က္မ်ားအရ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ အ႔ ေရအတြက္ ရာဂဏနး္ သ႔ုမိ ဟုတ္ ေထာငဂ္ ဏနး္ အထိ
ပင္ ရွိႏိငု ္သည္။၁ ထိအု႔ ျပင္ ျပည္သစူ႔ စမ္ ်ားႏငွ ဆ့္ ငို ေ္ သာကိစႏၥ ွင့္ လက္နကက္ ုိင္ပဋပိ ကၡတြင္ ၎တိ႔ုပါဝငေ္ နေသာ အခန္းက႑ကုိ လကန္ က္ကငို ္
ပဋိပကမၡ ်ားကုိ ခြဲျခမး္ စိတျ္ ဖာသးုံ သပ္မမႈ ်ားတြင္ လစလ္ ွ်ဴ႐ထႈ ား႐ံုသာမကဘဲ ၿငမိ း္ ခ်မး္ ေရးလပု ္ငန္းစဥ္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြငပ္ ါ ေဘးဖယ္ထားၾက
သည္။

ျပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ႔မ်ားအား သတိျပဳမမႈ ရွိျခင္းသည္ အအံ့ ားသင့္စရာျဖစသ္ ည။္ ျပည္သူ႔စစအ္ ဖြဲ ႔မ်ားသည္ ျမန္မာႏုငိ င္ ံ၏ ယခငက္ ျဖစပ္ ြားခဲေ့ သာ
ပဋပိ ကၡမ်ားတြင္ အေရးပါေသာက႑မွ ပါဝငခ္ ဲ့သညအ့္ ျပင္ လကရ္ ွိျဖစ္ပြားေနေသာ လကန္ ကက္ ုိငႀ္ ကိဳးပမး္ မမႈ ်ားတြင္လညး္ ဆက္လက္
ပါဝင္ေနဆဲျဖစသ္ ည္။ တပ္မေတာ္ ႏွင့္ ရဲတပဖ္ ြဲ မ႔ ွလြဲ၍ အစုိးရမွ လက္နက္ကငုိ ္ေဆာင္ခြငျ့္ ပဳထားေသာ အုပ္စုအနည္းငယတ္ ြင္ (သတူ စ္ခုတည္း
မဟတု ္)ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ မ႔ ်ားလည္းပါဝငသ္ ည။္ ထို႔ေၾကာင့္ျမနမ္ ာႏုငိ င္ ၏ံ လကန္ က္ကငို ္ပဋပိ ကၡႏွင့္ႏုငိ င္ ေံ ရးျပႆနာကုိေျဖရငွ း္ ရနရ္ ညရ္ ယြ ေ္ သာ
အားထတု မ္ မႈ ်ားအတကြ ္ ျပညသ္ စ႔ူ စႏ္ ငွ ဆ့္ ငုိ ေ္ သာ ကစိ ရၥ ပမ္ ်ားကုိ ပမုိ နုိ ားလညသ္ ေဘာေပါကေ္ ရးသည္ အေရးႀကးီ သည။္

ၿငမိ း္ ခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ႏငွ ့္ ျမန္မာႏုိငင္ ံ၏ လကန္ က္ကငို ္ပဋိပကမၡ ်ားကို ေလ့လာဆနး္ စစမ္ ျႈ ပဳရာတြင္ ျပည့္သူစ႔ စအ္ ဖြဲ႔မ်ားသည္ လေုံ လာကေ္ သာ
အာ႐စုံ ကုိ မ္ ကႈ ုိ မရရၾိွ ကပါ။ ဤစာတမး္ သည္ ၿငမိ း္ ခ်မး္ ေရးလပု င္ နး္ စဥတ္ ငြ ္ တရားဝင္ ပါဝငပ္ တသ္ ကေ္ နေသာ အပု စ္ မု ်ားအျပင္ အျခားလကန္ ကက္ ငုိ ္
အဖြဲ ႔မ်ား ရေွိ နေသးသညဆ္ ုသိ ည္ကုိ သတိျပဳမိေစသည္။၂ ျမနမ္ ာႏုိငင္ ံတြင္ ျပည္သ႔စူ စ္အဖြဲ ႔မ်ား တစအ္ ုပ္တစမ္ ႀကီးရွေိ နေသာ ႐ပႈ ေ္ ထြးမႈေၾကာင့္
၎တု႔၏ိ အခန္းက႑ကုိ ပုိမိုစနစ္တက် ေလလ့ ာရနလ္ ုိအပ္သည္။ ဤအစီရငခ္ ံစာသည္ ထအို ခန္းက႑ကို ေကာင္းစြာနားလည္ေစမည့္
ဆနး္ စစမ္ ႈနည္းလမး္ မ်ားႏွင့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို ျဖည့ဆ္ ည္းေပးသည။္ ျမနမ္ ာႏုိငင္ ၏ံ ျပည္သူစ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ားႏွင့္ ပတ္သကသ္ ည့္ သမုငိ ္းဆငို ္ရာ
႐ေႈ ဒါငအ့္ ျမင္ႏငွ ့္ ျပညသ္ စူ႔ စမ္ ်ားအား အမ်ဳးိ အစားခြဲျခားပမံု ်ားကုိ အစအီ ရင္ခစံ ာတြင္ တင္ျပထားသည္။

ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲမ႔ ်ား၏ ပငမ္ သြင္ျပင္လကၡဏာမာွ တပ္မေတာ္ (သု)ိ႔ တုငိ ္းရင္းသား လကန္ ကက္ ိငု အ္ ုပ္စမု ်ား၏ လက္ေအာက္ချံ ဖစျ္ ခငး္ ျဖစ္သည္။
တငုိ ္းရင္းသားလကန္ ကက္ ိငု အ္ ဖြဲ မ႔ ်ား၏ လက္ေအာက္ခအံ ဖြဲ႕မ်ားသည္ အမ်ဳိ းအစားတစခ္ ျု ဖစ္ၿပီး တုငိ ္းရငး္ သားလက္နကက္ ိုငအ္ ဖြဲ ႔မ်ား၏
ျပည္သ႔ူစစမ္ ်ားျဖစ္သည္။ အျခားအမ်ိဳးအစားသးုံ မ်ဳးိ မွာ တပ္မေတာ္၏ ႀကးီ ၾကပ္မႈေအာက္ရိွ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲမ႔ ်ားျဖစသ္ ည္။ ၎အမ်ဳိ းအစားသးံု မ်ဳိး
ၾကားတြင္ သိသသိ ာသာ ကြဲျပားမရႈ ွေိ နျပနသ္ ည္။ အထးူ သျဖင့္ ၎တုိ႔သည္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ကြဲျပားျခားနားေသာ ဆက္ဆေံ ရးရွိၾကၿပီး အမိန္႔ေပးပုံ
အဆင့္ဆင့္ ဖြဲ စ႔ ည္းတည္ေဆာကပ္ ံုတြင္ တပမ္ ေတာ္က မတူေသာအဆင့္မ်ားတြင္ ပါဝင္ပုံ ႏွင့္ ေပါင္းစည္းမႈပစံု ံမ်ားတြင္ ကြဲျပားျခားနားၾကသည။္
တစမ္ ်ဳးိ မာွ တပ္မေတာ္တြင္ ေပါငး္ စညး္ ထားေသာ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားျဖစ္ၿပးီ ၎တိသ႔ု ည္ တပမ္ ေတာ၏္ အမနိ ေ႔္ ပးစနစ္ တညေ္ ဆာကထ္ ားပေုံ အာက္
တြင္ တကုိ ႐္ ကုိ ္ထည့သ္ ြင္းထားသည္။ ၎တုိ႔အထဲတြင္ အစိုးရမဟာမတိ အ္ ျဖစ္ ရပ္တညခ္ ဲေ႔ သာ ျပည္သစ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား သိမ႔ု ဟတု ္ အစးုိ ရကို
ဆန္႔က်င္ခဲ့ဖူးေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကငုိ အ္ ဖြဲ မ႔ ်ား ပါဝငၾ္ ကသည္။ ယငး္ အဖြဲမ႔ ်ားကုိ ၂၀၀၉ ႏွင့္ ၂၀၁၀ တြင္ တပ္မေတာ္၏ အမိနေ႔္ ပးစနစ္
ဖြဲ ႔စည္းပေံု အာက္တြင္ ထညသ့္ ြငး္ ကာ နယျ္ ခားေစာင္တ့ ပမ္ ်ား (BGFs) ဟု လူသိမ်ားပါသည။္ ယငး္ BGF မ်ား၏ အဓိကလကၡဏာမာွ တပ္မေတာ္
မွစစသ္ ားမ်ား ၎တ႔ုိ၏တပ္ရင္းတြင္ ပါဝငျ္ ခင္းျဖစသ္ ည။္

အျခားတစမ္ ်ိဳးမွာ တပ္မေတာတ္ ြင္ ေပါင္းစညး္ ထားျခင္းမရွသိ ည့္ ျပည္သူစ႔ စ္အဖြဲ မ႔ ်ားျဖစၿ္ ပးီ နယ္ျခားေစာင့္တပမ္ ်ားႏငွ ့္ မတဘူ ဲ တပမ္ ေတာႏ္ ငွ ့္
တကုိ ႐္ ကုိ ္ေပါင္းစညး္ မမႈ ရပွိ ါ။ သိေု႔ သာ္ ၎တသ႔ုိ ည္ တပ္မေတာ၏္ အမနိ ႔ေ္ ပးမႏႈ ငွ ့္ ႀကီးၾကပက္ ြပ္ကဲမႈေအာက္တြင္ ရပွိ ါသည။္ အခ်ဳ႕ိ မွာ မရူ င္းအား
ျဖင႔္ တုငိ ္းရင္းသားလက္နက္ကုငိ အ္ ဖြဲ႕မ်ားျဖစၿ္ ပီး အခ်ဳ႕ိ မွာ ခြဲထြက္အဖြဲ ႔မ်ားျဖစ္သည။္ အျခားျပည္သ႔ူစစ္မ်ားမာွ မွခီ ိမု ႈမရပွိ ဲ သီးျခားရပ္တည္ ဖြဲ ႔စညး္
ထားၾကသည္။ သေ႔ုိ သာ္ ၎တုိ႔ကို နယေ္ ျမခတံ ပမ္ ေတာ္ တာ၀နရ္ သွိ ူမ်ားက ႀကးီ ၾကပၾ္ ကပါသည။္

တတယိ တစ္မ်ဳးိ မွာ တပမ္ ေတာ္ကေထာကပ္ ထ႔ံ ားေသာ ရပ္ရြာအေျချပဳ ျပညသ္ ူ႔စစအ္ ဖြဲမ႔ ်ားျဖစ္သည။္ အျခားႏစွ ္မ်ိဳးႏွငမ့္ တူဘဲ အဆုပိ ါ ျပည္သ႔ူ
စစအ္ ဖဲြ မ႔ ်ားအတကြ ္အဖ႕ဲြ ၀ငမ္ ်ားကုိေဒသခံအရပသ္ ားမ်ားထမဲ ွခနအ႔္ ပၿ္ ပးီ ထျုိ ပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ားသည္အျခားအဖဲြ မ႔ ်ားထက္အရယြ အ္ စားေသးပါသည။္
လကန္ က္အနည္းငယသ္ ာ တပ္ဆငေ္ ပးထားၿပီး အမ်ားစုမာွ လကန္ ကမ္ ရၾွိ ကေပ။ ၎တက႔ို ိုလည္း နယ္ေျမခံ တပ္မေတာ္တပ္ရင္းမ်ားကပင္
သငတ္ နး္ ေပး၊ ႀကးီ ၾကပ္သည။္

1

ျမနမ္ ာႏုငိ င္ မံ ွ ျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲ ႔မ်ားသည္ အမ်ဳိးမ်ဳးိ ကြဲျပားၿပီး မတူျခားနားေသာ ပတဝ္ နး္ က်င္မ်ားတြင္ လပႈ ရ္ ာွ းေနၾကသည။္ ျမန္မာႏင္ုိ င္ ံတြင္
ျပည္သ႔စူ စ္အဖြဲမ႔ ်ား ေပၚေပါက္လာပံႏု ွင့္ လက္ရဆွိ ကလ္ က္ျဖစ္ပြါးေနေသာ တငို း္ ရငး္ သားလက္နက္ကုငိ ္ပဋပိ ကၡ ႏွင့္ ႏိုငင္ ေံ ရးအျငငး္ ပြါးမမႈ ်ားတြင္
ျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲ ႔မ်ားပါဝင္ေနေသာအခနး္ က႑မ်ားကိုေကာငး္ စြာနားလညျ္ ခင္းသည္ပဋိပကၡေျဖရငွ ္းေရးအေပၚေရရညွ ္ခမံ ည့္အေျဖရွာမမႈ နွ ္သမွ်
၏ အေရးႀကီးေသာ အစိတ္အပငို ္းျဖစ္သညဟ္ ု ႐ႈျမင္ပါသည္။ ျမန္မာႏငုိ ္ငရံ ွိ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ မ႔ ်ားႏငွ ္ပ့ တသ္ က္သည့္ အခ်ကအ္ လက္ မ်ားမ်ား
စားစား မရႏိငု သ္ ကဲသ့ ိ႔ု တပ္မေတာ္ႏွင့္ တုငိ း္ ရင္းသားလကန္ ကက္ ိငု အ္ ဖြဲ႕မ်ားက ျပညသ္ ူ႔စစအ္ ဖြဲ႔မ်ားကုိ စီမံကြပက္ ဲေနသည့္ စနစမ္ ်ားကလို ည္း
ေကာငး္ စြာ နားလည္သေဘာေပါက္ရန္ မလြယ္ကပူ ါ။၃ ပညာရွငမ္ ်ားႏငွ ့္ စာနယဇ္ င္းသမားမ်ားက ၎ျပည္သ႔ူစစအ္ ဖြဲ မ႔ ်ားကုိ လစလ္ ွ်ဴ႐ထႈ ားျခငး္
(သမု႔ိ ဟုတ)္ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားအား ဆနး္ စစ္ေသာအခါတြင္ ၎တသ႔ုိ ည္ အဖြဲ တ႔ စဖ္ ြဲ ႔ သုိ႔မဟတု ္ ကစိ ၥရပ္တစ္ခကု ုိသာ အာ႐ံုျပဳခဲၾ့ ကသညက္ ို
ေတြ ျ႔ မင္ရသည။္ ၄ ဤအစရီ င္ခံစာသည္ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲမ႔ ်ားအေပၚ က်ယ္ျပန္ေ႔ သာ ႐ႈျမငသ္ ံုးသပ္မႈကုိ ျဖည့္ဆည္းေပးရန္ ရညရ္ ြယ္သည္။ ဤ
အစီရင္ခစံ ာတြင္ စီးပြါးေရး၊ ႏုငိ ္ငေံ ရး၊ လအူ႔ ဖြဲအ႔ စညး္ ႏွင့္ ပဋပိ ကၡမ်ားတြင္ ျပည္သူစ႔ စ္အဖြဲမ႔ ်ား ပါဝင္ေနေသာ အခနး္ က႑အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ဆန္းစစ္
ထားသည္။ ထ႔ုိအျပင္ အျခားတုငိ ္းျပည္မ်ားရိွ ျပည္သ႔စူ စ္အဖြဲ ႔မ်ားပတသ္ ကေ္ နေသာ ပဋိပကၡမ်ား၏ အေတြအ႔ ၾကံဳမ်ားကုိ ဆြဲျပထားသည့္အျပင္
ျပညသ္ စူ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားေၾကာင့္ ပဋိပကအၡ လြန္ အေျခအေနတည္ၿငိမ္မႈကို ထခိ ုကိ ္ႏိငု ္သည့္ အလားအလာကုလိ ညး္ မးီ ေမာင္းထးုိ တငျ္ ပထားသည္။

၁.၁။ ျပည္သူ႔စစ္ဆိုသည္မွာ ဘာလဲ။

ျပည္သူ႔စစ္ ဟူေသာ အသံးု အႏနႈ း္ သည္ လက္နကက္ ုငိ အ္ ဖြဲ ႔မ်ားႏငွ ့္ အရနတ္ ပ္ဖြဲ ႔မ်ား၏ က်ယ္ျပန္ေ႔ သာအတိုင္းအတာကုိ ရည္ၫနႊ ္းသည။္ ဤ
အစီရငခ္ ံစာတြင္ ျပညသ္ ူ႔စစ္ ဆိုသည့္ စကားရပအ္ ား လျံု ခံဳေရးကို ထိန္းသိမ္းရာတြင္ ေနာက္ထပ္ လက္နကက္ ုိငအ္ ဖြဲ တ႔ စ္ဖြဲ ႔အေနျဖင့္ တာဝန္
ထမး္ ေဆာငမ္ ည့္ စစ္ေရးဆငို ္ရာ အငအ္ ားစအု ျဖစ္ ရညၫ္ နႊ ္း၍ သးံု စြဲပါသည္။ ၎ျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲ မ႔ ်ားသည္ တပမ္ ေတာ္ သုမိ႔ ဟတု ္ တငို ္းရငး္ သား
လက္နကက္ ိုင္အဖြဲ ႔မ်ားကုိ ကညူ ေီ ပးေနျခငး္ ျဖစသ္ ည္။ အခ်ဳိ႕ ျဖစရ္ ပ္မ်ားတြင္ ၎ျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲ ႔မ်ားကုိ လကန္ က္တပဆ္ ငေ္ ပးထားျခင္း မရိွ
ေသာလ္ ညး္ စစသ္ ငတ္ နး္ ေလက့ ်ငေ့္ ပးထားၿပးီ ၿခမိ း္ ေျခာကလ္ ာသည့္ အႏရၲ ာယ၏္ အေျခအေနေပၚမတူ ညက္ ာ ကစိ တၥ စခ္ ခု ်ငး္ အလကုိ ္ လကန္ က္
တပ္ဆငေ္ ပးမႈ ရွႏိ ငုိ သ္ ည။္

ျမနမ္ ာႏုိင္ငံျဖစ္စဥ္တြင္မူ သတင္းစာဆရာမ်ားက အပစအ္ ခတ္ရပစ္ ဲရန္ တပမ္ ေတာႏ္ ွင့္ ဆကဆ္ လံ ်က္ရွိေသာ တုိငး္ ရငး္ သားလက္နကက္ ငုိ ္အဖြဲ ႔
မ်ားကုိ ျပည္သ႔ူစစ္ဟူေသာစကားရပ္ျဖင့္ တစ္ခါတစ္ရသံ ုးံ ႏနႈ း္ ၾကသည္။ ေနာကထ္ ပ္ကစိ တၥ စ္ခမု ွာ တပမ္ ေတာ္သည္ အရပ္သားအုပ္စအု မ်ိဳးမ်ဳိ းကို
လကန္ ကက္ ငို ္သငတ္ န္းမ်ားေပးပါသည္။ ထအို ပု စ္ ုမ်ားကို တပ္မေတာ္အတြက္ အရနအ္ ငအ္ ားအျဖစ္ ညႊနး္ ဆပုိ ါသည္။၅ ဤအစရီ ငခ္ ံစာတြင္ ထုိ
အရန္အင္အားစုမ်ား သ႔ုမိ ဟုတ္ တိငု ္းရငး္ သားလက္နကက္ ိငု ္အဖြဲ႕မ်ားကို ျပညသ္ ူ႔စစ္ဟု သတမ္ ွတ္စဥ္းစားမညမ္ ဟတု ပ္ ါ။

ဇယားကြက္ ၁ - ျပည္သူ႔စစ္ကို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုျခင္း

ျပည္သူ႔စစ္ ဆုသိ ညမ္ ွာ လကန္ ကက္ ုငိ တ္ ုကိ ္ပြဲဝင္သူမ်ား၏ အဖြဲ ႔ျဖစၿ္ ပီး မ်ားေသာအားျဖင့္ သီးျခားတငို ္းရငး္ သား၊ ကိးု ကြယ္မႈဆငုိ ရ္ ာ၊ မ်ဳိးႏြယစ္ ု
ဆိုငရ္ ာ၊ လအူ ုပ္စ၊ု သိ႔မု ဟုတ္ အျခားလူမ်ိဳးစအု ပု ္စု သ႔ိုမဟတု ္ ႏုငိ င္ ံေရးပါတမီ ်ားကုိ ကုိယ္စားျပဳပါသည္။ ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ မ႔ ်ားသည္ အစိုးရကို
တုကိ ္႐ကုိ ္ျဖစ္ေစ၊ သြယ္ဝိုက္၍ျဖစေ္ စ တာဝနထ္ မး္ ရြကေ္ ပးၾကၿပီး အျခားျပည္သူ႔စစမ္ ်ား သိုမ႔ ဟုတ္ သပူ နု အ္ ုပစ္ မု ်ားကို တုိကခ္ ိုကရ္ န္၊
ရာဇဝတ္မႈေျမာက္ေသာ လႈပရ္ ာွ းမမႈ ်ားကို ဖမး္ ဆီးရန္ သိုမ႔ ဟုတ္ ေတာလ္ နွ ္ပုန္ကန္မႈကို အားေပးရန္အတြက္ လြတလ္ ပ္စြာ လပႈ ္ရာွ းၾကသည္။

၁.၂။ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား - ၿခံဳငံုၾကည့္႐ႈျခင္း

ျမန္မာႏငို င္ ံ ၁၉၄၈ ခႏု ွစ္တြင္ လြတ္လပ္ေရးရၿပးီ ကတည္းက ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ မ႔ ်ားသည္ တိငု ္းျပညက္ ုိ ျပညတ္ ြင္းရန၊္ ျပညပ္ ရန္မ်ားမွ ကာကြယေ္ ပး
ျခငး္ ျဖင့္ ႏငုိ င္ ၏ံ လံုျခံဳေရးကစိ မၥ ်ားတြင္ ပါဝငထ္ မး္ ရြကခ္ ဲၾ့ ကသည္။ အလားတူ ၁၉၄၈ တြင္ တပ္မေတာ္သည္ အဖြဲ ႔အစညး္ မ်ားထံမွ စနိ ္ေခၚမႈမ်ားကို
ပထမဆးံု ႀကဳံ ေတြ႕ရရာ အဖြဲ ႔အစည္းမ်ားက ႏငုိ ္ငေံ ရးလုလိ ားခ်က္မ်ားရရိရွ န္ လကန္ က္ကုိငေ္ တာလ္ ွန္လာမမႈ ်ား လပု ေ္ ဆာငလ္ ာပါသည။္
လြတလ္ ပေ္ ရးရၿပီး လအနညး္ ငယအ္ ၾကာမွာပင္ ဗမာအခ်င္းခ်င္းၾကားအပါအဝင္ လူထလု ူတနး္ စားမ်ားစြာအၾကား လက္နက္ကငို ္လပႈ ္ရာွ းမမႈ ်ား
ျဖစပ္ ြားလာခဲ့သည။္ ဗမာျပညက္ ြန္ျမဴနစ္ပါတီ (CPB) ၏ ႏစွ ္ကာလရညွ ္ လကန္ က္ကုငိ ေ္ တာ္လနွ ္ေရးသည္လည္း ၁၉၄၈ မွ ၁၉၈၈ အတြငး္
ဆကတ္ ိကု ္ျဖစေ္ ပၚခဲ့သည္။ ၁၉၇၀ ခုႏစွ ္မ်ား အေစာပိငု ္းတြင္ ဝန္ႀကးီ ခ်ဳပေ္ ဟာငး္ ဦးႏ၏ု လကန္ ကက္ ိငု ္အတုကိ အ္ ခလံ ပႈ ္ရာွ းမႈစတငခ္ ဲၿ့ ပးီ ၁၉၈၈
ခႏု စွ ္ ဒမီ ိုကေရစီအေရးေတာပ္ ုံ ဖႏိ ွိပ္ခရံ ၿပးီ ေနာကပ္ ငုိ း္ တြင္လည္း ဗမာလထူ အု ၾကား အေသးစားလကန္ က္ကိငု လ္ ပႈ ရ္ ာွ းမႈအခ်ဳိ႕ ရလိွ ာခဲသ့ ည္။
ယခလု တ္တေလာ ဆယ္စႏု စွ ္မ်ားတြငမ္ ူ လကန္ ကက္ ုငိ အ္ ဖြဲ အ႔ စညး္ မ်ားသည္ အဓကိ အားျဖင့္ တငုိ း္ ရငး္ သား အမ်ဳးိ သားေရးလႈပ္ရွားသမူ ်ား ျဖစ္
ၾကၿပးီ ၎တ႔၏ို ႏိငု င္ ံေရးရညမ္ ွန္းခ်က္မ်ားတြင္ ဗဟုိအစိုးရထမံ ွ ကိယု ္ပငို ္အပု ခ္ ်ဳပခ္ ြင့္ ပမုိ ုိရရရိွ နအ္ ခ်က္ ပါဝငသ္ ည္။ အဆိပု ါစိနေ္ ခၚမႈမ်ားအေပၚ
တပ္မေတာ္၏ တုနျ႔္ ပနမ္ ႈတစ္ခမု ာွ ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ားကို ဖြဲ စ႔ ညး္ လုကိ ျ္ ခင္းျဖစသ္ ည။္ တပ္မေတာႏ္ ွင့္ အျခားအစုးိ ရတာဝန္ရွသိ ူမ်ားသည္ ၁၉၅၀
ျပညႏ့္ စွ မ္ ်ားတြင္ ခ်န္ေက ရတွိ ၏္ ကမူ င္တနတ္ ပ္မ်ား က်ဴးေက်ာလ္ ာမကႈ ုိ ထနိ ္းခ်ဳပ္ရန္ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲမ႔ ်ားကို တပျ္ ဖန္ခ႔ ဲ့ၾကသည္။

အစးုိ ရႏွင့္ မဟာမိတဖ္ ြဲ ႔ထားေသာ ျပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ မ႔ ်ားသည္ တပမ္ ေတာ္၏ အမ်ဳးိ သားလျံု ခဳံ ေရးစမီ ခံ ်ကမ္ ်ားတြင္ အေရးပါေသာက႑မွ ပါဝငလ္ ာ

2

ၾကသည္။ အထးူ သျဖင့္ ၁၉၆၀ ခုႏွစမ္ ်ားက အေကာင္အထည္ေဖၚခဲ့ေသာ တပမ္ ေတာ္၏ ျပညသ္ ူ႔စစ္ပြဲ အယူဝါဒအရ ျပညတ္ ြင္းေသာင္းက်နး္ မႈ
ရနစ္ ြယ္ႏငွ ့္ ျပညပ္ က်ဴးေက်ာ္မႈ ရန္စြယ္မ်ားကုိ ႏမိွ ္နငး္ ရာတြင္ ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ား၏ အခန္းက႑မာွ အေရးပါလာခဲ့သည။္ ၆ ျပည္သ႔စူ စ္အဖြဲ မ႔ ်ား
သည္ တပမ္ ေတာ္၏ အမ်ဳးိ သားကာကြယေ္ ရးအစီအစဥမ္ ်ားတြင္ အေရးပါေသာ ေဒါကတ္ ုိင္ျဖစ္ေနဆဲပငျ္ ဖစ္သည။္ ၇

တုိက႐္ ုိက္စစအ္ ုပခ္ ်ဳပေ္ ရးက်င့္သံုးေသာကာလ (၁၉၈၉-၂၀၁၁) တြင္ တိုငး္ ရင္းသားလက္နကက္ ငုိ ္အဖြဲ အ႔ စညး္ မ်ားႏွင့္ ဆကဆ္ ရံ န္ ပစခ္ တ္
တိုက္ခကုိ မ္ ရႈ ပ္စဲေရး ခ်ဥး္ ကပမ္ နႈ ည္းကို တပမ္ ေတာက္ က်င့သ္ းုံ ခဲသ့ ည။္ အငအ္ ားႀကးီ ေသာ လကန္ က္ကုိငအ္ ဖြဲ ႔အစည္းမ်ားအတြက္ အပစ္
အခတ္ရပစ္ ဲမႈ သေဘာတညူ ီခ်က္မ်ားသည္ အတကို ္အခုိကရ္ ပၿ္ ပီး စီးပြါးေရးအက်ဳိးအျမတ္မ်ားကို လက္ခံျခင္းျဖစ္သည္ဟု အဓပိ ၸါယထ္ ြကပ္ ါသည္။
အဆိုပါ ပစခ္ တတ္ ိကု ခ္ ိကု ္ေရးရပ္စဲမႈမ်ားသည္ ႏုငိ ္ငံေရးေျပလည္မႈရရေွိ စမည့္ ႏငို င္ ံေရးေတြ ႔ဆေုံ ဆြးေႏြးမမႈ ်ား ပါဝင္ျခင္းမရေိွ ပ။ တပမ္ ေတာ္က
အခ်ဳ႕ိ တိုင္းရငး္ သားလက္နကက္ ိုင္အဖြဲ ႔အစညး္ မ်ားကို “ၿငိမး္ ခ်မး္ ေရးအဖြဲ ႔မ်ား” ဟေူ သာ အေနအထားတြင္ အစးို ရျပညသ္ ႔ူစစ္အေနျဖင႔္ စီးပြါးေရး
ဖြံ ႔ၿဖဳိ းမႈ အေထာက္အပ့ေံ အာက္တြင္ ေငြေၾကးဆုငိ ္ရာအေထာက္အပေံ့ ပးရန္ ပါဝငသ္ ည။္ ထိုေ႔ နာက္ အရပ္သားတစပ္ ိုင္း အစုးိ ရအျဖစ္သို႔ အသြင္
ကးူ ေျပာငး္ ေတာ့မညက့္ ာလ (၂၀၀၉-၂၀၁၀) တြင္ တငို ္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ အ႔ စည္းမ်ားကို နယျ္ ခားေစာင့တ္ ပ္ (BGF) ႏွင့္ ျပညသ္ ႔စူ စ္
အဖြဲ ႔ (PMF) အျဖစ္ အသြငေ္ ျပာင္းလဲရန္ တပ္မေတာေ္ ခါင္းေဆာင္မ်ားက ဖအိ ားေပးခဲ့သည။္

လက္ရိအွ စိးု ရမဟာမတိ ္ ျပညသ္ စူ႔ စ္အဖြဲ႔မ်ား၏ ဖြဲ စ႔ ညး္ မႈမ်ားတြင္ စစသ္ ားအေရအတြက္၊ တပမ္ ေတာ္ႏွင့္ ၎တ႔ိ၏ု ဆက္ဆံေရး၊ ေနာကခ္ ံသမုငိ ္း
စေသာ ကစိ ၥမ်ားတြင္ အလြန္အမငး္ ကြဲျပားလ်ကရ္ ွသိ ည။္ ၎အဖြဲ႔မ်ားသည္ စစ္သားအငအ္ ား ၂၀ နီးပါးမွသည္ အငအ္ ားရာေပါငး္ မ်ားစြာအထိ
အရြယ္အစားကြဲျပားႏုိငသ္ ည။္ ၈ အခ်ဳ႕ိ ကစိ ၥရပမ္ ်ားတြင္ ျပည္သူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔ဝင္မ်ားသည္ လပႈ ္ရာွ းမမႈ ရၾွိ ကဘဲ လက္နက္တပ္ဆငေ္ ပးထားျခငး္ လည္း
မရေွိ ပ။ ၎တသို႔ ည္ အေျခအေနက ၎တ႔ိုပါဝင္ပတ္သက္ရန္ ေတာင္းဆိေု သာအေျခအေန မေရာက္မခ်ငး္ အရနအ္ င္အားအျဖစသ္ ာ ရွိေနၾက
လမိ မ့္ ည္ျဖစသ္ ည။္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္အဖြဲ မ႔ ်ား၏ လပႈ ရ္ ာွ းမႈအဆငသ့္ ည္လည္း ေဒသအလိကု ္ ကြဲျပားျခားနားသည။္

တပ္မေတာက္ စစဆ္ ငေ္ ရးေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ေဒသမ်ားသည္ ျပည္သစ႔ူ စ္မ်ား၏လပႈ ရ္ ွားမႈ အျမင့ဆ္ းံု ရိွေနသည့္ နယေ္ ျမမ်ားပင္ျဖစသ္ ည။္ ၎
နယ္ေျမမ်ားသည္ ဗမာမဟတု ေ္ သာလူထု အဓကိ ေနထိငု ္ရာ ေဒသမ်ားျဖစ္ၿပးီ တပမ္ ေတာႏ္ ွင့္ တုိင္းရငး္ သားလက္နက္ကိုငအ္ ဖြဲ ႔အစညး္ မ်ား
အၾကား ကာလရညွ ၾ္ ကာ လကန္ ကက္ ုငိ ပ္ ဋပိ ကမၡ ်ား ျဖစပ္ ြားရာ နယ္ေျမမ်ားျဖစသ္ ည။္ ၎နယေ္ ျမမ်ားမွာ ကခ်င၊္ ကယား၊ ကရင္၊ မြန္ႏငွ ့္ ရမွ း္
ျပည္နယတ္ ို႔ ျဖစၾ္ ကၿပးီ ဗမာမဟတု ္ေသာ တိငု း္ ရင္းသားလမူ ်ဳးိ မ်ား အဓကိ အမ်ားဆံးု ေနထငုိ ္ၾကသည္။ သိရု႔ ာတြင္ ၎ေဒသမ်ားအတြငး္ မာွ ပင္
ျပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ ႔မ်ားအၾကား သသိ သိ ာသာ ကြဲျပားျခားနားမႈရိွသည။္ တပ္မေတာက္ တိငု ္းရင္းသားလက္နက္ကုငိ အ္ ဖြဲ႕မ်ားကုိ တုကိ ခ္ ိုက္ေနသည့္
နယေ္ ျမမ်ားတြင္ (ဥပမာ - ရွမး္ ျပညန္ ယ္ေျမာက္ပငို း္ ) လပႈ ္ရွားေနေသာ အခ်ဳ႕ိ အစးို ရမဟာမတိ ္ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ႕မ်ားသည္ လက္ရွပိ ဋပိ ကၡ အကန္႔
အသတႏ္ ငွ ့သ္ ာ ရိွေနသည့္ ခ်င္းျပည္နယႏ္ ငွ ့္ မြန္ျပညန္ ယ္ကဲသ့ ို႔ နယေ္ ျမမ်ားမွ ျပညသ္ ူ႔စစမ္ ်ားထက္ပို၍ ႀကီးၿပးီ ပိ၍ု တက္ႂကြစြာလႈပ္ရာွ းမမႈ ်ားရပိွ ါ
သည။္ အခ်ဳ႕ိ ျဖစ္ရပမ္ ်ား၌ တပမ္ ေတာ္ဦးေဆာငေ္ သာ စစ္ဆင္ေရးမ်ားတြင္ ၎တု႔ကိ ကူညပီ ံ့ပုးိ မမႈ ်ား ေပးလ်ကရ္ သွိ ည္။

အစးို ရမဟာမိတ္ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ားသည္ တပမ္ ေတာအ္ တြက္ သြယ္ဝကို ေ္ သာ အကူအညီမ်ားကလို ည္း ေပးၾကသည။္ အဆပုိ ါ အကအူ ညမီ ်ား
ထဲတြင္ သံသယျဖစစ္ ရာ တငုိ း္ ရင္းသားလက္နကက္ ငို ္အဖြဲ ႔ဝင္မ်ားကုိ ေစာင္ၾ့ ကည့္ျခငး္ ၊ အႏရၲ ာယ္ျဖစႏ္ ိုငေ္ ခ် သတငး္ အခ်ကအ္ လကမ္ ်ားကုိ
စုေဆာငး္ ျခင္း၊ နယ္ေျမခံ တပမ္ ေတာ္တပ္ရင္းထံ ရနသ္ ူအဖြဲ မ႔ ်ားတညရ္ ိေွ နမႈ သတင္းေပးျခင္း၊ နယ္ေျမ မကၽြမ္းေသာ တပမ္ ေတာတ္ ပရ္ င္းမ်ားအား
လမ္းျပေပးျခင္းတို႔ ပါဝင္သည။္ ၉

တငုိ ္းရင္းသားလက္နက္ကုငိ မ္ ်ား၏ လံုၿခံဳေရးအရ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားရွိေသာ နယ္ေျမမ်ားထက္ ၿခမိ း္ ေျခာကမ္ ႈ မေျပာပေလာက္ေသာ နယ္ေျမမ်ား
တြင္ ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား၏ လပႈ ရ္ ာွ းမသႈ ည္လည္း နညး္ ပါးတတသ္ ည။္ တပမ္ ေတာက္ အေထာက္အပ့ေံ ပးေသာ ရပရ္ ြာအေျချပဳျပည္သူစ႔ စ္မ်ား
၏ကိစတၥ ြငမ္ ူ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားကုိ လက္နက္တပ္ဆင္ေပးျခငး္ မျပဳေပ။

အစးုိ ရမဟာမိတျ္ ပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ မ႔ ်ားသည္ လုၿံ ခဳံ ေရးႏငွ မ့္ ဆိုငေ္ သာ က႑မ်ားတြင္လညး္ ၀င္ေငြရရရွိ န္အလုိင႔ ွာ ပါဝင္ရသည။္ ျပညသ္ ႔ူစစအ္ ဖြဲ ႔မ်ား
က ၎တကု႔ိ ိုယတ္ ိငု အ္ တြက္ ဝငေ္ ငြရရွေိ စရန္ လုပက္ ုငိ ္သည့္ စးီ ပြားေရးလုပ္ငနး္ မ်ားသည္ ျပညသ္ ူ႔စစ္တစ္ဖြဲ ႏ႔ ွင့္ တစဖ္ ြဲ အ႔ ၾကား သသိ ိသာသာ
ကြဲျပားသည့္အျပင္ ဝငေ္ ငြပမာဏလည္း မတူၾကေပ။ ျပည္သ႔ူစစ္အမ်ားစသု ည္ ေဒသခံလူထုထံမွ ေကာကယ္ ူရရွိသည့္ အခြနအ္ ေပၚမီခွ ၾုိ ကသည။္
အခ်ဳ႕ိ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ ႔ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ားကမူ ကုမဏၼ ီမ်ားထူေထာငက္ ာ စီးပြါးေရးလပု ၾ္ ကသည။္ ၎တုိ၏႔ စးီ ပြါးေရးလုပ္ငန္း
မ်ားသည္ ဓာတ္ဆဆီ ငုိ ္၊ သယ္ယပူ ေုိ႔ ဆာငေ္ ရးကုမၼဏီႏငွ ့္ ဟိတု ယ္ကဲသ့ ေု႔ိ သာ လပု ္ငန္းမ်ား၊ စိကု ္ပ်ဳးိ ေရးကနု ထ္ တု လ္ ပု မ္ ၊ႈ သစ္ထတု လ္ ုပ္ေရးႏွင့္
သတဳၱ တြငး္ ကဲ့သ႔ုေိ သာ သဘာဝသယဇံ ာတ ပေရာဂ်က္မ်ားတြင္ ပါဝငျ္ ခငး္ ၊ အမိ ျ္ ခံေျမက႑တြင္ ရင္းႏီွးျမႇဳပ္ႏံွျခင္း စသည္ျဖင့္ က်ယျ္ ပန္သ႔ ည္။
တရားမဝင္ စးီ ပြားေရးလပု ္ငနး္ မ်ားတြင္ ပါဝငလ္ ုပ္ေဆာင္မသႈ ည္ အခ်ဳိ႕ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲမ႔ ်ားအတြက္ ေနာက္ထပ္ ဝင္ေငြရင္းျမစတ္ စခ္ ုျဖစသ္ ည္။
တိုင္းရငး္ သား လကန္ ကက္ ိုငအ္ ဖြဲ အ႔ စည္းမ်ား၏ လက္ေအာကခ္ ံ နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပ္ႏငွ ့္ ျပည္သစ႔ူ စအ္ ဖြဲ မ႔ ်ားသည္ ၎တုမိ႔ ခိ င္ အဖြဲ အ႔ စည္းထံမွ
လညး္ အေထာက္အပံမ့ ်ားရရိသွ ည။္

ျပည္သူ႔စစ္အနည္းငယ္သည္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ အတူတကြလႈပ္ရွားၾကသည္။ ၎ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ ႔မ်ားအၾကား

3

စီစဥမ္ မႈ ်ားမာွ လည္းအမ်ဳိးမ်ဳိ းကြဲျပားေနသည္။ ေယဘယု ်လမး္ ေၾကာင္းတစ္ခမု ွာ တုိငး္ ရင္းသားလက္နကက္ ငို အ္ ဖြဲႀ႔ ကးီ မ်ားက ရပ္ရြာအလိကု ္ မမိ ိ
ကယို ္ကုိ အကာအကြယ္ေပးေရးအတြက္ ထေူ ထာင္ထားေသာ ျပည္သူစ႔ စ္မ်ားကုိ ေထာကပ္ ေ့ံ ပးထားၿပီး အခ်ဳ႕ိ ကလည္း ျပညသ္ စူ႔ စမ္ ်ားကို အရန္
အငအ္ ားအျဖစ္ ဖြဲ ႔စည္းေပးထားၾကသည္။ သရ႔ို ာတြင္ ၎အဖြဲ မ႔ ်ားႏငွ ့္ ပတ္သကသ္ ည့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား အကန႔အ္ သတ္ ရွိသညအ့္ ျပင္
တိုင္းရင္းသားလက္နကက္ ိုငအ္ ဖြဲ ႔အစညး္ မ်ားအၾကား ရငး္ ျမစ္ရရမွိ ၊ႈ လူထုေထာက္ခမံ ႏႈ ွင့္ လံျု ခံဳေရးဝနး္ က်င္အေျခအေနအဆင္တ့ ႏ႔ို ငွ ့္ပတ္သက္
၍ မတညူ ီမႈမ်ားေၾကာင့္ ၎အဖြဲ မ႔ ်ား၏ လႈပရ္ ာွ းမမႈ ်ားမွာလည္း တစ္ဖြဲ ႏ႔ ငွ ့္ တစ္ဖြဲ ႔ ကြဲျပားျခားနားၾကပုရံ သည္။

တငို ္းရင္းသားလက္နကက္ ငုိ ္အဖြဲ ႔ႀကးီ မ်ား၏ အႀကီးဆံးု ျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲ ႔အခ်ဳ႕ိ မွာ ကရငအ္ မ်ဳးိ သားအစညး္ အ႐ံးု (KNU) ႏငွ ့္ ကခ်င္လြတ္ေျမာကေ္ ရး
တပဖ္ ြဲ ႔ (KIA) တ႔၏ုိ ထိန္းခ်ဳပ္နယေ္ ျမမ်ားတြင္ရၾိွ ကသည။္ အဆိုပါ တငုိ ္းရင္းသားလက္နကက္ ုငိ ္ အဖြဲ ႔ႀကီးႏွစ္ခကု ုိ ၁၉၄၀ ခႏု ွစ္မ်ားေႏာွ င္းပငို ္းႏွင့္
၁၉၆၀ ခႏု ွစ္မ်ားအေစာပုိငး္ တြင္ အသးီ သီး ဖြဲ ႔စညး္ ထူေထာငခ္ ဲ့ၾကျခငး္ ျဖစ္သည္။ ကရင္အမ်ဳးိ သားကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔ (KNDO) သည္ ကရင္
အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐းံု (KNU)၏ ကာကြယေ္ ရးဌာနလကေ္ အာကတ္ ြင္လပႈ ရ္ ွားေသာျပညသ္ စ႔ူ စျ္ ဖစၿ္ ပီး၊KNU၏ပမုံ နွ လ္ ကန္ ကက္ ငို ဌ္ ာနျဖစေ္ သာ
ကရငအ္ မ်ဳးိ သားလြတေ္ ျမာကေ္ ရးတပဖ္ ြဲ႔ (KNLA) ႏငွ ့္ အတူလႈပရ္ ွားပါသည။္ မနရ္ ဝွ ါဖ်န္ ဖန္ (Mungshawa Hpyen Hpung – MHH) (သိ)႔ု
“ကခ်င္ျပညသ္ မူ ်ား၏ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔” သည္ KIA ၏ ႏိငု ္ငေံ ရးဌာနျဖစေ္ သာ ကခ်ငလ္ ြတ္ေျမာကေ္ ရးအဖြဲ ႔ KIO က စစု ညး္ ထားေသာ ျပည္သ႔ူစစ္
အဖြဲ ႔ ျဖစ္သည္။၁၀

၂၀၀၉ ႏွင့္ ၂၀၁၀ တြင္ တပမ္ ေတာေ္ ခါင္းေဆာငမ္ ်ားက အပစ္ရပအ္ ပု စ္ မု ်ားကုိ ၎တ၏႔ုိ နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပ္ (BGF) ႏွင့္ ျပည္သစူ႔ စ္ (PMF)
အစအီ စဥတ္ ြင္ ပါဝငၾ္ ကရန္ ဖိအားေပးခဲသ့ ည။္ အပစရ္ ပအ္ ပု ္စုမ်ားမာွ ယခငက္ အစိုးရကုိ ေတာ္လွန္တိကု ခ္ ုိက္ခဲၾ့ ကၿပီး ေနာက္ပုိငး္ တြင္
တကုိ ခ္ ကုိ မ္ ႈရပဆ္ ိုင္းရန္ တပမ္ ေတာႏ္ ငွ ့္ သေဘာတူညမီ ႈရထားေသာ တိငု ္းရင္းသားလကန္ က္ကိငု ္အဖြဲ႕မ်ား ျဖစသ္ ည္။ ၎အဆိျု ပဳခ်က္သည္
၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒတြင္ ျပဌာန္းထားသညအ့္ တိုငး္ ျမနမ္ ာႏုငိ င္ ရံ ွိ လကန္ ကက္ ငုိ ္အပု စ္ ုအားလံးု ကုိ တပ္မေတာ္၏ ကြပ္ကဲမႈေအာက္သို႔
ထညသ့္ ြင္းရန္ ႀကိဳးပမး္ ျခင္း ပုစံ ံျဖစ္သည။္ တပမ္ ေတာ၏္ ေတာငး္ ဆမုိ ကႈ ို တငို း္ ရငး္ သားလကန္ က္ကိုင္အဖြဲ႕ အေျမာကအ္ မ်ားက လကမ္ ခၾံ ကေပ။
၎တိအု႔ ားလံုး၏ ကနက္႔ ြကေ္ ျပာဆုိမႈမာွ ၎တု၏ိ႔ လက္နက္ကုငိ တ္ ပ္ဖြဲ ႔အင္အားကုိ ေလွ်ာခ့ ်ျခင္း (သိ)႔ု အေျပာင္းအလဲမွန္သမ်ွ မျပဳလပု မ္ ီ
တပ္မေတာ္ႏွင့္ ႏငုိ ္ငေံ ရးေတြဆ႔ ုံေဆြးေႏြးမႈျပဳလုပရ္ န္ လိအု ပ္သည္ ဟျု ဖစ္ပါသည္။ တပမ္ ေတာ္၏ တစစ္ ုကိ ္မတ္မတ္ ဖိအားေပးမႈ၊ တငို း္ ရင္းသား
လကန္ ကက္ ငုိ ္အဖြဲ ႔အစညး္ မ်ား၏ ျငငး္ ဆန္မ၊ႈ ရွမး္ ျပည္နယရ္ ွိ ကးုိ ကန္႔ေဒသတြင္ ျမနမ္ ာအမ်ဳိ းသားဒမီ ကုိ ရက္တစမ္ ဟာမိတ္တပ္ (MNDAA)
ကိုးကန္႔တပဖ္ ြဲ ႏ႔ ွင့္ တကို ပ္ ြဲျဖစ္ပြားမတႈ ေ႔ုိ ၾကာင့္ တပမ္ ေတာႏ္ ငွ ့္ တိငု း္ ရင္းသားလကန္ ကက္ ိငု ္အဖြဲ ႔အစညး္ မ်ားအၾကား တင္းမာမႈ ျမင့္တကလ္ ာသည့္
ျပင္မယုၾံ ကညမ္ ႈပိုမုိနက္႐ႈိင္းလာခဲ့သည္။ဦးသိန္းစနိ အ္ စိုးရလကထ္ က္တြင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပင္ န္းစဥေ္ ဖာေ္ ဆာငျ္ ခငး္ ေျခလမွ း္ စတငခ္ ဲေ့ သာ္လညး္
ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ား၏ အနာဂါတ္က႑မွာ မေရမရာရွိေနဆဲပင္ ျဖစသ္ ည။္

၁.၃။ အစီရင္ခံစာ ျပဳစုပံုစနစ္

ဤအစရီ င္ခံစာအတြက္ သေု တသနျပဳလပု ္မႈကို ၂၀၁၅ ေအာက္တုဘိ ာလမွ ၂၀၁၆ မတလ္ အထိ စာေရးသူ ေကာကယ္ ူရရခွိ ဲေ့ သာ အခ်က္
အလက္မ်ားအေပၚ အေျခခထံ ားသည။္ သတငး္ စာမ်ား၊ စာအပု မ္ ်ား အပါအဝင္ အဂၤလိပ္ ျမနမ္ ာ ႏစွ ္ဘာသာျဖင့္ ထုတေ္ ဝေသာ ရင္းျမစမ္ ်ား၊
ေနျပညေ္ တာရ္ ွိ တပမ္ ေတာ္စစသ္ မိုင္းျပတုိကမ္ ွ ျပသထားမႈမ်ားအေပၚ အေျခခကံ ာ သေု တသနျပဳထားသည။္ ထုိအ႔ ျပင္ ဤအစရီ ငခ္ စံ ာတြင္
ရန္ကနု ္၊ ကယား၊ ကခ်င၊္ ရွမ္းျပညန္ ယ္ႏွင့္ ထိုငး္ ႏုိငင္ ံတု႔တိ ြင္ လထူ ုအေျချပဳအဖြဲ႕အစညး္ မ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာ အဓကိ က်သည့္ ပဂု ၢိဳလမ္ ်ား၊
သေု တသနပညာရငွ ္မ်ား၊ လက္နက္ကငို ္အုပစ္ ုအဖြဲ ႔ဝငမ္ ်ား၊ အၿငိမ္းစားအစိုးရတာဝန္ရသိွ မူ ်ား အပါအဝင္ သက္ဆိုငရ္ ာ အဓကိ က်သမူ ်ားစြာႏွင့္
ျပဳလပု ခ္ ဲေ့ သာ အငတ္ ာဗ်ဴး ၂၅ ခအု ေပၚတြင္လညး္ အေျခခ၍ံ အစီရငခ္ စံ ာကို ေရးသားထားသည။္

အင္တာဗ်ဴးမ်ားတြင္ ေအာကပ္ ါေမးခြန္းမ်ားကုိ အဓကိ အာ႐ံုျပဳထားသည္ - ေဒသချံ ပည္သူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား၏ သမိငု း္ ေၾကာငး္ ကဘာလဲ။ ၎တက႔ုိ ုိ
မည္သည့အ္ ေၾကာင္းရငး္ မ်ားေၾကာင့္ မညသ္ ို႔ဖြဲ ႔စည္းခဲ့သနညး္ ။ ၎တုိ၏႔ နယေ္ ျမတြင္ ျပည္သူစ႔ စ္အဖြဲ မ႔ ်ား၏ တာဝနဝ္ တရၱ ားႏွင့္ လပႈ ္ရွားမႈမ်ားက
ဘာေတြလဲ။ ေဒသခံရပရ္ ြာအသိငု ္းအဝုိင္းႏွင္႔ ၎တ၏ို႔ အျပန္အလနွ ဆ္ က္ဆံေရးက ဘာေတြလဲ ဟူ၍ျဖစ္သည။္ ၎အငတ္ ာဗ်ဴးမ်ားသည္
ေဒသအဆင့မ္ ွ ျပည္သစ႔ူ စ္တစ္ဖြဲ ႔ခ်ငး္ ၏ သမုငိ ္းေၾကာင္းမသွ ည္ တစ္ႏုငိ င္ လံ ံုးအဆင့အ္ ထိ က်ယ္ျပန႔္ေသာ ျပညသ္ စူ႔ စစ္ နစအ္ ထိ ဆြဲယူႏငုိ ေ္ အာင္
ေမးျမနး္ ထားပါသည။္

ျမနမ္ ာႏငို င္ မံ ွ ျပညသ္ ူစ႔ စ္မ်ားကို ခြဲျခမ္းစိတျ္ ဖာသံးု သပမ္ ႈတြင္ ရငွ း္ ရွငး္ လငး္ လငး္ အဓပိ ၸါယ္သတ္မွတ္ထားျခင္းမရေွိ သာ အသုံးအႏႈနး္ အေတာ္
မ်ားမ်ားကို အသုးံ ျပဳမႈရိရွ ာ ၎တ႔ုကိ ုိ အသးံု ျပဳျခငး္ သည္ ႐ပႈ ္ေထြးမကႈ ုိ ျဖစေ္ စႏိငု သ္ ည္။ ဥပမာ ရမွ း္ ျပညတ္ ပမ္ ေတာ္ (SSA) ေခါင္းေဆာငေ္ ဟာင္း
ႏိငု ္ငံေရးသပိ ၸံပညာရငွ ္ ဦးဟနေ္ ညာငေ္ ဝသည္ ၁၉၆၇ မွ ၁၉၇၃ အတြငး္ က ရိွခဲေ့ သာ တပမ္ ေတာ္ဦးေဆာငေ္ သာ ျပည္သူစ႔ စ္အစီအစဥ္ျဖစ္သည့္
“ကာကြယေ္ ရး” ဟူေသာ အေခၚအေဝၚကုိ သးံု ႏႈနး္ သည္။ သို႔ေသာ္ ၎သည္ ၁၉၆၇ မတိငု မ္ ွီက လႈပ္ရာွ းခဲ့ေသာ အစးုိ ရျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲ မ႔ ်ားကို
ညႊန္းဆိရု ာတြင္လညး္ ကာကြယ္ေရး ဟု သုးံ ႏနႈ း္ ျပနသ္ ည။္ ၁၁ ၎တိ၏ု႔ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ားကုိ လံုလုံေလာကေ္ လာက္ အေလးေပးျခင္းမရဘိွ ဲ
ကာကြယ္ေရး၊ ျပညသ္ ူစ႔ စ္ စေသာ စကားရပမ္ ်ားကုိ မ်ားေသာအားျဖင့္ သးံု ႏနႈ း္ ေနၾကျခငး္ ျဖစသ္ ည။္

ထိအ႔ု ျပင္ တပမ္ ေတာ္၊ တိုငး္ ရငး္ သားလကန္ ကက္ ိုင္အဖြဲ အ႔ စညး္ မ်ား၊ အကဲခတ္ေလလ့ ာသူမ်ားႏငွ ့္ ၎ျပညသ္ ႔ူစစအ္ ဖြဲ ႔မ်ားကုိယ္တုငိ ္က

4

ျပည္သ႔စူ စက္ ိေု ဖၚျပရန္ ကြဲျပားေသာ စကားရပ္မ်ားကုိ မၾကာခဏအသုးံ ျပဳေနျခငး္ သညလ္ ညး္ ႐ပႈ ေ္ ထြးမျႈ ဖစ္ေစေသာ အေၾကာငး္ ရင္းတစ္ခု
ျဖစသ္ ည္။၁၂ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ မ႔ ်ားႏငွ ့္ ဆကဆ္ ေံ ရးကုိ တပမ္ ေတာက္ ကာလအလကုိ ္ ျပဳျပငေ္ ျပာငး္ လဲမမႈ ်ားတြင္ ျပည္သ႔စူ စမ္ ်ား၏ လကဏၡ ာကို
သတမ္ ွတ္ျခင္းမ်ားအျပင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ၎တအ႔ို ၾကားမွ ဆကဆ္ ေံ ရးလည္း ပါဝငရ္ ာ ျပညသ္ ႔ူစစ္မ်ား၏ လုပ္ထးုံ လုပ္နညး္ ဓေလမ့ ်ားကုိ
အကဲျဖတ္ရာတြင္ အခကေ္ တြ ႔ေစသည။္ ေနာက္ဆုံးတြငမ္ ူ တပမ္ ေတာ၏္ ေဒသဆိငု ္ရာ တုိင္းမွဴးမ်ားႏငွ ့္ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ မ႔ ်ားအၾကား အစအီ စဥ္
မ်ားမာွ အေရးေပၚသဘာဝကသုိ ာ အေျခခရံ ျခင္းသည္ ျပည္သူစ႔ စ္တစဖ္ ြဲ ႔ခ်ငး္ စီ၏ လုပထ္ ုံးလပု ္နညး္ ကြဲျပားမကႈ ုိ ျဖစေ္ ပၚလာေစခဲ့သည။္ အက်ဳိး
ဆကမ္ ာွ ျပည္သူစ႔ စစ္ နစ၏္ ဥးီ တည္ရာကို သတ္မတွ ေ္ ဖၚထုတ္ရာတြင္ အေတာေ္ လး ႐ႈပ္ေေထြးေစခဲ့သည္။

၁.၄။ အစီရင္ခံစာ ဖြဲ ႔စည္းပံု
ဤအစရီ ငခ္ ံစာ၏ က်နအ္ ပငုိ ္းကို အခနး္ ၄ ခန္း ခြဲျခားထားသည္။

အခန္း ၂ “ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ မ႔ ်ား၏ သမိုငး္ ေနာက္ခ”ံ သည္ ျမနမ္ ာႏိုငင္ တံ ြင္ ျပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ ႔မ်ားအား အသုးံ ျပဳပုံကုိ ကလုိ နုိ ီေခတ္အထိ
ေနာကေ္ ၾကာင္းျပန္ကာ ေျခရာခထံ ားသည။္ ၁၉၅၀ ခႏု စွ မ္ ်ားတြင္ လက္နကက္ ငုိ ေ္ သာငး္ က်န္းမႈမ်ားကို ႏငုိ ္ငံ၏ လၿံု ခဳံ ေရးႏွင့္ အရပ္ဖက္တာဝန္ရသွိ ူ
မ်ား၏ တုန႔ျ္ ပန္မအႈ ေနျဖင႔္ ျပည္သူ႔စစအ္ ဖြဲ မ႔ ်ား ကနဥးီ ျပနပ႔္ ြားသြားခဲျ့ ခငး္ အားလညး္ ေထာကျ္ ပထားသည။္ တပ္မေတာ္၏ ျပညသ္ ႔လူ ကန္ ကက္ ိငု ္
ဆသုိ ည့္ အယဝူ ါဒအရ ဖြဲ ႔စညး္ လာရပုံႏငွ ့္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္မ်ားကို တပ္မေတာ္သို႔ ေပါငး္ စည္းသည့္ အေျခခံ အေၾကာငး္ ရင္းမ်ားကိလု ည္း ဆန္းစစ္ထား
သည။္ ေနာက္ဆံုးအေနႏငွ ့္ တိုင္းရငး္ သားလကန္ ကက္ ုငိ အ္ ဖြဲ ႔အစည္းမ်ားႏငွ ့္ တပမ္ ေတာ၏္ ပစခ္ တတ္ ုိက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတညူ မီ ႈမ်ား
ႏွင့္ တငို ္းရငး္ သားလကန္ က္ကုငိ အ္ ဖြဲ မ႔ ်ားကို ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားအျဖစသ္ ႔ို အသြင္ေျပာငး္ မႈမ်ားကလုိ ည္း ေလ့လာထားသည္။

အခန္း ၃ “ျပည္သူ႔စစမ္ ်ားကုိ အမ်ဳိးအစားခြဲျခားပံုစနစ္” သည္ လကရ္ ွိျမနမ္ ာႏုိငင္ တံ ြင္ အမ်ဳးိ မ်ဳိးအဖဖုံ ံု ကြဲျပားေနေသာ ျပည္သ႔စူ စ္အဖြဲ မ႔ ်ားကို
နားလည္ရနအ္ တြက္ ဆနး္ စစ္မည့္ မေူ ဘာငပ္ ုံစံကို အမ်ဳိးအစားခြဲသည့္ နည္းျဖင့္ ျဖည့္ဆည္းေပးရန္ ရညရ္ ြယ္သည္။ အမ်ဳိးအစားခြဲျခားပုစံ နစသ္ ည္
တပမ္ ေတာဖ္ က္ သ႔ုိမဟတု ္ တိုင္းရငး္ သားလကန္ ကက္ ိုငအ္ ဖြဲ ႔အစညး္ မ်ားဖက္တြင္ ရပတ္ ည္မႈႏငွ ပ့္ တ္သက၍္ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ မ႔ ်ား၏ အေန
အထားကုိ ဆန္းစစ္ျခင္းျဖစသ္ ည။္ တပမ္ ေတာ္လကေ္ အာက္ခံ ျပည္သစ႔ူ စ္အဖြဲ ႔မ်ားအတြက္ တပ္မေတာအ္ တြင္းသိ႔ု ေပါငး္ စညး္ မႈအဆင့္ ကြဲျပားပုံ
ကို သုးံ မ်ဳးိ သးုံ စား ခြဲျခားထားသည္။ ဤအစီရငခ္ စံ ာတြင္ ေဆြးေႏြးရန္ ျပည္သစ႔ူ စအ္ ဖြဲ မ႔ ်ားအား အမ်ဳိးအစား ေလးခု ခြဲျပထားသည။္

• တပမ္ ေတာတ္ ြင္ ေပါင္းစညး္ ထားေသာ ျပည္သစ႔ူ စ္အဖြဲ ႔မ်ား

• တပ္မေတာတ္ ြင္ ေပါင္းစညး္ မထားေသာ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ား

• တပ္မေတာ္က ေထာက္ပေ့ံ သာ ရပ္ရြာအေျချပဳျပည္သ႔ူစစအ္ ဖြဲ ႔မ်ား

• တငို ္းရငး္ သားလကန္ က္ကငုိ အ္ ဖြဲ ႔၏ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ မ႔ ်ား

ဤအခန္းတြင္ ျမနမ္ ာႏုငိ င္ ရံ ိွ ျပည္သစူ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ား၏ အေရအတြက္ကုိ တတႏ္ ိငု ္သမ်ွ ခန္႔မွန္းသည့္ ေဆြးေႏြးမျႈ ဖင့္ အဆုးံ သတထ္ ားပါသည။္

အခန္း ၄ “ျပညသ္ စူ႔ စ္မ်ားကုိ နားလညရ္ န္အတြက္ ေသာ့ခ်က္က်သည့္ ထည့သ္ ြငး္ စဥ္းစားရမည္အ႔ ခ်က္မ်ား” တြင္ ေခတၿ္ ပိဳင္ ျမနမ္ ာႏုငိ ္င၌ံ
ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား၏ အေရးပါမႈကုိ နားလညသ္ ေဘာေပါကရ္ နအ္ တြက္ အသံုးဝင္မည့္ ေျပာငး္ လဲမႈလားရာ ေလးခုကုိ ေဖၚထတု ္ျပထားသည္။
၎တု႔တိ ြင္ ျပည္သ႔စူ စ္အဖြဲ မ႔ ်ား မည္သု႔ိရငွ ္သနရ္ ပတ္ ည္ၾကပံု၊ ၎တ႔ုိ၏ ႏိငု ္ငေံ ရးတြငပ္ ါဝငမ္ ႈ အခန္းက႑၊ ေဒသခံအသုငိ ္းအဝိငု း္ ႏငွ ့္ ၎တို႔
အျပနအ္ လွန္ ဆကဆ္ ေံ ဆာငရ္ ြကပ္ ႏံု ွင့္ ပဋပိ ကၡတြင္ ပါဝငေ္ နေသာ ၎တ႔၏ို အခနး္ က႑တို႔ျဖစ္သည။္

အခနး္ ၅ “သံုးသပ္ခ်က”္ တြင္ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ား ပါဝင္ပတသ္ ကေ္ နသည့္ ၿငမိ ္းခ်မး္ ေရးလပု င္ န္းစဥ္ႏငွ ့္ ဆကစ္ ပ္ေသာကစိ ရၥ ပမ္ ်ားကို ေလလ့ ာ
ဆန္းစစ္ထားသည္။ ဤဆနး္ စစသ္ ုးံ သပ္မႈတြင္ ျပည္သစ႔ူ စအ္ ဖြဲ မ႔ ်ား ပါဝင္ပတ္သက္ေနသည့္ ၿငမိ း္ ခ်မး္ ေရးလပု င္ န္းစဥ္၏ အျခားသာဓက ျဖစ္ရပ္
မ်ားကိလု ညး္ စဥ္းစားထားသညအ့္ ျပင္ ျမနမ္ ာႏုိငင္ ံ၏ ၿငိမ္းခ်မး္ ေရးတညေ္ ဆာက္မအႈ တြက္ အေရးပါသည့္ ကိစရၥ ပေ္ ျမာကမ္ ်ားစြာကိုလညး္
ေဆြးေႏြးထားသည။္

5

အခန္းႏွစ္။ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား၏ သမိုင္းေနာက္ခံ (၁၉၃၀ မွ ယခုအခ်ိန္အထိ)

ေခတၿ္ ပိဳငျ္ မနမ္ ာႏငို ္ငံတြင္ ျပည္သူ႔စစအ္ ဖြဲ ႔မ်ား လမႊ း္ မုိးေနမသႈ ည္ ကိလု နို ေီ ခတအ္ ထိ ေနာကေ္ ၾကာငး္ ျပနၾ္ ကည့္ရမည့္ ျဖစစ္ ဥမ္ ်ားႏွင့္ ျဖစ္ရပ္မ်ား
ကို ထငဟ္ ပေ္ နသည။္ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားသည္ ၿပီးခဲ့ေသာ ၈၅ ႏွစ္ေက်ာ္ ကာလမ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္င၏ံ ျပညတ္ ြင္းစစႏ္ ငွ ့္ ႏငို ္ငံေရးအရ ႐ုန္းကန္
လပႈ ရ္ ာွ းမႈမ်ား၌ က႑အမ်ဳးိ မ်ဳးိ မွ အေတာခ္ ရးီ ေပါကသ္ ညအ္ ထိ ပါဝင္ခဲ့ၾကသည္။ ကလုိ ိုနေီ ခတ္ေႏွာငး္ ပိငု း္ ကာလတြင္ တ႐တု ႏ္ ုငိ င္ ႏံ ွင့္ နယစ္ ပ္
အနီးမွ ေဝးလံေသာ ေတာင္တနး္ ေဒသတြင္ လပႈ ္ရာွ းေနေသာ ျပည္သစူ႔ စ္အဖြဲ မ႔ ်ားက ျပညပ္ မွ ၿခိမး္ ေျခာက္ေသာ အႏၱရာယ္မ်ားကို ကာကြယ္ေပးခဲ့
ၾကသည္။ ဗမာလူမ်ဳးိ မ်ား အေျခခ်ေနထိုင္ေသာနယေ္ ျမမ်ားတြင္ လႈပ္ရွားေနေသာ လကန္ က္ကုငိ အ္ ဖြဲ ႔မ်ားသည္ အမ်ဳိးသားေရးစတိ ဓ္ ာတ္
ေဖၚထတု ရ္ ာတြင္ၾကားချံ ဖစလ္ ာခဲၾ့ ကသည္။လြတ္လပ္ေရးရၿပးီ ေနာက္လျုံ ခဳံ ေရးရနဆ္ ူးရနေ္ ညာႇ ငမ့္ ်ားကုိကုငိ ္တြယရ္ ာတြင္ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ မ႔ ်ားက
တပ္မေတာက္ ုိ ကညူ ခီ ဲ့ၾကသည။္ ယခု ပဋပိ ကကၡ ာလအတြင္းတြငမ္ ူ တပ္မေတာ္သည္ ျပည္သတူ ု႔၏ိ တိုကပ္ ြဲ ဟေူ သာအယူဝါဒကုိ အေကာင္
အထညေ္ ဖၚလာရာ ၎တြင္ တပ္မေတာ္၏ အမ်ဳိးသားလံုျခဳံ ေရးစီမံခ်က္မ်ား၌ ျပည္သ႔စူ စမ္ ်ား၏ အခန္းက႑ကုိ ထည့္သြင္းထားပါသည္။ ၁၉၈၉
ခႏု စွ ္ကတည္းက တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ မ႔ ်ားကုိ ျပညသ္ စူ႔ စ္အေနအထားေျပာင္းရန္ ကစိ အၥ ား ေဆြးေႏြးညႇိႏႈငိ း္ ျခငး္ သည္ ပဋပိ ကၡ စမီ ံ
ခန႔္ခြဲမအႈ တြက္ တပ္မေတာ္၏ ခ်ဥး္ ကပမ္ ႈ အစအီ စဥတ္ စ္ရပအ္ ေနႏွင့္ ပါဝင္လာခဲသ့ ည္။၁၃ ျပည္သစူ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား၏ ႐ပႈ ္ေထြးေသာသမငုိ း္ ကုိ သိရွိ
နားလညျ္ ခင္းသည္ ျမန္မာႏငုိ ္ငံ၏ လက္ရႏိွ ငုိ ္ငံေရးအေျခအေနကုိ နားလညသ္ ေဘာေပါက္ႏုငိ ရ္ န္အတြက္ အလြန္အေရးပါသည။္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္အဖြဲ ႔
မ်ား၏ သမိငု း္ ေၾကာငး္ ကုိ ေအာက္ပါအတိုင္း ကာလငါးခု ပိငု း္ ျခားထားသည။္

၂.၁။ လြတ္လပ္ေရး မရမွီကာလ (၁၉၃၀ - ၁၉၄၈)

လကရ္ ိွ ျပည္သူစ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ား၏ အရငက္ ထြကေ္ ပၚခဲေ့ သာအဖြဲ ႔မ်ားမာွ ကုိလိနု ေီ ခတၿ္ ပးီ ဆံုးခ်ိန္ကာလကပင္ ရွိခဲ့ျခငး္ ျဖစသ္ ည။္ ဗမာလမူ ်ဳိး ႏိငု င္ ေံ ရး
ေခါငး္ ေဆာငအ္ ခ်ိဳ႕သည္ တပ္ ဟေု ခၚေသာ အရပသ္ ားလက္နက္ကငုိ ္အဖြဲ ႔မ်ားကို ဖြဲ ႔စည္းခဲ့ၾကသည။္ ၁၄ ၁၉၃၀ တြင္ အမေ္ အေမာငႀ္ ကီးက ရဲတပ္
(ရဲရင့္ေသာစစတ္ ပ)္ ဟေု ခၚေသာ ပထမဆံုးတပက္ ုိ စတငဖ္ ြဲ စ႔ ည္းခဲ့သည။္ အျခားႏုငိ ္ငံေရးႏွင့္ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားကလညး္ ထုိအတုငိ း္
လုကိ ပ္ ါလုပေ္ ဆာငၾ္ ကသည။္ သာဓကအေနႏွင့္ ၁၉၃၉ တြင္ ဗမာအမ်ဳးိ သားေရးေခါင္းေဆာင္ သခင္ မ်ားက ဗမာ့လက္႐ံုးတပ္ ကို ဖြဲ ႔စညး္ ခဲ့
သည္။၁၅ ၎တပအ္ ဖြဲ ႔ဝင္မ်ား စစေ္ ရးေလက့ ်င့္ခန္းမ်ားလုပ္ေဆာငရ္ ာတြင္ ကလုိ ိုနအီ ုပ္ခ်ဳပ္ေရးအရာရိွမ်ားက ေသနတမ္ ်ားကိုငေ္ ဆာင္ခြင့္ မေပး
ခဲေ့ ပ။၁၆ ၁၉၃၀ ျပည့္ႏစွ ္မ်ားတြင္ ယခေု ခတ္ရွမ္းျပညန္ ယဟ္ ေု ခၚေသာ ေဒသမွ ေဒသခံေခါငး္ ေဆာငမ္ ်ားကလညး္ ျပည္သစူ႔ စ္တပမ္ ်ားကုိ ဖြဲ ႔စညး္ ခဲ့
ၾကရာ သိႏေီၷ စာဘ္ ြားက တ႐ုတန္ ယစ္ ပ္အနးီ မွ ၎၏လကေ္ အာက္ခံ ကုးိ ကန္၊႔ ပနဆ္ ငုိ း္ ၊ မငုိ း္ ေပၚနယမ္ ်ားမွ နယ္ခံေခါင္းေဆာငမ္ ်ားအား
အိမေ္ စာင့္ တပ္မ်ားဟု ေျပာဆိုခဲသ႔ ည့္ ျပည္သစ႔ူ စ္မ်ားကို ဖြဲ ႔စည္းရန္ ခြင့္ျပဳခဲသ့ ည္။၁၇

ဒတု ိယကမာၻစစ္အၿပီးတြင္ တပ္ ဟူသည့္ ႐းုိ ရာဓေလ့ ဆကလ္ ကထ္ ြနး္ ကားခဲသ့ ည။္ တပမ္ ်ားတးို ခ်ဲ႕မသႈ ည္ ၿဗတိ သိ ်ွ တာဝန္ရိွသမူ ်ားႏွင့္ ေဒသခံ
ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ႏုိင္ငံေရး၊ လုံၿခဳံ ေရးဆငုိ ရ္ ာ စိုးရိမ္ပူပန္မမႈ ်ားကုိ ထငဟ္ ပသ္ ည။္ ကရငတ္ ိငု ္းရင္းသားမ်ား ေနထုိင္ရာနယေ္ ျမမ်ားတြင္
လၿံု ခံဳေရးအေျခအေန ယုိယြငး္ မႈသည္ ျပညသ္ စူ႔ စ္မ်ား ဖြဲ စ႔ ည္းမႈကို ပမို ိအု ားေပးသလျို ဖစခ္ ဲသ့ ည။္ ၁၉၄၅ မွ ၁၉၄၈ အၾကားကာလတြင္ ၿဗိတိသ်ွ
အစိုးရသည္ ထိုနယ္ေျမမ်ားတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေျပာက္က်ားတပ္ဟုေခၚေသာ အငယ္စားျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ ႔မ်ား ဖြဲ ႔စည္းမႈကို ခြင့္ျပဳေပးခဲ့သည္။
အမ်ဳိးသားေခါငး္ ေဆာင္ ဗိလု ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကလည္း ျပညသ္ ႔ူရဲေဘာ္အဖြဲ ႔ ကို ဖြဲ စ႔ ညး္ ခဲသ့ ည္။ ဗိလု ္ခ်ဳပေ္ အာင္ဆန္းသည္ ျမန္မာ့လြတလ္ ပ္ေရး
အတြက္ ၿဗိတသိ ်ွ အစိုးရႏွင့္ ေစစ့ ပည္ ိႏႇ ငိႈ း္ ရာတြင္ ၎၏ ၾသဇာလႊမး္ မုးိ မရႈ ွေိ နေစရန္ ထုိအဖြဲ ႔မာွ ႏငို င္ ံေရး လက္နက္ကိရယိ ာတစခ္ ု ျဖစခ္ ဲ့သည။္
၁၉၄၇ ဇူလိုင္လ ၁၉ ရကတ္ ြင္ လြတ္လပေ္ ရးဗသိ ုကာ ဗုိလ္ခ်ဳပေ္ အာငဆ္ နး္ ကို လုပၾ္ ကံသတ္ျဖတမ္ ကႈ ို စီစဥႀ္ ကိဳးကငို ္ခဲ့သူ ႏုိငင္ ံေရးသမား ဦးေစာ
သညလ္ ညး္ ဂဠဳနတ္ ပ္ ၏ ေခါင္းေဆာင္ျဖစသ္ ည။္ ၁၈ အဆိုပါကာလအတြင္း ဆိုရယွ လ္ စပ္ ါတမီ ွ ႏုငိ ္ငံေရးသမားမ်ားႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေသာတပ္မ်ား
ႏွင္အ့ တူ ဓားျပဂိဏု း္ မ်ားလည္း ထြကေ္ ပၚခဲသ့ ည္။၁၉

၂.၂။ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး အေစာပိုင္းကာလ (၁၉၄၈ - ၁၉၆၂)

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရကတ္ ြင္ ျမနမ္ ာႏိုငင္ ံ လြတလ္ ပေ္ ရးရၿပီးေနာက္ပငုိ း္ ျပည္သ႔စူ စ္အဖြဲ ႔မ်ား လ်င္ျမနစ္ ြာ တုိးပြားလာခဲသ့ ည္။ ၎တုိ႔
ေပၚထြက္လာမသႈ ည္ ျပညတ္ ြင္း ႏငို င္ ေံ ရးၿပိဳငဆ္ ိငု မ္ မႈ ်ားႏွင့္ လျံု ခံဳေရးအေျခအေန ဆိုးရြားမႈတို႔ ေပါငး္ စပ္ျဖစ္ေပၚေနျခငး္ ကို ထင္ဟပ္သည။္
ၿပဳိ ငဖ္ က္ ႏငို ္ငေံ ရးအုပ္စုခြဲမ်ားအၾကား အာဏာလြနဆ္ ြဲမမႈ ်ား သည္ ႏငုိ င္ ံေရးသမားမ်ားအေနျဖင့္ တပ္ ဖြဲ ႔စညး္ မကႈ ို ဆက္လက္ျဖစေ္ ပၚေစခဲသ့ ည။္
ႏငို ္ငေံ ရးသမားမ်ားက ကုယိ ္ပိုင္လံုျခဳံ ေရးအငအ္ ားစအု ျဖစ္ အသံုးျပဳခဲၾ့ ကေသာ ခါးပကုိ ္ေဆာင္တပမ္ ်ားသည္ အၾကမ္းဖကမ္ ႈႏငွ ့္ ၿခမိ း္ ေျခာကမ္ ႈမ်ား
လုပေ္ ဆာငလ္ ာၾကသည။္ ၂၀ တစခ္ ်နိ ္တည္းတြင္ သပူ နု ထ္ မႈ၊ တပမ္ ေတာတ္ ပရ္ င္းအခ်ဳိ႕ေတာခမို ႈ၊ တ႐ုတတ္ ပ္မ်ားက်ဴးေက်ာမ္ ႈ စေသာ လုျံ ခဳံ ေရး
အရ ၿခမိ း္ ေျခာကမ္ မႈ ်ား ေပၚေပါကလ္ ာျခငး္ သည္ ေဒသအဆငႏ့္ ငွ ့္ ႏငုိ င္ ေံ တာအ္ ဆင့္ အစးုိ ရတာဝနရ္ သိွ မူ ်ားက အဆပုိ ါၿခမိ း္ ေျခာကမ္ မႈ ်ားကုိ ခခု ရံ န္
ျပည္သစူ႔ စမ္ ်ားဖြဲ ႔စည္းမႈကို ျဖစ္ေပၚ ေစခဲ့သည။္

၁၉၄၀ ခႏု ွစမ္ ်ားေႏွာင္းပငုိ း္ ႏငွ ့္ ၁၉၅၀ ခႏု စွ ္မ်ားအတြင္း ထြက္ေပၚခဲေ့ သာ သူပုန္အပု စ္ အု မ်ဳးိ မ်ဳိးကုိ အစုိးရက “ေရာငစ္ ုသံ ပူ ုန္” ဟုရည္ညနႊ း္ ရသည့္
အေျခအေနကုိ ဆကို ္ေရာကေ္ စခဲ့သည္။ ၎သူပနု ထ္ မႈမ်ားတြင္ KNDO၊ ေပါင္းေယာငး္ အမ်ဳးိ သားကာကြယ္ေရးတပ္ဦး(PNDF)၊ ရခုိငျ္ ပည္သူ႔

6

လြတ္ေျမာကေ္ ရးတပဦ္ း၊ မြန္ျပည္သ႔ူတပဦ္ း စသညအ့္ ဖြဲမ႔ ်ား၏ တိုငး္ ရငး္ သားမ်ား၏ အမ်ဳးိ သားေရးေတာ္လနွ ္မႈမ်ား ပါဝင္သည္။ လက္ဝဲယမိ း္
သူပနု ထ္ မမႈ ်ား တြင္ ဗမာျပညက္ ြနျ္ မဴနစပ္ ါတ၏ီ အလနံ ႏီ ငွ ့္ အလျံ ဖဴ အဖြဲ ႔ခြဲမ်ား၊ ျပညသ္ ရူ႔ ဲေဘာ္အဖြဲ ႔မွ ရဲေဘာ္ျဖဴအုပစ္ ု ခြဲထြက္မႈ တပုိ႔ ါဝင္သည။္
ေနာက္ဆးုံ အေနႏငွ ့္ အသစ္ထူေထာင္ေသာ အေရ႕ွ ပါကစတၥ န္ႏုငိ င္ ႏံ ွင့္ ပူးေပါငး္ ရနအ္ တြက္ ရခငို ္ျပည္နယ္ေျမာကပ္ ုိငး္ မွ မြတ္ဆလင္မ်ား၏
မဂူ ်ာဟစ္သူပုန္ထမႈ ေပၚထြကလ္ ာခဲ့သည္။၂၁

တပမ္ ေတာသ္ ညလ္ ညး္ ၎၏ တပ္ရငး္ တပ္ဖြဲ ႔မ်ား၏ ေတာခိပု ုန္ကန္မမႈ ်ားစြာကို ေတြ ၾ႔ ကံဳခဲရ့ သည။္ ပနု က္ နမ္ မႈ ်ားတြင္ အပု ္စုလိုက္ တပမ္ ွထြက္ခြာ
ျခငး္ မ်ား ပါဝငသ္ ည။္ ေတာခိေု သာတပမ္ ်ားသည္ အျခားသပူ ုန္မ်ားႏွင႔္ ပးူ ေပါငး္ ျခငး္ ျဖစေ္ စ၊ ကယုိ ္ပုငိ ္သူပုနတ္ ပ္ဖြဲ ႔စည္းျခငး္ ျဖစ္ေစ ျပဳလပု ္ၾက
သည။္ ဥပမာအားျဖင့္ ကခ်ငေ္ သနတ္ကိငု တ္ ပရ္ ငး္ (၁) မွ တပမ္ ွဴး ဗုလိ ႀ္ ကီးေနာဆ္ ိုင္းသည္ ၎၏တပ္ရငး္ ျဖင့္ PNDF ကုိဖြဲ ႔စညး္ ကာ ပထမဆုံး
ကခ်င္တငုိ ္းရငး္ သား ေတာ္လနွ မ္ ကႈ ုိ အစပ်ဳးိ ခဲ့သည။္ အျခားတပမ္ ေတာႏ္ ွင႔္ ျပည္သစူ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားသည္လညး္ လက္ဝဲယိမ္းသပူ နု မ္ ်ားအျဖစ္ လညး္
ေကာငး္ ၊ အျခားတိုင္းရင္းသား အမ်ဳိးသားေရးသပူ ုန္မ်ားအျဖစလ္ ည္းေကာင္း ခြဲထြကပ္ နု ္ကန္ခဲ့ၾကသည။္ ၎တအိ႔ု ထဲတြင္ ဗုလိ ခ္ ်ဳပေ္ အာငဆ္ န္း
ထူေထာငခ္ ဲ့ေသာ ျပည္သ႔ူရဲေဘာ္အဖြဲ ႔မွ တပမ္ ်ားလည္း ပါဝင္သည္။ တပမ္ ေတာမ္ ွ ကရငေ္ သနတက္ ိုင္တပ္ရင္း (၁) ႏငွ ့္ (၂) တုိသ႔ ညလ္ ညး္
ေတာခုကိ ာ ၁၉၄၉ ဇြန္လတြင္ ေကာ္သေူ လးလကန္ ကက္ ုငိ ္အငအ္ ားစု (KAF) ကုိ ဖြဲ ႔စညး္ ခဲ့ၿပီး ကရငအ္ မ်ဳိးသားအစည္းအ႐းုံ KNU ၏ စစဖ္ က္ဌာန
ျဖစ္လာခဲ့သည။္ ၂၂ ႏိငု င္ သံ ူရဲေကာငး္ အာဇာနည္ ဗုိလခ္ ်ဳပ္ေအာငဆ္ နး္ လုပႀ္ ကံခံရၿပီးေနာကပ္ ိုငး္ တြင္ ျပညသ္ ရူ႔ ဲေဘာ္အဖြဲ ႔၏ ကြန္ျမဴနစ္လုိလား
ေသာ အပု စ္ ကု ုိ လကန္ ကျ္ ဖဳတ္သိမ္းရန္ အာဏာပငို မ္ ်ားက ႀကိဳးစားမႈေၾကာင့္ ၁၉၄၈ ခႏု ွစ္ ဇူလိုင္လတြင္ ၎တိ၏႔ု ေတာခိုပနု က္ န္မႈ ျဖစေ္ ပၚလာ
ခဲသ့ ည။္ ၂၃

၁၉၄၉ ခႏု ွစတ္ ြင္ တ႐ုတ္ျပညတ္ ြငး္ စစ္ ၿပီးဆုံးမသႈ ည္ လြတလ္ ပေ္ ရးရခါစ ျမနမ္ ာႏုိငင္ အံ ေပၚ ၿခမိ ္းေျခာကမ္ ႈအသစ္ မိတ္ဆက္ေပးခဲသ့ ည။္ စစ္႐ံးႈ
သြားေသာ ခ်နေ္ ကရတိွ ၏္ ကူမငတ္ န္စစ္တပမ္ ွ တပ္ဖြဲ ႔မ်ားသည္ ယနူ နျ္ ပည္နယ္မွ ကြန္ျမဴနစ္တပမ္ ်ားကုိ ေရာွ င္တိမ္းရန္ ရွမး္ ျပည္နယ္ထဲသုိ႔
ျဖတက္ ူးဝင္ေရာက္လာျခငး္ ျဖစသ္ ည္။ ကမူ ငတ္ န္ေခါငး္ ေဆာင္မ်ားသည္ ေဒသတြငး္ ကြန္ျမဴနစ္ဆနက႔္ ်ငေ္ ရးမဟာမိတ္မ်ားအျဖစ္ ေပၚထြကလ္ ာ
ေသာ တုိငဝ္ မ္၊ ထိငု ္းႏုငိ ္ငတံ ု႔အိ ျပင္ အေမရိကနျ္ ပညေ္ ထာင္စုႏငွ ့္ အဆကအ္ သြယ္ထူေထာင္ခဲ႔သည။္ ကမူ င္တန္ အႂကြငး္ အက်န္တပမ္ ်ားသည္
ထမုိ ဟာမိတ္မ်ားထံမွ လက္နက္ႏွင့္ အေထာကအ္ ပမ့ံ ်ားရရွိကာ ရမွ း္ ျပည္နယ၏္ ႀကီးထြားလာေသာ ဘိနး္ ကုနသ္ ြယ္မတႈ ြင္ တးို ျမငႇ ပ့္ တ္သက္လာခဲ့
ၾကသည္။၂၄

လက္နကက္ ိုင္သပူ ုနထ္ ၿခမိ း္ ေျခာက္မမႈ ်ား ျမနျ္ မနဆ္ နဆ္ နဆ္ က္တကုိ ္ေပၚထြက္လာမသႈ ည္ ဝနႀ္ ကးီ ခ်ဳပ္ဦးႏု ဦးေဆာင္ေသာ လြတ္လပ္ေရးရအၿပီး
အစးုိ ရသစၿ္ ပိဳလဲမကႈ ုိ ျဖစေ္ ပၚေစႏုိင္သည္ဟေူ သာ သတေိ ပးလကၡဏာပငျ္ ဖစသ္ ည။္ တပ္မေတာက္ ုိ ေလလ့ ာေသာ အစးို ရအစရီ င္ခံစာတစ္ေစာင္
တြင္ ၁၉၄၉ ခုႏွစ၌္ “ျမန္မာႏငုိ င္ ရံ ိွ ၿမဳိ ႕နယမ္ ်ား၏ ၇၅ ရာခိုင္ႏနႈ း္ သည္ ေသာင္းက်နး္ သတူ စ္ဖြဲ ႔မဟုတ္ တစ္ဖြဲ ႔လက္သုိ႔ က်ေရာကေ္ နသည”္ ဟု
ေဖၚျပထားသည။္ ၂၅ ဝနႀ္ ကးီ ခ်ဳပဦ္ းႏအု စးုိ ရသည္ ရန္ကနု ္ႏငွ ့္ အနီးတစဝ္ ုိက္ ၆ မိငု ဝ္ န္းက်င္ကုိသာ ထိနး္ ခ်ဳပႏ္ ိုငျ္ ခင္းေၾကာင့္ ရနက္ နု ္အစိုးရဟု
လူသမိ ်ားခဲ့သည္။ လြတ္လပ္ေရးရခါစ တုငိ ္းျပည၏္ လၿုံ ခံဳေရးအေပၚ ၿခမိ ္းေျခာက္မမႈ ်ား ေပၚထြက္လာျခင္းသည္ တပမ္ ေတာ၏္ တနု ျ႔္ ပန္
ကငို ္တြယႏ္ ငို ္စြမး္ ကုိ ျမနဆ္ နစ္ ြာတုးိ တကေ္ စခဲ့သည္။ တပမ္ ေတာ၏္ စြမး္ ေဆာငႏ္ ုငိ ္ရည္ကို ေက်ာလ္ ြန္ကာ ရံးႈ နိမ္ႏ့ ုငိ ္သည့္ အလားအလာကို
ရငဆ္ ိငု ရ္ ေသာအခါ စစ္တပေ္ ခါငး္ ေဆာင္မ်ားသည္ ႀကီးထြားလာေသာ ၿခမိ ္းေျခာက္မမႈ ်ားကုိ ေျဖရွငး္ ရနအ္ တြက္ မဟာဗ်ဴဟာ တစစ္ ိတ္တစ္ပိငု ္း
အေနႏငွ ့္ျပညသ္ ူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားဖြဲ ႔စည္းခဲ့ၾကသည။္ ထုျိ ပညသ္ ႔စူ စအ္ စအီ စဥမ္ ်ားသည္အမ်ဳိးမ်ဳးိ ကြဲျပားၿပးီ ၎တိ၏႔ု ဖြဲ ႔စညး္ တညေ္ ဆာကပ္ ံတု ြငလ္ ညး္
မၾကာခဏ ေျပာငး္ လဲမမႈ ်ား ရိွေနပါသည္။

၁၉၄၈ ခုႏွစတ္ ြင္ ဝနႀ္ ကးီ ခ်ဳပ္ဦးႏုက ျပညေ္ ထာင္စု ရဲတပဖ္ ြဲ ႔အရန္အငအ္ ားကုိ ဖြဲ ႔စညး္ ရန္ ခြင့္ျပဳခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္း တြင္ စစဝ္ န္ထမး္ ဟေု ခၚေဝၚခဲ့သည္။
အခ်ဳိ႕ႏိငု ္ငေံ ရးသမားမ်ားကလညး္ ကြန္ျမဴနစတ္ ို႔၏ တုိကခ္ ုကိ ္မႈကို ကာကြယ္ရန္ ရညရ္ ြယ္ခ်ကျ္ ဖင့္ ၎တိ၏႔ု ေထာက္ခံသူမ်ားကုိ စစဝ္ နထ္ မ္း
တပ္ရင္းအျဖစ္ဖြဲ ႔စည္းေပးခဲ႔သည္။၂၆သုရိ႔ ာတြင္၎တပ္ဖြဲ ႔အခ်ဳိ႕အားထိနး္ ခ်ဳပ္၍မရႏုငိ ္ေၾကာင္းကုိအစးို ရတာဝန္ရသွိ ူမ်ားကေတြ ရ႔ ိလွ ာၾကသည။္
ကရငလ္ မူ ်ဳိးမ်ားအား သတ္ျဖတမ္ ႈမ်ားတြင္ စစဝ္ န္ထမ္းတပ္အခ်ဳ႕ိ ပါဝငပ္ တ္သက္မႈသည္ ကရင္သပူ နု ္ထမႈ အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ခဲေ့ ၾကာငး္
ကနီ န္က ေထာက္ျပထားသည္။၂၇ ထအိ႔ု ျပင္ စစ္ဝနထ္ မ္း တပ္ဖြဲ႕ဝင္ ရာေပါင္းမ်ားစြာကလညး္ ကရင္ႏငွ ့္ ကြန္ျမဴနစသ္ ူပနု မ္ ်ားဖက္သုိ႔ သြားေရာက္
ပူးေပါင္းခဲ့ၾကေသာေၾကာင့္ ခ႐ငို ္ကုးိ ခရု ွိ တပဖ္ ြဲ ႔မ်ားကုိ အစုိးရက ဖ်ကသ္ ိမ္းခဲရ့ သည္။ က်နရ္ ွိ စစဝ္ နထ္ မး္ တပမ္ ်ားကို တပ္မေတာ္အတြင္းသုိ႔
ထည့္သြငး္ လကို ္ၿပးီ ေနာကဆ္ းံု ၌ ၁၉၅၅ ခုႏစွ ္တြင္ မတရားသငး္ ေၾကညာခဲသ့ ည။္ ၂၈

ဦးႏုအစိုးရ၏ လံုၿခံဳေရးတာဝန္ရိသွ မူ ်ားက ျမနမ္ ာႏိငု င္ ံတစလ္ ာႊ းတြင္ လူစေု ဆာငး္ ၍ တပမ္ ်ားဖြဲ႕စည္းခြင့ျ္ ပဳခဲ႔သည္။ ရမွ ္းျပည္နယတ္ ြင္ သူပနု ္မ်ား
ႏွင့္ ကူမငတ္ နတ္ ပ္မ်ား၏ ရနက္ ို ကာကြယ္ရနအ္ တြက္ အုပ္ခ်ဳပ္သေူ စာ္ဘြားမ်ားက က်န္းမာသန္စြမ္းသူမ်ားကုိ သင္တန္းေပးကာ တပဖ္ ြဲ ႔မ်ားကုိ
ဖြဲ ႔စညး္ ခဲ့ၾကသည္။ ၎တပ္မ်ားကို ရွမ္းတပမ္ ်ား ဟု ေခၚသည။္ ထေု႔ိ နာက္ ၁၉၅၃ ခႏု ွစတ္ ြင္ ေဒသဆငို ရ္ ာ အစုးိ ရတာဝန္ရွသိ မူ ်ားက ရွမး္ ျပည္နယ္
ေျမာက္ပငုိ း္ ရိွ ရွမး္ ႏငွ ့္ ကခ်ငေ္ က်းရြာမ်ားတြင္ ေစတနာဝ့ နထ္ မ္းကာကြယေ္ ရးတပ္ ဟုေခၚေသာ ေဒသဆုိင္ရာ ျပညသ္ စူ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ားကို စတင္
ဖြဲ ႔စည္းခဲ့ၾကသည။္ ၂၉

၁၉၅၆ ခုႏွစ္တြင္ တပ္မေတာသ္ ည္ အမ်ဳးိ သားအေစာငတ့္ ပ္ ညႊနၾ္ ကားေရးမွဴး႐ုးံ ကုိ ဖြဲ ႔စညး္ ခဲၿ့ ပီး ၎ဌာနသည္ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ားႏငွ ့္ ညႇိႏိငႈ း္

7

ေဆာင္ရြက္ရန္ ေနာက္ပငုိ ္း၌ ဖြဲ ႔စညး္ ခဲ့ေသာ ညနႊ ၾ္ ကားေရးမွဴး႐ုံး အမ်ဳိးမ်ဳိးတ႔၏ုိ ေရ႕ွ ေျပးျဖစ္ၿပီး ျပည္သ႔ူစစမ္ ်ားႏွင့္ ညႇႏိ ႈိင္းရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈကို
ကိုယစ္ ားျပဳပါသည္ (ဇယား ၂ ကို ႐ႈ) ။ ၎၏ တာဝနဝ္ တရၱ ားတစ္ခမု ာွ တကသၠ လုိ ေ္ က်ာငး္ သားမ်ားထဲမေွ စတနာဝ့ နထ္ မ္းမ်ားကို ေလက့ ်င့္
သင္တန္းေပးရန္ ျဖစ္သည္။၃၀

ဇယား ၂ - ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ ႔မ်ားအား စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ (၁၉၅၆ မွ ယခုအခ်ိန္အထိ)၃၁

အမ်ဳးိ သား အေစာငတ့္ ပဖ္ ြဲ ႔မ်ား ညႊန္ၾကားေရးမဴွ း႐ုးံ ၁၉၅၆ ဇန္နဝါရီ ၁ (ခန္မ႔ နွ း္ ေျခ)

ျပည္သူ႔စစႏ္ ွင႔္ ျပညသ္ ႔ူဆက္ဆေံ ရး ညႊနၾ္ ကားေရးမဴွ း႐းုံ ၁၉၇၃ ဇန္နဝါရီ ၂၂

ျပညသ္ စ႔ူ စ္ႏငွ ့္ နယ္ျခားတပဖ္ ြဲ ႔ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး႐ုးံ ၁၉၉၀ ဧၿပီ ၁ မွ ယခအု ခ်နိ အ္ ထိ

၁၉၅၆ ခႏု စွ ္တြင္ အစုိးရသည္ ေသာငး္ က်နး္ သူႏိွမန္ င္းေရးလပႈ ရ္ ွားမမႈ ်ားတြင္ တပ္မေတာက္ ို အေထာကအ္ ကူ ျဖစ္ေစရန္အတြက္ ပ်ဴေစာထးီ
စမီ ခံ ်ကဟ္ ုေခၚေသာၿမဳိ ႕ ရြာကာကယြ ္ေရးအစအီ စဥက္ ုိစတငခ္ သဲ့ ည။္ ၎အမည္မာွ အေစာပငုိ ္းျမနမ္ ာသ့ မငုိ း္ မွနာမညေ္ က်ာစ္ စမ္ င္းသားတစပ္ ါး၏
အမညျ္ ဖစ္သည။္ ၃၂ထုိအစအီ စဥ္တြင္ရဲ၊စစ္တပႏ္ ွင့္အရပဖ္ ကအ္ ုပခ္ ်ဳပေ္ ရးဆုိငရ္ ာတာဝန္ရွိသူမ်ားပါဝငေ္ သာေဒသႏရၲ ေကာ္မတီလကေ္ အာက္ရွိ
ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ ႔မ်ားကုိ ညႇႏိ ိငႈ ္းေဆာင္ရြကေ္ ပးျခငး္ မ်ားပါဝင္ၿပီး အစီအစဥအ္ မ်ဳိးမ်ဳိးပါဝင္သည္။ ေက်းရြာမ်ားတြင္ ေကာ္မတီက ေက်းရြာကာကြယ္
ေရးအဖြဲ ဟ႔ ေု ခၚေသာအေျခခ်ႏငွ ့္ေရ႕ြ လ်ားျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔ႏစွ မ္ ်ဳးိ ကုိဖြဲ စ႔ ည္းေပးခသဲ့ ည။္ ၿမဳိ ႕ ျပေဒသမ်ားတငြ မ္ ူေကာမ္ တကီ နယေ္ ျမခရံ အဲ ရာရမွိ ်ား
၏ ကြပက္ ဲမေႈ အာကတ္ ြင္ ၿမိဳ႕နယက္ ာကြယေ္ ရးအဖြဲ ႔မ်ားကုိ ဖြဲ ႔စညး္ ေပးသည္။၃၃ သုရ႔ိ ာတြင္ အခ်ဳ႕ိ ပ်ဴေစာထးီ တပ္မ်ားသည္ ၾသဇာႀကီးေသာ
ႏငုိ င္ ေံ ရးသမားမ်ား၏ လႊမ္းမုိးမကႈ ခုိ ရံ ၿပးီ ေနာက္ထပ္ “ပါတီလက႐္ ုံးတပ”္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။၃၄

၁၉၅၀ ခႏု စွ ္မ်ားေႏာွ င္းပိုင္းတြငမ္ ူ ေရာငစ္ သံု ပူ ုနေ္ သာငး္ က်န္းသမူ ်ား၏ ၿခိမး္ ေျခာက္မအႈ ႏၱရာယ္မ်ား ေလ်ာပ့ ါးသြားသည။္ ၁၉၅၈ ခႏု ွစ္တြင္ သူပုန္
မ်ားအား လြတၿ္ ငမိ ္းခ်မ္းသာခြင့္ ကမ္းလမွ း္ မႈပါဝငေ္ သာ ဦးႏအု စးို ရ၏ “ဒမီ ုကိ ေရစီအတြက္ လကန္ ကမ္ ်ား” အစီအစဥေ္ ၾကာင့္ ေသာင္းက်နး္ သူ
အေရအတြက္ သသိ သိ ာသာ က်ဆငး္ သြားခဲသ့ ည္။ ၁၉၅၈ ခုႏွစ္တြင္ ဗုလိ ္ခ်ဳပေ္ နဝငး္ ဦးေဆာင္ေသာ တပမ္ ေတာက္ အစးုိ ရ၏ အာဏာကို ရယူ
ခဲသ့ ည္။ ၁၉၅၈ မွ ၁၉၆၀ အၾကား စစ္အုပ္ခ်ဳပေ္ ရးကာလကုိ “အိမ္ေစာင္အ့ စုးိ ရ” ေခတဟ္ ု ေခၚေဝၚသည။္ ထိုကာလအတြင္း ဗလုိ ္ခ်ဳပ္ေနဝငး္
အစိုးရက ျပည္သစ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားစြာကုိ ဖ်ကသ္ မိ ္းခဲ့သည။္ အခ်ဳိ႕အဖြဲ ႔မ်ားသည္ အစုိးရက ဖြဲ ႔စညး္ ေပးေသာ အထးူ ရဲအရန္တပရ္ င္း ဟေု ခၚေသာ
လက္နကက္ ုငိ ္အဖြဲ ႔မ်ားတြင္ ပါဝငလ္ ာၾကသည္။၃၅

ကူမငတ္ နတ္ ပ္မ်ား၏ ၿခမိ း္ ေျခာကမ္ ႈအႏၲရာယ္မာွ လညး္ ေလ်ာပ့ ါးသြားခဲသ့ ည္။ ၁၉၆၁ ခႏု စွ တ္ ြင္ ေရြးခ်ယတ္ င္ေျမႇာကခ္ ံအစးုိ ရ ျပန္တက္လာၿပးီ
ေနာက္ တပ္မေတာႏ္ ွင့္ တ႐တု ္ျပညသ္ ႔လူ ြတေ္ ျမာကေ္ ရးတပ္တ႔ို ပူးေပါင္း၍ “မဲေခါငျ္ မစစ္ စ္ဆငေ္ ရး” ကို ဆင္ႏဲႊကာ ကမူ င္တနအ္ ႂကြငး္ အက်န္
စစသ္ ားမ်ားကို ထိုငး္ ႏငို င္ ေံ ျမာကပ္ ိငု း္ သ႔ို ေမာငး္ ထတု ခ္ ဲၾ့ ကသည။္ ကုလသမဂဦၢ းေဆာင္ေသာ စမီ ခံ ်က္ျဖင့္ ၎တ႔ုိအနက္ အခ်ဳိ႕ကို တငုိ ္ဝမ္သို႔
ေလေၾကာင္းမွ ပုေ႔ိ ဆာငေ္ ပးခဲေ့ သာလ္ ည္း အမ်ားစုမွာ ရွမး္ ျပညန္ ယ္ႏွင့္ ထိငု း္ ႏိငု င္ နံ ယ္စပတ္ စ္ေလွ်ာကတ္ ြင္ ဆကလ္ ကေ္ နထိုငက္ ာ လပႈ ္ရွားခဲ့
ၾကသည္။

၂.၃။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္းေခတ္ (၁၉၆၂ - ၁၉၈၈)

၁၉၆၂ ခႏု စွ တ္ ြင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကးီ ေနဝငး္ ဦးေဆာင္ကာ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ေသာ အစိုးရထမံ ွ အာဏာသမိ း္ ယခူ ဲ့ၿပီး အစပုိင္းတြင္ ေတာ္လွနေ္ ရး
ေကာငစ္ ကီ ဦးေဆာင၍္ ေနာကပ္ ိုငး္ တြင္ တပမ္ ေတာအ္ ရာရေွိ ဟာငး္ မ်ားျဖင့္ အဓကိ ပါဝငဖ္ ြဲ ႔စည္းထားသည့္ ျမန္မာဆ့ ရုိ ယွ လ္ စလ္ မ္းစဥပ္ ါတီ
(BSPP) က အပု ္ခ်ဳပ္ေသာ တစ္ပါတႏီ ငုိ ္ငံေရးစနစက္ ို က်င့္သးံု ခဲ့သည္။ ၁၉၆၀ ခႏု စွ မ္ ်ား အေစာပုိင္းတြင္ ေသာင္းက်နး္ သမူ ်ား ဒတု ယိ အႀကိမ္
စိန္ေခၚမလႈ ိငႈ ္းလးံု ထြကေ္ ပၚလာခဲသ့ ည္။ ၁၉၅၉ ခႏု ွစ္တြင္ ရမွ း္ တငို ္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ၁၉၆၁ ခႏု စွ တ္ ြင္ ကခ်င္တုငိ း္ ရငး္ သားမ်ား၏ လက္နက္ကငို ္
ေတာ္လနွ ္မႈမ်ား၊ ၁၉၆၈ ခႏု ွစ္တြင္ တ႐ုတျ္ ပည္ဖက္မွ ရွမး္ ျပည္နယအ္ ေရ႕ွ ပုိငး္ သ႔ုိ ဝင္လာေသာ ဗကပ မ်ား၏ ဖိအားေပးမမႈ ်ားသည္ စစအ္ စိုးရအေပၚ
ျပင္းထန္ေသာ စိန္ေခၚမႈအသစ္မ်ားေပးခဲ့သည္။ အဆပို ါကာလအတြင္း တပ္မေတာ္က ျပည္သစူ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ားအား အသးုံ ျပဳမႈ က်ယျ္ ပနလ႔္ ာခဲ့ၿပးီ
“ျပညသ္ တ႔ူ ကို ပ္ ြ”ဲ အယဝူ ါဒ၏အစအီ စဥ၏္ အစတိ အ္ ပငုိ း္ အေနျဖင့္တရားဝငဖ္ ြ႕ဲ စည္းမမႈ ်ားလပု ္ေဆာငခ္ သဲ့ ည။္ ထအ႔ုိ ျပင္တပမ္ ေတာတ္ ပမ္ ွဴးမ်ားက
လည္း နယ္ေျမအေျခအေန လိုအပခ္ ်ကအ္ ရႏွင့္ လျံု ခံဳေရးလုအိ ပ္ခ်ကအ္ ရ ျပည္သစ႔ူ စ္အဖြဲ ႔အမ်ဳိးမ်ဳးိ ကို တာဝနေ္ ပးခဲ့ၾကသည္။

၁၉၆၀ ခုႏစွ ္မ်ား အေစာပိုင္းတြင္ ရမွ ္းျပည္နယ္မွ တပ္မေတာ္တပမ္ ွဴးမ်ားသည္ ရမွ ္းျပညန္ ယ္တြင္ ေပၚေပါကလ္ ာေသာ တုိငး္ ရင္းသားအမ်ဳးိ သားေရး
သပူ ုန္ထမႈမ်ားေၾကာင့္ ႀကးီ ထြားလာသည့္ ၿခိမး္ ေျခာကမ္ ႈမ်ားကုိ တကုိ ္ဖ်က္ရန္ အတြက္ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားကုိ စတငဖ္ ြဲ ႔စည္းခဲၾ့ ကသည္။၃၆
၁၉၆၀ ခုႏွစမ္ ်ားေႏွာင္းပငုိ း္ တြင္ ထြကေ္ ပၚခဲ့ေသာ အစုးိ ရျပညသ္ စူ႔ စ္အဖြဲ ႔သးုံ မ်ဳးိ ကုိ ေမာငေ္ အာငမ္ ်ဳိးက စီစစ္ခြဲျခားျပထားသည္။ ၎သုံးမ်ဳးိ မွာ
ျပည္သ႔စူ စ္အဖြဲ ႔မ်ား၊ ေသာငး္ က်န္းမႈဆနက႔္ ်ငေ္ ရးအဖြဲ ႔မ်ား (သကဆဖ) ႏွင့္ ကာကြယေ္ ရးအဖြဲ ႔မ်ားျဖစ္သည္။၃၇ (အဆိုပါျပညသ္ ႔ူစစ္မ်ား ႏွင့္
ပတ္သက္သည့္ အစအီ စဥ္မ်ားကုိ အမ်ဳးိ အစားခြဲျခားသတ္မတွ ျ္ ခင္းအတြက္ အခနး္ ၄ ကုိ ႐ႈပါ) ။ ျပည္သ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားသည္ တပမ္ ေတာ္၏ ရပရ္ ြာ
အေျချပဳ ျပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ ႔မ်ား၏ ေရွ႕ေျပးျဖစ္ၿပီး ေသာင္းက်န္းသဆူ န္က႔ ်င္ေရးအုပစ္ မု ်ားသည္ တပမ္ ေတာ္တြင္ ေပါငး္ စညး္ ထားျခငး္ မရေိွ သာ

8

ျပည္သစ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား၏ ေရ႕ွ တြင္ရွိခဲ့ေသာ အဖြဲ ႔မ်ားျဖစ္သည။္

ဤေနရာတြင္ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ားဟူေသာ အသုံးအႏနႈ း္ သည္ ဦးေနဝင္းအစးို ရလကထ္ က္ ၁၉၆၀ ခႏု ွစမ္ ်ား အေစာပငုိ ္းတြင္ တပ္မေတာ္က
ဖြဲ ႔စညး္ ခဲ့ေသာ ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ားကုိ ရညည္ ႊန္းသည။္ ၃၈ Andrew Selth ၏ မွတတ္ မ္းမ်ားအရ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ားကုိ -

“၁၉၆၀ ခႏု စွ ္မ်ားတြင္ အစးုိ ရ၏ ေသာင္းက်နး္ သူဆန႔က္ ်င္ေရးအမ်ဳိးသားမဟာဗ်ဴဟာ၏ အစတိ အ္ ပိုင္း တစခ္ ုအျဖစ္ ဖြဲ ႔စည္းခဲၿ့ ပးီ
၁၉၈၀ ခႏု စွ ္မ်ားအလယခ္ န႔္တြင္ ခန႔္မွနး္ ေျခ ေက်းလက္ေနျပည္သူ ၃၅,၀၀၀ ခန္႔ ပါဝင္ခဲသ့ ည္။ သေ႔ုိ သာလ္ ညး္ ၎တ႔ုသိ ည္
ေလက့ ်င့္မႈႏငွ ့္ လကန္ ကတ္ ပဆ္ င္မတႈ ြင္ အားနညး္ ပံရု သည္ျ့ ပင္ ၎တိကု႔ ို တကုိ ပ္ ြဲမ်ားတြင္ အသးုံ ျပဳမႈ မရွသိ ေလာကပ္ ငျ္ ဖစ္သည္။
၎တိုသ႔ ည္ ေက်းရြာကာကြယ္ေရးကို အကအူ ညီေပးခဲ့ၾကၿပီး လမး္ ျပမ်ား၊ သတငး္ ေပးမ်ားအျဖစ္ ထမး္ ရြကခ္ ဲၾ့ ကသည္။၃၉ “

ယခငအ္ ခ်ဳိ ႕ေသာ ျပညသ္ ူစ႔ စ္မ်ားႏငွ မ႔္ တဘူ ဲ ၎တု႔သိ ည္ ႏိငု င္ ံေရးသမားမ်ား သ႔မုိ ဟတု ္ ေဒသခံ ၾသဇာရသိွ မူ ်ားထက္ တပမ္ ေတာႏ္ ွငသ့္ ာ ညႇႏိ ိႈငး္
ေဆာငရ္ ြက္ခဲသ့ ည္။ အမ်ားစမု ွာ ကနဥးီ တြင္ အစုးိ ရက ခိငု ခ္ ငုိ ္မာမာထနိ း္ ခ်ဳပထ္ ားေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေအာက္ပုငိ ္းႏွင့္ အလယပ္ ငုိ ္းတြင္ လပႈ ္ရွားၾက
သည။္ ၁၉၆၀ ခႏု စွ မ္ ်ားတြင္ တုငိ ္းျပည၏္ အေနာကေ္ တာင္ပိုငး္ ရွိ အစုိးရထိန္းခ်ဳပထ္ ားေသာ နယ္ေျမမ်ားတြင္လညး္ ျပညသ္ ူ႔စစအ္ ဖြဲ ႔မ်ားကုိ
အသးုံ ျပဳခဲပ့ ရုံ သည္။၄၀

ထအု႔ိ ျပင္ တပ္မေတာေ္ ခါငး္ ေဆာငမ္ ်ားသည္ အစုးိ ရအာဏာစက္ အကန႔္အသတသ္ ာရေွိ သာ နယေ္ ျမမ်ားႏွင့္ ေသာငး္ က်န္းသတူ ိ႔ု လႈပရ္ ွားေန
ေသာနယ္ေျမမ်ားတြင္ အသုံးျပဳရနအ္ တြက္ အျခားျပည္သူ႔စစ္အမ်ဳိ းအစားႏစွ မ္ ်ဳိး ျဖစ္သည့္ ကာကြယေ္ ရးအဖြဲ ႔ႏငွ ့္ ေသာငး္ က်နး္ သူဆနက္႔ ်င္ေရး
အဖြဲ ႔ (သကဆဖ) ကလို ည္း တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာငမ္ ်ားက ဖြဲ ႔စညး္ တာဝနေ္ ပးခဲ့ၾကသည။္ ေသာငး္ က်နး္ သူဆန႔က္ ်ငေ္ ရးအဖြဲ ႔မ်ားသည္
ေလက့ ်ငမ့္ ႈအနညး္ ငယသ္ ာ ရရၾိွ ကၿပီး တပမ္ ေတာ၏္ ထိန္းခ်ဳပမ္ ႈလည္း ေလ်ာ႔နည္းသည္။၄၁ အဆုပိ ါျပည္သူ႔စစ္အမ်ဳိးအစားအတြက္ သတင္း
အခ်က္အလက္ မ်ားမ်ားစားစားမရႏငုိ ္ေပ။ သရ႔ုိ ာတြင္ ၎ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားသည္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကငုိ အ္ ပု စ္ ုမ်ားမွ လက္နက္ခ်သူမ်ား
ျဖင့္ ဖြဲ ႔စည္းထားသည္ဟု လသူ ိမ်ားၿပးီ ရွမ္းျပညန္ ယေ္ တာင္ပိုငး္ ႏွင့္ ကရင္ျပညန္ ယ္တြင္ လႈပ္ရွားခဲၾ့ ကသညဟ္ ု သတငး္ ရင္းျမစအ္ မ်ဳးိ မ်ဳးိ က ေဖၚျပ
ခဲၾ့ ကသည္။၄၂

ေနာက္ထပျ္ ပညသ္ စူ႔ စ္အုပစ္ အု မ်ိဳးအစားတစမ္ ်ိဳးမာွ ကာကြယ္ေရး ဟု လူအေတာမ္ ်ားမ်ားသၾိ ကသည။္ ၄၃ ကာကြယေ္ ရးဟေူ သာ အသုံးအႏနႈ ္း
သည္ ၁၉၅၀ ခုႏစွ မ္ ်ားေႏာွ ငး္ ပိုငး္ မွ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ခန္႔အထိ တပမ္ ေတာက္ အသးုံ ျပဳခဲေ့ သာ သးီ သန္႔ ျပည္သ႔ူစစအ္ စအီ စဥတ္ စမ္ ်ဳိးကုိ ရည္ညႊန္းေလ့ရိွ
သည္။၄၄ ထုိအစီအစဥတ္ ြင္ လက္နကက္ ုိင္အပု စ္ မု ်ားအား တပမ္ ေတာ၏္ မဟာမတိ ျ္ ပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲ ႔မ်ားအျဖစ္ အသအိ မွတျ္ ပဳျခင္းႏငွ ့္ တရားမဝင္
စီးပြါးေရးလပု င္ န္းမ်ားတြင္ ၎တ႔ိပု တ္သက္ေနမႈကို ခြင္မ႔ ျပဳေသာလ္ ည္း နားလညမ္ ႈေပးျခငး္ တုိ႔ ပါဝင္သည။္

အဆပို ါကာလအတြင္း ေဒသခေံ ခါငး္ ေဆာင္မ်ားက ၎တုက႔ိ ုိယ၎္ တိ႔ု ကာကြယရ္ န္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ကုိယပ္ ငုိ ္ လက္နကက္ ိုငအ္ ုပစ္ ုေလးမ်ားကုိ
ဖြဲ ႔စည္းခဲၾ့ ကသည။္ ၎အပု စ္ အု ေတာမ္ ်ားမ်ားအတြက္ကာကြယ္ေရးျပညသ္ စ႔ူ စ္ဟူေသာအဆငအ့္ တနး္ သည္အစိုးရ၏တရားဝငအ္ သအိ မတွ ျ္ ပဳမႈ
ႏွင့္ စးီ ပြားေရးအခြင္အ့ လမ္းမ်ားကုိ အက်ဳးိ ေက်းဇးူ အျဖစ္ ရရေိွ စခဲသ့ ည္။ ၁၉၆၁ ခႏု စွ ္ အစပငုိ ္းတြင္ KIA ေခါငး္ ေဆာငမ္ ်ားက ကခ်င႐္ ိုးရာ
ေခါငး္ ေဆာင္ ဒးူ ဝါး မ်ားဦးေဆာငသ္ ညအ့္ ုပစ္ ုမ်ားကုိ လက္နကျ္ ဖဳတသ္ မိ ္းရန္ ႀကဳိ းပမး္ မႈေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ေသာအပု စ္ ုမ်ားက အစုိးရေထာကခ္ ေံ သာ
ျပည္သ႔ူစစ္အဆင္အ့ တန္းကုိ လက္ခံရန္ျဖစလ္ ာရသည။္ ၄၅ ရမွ ္းျပည္တပမ္ ေတာ္ SSA မွ တပ္ဖြဲ ႔အနညး္ ငယ္ကလညး္ ျပည္သူစ႔ စ္အဆင့အ္ တန္း
အတြက္တပ္မေတာ၏္ ကမ္းလမွ း္ မကႈ ိုလကခ္ ံခဲ့ၾကသည္။၄၆ဘနိ း္ ကနု က္ းူ မႈတြင္ပါဝင္ပတသ္ က္ေနေသာအျခားလကန္ ကက္ ငို ္အပု စ္ မု ်ားကလည္း
ျပည္သစ႔ူ စ္အဖြဲ ႔မ်ား ျဖစလ္ ာၾကသည။္ ၁၉၆၃ ခႏု စွ ္တြင္ ဘနိ ္းကုနက္ ူးမျႈ ဖင့္ ဖမ္းဆးီ ေထာငခ္ ်ျခင္းခံရေသာ ရမွ း္ ျပညန္ ယေ္ ျမာက္ပုိင္းမွ တ႐ုတ္
ႏြယဖ္ ြား ေလာ္စစ္ဟနသ္ ည္ ၎၏ ဇာတိ ကိုးကန္ေ႔ ဒသတြင္ ကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔ကုိ ဖြဲ ႔စညး္ ခဲ့ၿပးီ တပ္မေတာက္ ထုိေဒသကို ထနိ း္ ခ်ဳပရ္ န္
လပု ္ေဆာငရ္ ာတြင္ အကအူ ညီေပးခဲ့သည္။၄၇ အငအ္ ားအႀကီးဆံုး ကာကြယေ္ ရးအဖြဲ ႔ထဲမွ တစ္ဖြဲ ႔မွာ ရမွ း္ ျပည္နယ္အေရ႕ွ ပငို း္ တနယ႔္ နး္ ၿမိဳ႕နယမ္ ွ
ခြနဆ္ ာ ဦးေဆာငေ္ သာ လြယေ္ မာျ္ ပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲ ႔ျဖစသ္ ည္။ ၁၉၆၆ ခုႏွစတ္ ြင္ ခြန္ဆာကို တရားဝငမ္ ဟတု ္ေသာလ္ ည္း ကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔မ်ား၏
လကရ္ ိေွ ခါငး္ ေဆာင္ အျဖစ္အသိအမွတ္ျပဳခဲၾ့ ကသည။္ တပမ္ ေတာ္အာဏာပုငိ ္မ်ားက ၎အေပၚ သသံ ယရိလွ ာခဲၿ့ ပးီ ေနာက္ ၁၉၆၉ ခႏု ွစတ္ ြင္
၎ကို ဖမ္းဆီးထိနး္ သိမ္းခဲသ့ ည္ (ဇယားကြက္ ၃ ကို ႐ပႈ ါ) ။၄၈

၁၉၆၈ ခႏု စွ ္တြင္ ရမွ ္းျပည္နယ္အေရ႕ွ ေျမာက္ပငုိ း္ ၌ ဗကပတပ္မ်ား၏ လႊမ္းမိးု မႈ ခ်ဲ႕ထြင္လာခဲၿ့ ပီးေနာကပ္ ငုိ ္း ထိုနယ္ေျမတြင္ လပႈ ္ရွားေနေသာ
ျပည္သူစ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ားက တပမ္ ေတာအ္ တြက္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အေရးပါေသာက႑ကို ရရွလိ ာၾကသည္။ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားသည္
ေထာကလ္ မွ ္းေရးအတြက္ အေရးႀကီးေသာရငး္ ျမစ္ႏငွ ့္ ဗကပတုိ၏႔ နယခ္ ်ဲ႕မႈကို ဟန႔္တားရန္ ခစံ စစ္ ညး္ မ်ား ျဖစလ္ ာၾကသည။္ တခ်ိနတ္ ညး္ မွာပင္
ဗကပတုက႔ိ လညး္ ရမွ း္ ျပညန္ ယအ္ ေရ႕ွ ပငုိ း္ တြင္ ေဒသခံ လက္နကက္ ုငိ အ္ ပု စ္ ုအခ်ိဳ႕ကုိ အႏငို ရ္ လ်ွ ကရ္ သိွ ည္။၄၉ အုပစ္ ႏု ွစ္စုမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္
ေသာ ေက်ာကည္ ီလုိငႏ္ ွင့္ ေပါကယ္ ခူ ်မ္းတ႔ိုသည္ ဗကပ ပါတီဝငအ္ ျဖစ္ခယံ ူကာ ေခါင္းေဆာင္ေနရာမ်ားကို ရရွလိ ာခဲသ့ ည္။၅၀ ထုေိ နာက္ပငို း္
၁၉၈၉ ခႏု စွ တ္ ြင္ ဗမာလမူ ်ဳးိ ဗကပ ေခါငး္ ေဆာငပ္ ုိငး္ ကို ဆနက႔္ ်င္ေသာ ခြဲထြကမ္ တႈ ြင္ ၎တႏ႔ို စွ ဦ္ းစလံုးပါဝငခ္ ဲၾ့ ကၿပးီ ယင္းျဖစ္ရပေ္ ၾကာင့္ ပါတီ
ၿပဳိ လဲသြားခဲသ့ ည။္ ထႏို ွစ္ထဲတြငပ္ င္ ၎တကိ႔ု ဝျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္ (UWSA) ၏ ေရ႕ွ ေျပးျဖစေ္ သာ ျမန္မာႏုိငင္ အံ မ်ဳိးသားေသြးစညး္
ညညီ ြတ္ေရးပါတီ (BNUP) ကို ထူေထာငခ္ ဲ့ၾကၿပးီ တပမ္ ေတာ္ႏငွ ့္ အပစအ္ ခတရ္ ပစ္ ဲေရး သေဘာတညူ မီ ႈ ရယူခဲၾ့ ကသည္။

9

၁၉၆၀ ခႏု ွစမ္ ်ား အေစာပငုိ း္ တြင္ ရမွ ္းျပညန္ ယ၌္ ဘနိ ္းထတု လ္ ုပမ္ ႀႈ ကီးထြားလာျခငး္ သည္ တပမ္ ေတာ္အေပၚ သြယဝ္ ုကိ ္၍ ၿခမိ ္းေျခာက္လာခဲ့သည။္
ဘနိ း္ သးီ ႏသွံ ည္ ေငြရလြယ္၍ တနဖ္ ိုးရသိွ ည့္အေလွ်ာက္ လက္နက္ကိငု ္ အပု စ္ မု ်ားအေနႏငွ ့္ ဘနိ ္းခြနေ္ ကာက္ျခင္း၊ ဘိနး္ ကုန္ကူးျခင္းအားျဖင့္
၎တု႔ိတပ္ဖြဲ ႔မ်ားအတြက္ ရနပ္ ံုေငြရာွ ရန္ အခြင့အ္ လမး္ ကို ရရိေွ စခဲ့သည္။ ဘိနး္ ကုနက္ ူးမတႈ ြင္ ကာကြယေ္ ရးအဖြဲ ႔မ်ား၏ ပါဝငပ္ တသ္ က္မသႈ ည္
တပမ္ ေတာ္၏ ေသာငး္ က်န္းသူႏိမွ ္နင္းေရး ရညမ္ နွ း္ ခ်ကမ္ ်ားႏွင့္ အတုိင္အေဖါကည္ သီ လျုိ ဖစ္ရသည။္ တပ္မေတာ္မဟာမိတ္ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား
ျဖစသ္ ည္အ့ ေလ်ွ ာက္ ကာကြယ္ေရးေခါငး္ ေဆာငမ္ ်ားသည္ တပမ္ ေတာ္ထိနး္ ခ်ဳပထ္ ားေသာ ကားလမး္ ႏငွ ့္ ၿမဳိ ႕မ်ားတစ္ေလွ်ာက္ ဘနိ ္းသယ္ယူရန္
အတြက္ ၎တ႔ုိ၏တပ္မ်ားကုိ ေစလတႊ ္ႏိငု ခ္ ဲ့ၾကသည။္ ဤအေနအထားက ၎တက႔ို ုိ ဘိနး္ တငပ္ ု႔ရိ န္ႏွင့္ ျမန္မာႏငို ္င၏ံ ႀကီးထြားလာေသာ
ေမွာင္ခုေိ စ်းကြကအ္ တြက္ တရားမဝငက္ ုနစ္ ညမ္ ်ားတင္သြင္းရန္ ေနရာကို ရယလူ ာေစသည္။၅၁ သုိမ႔ ဟုတ္ပါကလညး္ ဘနိ ္းမွရရွိေသာ ဝင္ေငြမွာ
၎တ႔ုိရယူျခငး္ မျပဳပါက အျခားေသာင္းက်နး္ သအူ ဖြဲ ႔မ်ားလက္သု႔ိ ေရာကသ္ ြားမညသ္ ာျဖစသ္ ည္။ ကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔မ်ားသည္ ၁၉၇၃ ခႏု ွစ္အထိ
ကုန္သြယ္ေရးက႑ကို လမႊ း္ မုိးခဲ့ၿပးီ ရွမး္ ျပည္နယမ္ ွ ထြက္ရွိေသာဘိနး္ ၉၅ ရာခိုင္ႏနႈ ္းကုိ သယ္ယူပ႔ုိေဆာင္ေပးခဲ့ၾကသည္ဟု အစီရငခ္ စံ ာ
တစ္ေစာင္က ခန႔္မွနး္ ထားသည။္ ၅၂

ဇယားကြက္ ၂ - ျပည္သူ႔စစ္မ်ားကို တပ္မေတာ္ လက္ေအာက္သို႔ စနစ္တက်အဖြဲ႕အစည္း ပံုသ႑ာန္ျပဳလုပ္၍
သြတ္သြင္းျခင္း - ျပည္သူတို႔၏ တိုက္ပြဲဟူေသာ အယူအဆ

အျခားႏငုိ ္ငစံ စတ္ ပ္မ်ားစြာကဲသ့ ုိ႔ပင္ ျမနမ္ ာ့တပ္မေတာသ္ ည္ ၎၏ အမ်ဳးိ သားကာကြယ္ေရးစီမံခ်ကမ္ ်ား၏ တစ္စိတတ္ စပ္ ုငိ ္းအေနႏွင့္
ျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲ ႔မ်ားကို ေနရာခ်ထားခဲသ့ ည္။ ျမန္မာႏုငိ ္င၌ံ ျပည္သ႔စူ စ္အဖြဲ ႔မ်ား ျဖစတ္ ည္မႈသည္ ကိုလုိနေီ ခတ္ေႏာွ ငး္ ပုငိ း္ ကတညး္ က ရွခိ ဲ့ျခငး္
ျဖစ္သည္။ သ႔ုိရာတြင္ ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ားကို တပမ္ ေတာအ္ တြင္း အဖြဲ ႔အစညး္ အလုိက္ သြတ္သြငး္ မႈသည္ ၁၉၆၀ ခုႏစွ ္မ်ားေႏွာင္းပုိင္းအထိ
မရခွိ ဲေ့ ပ။ ျပည္တြငး္ ျပည္ပ ရန္စြယ္မ်ားကို ႏိမွ ္နင္းရာတြင္ ျပညသ္ လူ ထူ ပု ါဝငေ္ ရးႏငွ ့္ အလံုးစုစံ စ္ပြဲဆင္ႏဲႊေရး အယူအဆတိ႔ုကုိ အေျခခကံ ာ
တပ္မေတာ၏္ ျပည္သ႔တူ ကုိ ပ္ ြဲအယဝူ ါဒ ထြက္ေပၚလာျခင္းကို ဤျဖစစ္ ဥက္ ထင္ဟပ္ေနသည္။

၁၉၅၀ ခႏု ွစမ္ ်ားတြင္ ဖရဖုိ ရဲျဖစ္ေနေသာ လုၿံ ခဳံ ေရးအေျခအေနကို စစဖ္ ကႏ္ ငွ ့္ အရပဖ္ ကတ္ ာဝနရ္ သိွ ေူ ပါင္းစုကံ ေျဖရွင္းၾကရာမတွ ဆင့္
ျပည္သ႔ူစစအ္ ဖြဲ ႔အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ အသံးု ျပဳမႈသည္ အေလအ့ ထျဖစ္လာခဲသ့ ည။္ ၅၃ စအီ ုငိ ္ေအက ေထာက္ခအံ ားေပးေသာ ခ်နေ္ ကရတိွ ၏္ ကူမင္တန္
တပ္ဖြဲ ႔ အႂကြငး္ အက်န္မ်ားရွေိ နျခငး္ ၊ ျမန္မာႏုိင္ငႏံ ငွ ့္ ကပလ္ ်က္ တ႐တု ္ျပည္နယစ္ ပ္တြင္ ၎တပ္မ်ား အေျခခ်လႈပရ္ ွားရန္ ႀကဳိ းစားေနျခငး္ တုိ႔
သည္ ျမန္မာႏငုိ င္ ံထဲသ႔ုိ တ႐ုတစ္ စ္တပ္ ဝငေ္ ရာကတ္ ကုိ ခ္ ုကိ လ္ ာေအာင္ ဖနတ္ ီးေနသညဟ္ ု အစိးု ရႏွင့္ ျပညသ္ ူတ႔ုိအၾကား စးို ရိမ္ေသာက
ျမငတ့္ ကလ္ ာေစခဲ့သည္။၅၄ တစ္ခ်ိနထ္ ဲတြင္ ျမန္မာႏုငိ ္ငတံ စလ္ ႊား ေသာင္းက်န္းမျႈ ပန႔္ႏွ႔ံလာျခင္းႏွင့္ ၎တုိ႔က နည္းဗ်ဴဟာအသစ္မ်ား ခ်မတွ ္
လာျခင္းတ႔ုိကလည္း တပ္မေတာ္အေပၚ ၿခိမ္းေျခာကလ္ ်ကရ္ ိသွ ည။္ ၁၉၅၀ ခုႏစွ မ္ ်ားအလယေ္ လာက္တြင္ ျမန္မာႏုငိ ္င၏ံ ေျပာငး္ လဲေနေသာ
လံုျခံဳေရးအေျခအေနမ်ားႏွင့္ ဆေီ လ်ွ ာမ္ ည့္ တစႏ္ ိုငင္ ံလံုးဆုိငရ္ ာ စစ္ေရးအယူဝါဒတစ္ရပ္ကုိ အေကာငအ္ ထညေ္ ဖၚရန္ လုိအပ္ေနေၾကာငး္
တပမ္ ေတာေ္ ခါငး္ ေဆာငမ္ ်ားသရိ လိွ ာၾကသည။္ တပမ္ ေတာ္ႏငွ ပ့္ တသ္ က္ေသာပညာရငွ ေ္ မာင္ေအာငမ္ ်ဳးိ က“၁၉၅၀ခႏု စွ မ္ ်ားအလယေ္ လာက္
တြင္ ဗကပက ၎၏မဟာဗ်ဴဟာကုိ သမ႐ိးု က်တိကု ္ပြဲမွ ေျပာက္က်ားတိုက္ပြဲပံုစံသို႔ ေျပာင္းလဲလုိက္ေသာအခါ ေနရာယူတကို ပ္ ြဲပုစံ ကံ ို အဓိက
ထားသည့္ တပမ္ ေတာ္၏ စစေ္ ရးအယူဝါဒမွာ ဆီေလ်ွ ာ္မႈမရေွိ တာေ့ ပ” ဟု သးုံ သပ္ထားသည္။၅၅

၁၉၆၄ ခႏု စွ တ္ ြင္ က်ငး္ ပေသာ တပမ္ ေတာ္အရာရမိွ ်ား၏ ႏွစပ္ တ္လညအ္ စညး္ အေဝးသည္ “စစေ္ ရးအယူဝါဒႏငွ ့္ မဟာဗ်ဴဟာအသစက္ ုိ
ပုံသြငး္ ရာတြင္ အေရးပါသည့္ မွတ္တိငု ျ္ ဖစသ္ ည”္ ဟု ေမာငေ္ အာငမ္ ်ဳးိ က သတ္မွတ္ခဲသ့ ည္။၅၆ အထူးသျဖင့္ တပ္မေတာ္အရာရမိွ ်ားက
ျပညသ္ ူစ႔ စပ္ ြဲအယဝူ ါဒကို ခ်မွတက္ ာ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ား ဖြဲ ႔စညး္ မညအ့္ စအီ စဥ္ကို ၾကံဆခဲၾ့ ကျခင္းျဖစ္သည္။၅၇ အစညး္ အေဝးအၿပးီ မေရွး
မေႏာွ င္းမာွ ပင္ တပ္မေတာက္ ိယု ္စားလယွ အ္ ဖြဲ ႔သည္ ဆြစ္ဇာလန္၊ ယဂူ ိုဆလားဗးီ ယား၊ ခ်ကက္ ဆို လိုဗကက္ ီးယားႏငွ ့္ အေရ႕ွ ဂ်ာမနီႏိငု င္ ံမ်ား
သို႔ ျပညသ္ ူ႔စစအ္ ဖြဲ ႔မ်ား အသးုံ ျပဳပံုကို ေလ့လာရန္ သြားေရာက္ခဲ့ၾကသည။္ ၅၈

၁၉၆၆ ခုႏွစ္တြင္ ျမနမ္ ာႏုငိ င္ အံ လယ္ပိုင္းရိွ ဗကပတပမ္ ်ားကို ထုိးစစဆ္ ငသ္ ည့္ တပမ္ ေတာတ္ ပရ္ င္းမ်ားႏွင့္ တြဲဖက္၍ ျပညသ္ ူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား
အသးုံ ျပဳမႈကို တပ္မေတာက္ စမ္းသပခ္ ဲ့သည္။ ၎ေအာင္ျမငမ္ ႈအေပၚ အေျခခၿံ ပးီ စစ္သင္တနး္ ေပးရန္ အစအီ စဥမ္ ်ားႏငွ ့္ အႀကးီ စား စတင္
အသံးု ျပဳရန္ လပု ထ္ ံုးလပု ္နည္းမ်ားကုိ အစးုိ ရက ေရးဆြဲခဲ့သည္။ ထသုိ ႔ိုျဖင့္ တပ္မေတာ၏္ ေသာငး္ က်န္းမႈႏမွိ ္နင္းေရးအစအီ စဥ္တြင္ ျဖစ္ေပၚ
တိးု တက္မႈ အသစ္တစ္ခု ျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည။္ ၁၉၆၀ ခႏု ွစ္မ်ားအလယ္ေလာကတ္ ြင္ လက္နကက္ ိငု ္ေသာငး္ က်န္းသူ အဖြဲ ႔အစညး္ မ်ားအား
စားနပ္ရကိ ာၡ ၊ ရန္ပံေု ငြ၊ ေထာကလ္ မွ ္းေရးသတငး္ ႏငွ ့္ လူသစ္စုေဆာငး္ မႈတ႔ုိ မရႏိငု ေ္ အာင္ ျဖတေ္ တာက္ျခင္းအားျဖင့္ အားနည္းသြားေစရန္
ရည္ရြယေ္ သာ ေသာင္းက်နး္ မႈႏွိမန္ ငး္ ေရး အစအီ မံတစ္ချု ဖစ္သည့္ ျဖတေ္ လးျဖတ္ နညး္ ဗ်ဴဟာကုိ တပ္မေတာ္က က်င္သ့ ံုးလာခဲသ့ ည္။ ၎
နညး္ လမး္ တြင္ တပ္မေတာ္၏ ထနိ း္ ခ်ဳပ္မႈေအာက္ရိွ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ေက်းရြာမ်ားဖြဲ ႔စည္းျခငး္ ႏငွ ့္ ေသာင္းက်နး္ သူအဖြဲ ႔မ်ားက ထနိ ္းခ်ဳပ္
ထားသည္ဟု ယူဆရေသာ အမဲေရာင္နယေ္ ျမမ်ားကို စစီ စသ္ တမ္ တွ ္ျခင္းတ႔ုိပါဝငသ္ ည္။၅၉ အဆပုိ ါေက်းရြာမ်ားတြင္ ျပည္သ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားကုိ
နယ္ေျမခံတပမ္ ဴွ းမ်ားက ဖြဲ ႔စညး္ ေပးၾကသည္။၆၀

10

၁၉၆၈ ခႏု စွ ္တြင္ ျပညသ္ စ႔ူ စပ္ ြဲအယဝူ ါဒ တရားဝင္က်င့္သုးံ ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးရန္ တပမ္ ေတာ္အရာရွိမ်ား စည္းေဝးခဲ့ၾကသည။္ ၆၁ ထြက္ေပၚ
လာေသာ လမး္ ညႊန္ခ်ကအ္ ခ်ဳိ႕မာွ တပမ္ ေတာ္ အခငို ္အမာ ထနိ း္ ခ်ဳပထ္ ားေသာ နယေ္ ျမမ်ားတြင္ ျပညသ္ စူ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားဖြဲ ႔စညး္ ေရးကို ဦးစားေပး
ျခငး္ ႏငွ ့္ ဝါဒေရးရာအေပၚအေျခခကံ ာ ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖဲြ မ႔ ်ား ဖဲြ စ႔ ညး္ လာၾကရနတ္ ျ႔ုိ ဖစသ္ ည။္ သရ႔ုိ ာတငြ ္ ပဋပိ ကနၡ ယေ္ ျမမ်ားတငြ မ္ ူ ေသာငး္ က်နး္ သူ
ႏိွမန္ ငး္ ေရးအဖြဲ႔မ်ား ႏွင့္ ကာကြယေ္ ရးအဖြဲ ႔မ်ား (သကစက) အပါအဝင္ အျခားျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲ ႔ အမ်ဳိးအစားမ်ားကို တပ္မေတာက္ အသုံးျပဳခဲ့
သည။္ ၁၉၇၂ ခႏု စွ ္တြင္ တပ္မေတာ္ဥးီ ေဆာင္ေသာ ေတာလ္ ွန္ေရးေကာငစ္ ီ၏ ႏုငိ င္ ံေရးပါတျီ ဖစ္ေသာ ျမနမ္ ာ့ဆိရု ွယ္လစလ္ မး္ စဥ္ပါတီက
ျပညသ္ စူ႔ စ္ပြဲအယူဝါဒကို တရားဝငေ္ ထာကခ္ ံအားေပးခဲသ့ ည္။၆၂

ထုကိ ဲသ့ ု႔ိ စနစ္တက်ဖြဲ ႔စည္းၿပီးေနာက္ပိုင္း တပ္မေတာ္သည္ ျပည္သူ႔စစအ္ ဖြဲ ႔မ်ားအေပၚအစီအစဥမ္ ်ားကအို ေျပာငး္ အလဲမ်ားစြာ ျပဳလပု ခ္ ဲ့သည္။
သို႔ေသာ္လညး္ ႏိုငင္ ေံ တာလ္ ုံျခံဳေရးကို ကာကြယ္ေစာင္ေ့ ရာွ ကရ္ ာတြင္ ပါဝငေ္ သာ ျပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ ႔မ်ား၏ က႑ႏငွ ့္ ၎တိ႔အု ေပၚ တပ္မေတာ္
ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ သေဘာထားတသို႔ ည္ ဆက္လက္အေရးပါေနေၾကာငး္ ကုိ ႏစွ စ္ ဥ္ တပမ္ ေတာေ္ နထ႔ ုတ္ မနိ ႔္ခြန္းမ်ားႏွင့္ စာေစာငမ္ ်ားတြင္
အေလးေပးေဖၚျပခဲသ့ ည။္ ၂၀၀၇ ခႏု ွစက္ တပမ္ ေတာ္ေန႔ စစ္ေရးျပအခမ္းအနားတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးးႀကးီ သန္းေရကႊ မနိ ္႔ခြနး္ ေျပာၾကားရာတြင္
ျမနမ္ ာ့သမုိင္း၌ ျပည္သ႔ူစစ္မဟာဗ်ဴဟာ အေရးႀကးီ ပုကံ ုိ ေဖၚျပခဲၿ့ ပီး “ဖက္ဆစဆ္ နက္႔ ်င္ေရး လပႈ ရ္ ာွ းမႈကာလတြင္ တပမ္ ေတာႏ္ ွင့္ ျပညသ္ ူ
တစ္ရပ္လးုံ လက္တြဲကာ ျပညသ္ စူ႔ စ္မဟာဗ်ဴကို အေကာငအ္ ထည္ေဖၚခဲေ့ ၾကာငး္ ၊ တပမ္ ေတာ္ႏွင့္ ျပညသ္ ူတစ္ရပလ္ းုံ သည္ ခြဲ၍မရဘဲ
တစသ္ ားတညး္ ျဖစခ္ ေ့ဲ ၾကာငး္ ” ေျပာၾကားခသ့ဲ ည။္ ၆၃ ၂၀၁၅ ခႏု စွ ္ တပမ္ ေတာေ္ န႔ စစေ္ ရးျပအခမး္ အနားတငြ ္ မနိ ခ႔္ နြ း္ ေျပာၾကားေသာ ကာကယြ ေ္ ရး
ဦးစးီ ခ်ဳပ္ ဗလုိ ခ္ ်ဳပမ္ ဴွ းႀကးီ မငး္ ေအာငလ္ ငႈိ က္ လညး္ ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖဲြ မ႔ ်ား၏ အသးုံ ဝငေ္ နဆျဲ ဖစေ္ ၾကာငး္ ကုိ အေလးထားေျပာဆခုိ ၿ့ဲ ပးီ “ျပညသ္ စ႔ူ စ္
မဟာဗ်ဴဟာကို တိုငး္ ျပည၏္ အမ်ဳးိ သားကာကြယ္ေရးမဟာဗ်ဴဟာအျဖစ္ လက္ခထံ ားေၾကာငး္ ” ေျပာၾကားခဲ့သည။္ ၆၄ ၂၀၁၆ ေဖေဖၚဝါရလီ တြင္
တပမ္ ေတာ္ကထုတျ္ ပန္ေသာ ေနာကဆ္ ံုးအစရီ င္ခစံ ာတြငလ္ ညး္ အမ်ဳးိ သားလုံျခဳံ ေရးအစီအစဥတ္ ြင္ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ား၏ က႑ ဆက္လက္
ပါဝငေ္ နေၾကာငး္ ေဖၚျပထားသည။္ သတင္းထတု ျ္ ပနခ္ ်က္တစခ္ ုတြင္ တပ္မေတာ၏္ ရညမ္ နွ ္းခ်ကမ္ ်ားထဲမွ တစခ္ ုမာွ “ျပညသ္ ူမ်ား၏ စစ္ပြဲျဖင့္
အမ်ဳးိ သားကာကြယေ္ ရး” မဟာဗ်ဴဟာ ဆကလ္ ကအ္ ားေကာင္းေရးဟု ေဖၚျပထားသည္။၆၅

၁၉၇၄ ခႏု ွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိငင္ ၏ံ ဒတု ိယ အေျခခံဥပေဒကုိ အစးုိ ရကျပဌာန္းခဲ့ရာ ၎အေျပာငး္ အလဲတြင္ ျပည္သ႔ူစစ္စနစအ္ ေပၚ ျပန္လည္သးုံ သပ္မႈ
မ်ားလညး္ ပါဝငခ္ ဲသ့ ည္။ တပ္မေတာစ္ စသ္ မိုင္းျပတိကု တ္ ြင္ ျပသထားမမႈ ်ားအရ ေတာ္လနွ ္ေရးေကာင္စအီ ာဏာရယူခဲေ့ သာ ၁၉၆၂ ခႏု ွစမ္ ွ
လႊတေ္ တာ္သုိ႔ အာဏာလဲႊေျပာင္းေပးခဲေ့ သာ ၁၉၇၄ ခုႏစွ အ္ တြငး္ တပမ္ ေတာန္ ယ္ေျမခံတပ္မဴွ းမ်ားက ၿမဳိ ႕နယ္ေပါင္း ၂၁၂ ၿမဳိ ႕နယ္ရိွ ေက်းရြာေပါင္း
၁၈၃၁ ရြာတြင္ ျပည္သ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားကို ဖြဲ ႔စည္းေပးခဲရ့ ာ အဖြဲ ႔ဝင္ ၆၇၇၃၆ ဦးရွိခဲၿ့ ပးီ လက္နက္ ၁၅၂၂၇ လက္ တပ္ဆငေ္ ပးခဲသ့ ည္ဟု သရိ ိရွ သည။္ ၆၆

၁၉၇၃ ခႏု စွ ္သည္ တပ္မေတာက္ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ားကို အသးုံ ျပဳျခင္း၏ လမး္ ဆံုတစ္ချု ဖစ္သည္။ တပ္မေတာေ္ ခါငး္ ေဆာင္မ်ားသည္ ျပညသ္ ူစ႔ စ္
ႏွင့္ ျပညသ္ ူ႔ဆကဆ္ ံေရးဌာနကုိ ၁၉၇၃ ဇနန္ ဝါရီလ ၂၃ ရကတ္ ြင္ ဖြဲ ႔စညး္ ခဲသ့ ည္။၆၇ တစ္ခ်ိန္တညး္ တြင္ ရမွ ္းျပည္နယ္မွ ကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔မ်ားကို
လညး္ ထနိ း္ ခ်ဳပ္ရန္ တပမ္ ေတာေ္ ခါငး္ ေဆာင္မ်ားက ႀကဳိ းစားခဲ့ၾကသည။္ လအတန္ၾကာ ညႏႇိ ိႈင္းခဲၾ့ ကၿပးီ ေနာက္ ကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔ ၂၃ ဖြဲ ႔အား
လကန္ က္စြန႔လ္ တႊ ္ၿပီး ဖ်ကသ္ ိမး္ ရန္ (သု)ိ႔ တပ္မေတာ္သ႔ို ဝင္ေရာက္ရန္ ေနာက္ဆးုံ ရက္အျဖစ္ ၁၉၇၃ ခႏု စွ ္ ဧၿပလီ ကို တပမ္ ေတာ္တပ္မဴွ းမ်ားက
သတမ္ တွ ေ္ ပးခဲ့သည။္ ကာကြယေ္ ရးအဖြဲ ႔မ်ား၏ တနု ႔္ျပန္မမႈ ်ားမာွ ေရာေထြးမရႈ ွခိ ဲ့သည။္ အေသးစားအဖြဲ ႔မ်ားက လိုက္နာခဲၾ့ ကေသာလ္ ည္း
အငအ္ ားႀကီးေသာအဖြဲ ႔ အမ်ားစုက ထုညိ ႊန္ၾကားခ်က္ကို လကုိ ္နာရန္ ျငင္းဆနခ္ ဲ့ၾကသည္။ ကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔ ၂၃ ဖြဲ ႔အနက္ ၉ ဖြဲ ႔က လကို န္ ာရန္
ျငင္းဆနခ္ ဲ့သည္။ အဆုပိ ါ ကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔ေခါင္းေဆာင္မ်ားစြာထဲတြင္ SSA မဟာမိတ္ ေလာ္စစ္ဟနႏ္ ွင့္ မဟာစနတ္ ႔ိလု ည္း ပါဝငသ္ ည္။၆၈

ထုိသ႔ုိ ကာကြယေ္ ရးအဖြဲ ႔မ်ားကို ဖ်က္သမိ ္းရနႏ္ ွင့္ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ားအတြက္ စမီ ံခန႔ခ္ ြဲမကႈ ုိ ျပနလ္ ညျ္ ပငဆ္ င္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က၏္ မတေူ သာ
ရွင္းလငး္ တင္ျပခ်ကမ္ ်ားကို အကဲခတ္မ်ားက သံုးသပထ္ ားၾကသည။္ ပထမအခ်ကမ္ ာွ ဘနိ း္ ကနု က္ ူးမႏႈ ငွ ့္ ေမွာငခ္ ိုေစ်းကြက္တြင္ ထေိ တြ ႔
ပတ္သက္ေနေသာ ကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔မ်ားႏွင့္ ဆကဆ္ ရံ ေသာ ကစိ ၥသည္ လမူ ်ားစအု ျမငတ္ ြင္ ကန႔က္ ြက္စရာအေၾကာငး္ ရင္း ျဖစလ္ ာမည့္အေပၚ
တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ စိုးရိမ္ေနမႈကို ထင္ဟပ္ျခင္းျဖစ္သည္။၆၉ ေနာက္တစ္ခ်က္မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏
ဆက္ဆံေရးတြင္ အေျပာင္းအလဲမ်ားရွိေနမႈကို ထင္ဟပ္ျခငး္ ျဖစ္သည။္ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္မ်ားအေစာပငုိ း္ တြင္ နစဆ္ င္ အစိးု ရ တကလ္ ာၿပီးေနာက္
ႏငုိ ္ငျံ ခားေရးမဝူ ါဒတစ္ရပအ္ ေနႏွင့္ မးူ ယစ္ေဆးဝါးႏိွမန္ ငး္ ေရးကစိ ၥတြင္ ပူးေပါငး္ ေဆာငရ္ ြက္မႈကို စတင္လပု ္ေဆာင္လာခဲ့သည။္ ျမန္မာႏိငု ္ငံႏွင့္
ပတသ္ က၍္ မးူ ယစေ္ ဆးဝါးႏမိွ ္နငး္ ေရးမူဝါဒမ်ားကုိ ျပတ္ျပတသ္ ားသားခ်မတွ ္ေစရန္အတြက္ မူးယစ္ေဆးဝါးႏိွမန္ င္းေရး အေထာကအ္ ပပံ့ ံစု ျံ ဖင့္
မက္လံုးမ်ားကုိ အေမရကိ န္အစးို ရက တပမ္ ေတာအ္ တြက္ ဖနတ္ ီးေပးခဲသ့ ည။္ ၇၀

ေနာက္ထပ္တစ္ခ်ကမ္ ွာ ကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔မ်ား အသံးု ျပဳမသႈ ည္ တပမ္ ေတာ္၏ ေသာင္းက်န္းမႈႏိွမန္ ငး္ ေရး ရည္မနွ ္းခ်ကမ္ ်ားကို အႏရၲ ာယရ္ ိွ
ေၾကာငး္ သက္ေသျပႏငုိ ျ္ ခင္းျဖစသ္ ည္။ အခ်ဳ႕ိ ကာကြယေ္ ရးအဖြဲ ႔မ်ားသည္ ေသာင္းက်န္းသအူ ဖြဲ ႔အစည္းမ်ားႏငွ ့္ ရင္းႏီွးေသာဆကဆ္ ေံ ရးကို
ဆကလ္ က္ထနိ း္ သမိ ္းထားၾကသည္။၇၁ ထိအု႔ ျပင္ ဘိနး္ ကနု ္ကူးရန္ႏငွ ့္ ေမာွ ငခ္ ကို နု ္ကူးရန္ အခြင့္အလမး္ မ်ားသည္ အခ်ဳ႕ိ ျပည္သူစ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ား
အတြက္ အင္အားႀကီးထြားလာေစသည့္ အခြင့္အေရးျဖစ္လာခဲသ့ ည။္ သာဓကအားျဖင့္ ၁၉၇၂ ခုႏစွ ္တြင္ ေလာ္စစဟ္ နဦ္ းေဆာင္ေသာ ျပညသ္ ႔ူ
စစအ္ ဖြဲ ႔တြင္ ခန္မ႔ နွ ္းေျခ တပဖ္ ြဲ ႔ဝင္ ၁၅၀၀ ခန႔္ ရွလိ ာခဲ့သည္ကုိ ေတြ ရ႔ သည။္ ျပညသ္ ူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား အင္အားႀကးီ ထြားလာမႈႏငွ ့္ ထိန္းမႏုငိ ္သမိ း္ မရ

11

ျဖစလ္ ာမည့္ အလားအလာသည္ တပမ္ ေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအတြက္ စိးု ရိမ္စရာျဖစ္လာခဲသ့ ည။္ အင္အားႀကီးကာကြယေ္ ရးအဖြဲ ႔မ်ားကို
နယ္ေျမခံတပ္မဴွ းမ်ားက ကငို ္တြယရ္ န္ အေစာပိုငး္ ႀကဳိ းပမ္းမမႈ ်ားသည္ ေအာင္ျမငမ္ မႈ ရခဲ့ဘဲ ရမွ း္ ျပညန္ ယ္မွ အင္အားႀကးီ ကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔မ်ားကို
ထနိ ္းခ်ဳပရ္ ာတြင္ အခကေ္ တြ ႔ခဲ့ၾကသည္။ သာဓကအားျဖင့္ ၁၉၆၉ ခႏု ွစတ္ ြင္ ရမွ ္းျပည္နယမ္ ွ တရားမဝငျ္ ပည္သူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔ေခါင္းေဆာင္ ခြနဆ္ ာကို
အစုိးရကဖမး္ ဆီးမေႈ ၾကာင့္ ၎၏လကေ္ အာက္ခံတပ္မ်ား ေတာခုိကာ ေသာငး္ က်နး္ သူ အဖြဲ ႔အစညး္ မ်ားႏငွ ့္ မဟာမိတ္ဖြဲ ႔သည့္ အေျခအေနကို
ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။

၁၉၇၄ ခႏု ွစတ္ ြင္ ေတာလ္ နွ ေ္ ရးေကာငစ္ ီက ေရးဆြဲခဲေ့ သာ အေျခခဥံ ပေဒတြင္ ျပည္သူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားအတြက္ ဥပေဒေၾကာငး္ ဆိုင္ရာ အေျခခံအခ်က္
ကို ျဖည့ဆ္ ည္းေပးေသာ စည္းကမး္ ခ်က္ပါဝငခ္ ဲ့သည္။ ပဒု မ္ ၁၇၁ တြင္ “ႏုငိ ္ငံသားမ်ားသည္ ႏငုိ ္ငံေတာက္ ာကြယေ္ ရးအတြက္ စစ္သငတ္ န္းတက္
ျခငး္ ႏွင့္ စစဖ္ ကတ္ ာဝနထ္ မ္းေဆာင္ျခငး္ တ႔ိုကုိ ျပဳလုပ္ႏငုိ သ္ ည္” ဟု ေဖၚျပထားသည္။၇၂ ၁၉၇၃ ခုႏစွ ္ေနာက္ပုိငး္ တြင္ တပ္မေတာသ္ ည္
အေစာပုိင္းက လက္နကစ္ ြန္လ႔ တႊ ္ခဲၾ့ ကေသာ ကာကြယေ္ ရးအဖြဲ ႔အခ်ဳ႕ိ ကို ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားအျဖစ္ ျပန္လည္ျပငဆ္ င္ ဖြဲ ႔စညး္ ေပးခဲ့သည္။၇၃ ထို
ကာလအတြင္း နယ္ေျမလျံု ခံဳေရးအေျခအေန စးုိ ရမိ မ္ အႈ ေပၚမူတညက္ ာ ေနာကထ္ ပ္ျပည္သ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔ အသစမ္ ်ားကိုလည္း ၾကဳံ လွ်ငၾ္ ကဳံ သလုိ
ဆက္လက္ ဖြဲ ႔စည္းေပးခဲသ့ ည။္ ၁၉၈၀ ခႏု ွစ္မ်ားအလယ္ေလာက္တြင္ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ ႔မ်ားတြင္ ခန႔္မနွ ္းေျခအဖြဲ ႔ဝင္ ၃၅၀၀၀ ခန္႔အထိ ရခွိ ဲ့သည။္ ၇၄
ျပညသ္ ႔စူ စစ္ နစ္တြင္ ျပည္သူ႔စစအ္ ဖြဲ ႔ႏွင့္ ေသာင္းက်နး္ မႈဆန္႔က်င္ေရးအဖြဲ ႔ဟူ၍ အဓိက အစအီ စဥ္ႏွစမ္ ်ဳးိ ရွသိ ည။္ တပ္မေတာတ္ ငုိ ္းမွဴးမ်ားသည္
ရွမး္ ျပည္နယ္အေရွ႕ ပုိင္းတြင္ အခိငု အ္ မာထနိ း္ ခ်ဳပစ္ ုိးမးုိ ထားေသာ ဗကပ တပ္မ်ားကို တုကိ ခ္ ုကိ ္ရနအ္ တြက္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္အဖြဲ ႔မ်ားကုိ ဆကလ္ က္
ဖြဲ ႔စည္းေပးခဲ့ၾကသည။္ ၁၉၈၀ ခႏု စွ တ္ ြင္ အစးုိ ရ၏ လြတၿ္ ငမိ ္းခ်မး္ သာခြင့္အမနိ ္႔အရ လြတ္ေျမာက္လာၿပီးေနာက္ ေလာ္စစဟ္ နသ္ ည္ လားရႈိးၿမဳိ ႕
အနီးတြင္ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔တစဖ္ ြဲ ႔ကို ဖြဲ ႔စည္းခဲ့သည။္ ၇၅ ၁၉၈၀ ခႏု စွ ္မ်ားတြင္ ရွမ္းျပညန္ ယေ္ ျမာက္ပုငိ ္းမွ ဗကပ တပ္မ်ားကို တုကိ ခ္ ကုိ ရ္ ာတြင္
အေထာက္အကူျဖစ္ေစရနအ္ တြက္ ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕နယတ္ ြင္ ကြတ္ခုိငရ္ ိန္းဂ်ားဟူသည့္ ကြတ္ခိငု ္ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔ ထေူ ထာငရ္ န္ တပ္မေတာ္တငုိ ္းမဴွ း
မ်ားက ခြငျ့္ ပဳခဲ့ၾကသည။္ ၇၆

၂.၄။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈကာလ (၁၉၈၉ - ၂၀၀၉)

၁၉၈၈ ခႏု ွစတ္ ြင္ ဦးေနဝင္းအစုိးရကုိ တစႏ္ ုငိ င္ လံ းုံ ကန႔က္ ြက္ဆႏၵျပခဲ့ေသာ လပႈ ္ရာွ းမႈႏွင့္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ ဗကပ ၿပဳိ လဲမႈတသို႔ ည္ တပမ္ ေတာ၏္
ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ ႔ အသးုံ ျပဳမအႈ ေပၚ သကေ္ ရာကမ္ ႈမ်ားစြာရွိခဲ့သည္။ ပထမတစခ္ မု ွာ တပမ္ ေတာသ္ ည္ အပစ္အခတရ္ ပစ္ ဲေရး သေဘာတူညီမႈမ်ားမွ
တဆင့္ တငို း္ ရငး္ သားလကန္ ကက္ ငုိ အ္ ဖြဲ ႔မ်ားႏွင့္ စတငထ္ ိေတြ ႔ ဆကဆ္ လံ ာခဲျ့ ခငး္ ျဖစသ္ ည။္ အခ်ဳိ႕ ျဖစရ္ ပမ္ ်ားတြင္ အစိးု ရလုလိ ားေသာ ျပညသ္ ူ႔
စစအ္ ဖြဲ ႔မ်ားအျဖစ္သု႔ိ အသြင္ကူးေျပာငး္ မႈကို ျဖစ္ေပၚေစခဲသ့ ည။္ ၇၇ တစ္ခ်ိနတ္ ည္းတြင္ တပမ္ ေတာသ္ ည္ က်ယျ္ ပနေ္႔ သာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး
လပု ္ငနး္ စဥ္ တစစ္ တိ တ္ စပ္ ငို ္းအျဖစ္ ျပည္သူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔ အသုးံ ျပဳမႈပံုစကံ လို ညး္ ျပန္လညျ္ ပငဆ္ ငခ္ ဲသ့ ည္။

၁၉၈၈ ခုႏစွ တ္ ြင္ ဦးေနဝငး္ ၏ ဆိရု ွယလ္ စအ္ စးို ရကုိ ဆန႔က္ ်င္ဆႏၵျပမႈမ်ား ေပၚေပါကလ္ ာမႈသည္ တပ္မေတာ္၏ အာဏာသမိ ္းယမူ ႈကုိ
ျဖစ္ေပၚေစခဲရ့ ာ ဗလုိ ခ္ ်ဳပ္မဴွ းႀကီးေစာေမာင္ ဦးေဆာင္၍ ႏငုိ ္ငံေတာၿ္ ငိမ္ဝပပ္ ိျပားမႈ တညေ္ ဆာကေ္ ရးအဖြဲ ႔ (နဝတ) ကုိ ဖြဲ ႔စညး္ အုပခ္ ်ဳပ္ခဲ့ၿပီး ၁၉၉၂
ခုႏွစတ္ ြင္ ဗလုိ ခ္ ်ဳပမ္ ွဴးႀကးီ သန္းေရကႊ ဥကဌၠ ေနရာ ကုိ အစားထုးိ ဝငေ္ ရာကလ္ ာခဲသ့ ည။္ ၁၉၉၀ တြင္ ေရြးေကာကပ္ ြဲမ်ား က်င္းပေပးမညဟ္ ေူ သာ
တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ကတကိ ဝတသ္ ည္ ဒီမိကု ေရစီျပဳျပင္ေျပာငး္ လဲေရး ေတာင္းဆမို မႈ ်ားကို ရပတ္ န႔္သြားေစခဲသ့ ည။္ တစ္ခ်နိ ္တညး္
တြင္ တပမ္ ေတာသ္ ည္ စစ္တပ္ျပန္လညဖ္ ြဲ ႔စညး္ ျခငး္ အပါအဝင္ ၎၏ လပု ပ္ ုငိ ခ္ ြငအ့္ ာဏာကုိ က်ားကန္ေပးမည့္ အစအီ စဥမ္ ်ားကလုိ ညး္
လုပေ္ ဆာငခ္ ဲသ့ ည္။

တပ္မေတာသ္ ည္ လကန္ ကတ္ ပဆ္ ငျ္ ခငး္ ၊ တပ္ဖြဲ ႔ဝငအ္ ငအ္ ားတိးု ခ်ဲ႕ ျခင္း၊ အမနိ ႔ႏ္ ငွ ့္ ထိနး္ ခ်ဳပ္မပႈ စံု မံ ်ား ျပဳျပင္ေျပာငး္ လဲျခင္းစေသာ ထငရ္ ာွ းသည့္
တုးိ တကမ္ ႈမ်ားႏငွ ့အ္ တူ ျပညသ္ ူ႔စစစ္ ီမံခန္႔ခြဲမႈစနစ္ ျပန္လည္တညေ္ ဆာက္ျခငး္ ကလို ညး္ လပု ေ္ ဆာငခ္ ဲသ့ ည္။၇၈ ထုကိ ာလအတြငး္ ေျပာငး္ လဲမႈ
မ်ား၏ အတုိငး္ အတာ ရွင္းရငွ း္ လငး္ လင္း မရွေိ သာ္လည္း ကခ်ငျ္ ပည္နယ္ကဲ့သ႔ို ဗမာမဟတု ေ္ သာနယ္ေျမအခ်ဳ႕ိ တြင္ ျပည္သ႔ူစစအ္ ဖြဲ ႔မ်ားကုိ
တပ္မေတာက္ ဖ်က္သမိ ္းခဲသ့ ည္ဟု သတငး္ မ်ားက ေဖၚျပၾကသည္။၇၉ သ႔ိုရာတြင္ မြနျ္ ပညန္ ယ္ကဲ့သ႔ို ဗမာမဟုတ္ေသာနယေ္ ျမ အခ်ဳိ႕တြငမ္ ူ
တပ္မေတာက္ အရပ္သားမ်ားကို စစသ္ ငတ္ နး္ ေပးခဲ့သည။္ ၈၀ ျမန္မာ့လုျံ ခဳံ ေရးကစိ ရၥ ပ္မ်ားေရးရာ အကဲခတ္ပညာရငွ ္ Andrew Selth က ၂၀၀၂
ခႏု ွစတ္ ြင္ ထုတ္ေဝေသာစာအပု ၌္ ေအာကပ္ ါအတုငိ း္ မွတခ္ ်က္ေပးထားသည္ -

“တပ္မေတာေ္ ထာကလ္ ွမး္ ေရးညႊန္ၾကားေရးမဴွ း႐ံုး (DDSI) အဆအုိ ရ ၁၉၈၈ ခုႏစွ ္ မတုိင္မကီွ ရွခိ ဲေ့ သာ ေရွ႕တနး္ နယ္ေျမမ်ား
တေလ်ွ ာက္မွ ေက်းရြာတုိငး္ တြင္ ျပညသ္ စူ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ား လႈပ္ရာွ းမမႈ ရွေိ တာ့ေပ။ ေက်းလကေ္ ဒသအမ်ားစတု ြင္ ၎အဖြဲ ႔မ်ားအား
ထုတေ္ ပးထားေသာ လက္နက္မ်ားကို ျပနလ္ ညစ္ စု ညး္ ကာ စစတ္ ပ္လကန္ ကတ္ ကုိ ္မ်ားတြင္ သမိ ္းဆညး္ လိကု ္ၿပျီ ဖစ္သည။္ သ႔ရုိ ာတြင္
(မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ဖြဲ ႔စညး္ ထားေသာ ေက်းရြာမ်ား၌) လံုၿခံဳေရးတာဝနအ္ ခ်ဳ႕ိ ကို ထမး္ ေဆာင္ရန္ႏငွ ့္ လုအိ ပ္ပါက တပ္မေတာ္ကုိ
ကညူ ီရန္ ေက်းလကလ္ ထူ ကု ို လိအု ပေ္ နဆဲျဖစသ္ ည္။” ၈၂

Andrew Sealth က “ျပည္သူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားသည္ လုအိ ပပ္ ါက စစေ္ ရးတာဝန္ထမ္းေဆာင္မတႈ ြင္ ပါဝင္မည္ဟု ေမွ်ာ္လငရ့္ သည္” ဟု မတွ ္ခ်ကေ္ ပး
ထားသည။္ ၈၃

12

တပမ္ ေတာ္၏ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ ႔ဆုိငရ္ ာ စမီ ံခန္ခ႔ ြဲမႈစနစတ္ ြင္ ေနာက္ထပေ္ ျပာင္းလဲမတႈ စ္ခမု ွာ ၁၉၉၀ ခႏု စွ ္ ဧၿပီလ ၁ ရကတ္ ြင္ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ ႔ႏွင့္
နယျ္ ခားေစာင္တ့ ပမ္ ်ား ညနႊ ၾ္ ကားေရးမဴွ း႐ုးံ ကုိ ဖြဲ ႔စညး္ ျခင္းျဖစသ္ ည။္ ၎ဖြဲ ႔စည္းမႈ သည္ ျပည္သူဆ႔ ကဆ္ ံေရးႏွင့္ ျပည္သ႔ူစစ္ ညနႊ ္ၾကားေရးမွဴး႐ံုး
ျပန္လည္ဖြဲ ႔စည္းျခင္း၏ အပိုငး္ တစခ္ ုျဖစသ္ ည္ (ဇယား ၂ တြင္ ၾကည့္) ။၈၄

တပ္မေတာ္၏ ျပညသ္ ူ႔စစ္ စမီ ခံ န႔္ခြဲမစႈ နစ္တြင္ ေနာက္ထပ္သိသာထင္ရွားေသာ ျဖစေ္ ပၚတုိးတကမ္ ႈတစခ္ မု ာွ ယခင္က အစိုးရကို ဆန္က႔ ်င္
တုိက္ခုကိ ခ္ ဲဖ့ းူ ေသာ တငုိ း္ ရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ ႔မ်ားအား ျပညသ္ ူ႔စစ္အဆင့္အတနး္ ေပးအပ္ျခင္းျဖစ္သည။္ ၈၅ ၎ေျပာင္းလဲမႈသည္ ၁၉၈၉
ခုႏစွ ္တြင္ ျမနမ္ ာႏုိင္ငံ၏ အႀကီးမားဆံးု လက္နက္ကငုိ ေ္ တာလ္ ွနမ္ ႈကုိ ျမနျ္ မနဆ္ နဆ္ န္ၿပဳိ လဲသြားေစခဲ့ေသာ ဗကပ တပတ္ ြင္းပုနက္ နခ္ ြဲထြက္မႈ
မ်ားျဖင့္ စတင္ခဲသ့ ည္။ ဗကပ က်ဆုံးမသႈ ည္ နဝတေခါငး္ ေဆာငမ္ ်ားအတြက္ တိငု း္ ရင္းသားလက္နက္ကငုိ ္ အဖြဲ ႔အစညး္ မ်ား စီမံခန႔ခ္ ြဲျခငး္ ဆိုင္ရာ
ခ်ဥး္ ကပမ္ နႈ ညး္ လမး္ အသစက္ ုိ က်ငသ႔္ ုံးရန္ အခြင္အ့ လမး္ ရရွေိ စခဲ့သည။္ တငို ္းရင္းသားလကန္ က္ကိငု ္ အဖြဲ ႔မ်ားႏငွ ့္ အပစအ္ ခတရ္ ပစ္ ဲေရးညႇိႏိငႈ ္း
ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို တပမ္ ေတာ္ေထာက္လွမ္းေရး ညနႊ ၾ္ ကားေရးမဴွ း ဒုတယိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညြနက႔္ ဦးေဆာငခ္ ဲ့သည္။၈၆ ထေ႔ုိ နာက္တြင္ တပမ္ ေတာ္
ကို ဆနက႔္ ်င္ရန္ မဟာမတိ ္ဖြဲ ႔လိေု သာ တငို း္ ရငး္ သားလကန္ က္ကုငိ အ္ ပု ္စုမ်ားမွ ကုယိ ္စားလွယ္မ်ား၏ စည္း႐ံးု မကႈ ို ျငငး္ ပယခ္ ဲေ့ သာ ဗကပ
ေခတ္လြန္ လက္နကက္ ငုိ ္ ေလးဖြဲ ႔ ႏွင့္ ၁၉၈၉ ခႏု ွစ္တြင္ အပစအ္ ခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညခီ ်ကမ္ ်ား ရရခွိ ဲသ့ ည။္

ဇယား ၃ - ျမန္မာအစိုးရ၏ အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားေသာအုပ္စုမ်ားစာရင္း (၁၉၈၉ - ၂၀၀၉)၈၇

အမည္ တည္ေနရာ လက္ရွိအဆင့္

အဓိကလက္နက္ကိုင္အုပ္စုမ်ား မငုိ း္ တုန၊္ ရွမ္းျပည္နယ္ ျပည္သ႔ူစစ္
ပေလာင္ျပည္နယ္ လြတေ္ ျမာကေ္ ရး တပဖ္ ြဲ ႔ (PSLA) လက္နကခ္ ်
လကန္ က္ခ်
ရမွ း္ ျပည္နယ္ ျပညသ္ ႔လူ ြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ ႔ (SNPLO) ေနာင္းေတာ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ လကန္ က္ခ်
BGF
ေမာ္ထိုင္းတပ္မေတာ္ (MTA) – ခြနဆ္ ာ လမခ္ ု၊ိ ရွမ္းျပည္နယ္ BGF
BGF
ဗကပ (ရခုိငျ္ ပညန္ ယ)္ ေမာင္းေတာ၊ ရခုိငျ္ ပညန္ ယ္ ျပည္သစူ႔ စ္
ျပည္သူ႔စစ္
ဒမီ ုိကေရစီတပ္မေတာသ္ စ္ – ကခ်င္ (NDA-K) ပနဝ္ ါ၊ ကခ်င္ျပညန္ ယ္ ျပည္သူစ႔ စ္
ျပညသ္ ႔ူစစ္
ျမနမ္ ာအမ်ဳးိ သား ဒီမုိကရကတ္ စမ္ ဟာမိတတ္ ပ္မေတာ္ (MNDAA)* ေလာက္ကငုိ ၊္ ရမွ း္ ျပည္နယ္ အပစရ္ ပ္အုပ္စု
EAO
ကရငန္ ီအမ်ဳိးသားမ်ားျပညသ္ ူ႔လြတေ္ ျမာက္ေရးတပ္ဦး (KNPLF) ဟိယု ား၊ ကယားျပည္နယ္ EAO
EAO
ရွမး္ ျပညတ္ ပမ္ ေတာ္ (ေျမာကပ္ ိုငး္ )** စိန္ေက်ာ၊့ ရမွ း္ ျပညန္ ယ္ EAO
EAO
ကခ်ငဒ္ ီမကုိ ရက္တစတ္ ပ္မေတာ္ (KDA) ကြတ္ခုိင၊္ ရမွ ္းျပညန္ ယ္ လက္နက္ခ်၈၈

ပအဝုိ ္း အမ်ဳးိ သားတပ္မေတာ္ (PNA) ေက်ာကတ္ စ္လးံု ၊ ရွမ္းျပည္နယ္

ကယန္းအမ်ဳိးသားအေစာင့တ္ ပ္ (KNG) ဖယ္ခ၊ံု ရွမ္းျပညန္ ယ္

ကယန္းနယ္ေျမသစ္ပါတီ (KNLP) ျပင္ေဆာင္၊ ကယားျပည္နယ္

ကခ်င္လြတ္ေျမာကေ္ ရးအဖြဲ႔ (KIO) လိုင္ဇာ၊ ကခ်ငျ္ ပညန္ ယ္

ဝျပညည္ ီညြတေ္ ရးတပ္မေတာ္ (UWSA) ပန္ဆိငု ္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္

အမ်ဳးိ သားဒီမကို ရကတ္ စ္မဟာမတိ တ္ ပမ္ ေတာ္ (NDAA) မငုိ း္ လား၊ ရွမး္ ျပညန္ ယ္

မြန္ျပညသ္ စ္ပါတီ (NMSP) ရဲေခ်ာငး္ ဖ်ား၊ မြနျ္ ပညန္ ယ္

ကရငန္ အီ မ်ဳးိ သား တုးိ တက္ေရးပါတီ (KNPP) ရွားေတာ၊ ကယားျပညန္ ယ ္

ရမွ ္းျပညအ္ မ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ (SSNA) ရမွ ္းျပညန္ ယ္

13

အေသးစားလက္နက္ကိုင္အုပ္စုမ်ား

MTA မငို ္းဟင္ မိုငး္ ဟ မုိင္းရယ္၊ တန႔္ယနး္ ၊ ရွမး္ ျပညန္ ယ္ ျပည္သူ႔စစ္
MTA - မနပ္ န ္ တန္႔ယန္း၊ ရမွ ္းျပညန္ ယ္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္

မနု ္းေပၚ မူဆယ္၊ ရွမး္ ျပညန္ ယ္ ျပည္သစ႔ူ စ္

ရွမ္းျပညအ္ မ်ဳးိ သားတပ္မေတာ္ (SSNA) - ခြဲထြက္အဖြဲ ႔၊ ရမွ း္ ျပည္နယ္ ရမွ း္ ျပညန္ ယ္ ဖ်ကသ္ မိ ္း, SSA -
South ႏွင့္ပူးေပါင္း၈၉

MTA - ေရျႊ ပညေ္ အး ပဲကြန္၊ ရွမ္းျပညန္ ယ္ ျပညသ္ ူ႔စစ္
ကရင္နအီ မ်ဳိးသားဒမီ ိကု ရက္တစပ္ ါတီ (KNDP) - နာဂ လြိဳင္ေကာ၊္ ကယားျပညန္ ယ္ BGF မတ္ိ ္ဖကအ္ ဖြဲ႔
မြန္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔အစညး္ – ၿမတိ ေ္ ဒသ ၿမတိ ၊္ တနသၤာရတီ ငုိ း္ ေဒသႀကီး လကန္ က္ခ်
မြန္ျပညသ္ စ္ပါတသီ စ္ – ခြဲထြကအ္ ဖြဲ ႔ ေကာ့ေသာငး္ ၊ လက္နက္ခ်
တနသၤာရတီ ုငိ း္ ေဒသႀကးီ
ရကိၡဳင့္တပ္မေတာ္ (AA) *** ေက်ာက္ေတာ၊္ ရခငုိ ျ္ ပညန္ ယ္ ဖ်ကသ္ ိမး္
ဒီမိကု ရကတ္ စ္ ကရင္ဗုဒဘၶ ာသာ တပ္မေတာ္(DKBA)**** ျမဝတ၊ီ ကရင္ျပညန္ ယ္ BGF
ကရငၿ္ ငမိ း္ ခ်မး္ ေရးတပ္ဖြဲ႔ (KPF) (ေဟာင္သေယာ) ၾကာအင္းဆိပ္ႀကးီ ၊ BGF
ကရင္ျပညန္ ယ ္
လဆန္ေအာငဝ္ ါအဖြဲ႔ ဝိုငး္ ေမာ္၊ ကခ်င္ျပညန္ ယ္ ျပည္သစ႔ူ စ္
ဟုိမနိ ္း (ex MTA) လမခ္ ို၊ ရွမ္းျပညန္ ယ္ ျပည္သ႔ူစစ္
မတက္ ်န္(ex MTA) နမ့္ဆန၊္ ရွမး္ ျပည္နယ္ ျပည္သစ႔ူ စ္
နာယငို ္ (ex MTA) နမ့္ဆန၊္ ရမွ ္းျပည္နယ္ ျပည္သ႔စူ စ္
ကရငန္ အီ မ်ဳးိ သားၿငိမး္ ခ်မ္းေရးႏငွ ့္ ဖြၿ႔ံ ဖိဳးတးုိ တကေ္ ရးပါတီ(KNPDP) လြိဳငေ္ ကာ္၊ ကယားျပည္နယ္ BGF မိ္တ္ဖကအ္ ဖြဲ႔
ရမွ ္းျပည္တပ္မေတာ္-ေတာင္ပုငိ း္ တပ္မဟာ ၇၅၈ ဝမပ္ န၊္ ရွမး္ ျပည္နယ္ ျပည္သူ႔စစ္
ကရင္နီေသြးစည္းညီညြတေ္ ရးအဖြဲ ႔ (KNSO) - ကမစည ကယားျပည္နယ္ BGF မတိ ဖ္ ကအ္ ဖြဲ႔
ကရငၿ္ ငိမး္ ခ်မး္ ေရးႏွင့္ ဖြၿ႔ံ ဖဳိ းေရးအဖြဲ ႔ -(ဖဒုေိ အာငဆ္ နး္ ) ဖားအ၊ံ ကရင္ျပညန္ ယ္ ျပည္သူစ႔ စ္
သံေတာင္အထူးေဒသ ၿငမိ ္းခ်မး္ ေရးအဖြဲ ႔၉၀ သေံ တာင္ႀကီး၊ ကရင္ျပညန္ ယ္ ျပညသ္ စူ႔ စ္
သံေတာင္ေျမာကပ္ ိငု ္းအထးူ ေဒသ သံေတာင၊္ ကရင္ျပည္နယ္ လႈပရ္ ွားမမႈ ရွိ
KNU/KNLA ၿငိမ္းခ်မး္ ေရးေကာင္စီ(KPC) ေကာက့ ရိတ္၊ ကရငျ္ ပည္နယ္ EAO

*၂၀၀၉ အၿပီးတြင္ MNDAA အဖြဲ ႔ ႏစွ ျ္ ခမး္ ကြဲသြားသည။္ BGF မဟုတ္ေသာ အဖြဲ ႔က်နခ္ ဲသ့ ည္။

** ၂၀၀၉ အၿပးီ တြင္ SSA-N တပ္မဟာ ၃ ႏွင့္ တပ္မဟာ ၇ တို႔ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားျဖစလ္ ာၾကသည္။ SSPP/SSA တပမ္ ဟာ ၁ သည္ အဆုျိ ပဳခ်က္
ကုိ ျငငး္ ဆန္ကာ တငုိ း္ ရငး္ သားလကန္ က္ကငို ္အဖြဲ ႔အျဖစ္ ဆက္လက္ရပတ္ ည္သည။္

*** ရကိဳၡ င့တ္ ပ္မေတာ္သည္ ရခိငု လ္ ြတေ္ ျမာကေ္ ရးပါတီ၏ ခြဲထြကအ္ ဖြဲ ႔ျဖစသ္ ည။္ ကခ်ငျ္ ပည္နယ္တြင္ ၂၀၀၈ ခုႏစွ က္ ဖြဲ ႔စညး္ ခဲ့ၿပီး
လကရ္ ွလိ ပႈ ္ရွား ေနသည။္

**** ေစာလားပြယဦ္ းေဆာငေ္ သာ တပမ္ ်ားသည္ BGF အဆျုိ ပဳခ်က္ကုိ ျငင္းပယက္ ာ DKBA ကလထ႔ုိ းူ ေဘာ္ကုိ ဖြဲ ႔စည္းခဲသ့ ည္။ ၎အဖြဲ ႔သည္
၂၀၁၅ ေအာကတ္ ဘုိ ာလတြင္ NCA ကို ပါဝင္လကမ္ တွ ္ေရးထုိးခဲ့သည။္

၁၉၈၉ မွ ၂၀၀၉ ခႏု ွစအ္ ၾကား ကာလအတြငး္ တပ္မေတာအ္ စိုးရႏွင့္ အပစ္အခတရ္ ပ္စဲေရး သေဘာတညူ မီ ႈ ရရခွိ ဲ့ေသာ လက္နကက္ ုိငအ္ ဖြဲ ႔ ၄၀
ခန႔္ ရိွသည္ (ဇယား ၃ ကုၾိ ကည)့္ ။ ၎အပစအ္ ခတရ္ ပစ္ ဲမမႈ ်ား၏ ေအာငျ္ မင္မႈသည္ တပမ္ ေတာ၏္ စစ္ေရးဖအိ ားေပးမႈႏငွ ့္ စးီ ပြါးေရးလုပက္ ိငု ခ္ ြင၊့္

14

ႏငုိ င္ ံေရးေတြ ဆ႔ ံုေဆြးေႏြးခြင့္ မကလ္ းုံ ေပးစညး္ ႐းံု မကႈ ို တြဲဖကထ္ ားသည့္ ဗ်ဴဟာကုိ ထင္ဟပ္ေနသည္။ ယငး္ သေဘာတူညခီ ်က္မ်ားသည္
စစ္ေရးညႏိႇ ႈငိ း္ မမႈ ်ား ျဖစေ္ ပၚေစၿပးီ ထးို စစရ္ ပဆ္ ငုိ ္းရန္ အခြင့အ္ လမ္းမ်ားကုိ ဖန္တီးေပးသည္။ သ႔ိုေသာ္ ႏငို ္ငေံ ရးအရ ေျဖရငွ ္းျခငး္ မဟုတေ္ ပ။
တပ္မေတာ္အစးို ရသည္ အမ်ဳးိ သားညီလာခံမွတဆင့္ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲျခငး္ ကုိ လပု ေ္ ဆာင္ေနေသာ ၾကားကာလအစိုးရသာျဖစသ္ ည္
ဟူေသာ အခ်ကက္ ို ကငုိ စ္ ြဲထားသည။္ အမ်ဳးိ သားညလီ ာခကံ ို ၁၉၉၃ ခႏု ွစတ္ ြင္ စတငခ္ ဲၿ့ ပးီ ၁၅ ႏစွ အ္ ၾကာတြင္ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒကုိ ေရးဆြဲ
ၿပးီ စးီ သည္။ အမ်ဳိးသားညီလာခသံ ႔ို အပစအ္ ခတ္ ရပစ္ ဲထားေသာ လကန္ ကက္ ုိငအ္ ပု စ္ ုမ်ားမွ ကယုိ ္စားလယွ ္မ်ား တကေ္ ရာက္ခဲၾ့ ကေသာ္လညး္
၎ညီလာခံသည္ က်ယ္ျပန႔္ေသာ ႏငုိ င္ ံေရးေတြ ဆ႔ ေံု ဆြးေႏြးမႈ မပါဝငသ္ ည့အ္ ျပင္ ႏိငု ္ငေံ ရးဆငုိ ္ရာ စးုိ ရမိ ပ္ ူပန္စရာမ်ားကုိ အေျခခံဥပေဒတြင္
ေျဖရငွ ္းထားျခင္းမရသိွ ျဖင့္ မေက်နပ္ေၾကာင္း အမ်ားစုက ထတု ္ေဖၚေျပာၾကားခဲၾ့ ကသည။္ ၉၁

တပမ္ ေတာ္၏အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈနည္းလမ္းျဖင႔္ခ်ဥး္ ကပျ္ ခင္းသည္အပစ္ရပအ္ ုပစ္ ုမ်ားအားအလာႊ ႏစွ ္မ်ဳးိ ခြဲေသာစနစက္ ုိထြကေ္ ပၚလာေစသည္။
ပထမအလာႊ တြင္ အဓိကလက္နက္ကုငိ အ္ ုပစ္ မု ်ားဟု တပမ္ ေတာက္ ယဆူ ေသာ တုိငး္ ရင္းသားလကန္ ကက္ ငုိ ္အဖြဲ ႔မ်ားပါဝငသ္ ည္။ ဒတု ိယအလႊာ
တြင္ မူလအဖြဲ ႔မွ ခြဲထြက္ဖြဲ ႔စည္းကာ အပစအ္ ခတရ္ ပစ္ ဲထားေသာ၊ တပ္မေတာက္ အဓိကမက်ဟု ယဆူ ထားေသာ လကန္ ကက္ ိငု ္အပု ္စုမ်ား
ပါဝငသ္ ည္။၉၂ ပထမအလာႊ အုပစ္ ုအတြက္ အပစအ္ ခတ္ရပစ္ ဲေရးသတ္မတွ ္ခ်ကစ္ ညး္ ကမး္ မ်ားတြင္ ပထမအလႊာကို ဒတု ယိ အလႊာအုပ္စုထက္
မ်က္ႏွာသာေပးထားသည။္ ပထမအလာႊ အုပ္စုမ်ားသည္ တပမ္ ေတာ္အစိုးရထမံ ွ စီးပြါးေရးအကအူ ညီမ်ား ရရွိသည့္အျပင္ အခ်ဳ႕ိ ေနရာမ်ားတြင္
အပု ္စ၏ု ပုငိ ္နကက္ ို သတ္မွတေ္ ပးကာ အထးူ ေဒသမ်ားအျဖစ္ ဖြဲ ႔စညး္ ေပးခဲ့သည။္ မတကူ ြဲျပားစြာပင္ ဒတု ယိ အလာႊ အုပ္စမု ်ားအတြက္ စည္းကမး္
မ်ားမွာမူ လက္နကႏ္ ွင့္ ပုိငန္ က္ ႏွစမ္ ်ဳးိ စလံးု ေလ်ွ ာ့ခ်ထားပံရု သည။္

ဒတု ယိ အလာႊ တြင္ အပစ္အခတ္ရပစ္ ဲထားေသာ တငုိ း္ ရင္းသားလက္နကက္ ိုင္အဖြဲ ႔မ်ား ပါဝင္ၿပီး ၎တို႔သည္ ေနာက္ပငို း္ တြင္ ျပည္သ႔ူစစအ္ ဖြဲ ႔မ်ား
ျဖစလ္ ာသည။္ ၉၃ တပမ္ ေတာ္အစးို ရႏွင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲရန္ သေဘာတူညႏိႇ ငႈိ ္းထားေသာ လကန္ က္ကုငိ ္အုပစ္ ုငယမ္ ်ားစြာသည္ ျပည္သ႔စူ စ္
အဆင့္ကုိ ရရွိၾကၿပးီ တစခ္ ါတစ္ရံ တပ္မေတာ၏္ ကုယိ ္စား လပု ေ္ ဆာင္ၾကသည္ဟု Andrew Selth က မတွ ခ္ ်က္ေပးထားသည္။၉၄

အဆပုိ ါအုပစ္ ုမ်ား ျပည္သ႔စူ စ္ အဆင္အ့ တနး္ ရရလိွ ာေသာ အေျခအေနမ်ားမာွ အမ်ဳိးမ်ဳိးကြဲျပားသည္။ အခ်ဳ႕ိ ျဖစရ္ ပ္မ်ားတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္
ညိႏႇ ႈငိ း္ ေဆြးေႏြးေနေသာတုငိ ္းရင္းသားလကန္ ကက္ ုိင္အဖြဲ ႔မ်ားသည္အပစရ္ ပ္အပု ္စုျဖစ္မလာပဲျပညသ္ ႔ူစစ္အဆငသ့္ ႔ုိတိကု ္႐ုကိ ္ေရာကရ္ ွသိ ြားၾက
သည္။ သာဓကအားျဖင့္ ခြန္ဆာဦးေဆာင္ေသာ ေမာ္ထငုိ ္းစစ္တပ္ (MTA) သည္ ၁၉၉၆ ခႏု ွစ္တြင္ အႂကြင္းမဲ့ လက္နက္ခ်ရန္ သေဘာတခူ ဲၿ့ ပီး
ေနာက္ ၎၏ တပ္မဴွ းေဟာငး္ ေျမာက္မ်ားစြာသည္ အစးုိ ရလလုိ ားေသာ ျပည္သူစ႔ စေ္ ခါငး္ ေဆာင္မ်ား ျဖစလ္ ာခဲ့ၾကသည္ (ဇယားကြက္ ၃ ကုိ
ၾကည္)့ ။၉၅

အျခားတိငု ္းရင္းသားလက္နကက္ ုိင္အဖြဲ ႔မ်ားမာွ မူ အပစ္အခတရ္ ပစ္ ဲေရး သေဘာတညူ ခီ ်က္ လကမ္ ွတထ္ ိုး၊ လက္နက္ျဖဳတ္သမိ ္းၿပးီ မွ ၎တိ႔၏ု
အဖြဲ ႔ဝငမ္ ်ား ျပည္သူစ႔ စျ္ ဖစလ္ ာၾကသည။္ ဤပစုံ အံ တုငိ း္ အစိုးရလလုိ ားေသာ ျပည္သစူ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ားအျဖစသ္ ုိ႔ ေျပာင္းလဲသညပ့္ ံစု ံသည္ ၁၉၈၉ မွ
၂၀၀၈ အၾကားကာလတြင္ ျဖစ္ေပၚခဲသ့ ည္။ ပေလာင္ျပညန္ ယလ္ ြတ္ေျမာကေ္ ရးတပဖ္ ြဲ ႔ (PSLA) သည္ လက္နက္ျဖဳတသ္ ိမး္ ၿပးီ မွ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔
ျဖစလ္ ာေသာ သာဓကတစခ္ ုျဖစ္သည္။ PSLA သည္ ၁၉၉၁ ခုႏစွ တ္ ြင္ အပစ္ရပအ္ ုပ္စုျဖစလ္ ာေသာ္လညး္ ၂၀၀၅ ဧၿပလီ ၂၁ ရက္က်မွ လက္နက္
ျဖဳတသ္ ိမ္းခဲ့ျခင္းျဖစသ္ ည္။ထေ႔ို နာက္တပ္မေတာက္ ၎တက႔ို ိုစစသ္ င္တနး္ ေပးၿပးီ ေနာက္ရမွ း္ ျပည္နယ္မိငု း္ တနု ၿ္ မိဳ႕နယ္တြင္အစိုးရလုလိ ားေသာ
ျပညသ္ စူ႔ စ္အဖြဲ ႔အျဖစ္ ဖြဲ ႔စည္းေပးခဲသ့ ည။္ ရမွ း္ ျပည္ေတာငပ္ ုိငး္ တပ္မေတာ္ RCSS/ SSA ၏ တပ္ရင္း ၇၅၈ သည္ ၂၀၀၆ ဇူလုငိ ္လတြင္
မိခင္အဖြဲ ႔အစညး္ မွ ခြဲထြက္ကာ အစိးု ရလုိလားေသာ ျပညသ္ စူ႔ စ္ ျဖစ္လာခဲေ့ သာ ေနာကထ္ ပ္နမနူ ာတစ္ခု ျဖစသ္ ည္။၉၇ ကယနး္ နယ္ေျမသစ္ပါတီ
၏ အစတိ ္အပငုိ ္းအျဖစ္ ပါဝင္ခဲ့ေသာ ကယနး္ အမ်ဳိးသားအေစာင့္တပ္ (KNG) သည္ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္တြင္ ခြဲထြကခ္ ဲၿ့ ပီး ၁၉၉၂ ေဖေဖၚဝါရီလတြင္
တပ္မေတာ္ႏွင့္ အပစအ္ ခတရ္ ပ္စဲေရးသေဘာတညူ မီ ရႈ ရွိသည။္ ၎အဖြဲသ႔ ည္ ရွမ္းျပညန္ ယ္ ဖယခ္ ုၿံ မိဳ႕နယ္မွ အစိးု ရလလုိ ားေသာ ျပည္သူစ႔ စ္
အဖြဲ ႔ျဖစသ္ ည။္ ၉၈

ျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲ ႔ ျဖစလ္ ာေသာ တိုင္းရငး္ သားလကန္ ကက္ ငုိ ္ အဖြဲ ႔အစညး္ မ်ားႏွင့္ ခြဲထြကအ္ ုပ္စုမ်ားသည္ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ အေရအတြက္
အမ်ားဆံးု ျဖစ္ေသာလ္ ည္း ျမန္မာႏငုိ ္င၏ံ အျခားေဒသမ်ားတြင္လည္း အလားတရူ ၾွိ ကသည္။ ကရငျ္ ပည္နယတ္ ြင္ သေံ တာငအ္ ပု စ္ ုႏွင့္ ဖဒုိ
ေအာငဆ္ နး္ အုပစ္ ု ကဲ့သ႔ုိေသာ အဖြဲ ႔မ်ားစြာသည္ KNU မခွ ြဲ ထြကက္ ာ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ား ျဖစလ္ ာခဲၾ့ ကသည။္ ကယားျပည္နယ္တြင္လညး္
ခြဲထြက္အပု စ္ မု ်ားစြာသည္ ျပညသ္ ူ႔စစအ္ ဖြဲ ႔မ်ားျဖစလ္ ာခဲ့ၾကသည။္ ၎တုအ႔ိ မ်ားစသု ည္ ကယားျပည္နယတ္ ြင္ လႈပ္ရွားေနေသာ နယျ္ ခားေစာင့္
တပ္ရင္း ႏစွ ခ္ ု (၁၀၀၄ ႏွင့္ ၁၀၀၅) ၏ လက္ေအာက္ခံ စးီ ပြားေရးအုပစ္ မု ်ား ျဖစ္လာၾကသည္ဟု သတငး္ မ်ားကဆသုိ ည္။၉၉

ကခ်ငျ္ ပညန္ ယ္ရွိ ခြဲထြက္အုပ္စမု ်ားထဲမွ လဆန္ေအာငဝ္ ါၿငိမး္ ခ်မး္ ေရးအုပစ္ သု ည္ အပစ္ရပ္အုပ္စျု ဖစလ္ ာၿပီးေနာက္ အစးုိ ရလုလိ ားေသာ
ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ ႔ ျဖစ္လာေသာ ေနာက္ထပသ္ ာဓကတစခ္ ျု ဖစ္သည္။ ၎အုပစ္ ၏ု မိခင္အဖြဲ ႔အစညး္ သည္ KIO ျဖစသ္ ည္။ ၂၀၀၄ ခႏု ွစ္တြင္ KIO
၏ ေထာက္လမွ ္းေရးႏငွ ့္ လုျံ ခဳံ ေရးဌာန အႀကးီ အကဲျဖစ္သူ ဗိလု မ္ ဴွ းႀကီးလဆန္ေအာင္ဝါသည္ မေအာင္ျမင္ေသာ အာဏာသိမ္းမအႈ ၿပးီ တြင္
အဖြဲ ႔အစညး္ မွ ခဲြထြကလ္ ာခဲၿ့ ပးီ ေနာက္ တပ္မေတာအ္ စးုိ ရႏငွ ့္ အပစအ္ ခတ္ရပစ္ ဲရန္ ညိႏႇ ငႈိ း္ သေဘာတူခဲ့ျခင္းျဖစသ္ ည။္ ၎အဖြဲ ႔သည္
ၿငိမ္းခ်မး္ ေရးအဖြဲ ႔ အဆင့အ္ တန္းကို ရရွိခဲၿ့ ပီး ကခ်င္ျပည္နယၿ္ မိဳ႕ေတာ္ ျမစ္ႀကးီ နားနယေ္ ျမတြင္ လပႈ ္ရွားခြငရ့္ ခဲ့သည္။ ၎အပု ္စုသည္ ၂၀၀၉

15

ေအာက္တိဘု ာလ ၁၆ ရက္တြင္ လဝါယနျ္ ပည္သ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔အျဖစ္ အသြင္ကူးေျပာင္းျခငး္ မျပဳမီ လဆနေ္ အာငဝ္ ါ ၿငိမး္ ခ်မ္းေရးအဖြဲ ႔ဟု ေခၚေဝၚခဲ့
သည္။၁၀၀

ေျမာက္မ်ားစြာေသာ အပစရ္ ပအ္ ပု စ္ မု ်ားသည္ တရားဝင္ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ား မဟတု သ္ ည့္တိုငေ္ အာင္ ၎တို႔၏ လၿံု ခံဳေရးခြငတ္ ြင္ တပ္မေတာက္ ုိ
အကူအညေီ ပးခဲၾ့ ကသည္။ ၁၉၉၄ ခုႏွစတ္ ြင္ KNU မွခြဲထြကလ္ ာေသာ DKBA တပ္ဖြဲ ႔သည္ KNU ကို တပ္မေတာက္ တုိကခ္ ိုက္ေသာ စစ္ဆငေ္ ရး
မ်ားတြင္ ထိေရာကေ္ သာ အကူအညမီ ်ား ေပးခဲ့ဖူးသည္။၁၀၁

အဆိုပါကာလအတြငး္ တပ္မေတာ္သည္ အရပ္သားမ်ားအတြက္ ျပည္သစ႔ူ စသ္ င္တန္းအစအီ စဥ္မ်ားကုိ ဆက္လက္လပု ေ္ ဆာငခ္ ဲ့သည။္ ဗမာ
မဟုတ္ေသာ တုငိ ္းရင္းသားလမူ ်ိဳးစမု ်ား အေျခခ်ေနထိငု ္ရာ နယေ္ ျမမ်ားရွိ ေက်းရြာမ်ားတြင္ ျပည္သစ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား ဖြဲ ႔စညး္ ရန္ တပမ္ ေတာန္ ယေ္ ျမခံ
တပရ္ င္းမ်ားက ညနႊ ္ၾကားၿပီးေနာက္ စစ္သင္တန္းေပးျခငး္ ျဖစ္သည္။ အဆပုိ ါ နယ္ေျမမ်ားတြင္ ခ်င္း၊၁၀၂ ရွမ္း၊၁၀၃ ကခ်င၊္ ၁၀၄ ကရင္၊၁၀၅ မြန္ျပညန္ ယ္
မ်ားႏငွ ့္ တနသၤာရတီ ိငု ္း (ယခု တုိငး္ ေဒသႀကီးဟေု ခၚ) တိ႔ု ပါဝင္ၾကသည။္ ၁၀၆

အထက္ပါ အပစအ္ ခတရ္ ပ္စဲေရးစနစက္ ုိ ၁၉၈၉ မွ ၂၀၀၈ ခုႏွစအ္ ထိ က်ငသ့္ းုံ ခဲ့သည္။ တပ္မေတာသ္ ည္ ၂၀၀၉ ခုႏွစမ္ စွ ၍ အပစ္အခတရ္ ပ္စဲမႈ
စနစ္ကုိ ေျပာင္းလဲကာ တိုင္းရင္းသားလကန္ က္ကငုိ အ္ ဖြဲ ႔မ်ားအား ကိငု ္တြယစ္ မီ သံ ည့္ ခ်ဥ္းကပ္မနႈ ညး္ လမ္းကို ေျပာငး္ လဲခဲ့သည။္ ၎ေျပာင္းလဲမႈ
မ်ားတြင္ တပမ္ ေတာက္ တုိင္းရင္းသားလက္နကက္ ိုငအ္ ုပ္စမု ်ားကို အဆျုိ ပဳရာတြင္ အစုးိ ရမဟာမိတ္ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ားအျဖစ္သိ႔ု အသြငေ္ ျပာင္း
ရန္ႏငွ ့္ ေနာကပ္ ိငု ္းတြင္ အပစရ္ ပသ္ ေဘာတူညခီ ်ကအ္ သစ္ပါဝငေ္ သာ ၿငိမ္းခ်မး္ ေရးလုပင္ န္းစဥ္ အစပ်ဳိးျခငး္ တိ႔ု ပါဝင္သည္။

ဇယားကြက္ ၃ - ခြန္ဆာႏွင့္ သူေပးခဲ့ေသာ အေမြ

ခြန္ဆာ (၁၉၃၄ - ၂၀၀၇) သည္ ျမန္မာႏိုငင္ ံ၏ ျပညသ္ ူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔ေခါင္းေဆာငမ္ ်ားအနက္ အေက်ာၾ္ ကားဆးံု ျဖစသ္ ည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ ၎
ကြယ္လြန္သြားေသာ္လညး္ ရမွ း္ ျပညန္ ယရ္ ိွ ျပညသ္ ူစ႔ စစ္ နစ္တစ္ခုလုံးတြင္ ၎၏ ၾသဇာလႊမး္ မိုးမအႈ ေမြ ဆကလ္ ကတ္ ည္ရွိေနသည္။ ခြန္ဆာ
သည္ တုိငး္ ျပည္၏ အငအ္ ားအႀကးီ ဆးုံ ျပည္သ႔ူစစအ္ ဖြဲ ႔ ေခါင္းေဆာင္တစဦ္ း ျဖစ္လာခဲေ့ သာ ၎၏အေတြ အ႔ ႀကဳံ သည္ ႁခြင္းခ်က္ျဖစေ္ သာ္လညး္
ျမနမ္ ာႏုိငင္ ၏ံ လက္ရိွ ျပည္သူ႔စစစ္ နစ္ ျဖစေ္ ပၚလာပံုကို နားလည္သေဘာေပါက္ႏငုိ ္ရန္ အသုးံ ဝငေ္ သာ အျမင္မ်ားကုိ ျဖည့ဆ္ ညး္ ေပးသည။္

၁၉၃၄ ခုႏစွ ္ဖြား ခြနဆ္ ာသည္ တရတု -္ ရမွ း္ -ပေလာင္ ေသြးေႏာွ ကျပားတစ္ဦးျဖစ္ၿပးီ ရမွ ္းျပညန္ ယရ္ ိွ တနယ္႔ နး္ ၿမဳိ ႕နယ္ လြယေ္ မာ္ေဒသတြင္
ႀကးီ ျပငး္ ခဲသ့ ည္။ ခြန္ဆာသည္ လူငယ္ဘဝတြင္ ျမနမ္ ာႏိုင္ငံတြငး္ သု႔ိ က်ဴးေက်ာဝ္ ငေ္ ရာကလ္ ာေသာ ကူမင္တနအ္ ႂကြင္းအက်န္တပမ္ ်ား၏
ရန္ကို ကာကြယရ္ န္အတြက္ ငယသ္ ူငယခ္ ်င္းတစစ္ ႏု ငွ ႔္အတူ လက္နက္ကငုိ ္အဖြဲ ႔ေလးတစခ္ ုကုိ ဖြဲ ႔စည္းခဲသ့ ည္ဟု ၎၏ခြငျ့္ ပဳခ်ကရ္
အထပု တၸ ၱိတြင္ ေဖၚျပထားသည္။ ၎ကူမငတ္ နမ္ ်ားသည္ ခြန္ဆာ၏ ကာလရညွ ္ရန္ဖက္မ်ား ျဖစ္လာခဲ့သည။္ ၎၏ ႀကီးထြားလာေသာ
စစ္တပအ္ တြက္ လကန္ ကမ္ ်ားရရွိရန္ ကမူ ငတ္ န္တပ္ဖြဲ ႔တစ္ခကု ုိ စီးနငး္ တုကိ ခ္ ုကိ ္ကာ ေသနတအ္ လက္ ၃၀ ကို သိမ္းယူခဲသ့ ည္ဟဆု ိသု ည္။၁၀၇

၁၉၅၀ခုႏစွ ္မ်ားေႏာွ င္းပငုိ ္းတြင္နယေ္ ျမခတံ ပ္မေတာတ္ ိုင္းမွဴးမ်ားကျပညတ္ ြငး္ ျပည္ပရနစ္ ြယမ္ ်ားကိုထနိ း္ ခ်ဳပ္ရာတြင္အေထာကအ္ ကရူ ေစရန္
ျပည္သူစ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ားကုိ စတငအ္ သုံးျပဳခဲၾ့ ကသည။္ ခြန္ဆာ၏ အထုပတၸ ိတၱ ြင္ “၁၉၆၀ ဇနန္ ဝါရီလ ၆ ရက္တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ အေရ႕ွ ပိငု း္ တုိင္း
စစ္ဌာနခ်ဳပတ္ ိုင္းမွဴး ဗလို မ္ ွဴးႀကီးေမာငေ္ ရကႊ ခြန္ဆာအား ေစတနာ့ဝနထ္ မး္ ျပညသ္ စူ႔ စ္အဖြဲ ႔ေခါင္းေဆာင္ အဆငအ့္ ပႏ္ ငွ း္ ခဲ့ၿပီး၊ ကမူ င္တန္ႏငွ ့္
ဗကပ တပမ္ ်ားကို တကုိ ခ္ ုကိ ္ေပးမည့္ကတိအတြက္ အျပနအ္ လနွ အ္ ားျဖင့္ လြတလ္ ပစ္ ြာ အင္အားတုးိ ခ်ဲ႕ႏုငိ ္ရန္ ခြင္ျ့ ပဳခဲ့သည”္ ဟု
ေရးသားထား သည္။၁၀၈ ဤကာလအတြငး္ ခြနဆ္ ာသည္ ၎၏ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ ႔ကုိ အင္အားတးို ခ်ဲ႕ရန္ ရန္ပုံေငြအတြက္ ဘိန္းကုနက္ ူးျခင္းျဖင့္
ရွာေဖြခဲၿ့ ပီး လြယ္ေမာက္ ုေိ က်ာ္၍ ရွမ္းျပညန္ ယအ္ ေရွ႕ပိုငး္ အထိ နယေ္ ျမခ်ဲ႕ထြငခ္ ဲသ့ ည။္

ခြနဆ္ ာ၏ ပထမဆုးံ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ ႔ ေခါငး္ ေဆာင္မကႈ ာလသည္ တိုေတာင္းသည။္ ၁၉၆၄ ခုႏွစတ္ ြင္ တပ္မေတာ္အစိးု ရက ဆိရု ွယ္လစ္စးီ ပြါးေရး
မဝူ ါဒတစရ္ ပအ္ ေနႏွင့္ ေငြစကဴၠ မ်ားကို တရားမဝင္ေၾကာငး္ ေၾကညာခဲ့ရာ ယင္းစမီ ံခ်ကသ္ ည္ ျပညသ္ ူအမ်ားစု၏ စေု ဆာငး္ ေငြမ်ားကုိ ထခိ ိကု ္
ေစခဲ့သည။္ ေငြစကၠဴအဓိကထားေသာ ေမာွ င္ခုစိ းီ ပြါးေရးေစ်းကြက္တြင္ ရင္းႏးီွ ျမဳႇ ပ္ႏွထံ ားသမူ ်ားမာွ မူ အနစ္နာဆးုံ ျဖစသ္ ည။္ ထိခကုိ န္ စ္နာသူ
မ်ားထဲတြင္ ခြန္ဆာကဲသ့ ုိေ႔ သာ ဘိနး္ ကုနသ္ ည္မ်ားလည္း ပါဝငသ္ ည။္ ခြန္ဆာ၏ ေဒါသတႀကီးတုန္႔ျပန္မသႈ ည္ ၎၏ျပညသ္ စ႔ူ စ္အဖြဲ ႔အား
ညညီ ြတေ္ သာ ဆုိရယွ လ္ စဆ္ နက္႔ ်င္ေရးစစ္တပဟ္ ု အမညေ္ ပး၍ ေတာခုကိ ာ ရွမ္းသူပနု အ္ ပု စ္ ုမ်ားႏွင့္ မဟာမိတဖ္ ြဲ ႔ရန္ ဆုးံ ျဖတ္လုကိ ျ္ ခင္းပင္
ျဖစသ္ ည္။

သိ႔ရု ာတြင္ ၎၏ ပထမဆံးု သူပနု ္ေခါင္းေဆာင္ပံရု ပိ ္မာွ လည္း တုေိ တာင္းသည။္ ၁၀၉ ရမွ း္ သူပုန္မ်ားႏငွ ့္ လကတ္ ြဲေသာ ခြနဆ္ ာ၏ ကနဦး
အေတြ အ႔ ၾကဳံ မွာလညး္ အဆငမ္ ေခ်ာလွေပ။ ရွမ္းသူပုန္တပ္အမ်ဳးိ မ်ဳးိ ၏ ႀကဳိ းပမ္းမမႈ ်ားကို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြကက္ ညူ ီရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ေသာလ္ ညး္
ရွမး္ သပူ ုနေ္ ခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစသ္ ူ ဗုလိ ္ဒဝီ ငႏ္ ွင့္ ပဋိပကတၡ စ္ခု ျဖစ္ပြါးခဲ့ရာ ၎၏ ရနဖ္ က္ ကမူ င္တနမ္ ်ားက လညွ ့္ျဖားေျခထိုးခဲျ့ ခင္းျဖစ္သည္
ဟု ခြနဆ္ ာကယုံၾကညခ္ ဲသ့ ည။္ ခြန္ဆာ၏ သပူ ုနလ္ ပႈ ္ရာွ းမႈကာလမွာလညး္ ၾကာၾကာမခခံ ဲ့ေပ။ ခြနဆ္ ာသည္ ၁၉၆၆ ခုႏစွ တ္ ြင္ လြယေ္ မာ္
ကာကြယ္ေရးဟေု ခၚေသာ ျပညသ္ စ႔ူ စ္အဖြဲ ႔၏ ေခါငး္ ေဆာငအ္ ျဖစ္ ျပန္လညေ္ နရာရလာခဲ့သည္။၁၁၀

16

၁၉၆၉ ေအာက္တုဘိ ာလ ၂၀ ရကတ္ ြင္ ေတာငႀ္ ကီးၿမိဳ႕ ၌ အစညး္ အေဝးတကေ္ နေသာ ခြန္ဆာကုိ အာဏာပငုိ မ္ ်ားက ဖမ္းဆးီ ထိန္းသမိ း္ လုကိ ္
ၾကသည။္ ခြန္ဆာ၏ ျပည္သစ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔ႏွငပ့္ တ္သက၍္ တပမ္ ေတာေ္ ခါငး္ ေဆာင္မ်ား၏ မွတခ္ ်က္ကို အစုးိ ရက ထတု ္ျပန္ခဲ့ရာ “၎အဖြဲ ႔၏
စစေ္ ရးတည္ေဆာက္မႈႏငွ ့္ ဥပေဒ မၾကာခဏခ်ဳိးေဖာက္မမႈ ်ား သည္ အစုးိ ရအေပၚသစာၥ ချံ ခင္းမရေွိ တာ့ဟု သတမ္ ွတယ္ ဆူ ဖြယျ္ ဖစ္သည”္ ဟု
ေဖၚျပခဲသ့ ည္။ အာဏာပုိင္မ်ားက တညၿ္ ငမိ မ္ ႈပ်က္ျပားေစျခငး္ ဆုိင္ရာ ဥပေဒ ပဒု ္မ အခနး္ ၅ အရ ခြန္ဆာကုိ ဖမး္ ဆးီ ခဲ့ျခငး္ ျဖစသ္ ည္။ ၎၏
တပ္မွဴးမ်ားက ျပညသ္ စ႔ူ စ္အဖြဲ ႔ကုိ ဦးေဆာငက္ ာ ေတာခုိသြားခဲၾ့ ကၿပးီ ရွမ္းျပည္တပမ္ ေတာ္ႏွင့္ ပူးေပါင္းလႈပရ္ ွားခဲ့ၾကသည။္ လြယ္ေမာ္
ကာကြယ္ေရးအဖြဲ ႔၏ အမညက္ လုိ ည္း ႏုိငင္ ံေရးရည္မနွ း္ ခ်ကက္ ို ျပနလ္ ည္ျပသရန္ ႀကဳိ းစားသည့္ အေနႏငွ ့္ ရွမး္ ညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္
(SUA) ဟု ေျပာင္းလဲခဲ့ၾကသည္။၁၁၂

၁၉၇၃ ခႏု စွ တ္ ြင္ ခြန္ဆာ၏ တပည့မ္ ်ားက ေတာငႀ္ ကးီ ၿမဳိ ႕ ၌ ရရု ာွ းဆရာဝန္ႏွစ္ဦးကို ျပန္ေပးဆြဲခဲသ့ ည္။ အလဲအလွယ္လပု ္သည္အ႔ ေနျဖင႔္
အစးုိ ရသည္ ခြနဆ္ ာအား မႏေၲ လးေထာငမ္ ွ ခြနဆ္ ာအား လတႊ ေ္ ပးရန္ သေဘာတခူ ဲသ့ ည္။ ၎၏ အထုပတၸ ၱအိ ရ ၁၉၇၄ တြင္ ၎ကို
လႊတ္ေပးၿပီးသည့္ေနာက္တြငလ္ ည္း တပမ္ ေတာ္ေထာက္လမွ ္းေရးက ဆကလ္ ကအ္ ကဲခတ္ ေစာင္ၾ့ ကညခ့္ ဲ့ၾကသည္ဟု သိရသည္။ မညသ္ ႔ို
ဆုေိ စ ခြန္ဆာသည္ ထုိငး္ ႏငွ ့္ ရွမ္းနယစ္ ပရ္ ွိ ၎၏တပ္အေျခစကို ္ရာသိ႔ု ျပန္ေရာကေ္ အာငသ္ ြားခဲသ႔ ည္။၁၁၃

ခြနဆ္ ာသည္ ၁၉၇၆ ခႏု စွ ္တြင္ ၎၏တပည့မ္ ်ားထံ ျပနလ္ ညေ္ ရာကရ္ ွိလာခဲၿ့ ပးီ စစ္အငအ္ ားကုိ ျဖည္းျဖညး္ ျခငး္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ခဲသ့ ည္။
၎၏ထနိ း္ ခ်ဳပ္မကႈ ုိ ရွမ္းျပညန္ ယ္ႏွင့္ ထိငု ္းနယစ္ ပ္တစ္ေလွ်ာကတ္ ုိးခ်ဲ႕ ခဲ့ရာ ထိုငး္ ႏုိင္ငသံ ႔ုဝိ င္သည့္ ဘိနး္ စးီ ဆငး္ မႈကို အခြန္ေကာကယ္ ႏူ ငို ္ခဲ့
သည္။ ခြန္ဆာသည္ ၁၉၈၀ ခႏု စွ ္မ်ား အလယ္ပငို း္ တြင္ ရွမး္ စစ္တပ္ႏစွ ခ္ ုကုိ ၎၏ကြပ္ကဲမႈေအာကသ္ ို႔ သြတသ္ ြင္းဖြဲ ႔စည္းကာ အဖြဲ ႔ကို Mong
Tai Army MTA ဟု အမညေ္ ပးခဲသ့ ည။္ ၎သည္ တပဖ္ ြဲ ႔ဝငအ္ ငအ္ ားကို ႏစွ ေ္ သာင္းေက်ာ္အထိ တုိးခ်ဲ႕ ခဲၿ့ ပီး ရမွ ္းျပညန္ ယ္၏ ဘိနး္ ကနု က္ ူးမႈကုိ
၎က ထနိ း္ ခ်ဳပခ္ ဲသ့ ည။္ ၁၁၄

၁၉၉၀ ခႏု စွ မ္ ်ားအလယ္ပိုငး္ တြင္မူ ခြနဆ္ ာအတြက္ ပြင့္ေနေသာတခံ ါးမ်ား စ၍ပတိ ္လာခဲသ့ ည။္ တပ္မေတာသ္ ည္ ရွမး္ ျပညန္ ယရ္ ွိ
တငုိ ္းရငး္ သားလကန္ ကက္ ိုင္ အဖြဲ ႔အစညး္ မ်ားစြာႏွင့္ အပစအ္ ခတရ္ ပ္စဲေရး သေဘာတညူ ီမမႈ ်ား ရရွခိ ဲေ့ သာေၾကာင့္ ခြန္ဆာ၏ MTA တပဖ္ ြဲ ႔
လက္နကခ္ ်ေအာင္ ဖအိ ားေပးရာတြင္ တပ္မ်ားကို ပမို စို စု ည္းႏငို စ္ ြမ္း ရိလွ ာခဲ့သည္။ ထ႔အို ျပင္ ခြနဆ္ ာသည္ ၎ယၾုံ ကည္ရေသာ တပ္မွဴးတစဦ္ း
က ခြဲထြက္ကာ ရမွ ္းျပည္အမ်ဳးိ သားတပ္မေတာ္ (SSNA) ထေူ ထာငသ္ ြားျခင္းကုလိ ည္း ၾကံဳေတြ ႔ခဲ့ရသည။္ တစ္ခ်နိ တ္ ညး္ တြင္ တပ္မေတာ္ႏငွ ့္
ဝတပ္ဖြဲ ႔(UWSA) လက္တြဲၿပးီ ဝုိင္းပတ္ပိတဆ္ ိ႔ျု ခင္းကိုလညး္ ရင္ဆငုိ ္ခဲရ့ သည္။ ထငုိ ္းႏုိင္ငံႏငွ ့္ ရမွ း္ ျပညန္ ယ္ နယန္ မိတထ္ ိ စပေ္ နေသာေနရာရိွ
ဟမုိ ိန္းတြင္ ဌာနခ်ဳပ္ကုိ အေျခစိုက္ထားျခငး္ သည္လည္း ၎၏ ေရႊ႕လ်ားႏငုိ စ္ ြမး္ ကုိ ကနသ႔္ တထ္ ားသကဲ့သ႔ုိ ျဖစေ္ စသည္။ ထိုေ႔ နာကတ္ ြင္
ခြနဆ္ ာသည္ လကန္ ကခ္ ်ေရးကစိ ၥကို တပ္မေတာႏ္ ငွ ့္ ညႇိႏိငႈ ္းရန္ ယုၾံ ကည္စိတခ္ ်ရေသာ လက္ေထာကမ္ ်ားကို ညႊနၾ္ ကားခဲ့သည္။၁၁၅

၁၉၉၆ ခႏု စွ ္ ဇန္နဝါရီလတြငမ္ ူ တပ္မေတာသ္ ည္ MTA တပဖ္ ြဲ ႔၏ ၿခမိ ္းေျခာကမ္ ရႈ နစ္ ြယက္ ုိ ပေပ်ာက္သြားေစခဲ့ သည္။ ထိုအခ်ိန္က MTA သည္
ျမနမ္ ာႏိငု င္ ံ၏ အႀကီးဆုးံ တိုငး္ ရငး္ သားလကန္ ကက္ ငုိ ္ အဖြဲ ႔တစခ္ ုျဖစသ္ ည္။ MTA အဖြဲ ႔ ၿပိဳလဲမႈသည္ ေသြးစြနး္ ေသာတုကိ ္ပြဲေၾကာင့မ္ ဟတု ္ဘဲ
ႏုိင္ငံေရးေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းမႈမ်ားမွ ထြက္ေပၚလာျခငး္ ျဖစသ္ ည္။ MTA အဖြဲ ႔သည္ ခနမ္႔ နွ း္ ေျခအငအ္ ား ၁၅၀၀၀ ခနရ႔္ ိေွ သာ အုပစ္ ႀု ကးီ ျဖစေ္ သာလ္ ည္း
တပ္မေတာ္ႏငွ ့္ အျခားတုိင္းရငး္ သားလက္နက္ကငုိ ္ အဖြဲ ႔အစညး္ ႀကးီ မ်ား အၾကားမွ သေဘာတညူ ႇႏိ ႈိငး္ မႈမ်ားႏွင့္ ကြာျခားမႈရိသွ ည။္ ခြန္ဆာ
သည္ အပစ္အခတ္ရပစ္ ဲျခငး္ မဟုတ္ဘဲ လက္နကခ္ ်ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည။္ တပမ္ ေတာ္အႀကးီ အကဲမ်ားသည္ ရနက္ ုန္ၿမဳိ ႕ ၌ အစိးု ရ၏ ကာကြယ္
ေစာင့္ေရာွ ကမ္ ႈေအာက္တြင္ ခြန္ဆာအား ေနထိုငခ္ ြင့ျ္ ပဳခဲ့သည။္ MTA တပ္ဖြဲ ႔သည္ အပစ္ရပအ္ ုပ္စု မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ၎၏ လကန္ က္တကုိ ္
ကုိ ထိမ္းသိမ္းသုိေလွာင္ျခငး္ မျပဳေတာ့ဘဲ လကန္ က္ခ်အစအီ စဥ္အျဖစ္ တပ္မေတာထ္ ံ လႊဲေျပာင္းေပးခဲသ့ ည္။၁၁၆ ယခင္ MTA တပ္ဖြဲ ႔ဝင္
ေထာင္ေပါငး္ မ်ားစြာကုိ ျပည္သစူ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ားအျဖစသ္ ႔ုိ တပမ္ ေတာ္က အသြင္ေျပာင္းဖြဲ ႔စညး္ ေပးခဲသ့ ည္ (ဇယား ၄ ကုၾိ ကည)့္ ။၁၁၇

၎လကန္ က္ခ်မႈကုိ MTA တပဖ္ ြဲ ႔ဝငတ္ ငုိ း္ က လက္ချံ ခင္းမဟတု ေ္ ပ။ အရာရွငိ ယ္တစ္ဦးျဖစသ္ ူ ရြကဆ္ စသ္ ည္ လကန္ ကခ္ ်ရနျ္ ငငး္ ဆန္ကာ
အစိးု ရဆန္႔က်င္ေရး တငို ္းရငး္ သားလက္နကက္ ငုိ အ္ ဖြဲ ႔အျဖစ္ ခဲြထြက္ထူေထာင္ခဲသ့ ည္။ ရြကဆ္ စ္သည္ တပ္ဖြဲ ႔ဝင္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို
စည္း႐ံုးကာ ရွမ္းျပညတ္ ပ္မေတာ္ - ေတာငပ္ ိုင္းကုိ ဖြဲ ႔စည္းခဲ့ရာ ေနာကပ္ ငုိ း္ တြင္ RCSS/ SSA အဖြဲ ႔ဟု အမညတ္ ြင္ခဲ့သည္။

17

ဇယား ၄ - ယခင္ ေမာ္ထိုင္းျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ ႔ (၁၉၉၆ မွ ယခုအခ်ိန္အထိ)၁၁၈

ေခါင္းေဆာင္ ၿမိဳ႕ နယ္ အမည္ မွတ္ခ်က္
မဟာဂ်ာ လနခ္ ုိ ျပည္သူ႔စစ္
ရွမး္ ျပည္နယ္ေတာငပ္ ငို ္း ကုမၸဏ၊ီ ဟုမိ ိန္းေဒသ
တိုးတကေ္ ရးႏွင့္ ဖြံ ႔ၿဖဳိ းေရးအဖြဲ႔

ဗိလု မ္ ြန္ တနယ္႔ န္း/ လားရးႈိ မန္ပန္(မန႔္ပန္) ျပည္သစ႔ူ စ္
နမ့္ေပါင္ / မငို း္ တုန္ နမ္ေ့ ပါင/္ လြိဳငေ္ တာခန္း ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ ႔ ျပညသ္ စ႔ူ စ္
ဒုဗိုလမ္ ဴွ းႀကးီ ယီေဆး
ဝီလဆ္ င္မိုး၁၁၉ နမဆ့္ န္ နာယိုင္ ျပညသ္ ူ႔စစ္
ေက်ာက္ဆန္း ပက္ခြန္ ျပညသ္ ႔စူ စ္
MTA ေရျႊ ပညေ္ အး၊ MTA အဖြဲ ႔ဝငေ္ ဟာငး္ မ်ား
စုိငး္ ခြန္မနိ ္း ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအဖြဲ ႔

မာဂဝုိ င္ တန္႔ယနး္ / မိငု း္ ရယ္ မငုိ ္းဟင္ မုငိ ္းဟ ျပညသ္ စူ႔ စ္
အက္ကာ - အုကိ ယ္ ာ မုငိ း္ ခန္း မုငိ း္ ေယာငး္ ျပည္သ႔စူ စ္
ေနာ္ခမး္ * တာခ်ီလတိ ္ ေဟာင္လြတ္ျပညသ္ ူ႔စစ္ ဖ်ကသ္ ိမး္

*ေဟာင္လြတျ္ ပည္သ႔စူ စ္ဖြဲ ႔စည္းမသႈ ည္ ၁၉၉၆ လက္နကခ္ ်အစအီ စဥ္ႏငွ ့္ ပတသ္ က္မႈမရွိ

MTA အဖြဲဝ႔ ငေ္ ဟာငး္ ျပည္သစ႔ူ စအ္ ဖြဲေ႔ ခါင္းေဆာင္မ်ားအနက္ ေထာကပ္ ႔အုိ ရာရေိွ ဟာငး္ ေနာ္ခမး္ သည္ လာအို ႏငွ ့္ ျမန္မာနယ္စပရ္ ိွ မဲေခါင္
ျမစေ္ ၾကာငး္ တစ္ေလ်ွ ာက္ ျပန္ေပးဆြဲဓားျပတိကု မ္ မႈ ်ားေၾကာင့္ အထင္ရာွ းဆးံု သတူ စ္ဥးီ ျဖစလ္ ာခဲသ့ ည္။ MTA အဖြဲ ႔ လကန္ ကခ္ ်ၿပးီ ေနာကတ္ ြင္
ေနာ္ခမး္ သည္ တာခ်လီ တိ ္ၿမိဳ႕နယ္၏ အစးို ရျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲေ႔ ခါငး္ ေဆာင္ ျဖစလ္ ာခဲ့သည္။၁၂၀ ၂၀၀၄ ခုႏစွ ္တြင္ ဗလုိ ္ခ်ဳပႀ္ ကီးခင္ညြန႔္ ဖယ္ရာွ းခံရၿပးီ
ေနာက္ပိုငး္ ေနာ္ခမး္ သည္ အစးို ရလံျု ခဳံ ေရးအာဏာပိုင္မ်ားႏငွ ့္ ပဋိပကျၡ ဖစက္ ာ တာခ်ီလတိ မ္ ွ ထြကေ္ ျပးတမိ း္ ေရွာငသ္ ြားသည။္ ေနာခ္ မး္ သည္
မဲေခါင္ျမစက္ မး္ တြင္ ျပနလ္ ည္အေျခခ်ကာ ျမစ္ေၾကာင္းကုန္သြယမ္ ႈအေပၚ ဆက္ေၾကးေကာက္ေသာအဖြဲက႔ ို ထေူ ထာင္ခဲ့သည္။ ထကို ာလတြင္
ေနာခ္ မ္းသည္ မဲေခါင္ျမစ္ေၾကာငး္ တစေ္ လ်ွ ာကရ္ ိွ လာအႏုိ ငွ ့္ ျမနမ္ ာ အသုိင္းအဝငုိ ္းမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွးီ ေသာဆက္ဆေံ ရးကို ထူေထာငခ္ ဲ့သည္။ ၂၀၀၈
ခႏု ွစ္ ေဖေဖၚဝါရီလ ၂၅ ရက္တြင္ တ႐ုတသ္ ေဘၤာသား ၁၂ ဦး၏ အေလာင္းမ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္သေဘၤာကုိ မဲေခါင္ျမစ္ ထုငိ း္ ဖက္ကမ္း၌ ေတြရ႔ ိရွ ခ်နိ ္
တြင္ ေနာ္ခမ္း သည္ တ႐ုတအ္ ာဏာပငုိ ္မ်ား၏ ႏုိငင္ ျံ ဖတ္ေက်ာ္ လူဖမ္းပြဲတြင္ ပစ္မွတသ္ ားေကာင္ ျဖစလ္ ာခဲသ့ ည္။ ေနာခ္ မ္း သည္ အေစာပုငိ း္ တြင္
လာအႏို ွင့္ ျမနမ္ ာႏိုငင္ ံအၾကား လအတန္ၾကာ ပနု ္းခေို ရာွ ငတ္ မိ ္းႏငုိ ခ္ ဲ့ေသာလ္ ညး္ ေနာကဆ္ ုံးတြငမ္ ူ လာအႏုိ ုငိ ္ငံဖက္တြင္ အဖမ္းခံရကာ
တ႐တု ္ႏငို င္ ံတြင္ တရားစြဲဆို ကြပ္မ်က္ျခင္းခခံ ဲ့ရသည္။၁၂၁

၂.၅။ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ (၂၀၀၉ မွ ယခုအခ်ိန္အထိ)

၂၀၀၉ ခႏု စွ ေ္ နာက္ပငို ္းကာလတြင္ ႏုိင္ငေံ ရးစနစက္ ို တကို ္႐ကို ္စစအ္ ုပ္ခ်ဳပေ္ ရးပုံစမံ ွ ဒီမုကိ ေရစီတစပ္ ိငု း္ အစိုးရအျဖစသ္ ုိ႔ အသြငက္ ူးေျပာင္းခဲရ့ ာ
ျပညသ္ ႔ူစစစ္ နစ္သည္လည္း အေျပာငး္ အလဲမ်ားႏငွ ့္ ေတြ ႔ၾကဳံ ခဲ့ရသည။္ ၂၀၀၉ ႏွင့္ ၂၀၁၀ ခႏု ွစ္မ်ားအတြငး္ ေျပာငး္ လဲမတႈ ြင္ အပစ္ရပ္အုပ္စမု ်ားကို
ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ားအျဖစ္သိ႔ု အသြငက္ ူးေျပာင္းျခင္းႏွင့္ ျပည္သ႔ူစစ္တာဝနထ္ မ္းေဆာငရ္ န္အတြက္ အရပ္သားမ်ားကို သင္တနး္ ေပးမႈ တုးိ ျမငႇ ့္
ျခငး္ တ႔ို ပါဝငသ္ ည။္ ၂၀၁၁ခႏု စွ တ္ ြင္သမတၼ ဦးသနိ ္းစနိ အ္ စိုးရတကလ္ ာေသာအခါၿငမိ း္ ခ်မ္းေရးလပု င္ နး္ စဥက္ ိုစတငအ္ ေကာငအ္ ထည္ေဖၚသည။္
အစိးု ရသစ္၏ လပု ္ေဆာင္မတႈ စခ္ မု ာွ ျပညသ္ ူစ႔ စအ္ သြင္ကူးေျပာငး္ မကႈ ိစၥကုိ ၿငိမ္းခ်မး္ ေရးလပု ္ငနး္ စဥ္ႏွင့္ အခ်ိတအ္ ဆက္ကို ျဖဳတထ္ ားခဲျ့ ခင္းျဖစ္
သည။္ သေ႔ို သာ္ ဗမာမဟုတေ္ သာ တုိငး္ ရငး္ သားနယ္ေျမအခ်ဳ႕ိ တြင္ တပမ္ ေတာ္က ျပညသ္ ူ႔စစအ္ ဖြဲမ႔ ်ား အသစဖ္ ြဲစ႔ ညး္ မေႈ ၾကာင့္ ပ၍ုိ စစေ္ ငြ သ႔ န္း
လာခဲ့သည။္

၂၀၀၆ ခုႏစွ တ္ ြင္ တပ္မေတာအ္ စးုိ ရက ႏုငိ ္ငေံ ရးျပဳျပငေ္ ျပာငး္ လဲေရး လမး္ ညနႊ ္ေျမပပုံ ါ အဆင့္တစ္ခအု ျဖစ္ ေရးဆြဲထားေသာ အေျခခဥံ ပေဒ
မၾူ ကမ္းအေပၚ ၂၀၀၈ ခႏု စွ ္ ေမလတြင္ လူထုဆႏၵခယံ ူပြဲ က်င္းပမညဟ္ ု ေၾကညာခဲသ့ ည။္ ဆႏၵခယံ ပူ ြဲလပု င္ န္းစဥသ္ ည္ ျမနမ္ ာႏငို င္ ံ၏ ႏငို ္ငံေရးစနစ္
တြင္ မေရရာေသာ ကာလတစ္ရပစ္ တင္မကႈ ုိ အခ်ကေ္ ပးလိုကသ္ လျို ဖစသ္ ည္။ အေျခခဥံ ပေဒကုိ ဆႏခၵ ယံ ပူ ြဲျဖင့္ အတည္ျပဳၿပီးေနာက္ ၂၀၁၀
ႏုဝိ င္ဘာလ ေရြးေကာက္ပြဲမက်ငး္ ပမကီ ာလအတြငး္ အပစ္ရပအ္ ုပစ္ မု ်ားအားအစးို ရလိုလားေသာျပည္သစူ႔ စအ္ ဖြဲမ႔ ်ားအျဖစ္ အသြငက္ ူးေျပာငး္ ရန္
တပမ္ ေတာ္က အရနိွ ျ္ မႇင့္ ဖိအားေပးလာခဲသ့ ည။္

၂၀၀၉ ဧၿပီလ ၂၇ ရက္တြင္ တပမ္ ေတာ္က အပစရ္ ပအ္ ုပစ္ ုမ်ားကို အစးို ရမဟာမတိ ္ ျပညသ္ ူ႔စစ္အဖြဲမ႔ ်ားအျဖစ္သု႔ိ အသြင္ကူးေျပာငး္ ရန္ ရည္ရြယ္

18

ေၾကာငး္ ေၾကညာခဲသ့ ည္။ ယငး္ လပု ္ငန္းစဥက္ ို ညိႏႇ ိႈငး္ ေဆာငရ္ ြကရ္ န္အတြက္ စစဘ္ က္ေရးရာ လံုျခဳံ ေရးဌာနအႀကီးအကဲ ဒတု ယိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကးီ
ရဲျမင္က့ ို နယ္ျခားေစာင္တ့ ပ္ အသြငက္ းူ ေျပာငး္ ေရးဆငုိ ရ္ ာ ေကာ္မတီဥကဌၠ အျဖစ္ တာဝန္ေပးခဲ့သည။္ စစီ ဥ္ထားေသာ ၂၀၁၀ ႏိုဝငဘ္ ာလ
ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားမတိငု ္မီ အထကပ္ ါညနႊ ၾ္ ကားခ်က္ကုိ လကခ္ ံေအာင္ ဆြဲေဆာင္ႏိငု ေ္ ရးအတြက္ တငို း္ ရင္းသားလက္နက္ကိငု ္အဖြဲ ႔ ေခါင္းေဆာင္
မ်ားကုိ ၎က ေတြဆ႔ ုံညိႏႇ ိႈင္းခဲ့သည။္ ၁၂၃

ျပည္သူစ႔ စအ္ ဖြဲမ႔ ်ားအျဖစသ္ ႔ို အသြင္ကူးေျပာင္းရန္ အဆုိျပဳခ်ကတ္ ြင္ ကြဲျပားေသာ အစအီ စဥႏ္ စွ မ္ ်ဳးိ ပါဝငသ္ ည။္ ပထမအစီအစဥမ္ ွာ နယ္ျခား
ေစာင့တ္ ပ္ BGF ဖြဲစ႔ ညး္ ရန္ျဖစ္ၿပီး (တစ္) ဖြဲစ႔ ညး္ ပံအု င္အား၏ ၃ ရာခုငိ ္ႏႈန္းအထိ တပ္မေတာ္သားမ်ား ပါဝင္ဖြဲစ႔ ညး္ ျခငး္ (ႏွစ္) တပ္ဖြဲဝ႔ င္ဦးေရ
၃၂၆ ဦး ရေိွ သာ တပ္ရင္း အရြယ္အစား ဖြဲစ႔ ည္းျခင္း ဟ၍ူ လပု ထ္ ံုးလုပန္ ညး္ ႏွစခ္ ု ပါဝငသ္ ည။္ လကန္ က္ကိုင္အုပ္စႀု ကီးမ်ားအတြက္ ခြင့္ျပဳေသာ
တပရ္ င္း အေရအတြကသ္ ည္ လက္နက္ကငို ္အပု စ္ ငု ယမ္ ်ားထက္ ပမုိ ်ားသည္။ သာဓကအားျဖင့္ ကရင္ဗုဒဘၶ ာသာ ဒမီ ကုိ ရက္တစတ္ ပဖ္ ြဲ(႔ DKBA)
ကို နယျ္ ခားေစာင့္တပ္ရငး္ ၁၁ ရင္း ဖြဲစ႔ ညး္ ခြင္ေ့ ပးခဲၿ့ ပးီ ဂ်ာကနု ႏီ ွင့္ ဂ်ာပီကြဲ တိ႔ဦု းေဆာင္ေသာ လားဟူတိုင္းရင္းသားလကန္ က္ကုငိ ္ႏွစဖ္ ြဲက႔ ိုမူ
နယ္ျခားေစာငတ့္ ပ္ရင္းတစ္ခအု ျဖစ္ ပးူ ေပါငး္ ဖြဲစ႔ ညး္ ေပးခဲျ့ ခငး္ ျဖစသ္ ည္။

ယငး္ အစအီ စဥ္တြင္ တိငု ္းရငး္ သားလက္နက္ကုငိ ္အပု စ္ ု ၅ ဖြဲႏ႔ ငွ ့္ ေဒသခံ ျပညသ္ စ႔ူ စ္ ၄ ဖြဲတ႔ ို႔ နယ္ျခားေစာင့တ္ ပ္ရငး္ အျဖစ္ ကူးေျပာငး္ ခဲၾ့ ကသည္
(ဇယား ၅ ကုိၾကည္)့ ။ အဆုိပါ တုငိ း္ ရငး္ သားလက္နက္ကုိင္အပု စ္ ုမ်ားမွာ ကခ်ငျ္ ပညန္ ယ္မွ အမ်ဳိးသားဒီမုိကရက္တစတ္ ပမ္ ေတာ-္ ကခ်င္
(NDA-K) ၊ ကယားျပညန္ ယမ္ ွ ကရငန္ ီ အမ်ဳိးသားျပည္သ႔ူလြတေ္ ျမာက္ေရးတပ္ဦး (KNPLF) ၊ ကရင္ျပညန္ ယ္မွ ကရငဗ္ ဒု ၶဘာသာ ဒမီ ုကိ ရက္တစ္
တပ္မေတာ္ (DKBA) ၊ ရွမ္းျပည္နယေ္ ျမာကပ္ ငုိ း္ မွ MNDAA တု႔ိျဖစ္သည။္ နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပ္ျဖစလ္ ာေသာ ျပညသ္ စ႔ူ စ္အဖြဲမ႔ ်ားမွာ LDF လားဟူ
ကာကြယ္ေရးတပဖ္ ြဲဝ႔ ငေ္ ဟာငး္ ဗလို ္မွဴးဂ်ာပီကြဲဦးေဆာငေ္ သာ မုိင္းတႏုံ ငွ ့္ မိငု း္ ဆတ္မွ လားဟျူ ပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ၊႔ ဗုလိ ္မဴွ းစငုိ ္းေအာင္ဦးေဆာငေ္ သာ
တာခ်လီ တိ ္ျပညသ္ ူ႔စစအ္ ဖြဲ၊႔ မိငု ္းျပငး္ မွ မကမ္ နး္ ျပည္သူစ႔ စအ္ ဖြဲႏ႔ ွင့္ တာေလမွ ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲတ႔ ိုျ႔ ဖစ္ၿပးီ အားလးံု ရမွ း္ ျပည္နယမ္ ွျဖစ္ၾကသည္။
၎တု႔ိ၏ မူလေနာကေ္ ၾကာင္းကၾို ကည္လ့ ွ်င္ အပစ္အခတရ္ ပစ္ ဲထားေသာ တိငု း္ ရငး္ သားလက္နကက္ ုငိ ္အပု စ္ ုမ်ားႏငွ ့္ အစိုးရမဟာမိတ္ ျပညသ္ ူ႔
စစ္အဖြဲမ႔ ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ ရ႔ မညျ္ ဖစ္သည္။၁၂၄ ၎နယ္ေျမမ်ားမာွ ဗမာလမူ ်ဳးိ မရွေိ သာ ေနရာမ်ားျဖစ္ၿပီး တပဖ္ ြဲ ဝ႔ င္အမ်ားစမု ာွ လည္း ဗမာလူမ်ဳိး
မဟတု ္ၾကေပ။ နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပတ္ ြင္ ထမ္းေဆာငရ္ န္ ခန႔္အပ္ခရံ ေသာ တပမ္ ေတာ္သားမ်ား၏ လူမ်ဳိ းမာွ မညသ္ ည့္လူမ်ဳိ းျဖစ္သညက္ ုိ မသႏိ ငို ္
ေသာလ္ ညး္ ဗမာလမူ ်ဳးိ မ်ားပါ၀ငႏ္ ုိငပ္ ါသည။္

ဇယား ၅ - နယ္ျခားေစာင္႔တပ္မ်ား (၂၀၀၉ မွ ယေန႔ထိ)၁၂၅

BGF No. ၿမိဳ႕နယ္ တပမ္ ဴွ း ရက္စြဲ ယခငအ္ မည္

ကခ်င္ျပည္နယ္

1001 ခ်ေီ ဖြႏွင့္ ေဆာေလာ ဗုိလမ္ ဴွ းဒယ္လ္တနေ္ ခါင္လြဏး္ ၈ ၁၁ ၂၀၀၉ NDA-K

1002 ခ်ီေဖြႏငွ ့္ ေဆာေလာ ဗလုိ မ္ ွဴးလနေ္ ဂ်ာေ္ ဆာင္တိန႔္ ၈ ၁၁ ၂၀၀၉ NDA-K

1003 ဝုငိ ္းေမာ္ ဗိလု ္မွဴးဝမ္သာဒငို ေ္ ခါင္ ၈ ၁၁ ၂၀၀၉ NDA-K

ကယားျပည္နယ္

1004 ဖာေဆာငး္ ႏငွ ့္ လိြဳငေ္ ကာ္ ဗိလု မ္ ဴွ းရီးဆမား ၈ ၁ ၂၀၀၉ KNPLF
ဗိလု ္မဴွ းဆီမနုိ ယ္ ၈ ၁၁ ၂၀၀၉ KNPLF
1005 မယဆ္ ယ္ႏွင့္ ေဘာလ္ ခဲ

ရွမ္းျပည္နယ္

1006 ေလာကက္ ိုင္ ဗိုလ္မွဴးရနေ္ က်ာကက္ ်င္ ၄ ၁၂ ၂၀၀၉ MNDAA
ဗလို ္မဴွ းဂ်ာပကီ ြဲ ၃၀ ၃ ၂၀၁၀ လားဟူျပည္သစူ႔ စ္ (ယခင္ LDF)
1007 မငုိ ္းတုန္

1008 မုငိ ္းေယာင္း မသိ ၃၀ ၃ ၂၀၁၀ လားဟျူ ပည္သ႔ူစစ္ႏွင႔္ ဂ်ကနူ ီ
ျပည္သူ႔စစ္ေပါငး္ ထားေသာ အဖြဲ႕
1009 တာခ်ီလိတ္ ဗုလိ ္မဴွ းစုိငး္ ေအာင္
1010 မကမ္ နး္ /Markmang မသိ ၁၈ ၅ ၂၀၁၀ လားဟူျပည္သစူ႔ စ္

၂၀ ၅ ၂၀၁၀ မက္မနး္ ျပညသ္ ူ႔စစ္

19

ကရင္ျပည္နယ္

1011 လိငႈ ္းဘြဲ ဗိလု ္မဴွ းဟငန္ ရီ ၁၈ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
ဗလို မ္ ွဴးသန္းေရႊ ၁၈ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
1012 လငႈိ ္းဘြဲ ဗုိလ္မဴွ းေစာလႀွ ကိဳင္ ၁၈ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
ဗလုိ ္မွဴးေစာေမာငခ္ ်စ္ ၁၈ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
1013 ဘားအံ ဗလုိ မ္ ဴွ းေစာဝင္းႏငုိ ္စိန္ ၂၀ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
ဗလုိ မ္ ဴွ းေစာျမတ္ႀကိဳင္ ၂၀ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
1014 ဖာပြန္ ဗလုိ ္မွဴးဒီးဒီး ၂၀ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
ဗလို မ္ ဴွ းေစာေမာငဝ္ ငး္ ၂၀ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
1015 လိႈင္းဘြဲ ဗုိလမ္ ဴွ းေစာလိကု သ္ ိပ္ ၂၀ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
ဗလို မ္ ွဴးေစာစလံ ငး္ ၂၁ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
1016 လငႈိ ္းဘြဲ ဗလုိ မ္ ဴွ းေစာဘလးူ ၂၁ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
ဗုလိ ္မဴွ းမုိးသုိ ၂၁ ၈ ၂၀၁၀ DKBA
1017 ျမဝတီ ဗိုလ္မဴွ းေစာအယထ္ းူ ၂၁ ၈ ၂၀၁၀ KPF

1018 ျမဝတီ

1019 ျမဝတီ

1020 ျမဝတီ

1021 ေကာ့ကရတိ ္

1022 ျမဝတီ

1023 ၾကာအငး္ ဆပိ ႀ္ ကီး

ဒုတိယအစအီ စဥ္မာွ အပစအ္ ခတ္ရပစ္ ဲထားေသာ တငုိ း္ ရင္းသားလက္နကက္ ုငိ အ္ ပု စ္ ုမ်ားအား ျပညသ္ စူ႔ စ္အဖြဲ ႔မ်ားအျဖစ္သို႔ ကူးေျပာင္းရန္
အဆိျု ပဳျခင္းျဖစ္သည္။ ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ မ႔ ်ားအျဖစသ္ ႔ို အသြငက္ းူ ေျပာငး္ သည့္ လပု ထ္ ံးု လုပန္ ည္းမ်ားမာွ မူ နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပအ္ စအီ စဥ္ကဲသ့ ႔ုိ
တင္းၾကပျ္ ခင္းမရေွိ ပ။ ၎ျပညသ္ စ႔ူ စ္အဖြဲ ႔မ်ားသည္ တပ္မေတာ္ကုိ ကူညရီ န္ ဝတရၱ ားရၿိွ ပးီ အနီးတဝိကု န္ ယ္ေျမတြင္ လပႈ ္ရွားေနေသာ အျခား
လကန္ က္ကိုငအ္ ုပ္စမု ်ား၏ သတငး္ အခ်က္အလကက္ ို စုေဆာငး္ ေပးရန္၊ လမ္းေၾကာင္းခကခ္ ဲေသာ နယ္ေျမကို ျဖတ္သနး္ ခ်ီတက္ရာတြင္
အကအူ ညေီ ပးရန္၊ စစဆ္ ငေ္ ရးမ်ားတြင္ အကူအညေီ ပးရန္ စသည့္အခ်က္မ်ားပါဝငသ္ ည။္ နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပ္ အဆိုျပဳမႈကဲ့သ႔ုိပင္ ျပည္သူ႔စစ္
အဖြဲ မ႔ ်ားကိလု ညး္ အရြယ္အစားေလွ်ာခ့ ်ခဲသ့ ည။္ သ႔ရို ာတြင္ နယျ္ ခားေစာင္တ့ ပ္ကဲ့သု႔ိ တပမ္ ေတာမ္ ွ စစသ္ ားမ်ား ပါဝငဖ္ ြဲ ႔စည္းရန္ မလိအု ပေ္ ပ။

ယင္းအဆုိျပဳခ်က္သည္ ယခငက္ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔ ျဖစမ္ လာခဲ့ေသာ အပစ္ရပအ္ ပု စ္ ေု ျမာကမ္ ်ားစြာအား တပမ္ ေတာ္၏ ျပည္သူစ႔ စ္အစီအစဥ္သိ႔ု
လာေရာက္ပးူ ေပါငး္ အသြငေ္ ျပာငး္ မကႈ ို ျဖစ္ေပၚေစသည။္ ၂၀၁၁ ခႏု ွစ္ အစုိးရ သတင္းစာရငွ း္ လင္းပြဲထတု ္ျပန္ခ်ကမ္ ်ားအရ ၁၉၈၉ မွ ၂၀၁၀
ခုႏွစ္အတြင္း ျပညသ္ ူ႔စစအ္ ဖြဲ အ႔ ျဖစ္ အသြင္ကူးေျပာငး္ ခဲေ့ သာ အပစ္ရပအ္ ုပ္စု ၁၅ ဖြဲ ႔ရွိသည္ဟု သရိ သည္။၁၂၆ ၎အဖြဲ မ႔ ်ားထဲတြင္ ကခ်င္
ကာကြယေ္ ရးတပဖ္ ြဲ ႔ (KDA) ႏငွ ့္ ပအု႔ိဝး္ အမ်ဳးိ သားတပဖ္ ြဲ ႔ (PNA) တု႔ကိ ဲသ့ ို႔ တိငု ္းရင္းသားလက္နကက္ ုငိ အ္ ဖြဲ အ႔ စည္းမ်ား၁၂၇ သာမကပဲ ရွမး္ ျပည္
တးုိ တက္ေရးပါတီ/ ရမွ း္ ျပညတ္ ပမ္ ေတာ္ (SSPP/ SSA) ၏ တပ္မဟာ ၃ႏငွ ့္ တပ္မဟာ ၇ တို႔ အပါအဝင္ ခြဲထြကအ္ ုပစ္ ုမ်ားလည္း ပါဝငၾ္ က
သည။္ ၁၂၈

၂၀၁၁ ခႏု စွ ္ သတငး္ စာရွင္းလငး္ ပြဲတြင္ ထိုစဥ္က ျပနၾ္ ကားေရးဝန္ႀကးီ ဦးေက်ာဆ္ နး္ က အဆျုိ ပဳခ်က၏္ ေနာက္ကြယ္မွ အေၾကာငး္ ျပခ်ကမ္ ်ားကို
ရငွ ္းလင္းေျပာၾကားခဲသ့ ည္ -

“ေစ့စပ္ညိႇႏိႈငး္ မမႈ ်ားတြင္ တငုိ း္ ရင္းသားေခါင္းေဆာငမ္ ်ားက ၎တို၏႔ လကေ္ အာက္ငယသ္ ားမ်ားအေန ႏငွ ့္ သာမနအ္ ရပသ္ ားဘဝတြင္
အသားက်ေအာင္ႀကဳိ းစားရာတြင္ အခက္အခဲမ်ားစြာႏငွ ့္ ရငဆ္ ိငု ္ရလိမ့္မည္ဟု ေျပာၾကားခဲၾ့ ကၿပီး လကန္ က္ကိငု ္ေဆာင္ခြင့္ႏငွ ့္
အလုပ္အကုငိ ၊္ စားနပ္ရကိ ၡာ၊ အဝတ္အထည၊္ ေနစရာေနရာ တက႔ို ုလိ ညး္ ေတာငး္ ဆုိခဲ့ၾကသည။္

ထုေိ႔ ၾကာင႔္ အစိးု ရက ဥပေဒမ်ား၊ စညး္ ကမး္ မ်ား၊ သေဘာတူညီခ်ကမ္ ်ားကို ထည့္သြငး္ စဥ္းစားကာ တငုိ း္ ရင္းသားလက္နကက္ ုငိ ္အဖြဲ ႔
မ်ားကုိ နယျ္ ခားေစာင့္တပ္မ်ား သို႔မဟုတ္ ျပညသ္ စူ႔ စ္အဖြဲ မ႔ ်ားအျဖစ္သုိ႔ အသြင္ကူးေျပာင္းခဲၿ့ ပီး ၎တပဖ္ ြဲ ႔ဝငမ္ ်ားအေနႏွင့္ အလပု ္
အကုငိ ၊္ ဘဝလံုျခံဳမတႈ ႔ို ရရကိွ ာ ႏုငိ ္ငံအတြက္ ဂုဏသ္ ိကာၡ ျဖင့္ တာဝန္ထမး္ ရြကခ္ ဲၾ့ ကသည။္ အဆပုိ ါတပမ္ ်ားသည္ တပ္မေတာက္ ြပ္ကဲမႈ
လကေ္ အာက္မွ တပမ္ ်ားျဖစ္လာသည့အ္ ေလ်ွ ာက္ ၎တိ၏႔ု လစာ၊ ရကိ ၡာ၊ စစ္ဝတ္စု၊ံ လကန္ က္ခဲယမ္းမးီ ေက်ာက္ စသည္တႏ႔ုိ ွင့္
သကဆ္ ငုိ ေ္ သာကစိ မၥ ်ားကုိ စည္းမ်ဥး္ စညး္ ကမး္ မ်ား၊ တိက်ေသာ စာရင္းအငး္ စနစတ္ ႔ုိ ႏငွ အ့္ ညီ လုပေ္ ဆာင္ခဲ့သည္။”၁၂၉

20

ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲ အ႔ ျဖစ္ အသြငက္ ူးေျပာင္းရန္ တပမ္ ေတာ္၏ေတာငး္ ဆိုမႈကို အပစရ္ ပ္အပု စ္ ုတိငု း္ က လကို န္ ာခဲၾ့ ကျခငး္ မဟတု ေ္ ပ။ အင္အားပႀို ကးီ
ေသာ အပု ္စေု ျမာကမ္ ်ားစြာက ျငငး္ ပယ္ခဲၾ့ ကသည္။ ျငငး္ ပယခ္ ဲ့ေသာအဖြဲ ႔မ်ားထဲတြင္ ဝ တပဖ္ ြဲ (႔ UWSA) ၊ ကခ်င္ KIO ၊ မြနျ္ ပညသ္ စပ္ ါတီ NMSP
တို႔ ပါဝင္သည။္ ရွမး္ ျပညတ္ ပမ္ ေတာ္ ေျမာကပ္ ိငု ္း SSPP/ SSA မွ တပမ္ ဟာ ၃ ႏငွ ့္ တပ္မဟာ ၇ တုိက႔ ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားအျဖစ္ အသြငက္ ူးေျပာငး္
ခဲ့ၾကေသာ္လည္း တပ္မဟာ ၁ က ျငင္းဆနခ္ ဲ့သည္။ လိကု ္နာျခင္းမျပဳေသာ တုငိ း္ ရငး္ သားလကန္ ကက္ ုိင္အဖြဲ မ႔ ်ားအၾကား တညူ ီေသာ
ကန္က႔ ြက္ခ်က္မာွ ေမ်ွ ာ္မနွ း္ ထားေသာ ႏငို င္ ံေရးေတြ ဆ႔ ုံေဆြးေႏြးမႈမတငို မ္ ွီ ၎တိ႔ုတပဖ္ ြဲ မ႔ ်ားအတြင္း အေျပာငး္ အလဲလပု ္ခုိင္းေသာ အခ်ကပ္ င္ျဖစ္
သည္။၁၃၀ KIO က နယျ္ ခားေစာင္တ့ ပ္အျဖစ္ ကးူ ေျပာင္းေရးႏွငပ့္ တသ္ က၍္ တနျ္ ပန္အဆျုိ ပဳခ်က္မ်ားကုိ တင္ျပခဲေ့ သာ္လည္း တပမ္ ေတာ၏္
ထနိ ္းခ်ဳပမ္ ေႈ အာကသ္ ု႔ိ ဝငေ္ ရာက္ျခင္းမျပဳေသာေၾကာင့္ တပမ္ ေတာဖ္ ကက္ လကသ္ င့မ္ ခံခဲေ့ ပ။၁၃၁

ရွမ္းျပညန္ ယ္ေျမာကပ္ ုငိ ္း ကးုိ ကန္႔ေဒသႏွင့္ ကရငျ္ ပည္နယတ္ ႔တုိ ြင္ နယ္ျခားေစာငတ့္ ပ္ BGF ဖြဲ ႔စညး္ ရန္ တပမ္ ေတာ၏္ ႀကဳိ းပမ္းမႈမ်ား၌ အဆိျု ပဳ
ခ်က္ကို ျငငး္ ဆန္ေသာ တိငု ္းရင္းသားလက္နကက္ ုိငႏ္ စွ ဖ္ ြဲ ႔ျဖစသ္ ည့္ MNDAA၊ ကြယ္လြန္သူ ေစာလားပြယဦ္ းေဆာင္ေသာ DKBA တႏ႔ုိ ငွ ့္
တပမ္ ေတာတ္ ပရ္ င္းမ်ားအၾကား တကုိ ္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြါးမႈႏွင့္ ႀကဳံ ေတြ ခ႔ ဲ့ရသည္။ BGF ဖြဲ ႔စညး္ ေရးႏွင့္ ဆကစ္ ပသ္ ည့္ ပဋိပကမၡ ်ားထြက္ေပၚလာမသႈ ည္
အပစရ္ ပအ္ ုပစ္ မု ်ားကုိ ျပည္သူ႔စစစ္ နစ္အတြငး္ သ႔ုိ ေပါင္းစည္းရာတြင္ ႏုိင္ငံေရးစိန္ေခၚမမႈ ်ားရွေိ နျခင္းကုိ ထငဟ္ ပသ္ ည္ (အခန္း ၄ - ၄ ကိုၾကည)့္ ။

အဆုိပါအသြင္ကူးေျပာင္းမႈကာလအတြငး္ တပ္မေတာ္အစုိးရသည္ ၎၏အငအ္ ားစေု ဆာငး္ မကႈ ိလု ည္း တိးု ခ်႕ဲ ခဲ့ၿပးီ နယေ္ ျမခအံ စိးု ရ ျပည္သူ႔စစ္
အဖြဲ ႔မ်ားတြင္ ထမ္းေဆာငရ္ နအ္ တြက္ အရပ္သားမ်ားကို စစ္သငတ္ နး္ ေပးကာ ေလ့က်င့္ေပးခဲသ့ ည။္ ၂၀၀၉ ႏငွ ့္ ၂၀၁၀ ခႏု ွစ္အၾကားတြင္
ရခိုင္၊၁၃၂ ခ်ငး္ ၊၁၃၃ ရွမး္ ၊၁၃၄ ကရင၁္ ၃၅ ႏွင႔္ မြန္ျပညန္ ယ၁္ ၃၆ တအ႔ို ျပင္ တနသၤာရတီ ငုိ း္ (ယခအု ခါ တိငု ္းေဒသႀကးီ ) ၁၃၇ တြငလ္ ညး္ တပ္မေတာက္
ျပည္သ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ား ဖြဲ စ႔ ည္းေရး ႀကိဳးပမး္ မမႈ ်ားကုိ အရွနိ ္ျမႇင့္ခဲျ့ ခငး္ ကုိ သတင္းမ်ားက ညႊနျ္ ပေနသည။္

ဇယား ၆ - အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အုပ္စုမ်ားအၾကား ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူညီ
ခ်က္ (၂၀၁၁ မွ ယခုအခ်ိန္အထိ)

အမည္ ထပ္မံ အပစ္ရပ္ေသာ ရက္စြဲ ယခင္ အပစ္ရပ္ေသာ ရက္စြဲ

၁။ အမ်ဳးိ သားဒမီ ကုိ ရက္တစမ္ ဟာမတိ ္တပမ္ ေတာ္ (NDAA) မိုင္းလား ၂၀၁၁ စကတ္ င္ဘာ ၁၉၈၉

၂။ ဝျပညေ္ သြးစည္းညီညြတ္ေရးတပမ္ ေတာ္ (UWSA) ၂၀၁၁ ေအာကတ္ ိုဘာ ၁၉၈၉

၃။ ရမွ း္ ျပည္ျပန္လည္ထူေထာငေ္ ရးေကာင္စီ/ ၂၀၁၁ ဒဇီ င္ဘာ မရွိ
ရမွ ္းျပည္တပ္မေတာ္ (RCSS/SSA)*

၄။ ဒီမုိကရကတ္ စ္ ကရင္အက်ဳိးျပဳတပ္မေတာ္ (DKBA) ကလို႔ထူးေဘာ*္ ၂၀၁၁ ဒီဇငဘ္ ာ ၁၉၉၅ (ဒမီ ကို ရက္တစ္
ကရငဗ္ ုဒဘၶ ာသာတပ္မေတာ္
အေနႏွင့္ လက္မွတ္ထုိး)

၅။ ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပဦ္ း (CNF)* ၂၀၁၂ ဇန္နဝါရ ီ မရွိ

၆။ ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္အ႐းံု (KNU) * ၂၀၁၂ ဇနန္ ဝါရီ မရွိ

၇။ ရွမ္းျပညတ္ ိုးတက္ေရးပါတ/ီ ရမွ း္ ျပည္တပမ္ ေတာ္ ၂၀၁၂ ဇန္နဝါရီ ၁၉၈၉
(SSPP/Shan State Army) ၂၀၁၂ ေဖေဖၚဝါရီ ၁၉၉၅

၈။ မြန္ျပညသ္ စ္ပါတီ (NMSP)

၉။ KNU/KNLA ၿငမိ း္ ခ်မ္းေရးေကာငစ္ ီ (KPC)* ၂၀၁၂ ေဖေဖၚဝါရီ ၂၀၀၇

၁၀။ ကရင္နီအမ်ဳိးသားတးို တက္ေရးပါတီ (KNPP) ၂၀၁၂ မတလ္ ၁၉၉၄

၁၁။ ရခုိင္လြတ္ေျမာကေ္ ရးပါတီ (ALP)* ၂၀၁၂ ဧၿပီ မရွိ

၁၂။ နာဂေျမ ကပ္ပလန္ အမ်ဳးိ သားဆိရု ွယလ္ စေ္ ကာငစ္ ီ (NSCN-K) ၂၀၁၂ ဧၿပ ီ မရွိ

၁၃။ ပအု႔ဝိ း္ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ ႔ (PNLO)* ၂၀၁၂ ၾသဂုတ္ မရွိ

၁၄။ ျမန္မာႏိုငင္ လံ ုံးဆုိငရ္ ာေက်ာငး္ သားမ်ား ဒမီ ုိကရက္တစ္တပ္ဦး ၂၀၁၃ ၾသဂုတ္ မရွိ
(ABSDF)*

*တစ္ႏိုင္ငလံ းံု ပစခ္ တတ္ ကို ္ခိုကမ္ ရႈ ပ္စဲေရး သေဘာတူညခီ ်က္(၂၀၁၅) လကမ္ တွ ္ေရးထးို ျခငး္ ကုိ ရည္ညႊန္းသည္။

21

ထို႔ေနာက္ သမတၼ ဦးသနိ း္ စိန္ (၂၀၁၁ - ၂၀၁၆) ဦးေဆာင္ေသာ အရပသ္ ားတစပ္ ိငု း္ အစိုးရသည္ တပ္မေတာႏ္ ငွ ့္ တုိငး္ ရငး္ သားလကန္ က္ကိငု ္
အဖြဲ ႔မ်ားအၾကားမွ ပဋပိ ကကၡ ို ေျဖရွငး္ ရန္ရညရ္ ြယေ္ သာ ၿငိမး္ ခ်မး္ ေရးလုပ္ငန္းစဥက္ ုိ အစပ်ဳိးခဲ့သည္။ ၂၀၁၁ ၾသဂုတလ္ ၁၈ ရက္တြင္ သမၼတ
ဦးသနိ ္းစနိ က္ တိုငး္ ရငး္ သားအေရးကစိ ၥမ်ားကို အမ်ဳးိ သားဦးစားေပးသတ္မတွ ္ရန္ စစီ ဥ္ျခင္းသည္ အစးုိ ရသစက္ ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ သြင္ကးူ ေျပာင္းေရး
ကစိ ၥကို စြန႔္လတႊ ရ္ န္လုိလားေၾကာငး္ အခ်ကျ္ ပျခင္းျဖစ္သည။္ ၁၃၈ ၎အခ်က္ျပမသႈ ည္ တပမ္ ေတာ၏္ ျပည္သူ႔စစ္အဆျို ပဳခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေန
ေသာ ေႏွာင္ေ့ ႏွးေနမမႈ ်ားကို ဖယ္ရွားေပးၿပးီ အစိးု ရႏငွ ့္ တငို ္းရင္းသားလကန္ ကက္ ိငု ္အဖြဲ ႔မ်ားအၾကား ေစစ့ ပ္ညႏႇိ ငႈိ ္းမမႈ ်ား လုပခ္ ြငသ့္ ာမည့္
အေျခအေနကုိ ဖန္တးီ ေပးသည္။ အစိးု ရသည္ တငုိ း္ ရင္းသားလကန္ က္ကငုိ အ္ ဖြဲ ႔ ၁၄ ဖြဲ ႏ႔ ွင့္ ႏစွ ဖ္ က္အျပနအ္ လနွ ္ အပစအ္ ခတရ္ ပ္စဲေရး သေဘာ
တညူ မီ ႈမ်ားကို ညိႇႏႈငိ း္ ေအာင္ျမငခ္ ဲ့သည္ (ဇယား ၆ ကၾုိ ကည)့္ ။ အနညး္ ဆးံု တုငိ ္းရင္းသားလကန္ က္ကိငု ္ အဖြဲ ႔ ၁၇ ဖြဲ ႏ႔ ွင့္ တပမ္ ေတာအ္ ၾကား
သးုံ ႏစွ ၾ္ ကာ ညႏိႇ ိငႈ း္ ခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ ၂၀၁၅ ေအာက္တုိဘာလ ၁၅ ရကတ္ ြင္ တစ္ႏုိငင္ ံလးုံ ပစ္ခတတ္ ိုကခ္ ကုိ ္မႈရပစ္ ဲေရး သေဘာတညူ ီခ်က္ (NCA)
ကုိ လကမ္ တွ ေ္ ရးထိးု ခဲ့ၾကသည္။ NCA ၏ အဓကိ က်ေသာအခ်က္မာွ တပမ္ ေတာ္ႏငွ ့္ တငို ္းရင္းသားလကန္ က္ကုိငအ္ ဖြဲ အ႔ စည္းမ်ားအၾကား
ႏုိင္ငေံ ရးေတြ ဆ႔ ုံေဆြးေႏြးရန္ စညး္ ကမး္ ခ်က္ပါဝငျ္ ခင္းျဖစသ္ ည္။

NCA သည္ သက္တမး္ ရင့္ တငို ္းရငး္ သားလက္နက္ကိုငအ္ ဖြဲ ႔အစည္း KNU အပါအဝင္ လက္နက္ကုငိ အ္ ပု ္စု ၈ ဖြဲ ႔ ပါဝင္လကမ္ တွ ္ေရးထးို ခဲ့ေသာ
အဖြဲ စ႔ ံု ပစခ္ တ္တကို ခ္ ုိက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတညူ ခီ ်ကတ္ စ္ချု ဖစ္သည။္ သု႔ေိ သာ္ အစုိးရႏငွ ့္ ႏွစဦ္ းႏွစ္ဖက္ အပစအ္ ခတရ္ ပ္စဲထားၾကေသာ
အျခားတိုငး္ ရငး္ သား လက္နကက္ ုိငအ္ ဖြဲ ႔အစညး္ ၇ ဖြဲ က႔ မူ NCA ကုိ လက္မွတ္မထိုးၾကေပ။ ထုအ႔ိ ျပင္ အစးုိ ရႏွငလ့္ ည္း အပစ္အခတ္ရပ္စဲရန္
သေဘာတူထားျခငး္ မရ၊ွိ တပ္မေတာ္ႏငွ လ့္ ညး္ ေလာေလာဆယပ္ ဋပိ ကျၡ ဖစ္ပြါးေနေသာ တငုိ ္းရင္းသားလက္နကက္ ုိငအ္ ုပ္စု ၄ ဖြဲ က႔ လည္း
လက္ရလွိ ုပင္ နး္ စဥ္တြင္ ပါဝငျ္ ခငး္ မျပဳၾကေပ။ ၎ေလးဖြဲ ႔မွာ မၾကာေသးမီွကမွ ဖြဲ စ႔ ည္းထားေသာ ရခုိငတ္ ပ္ဖြဲ (႔ AA) ႏွင့္ တေအာင္းအမ်ဳိးသားလြတ္
ေျမာက္ေရးတပ္ (TNLA)၊ ၁၉၈၉ခုႏွစ္က ဖြဲ ႔စည္းခဲ့ေသာ MNDAA ၊ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္က ဖြဲ ႔စညး္ ခဲ့ေသာ KIA တိျု႔ ဖစ္သည။္ KIA သည္ ၁၉၉၄ ခုႏစွ ္
ကတညး္ က တပ္မေတာ္ႏွင့္ အပစအ္ ခတရ္ ပ္စဲရန္ သေဘာတူ လက္မွတ္ထးုိ ထားေသာ္လညး္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ပ်ကျ္ ပားသြားခဲ့သည။္ ၁၃၉ KIA
ကုိယစ္ ားလယွ ္အဖြဲ ႔သည္ NCA စာခ်ဳပ္မၾူ ကမ္းေရးဆြဲသည့္ အေစာပိုငး္ အဆင့္မ်ားတြင္ ပါဝငခ္ ဲ့ေသာလ္ ည္း လကမ္ တွ ္ေရးထိးု ရာတြင္ ပါဝင္ျခငး္
မျပဳခဲ့ေပ။၁၄၀ႏစွ ္ဦးႏွစ္ဖက္အပစအ္ ခတ္ရပ္စဲထားျခင္းမရိွေသာအေသးစားလက္နက္ကငို အ္ ုပစ္ ုအနညး္ ငယမ္ ွာမူႏငုိ င္ ံေရးေတြ ဆ႔ ေံု ဆြးေႏြးမႈတြင္
ပါဝင္ခြင့္ရရန္ သေဘာတူညမီ ႈ ရရိွထားၾကသည။္ ၎အုပ္စမု ်ားမွာ ဝ အမ်ဳိးသားအဖြဲ အ႔ စညး္ ၊ လားဟူ ဒီမကို ရက္တစ္တပေ္ ပါင္းစု ႏွင့္ ရခုိင္
အမ်ဳိးသားကြန္ဂရကတ္ ု႔ိ ျဖစ္သည္။၁၄၁

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမတုငိ မ္ ီွ ႏုငိ င္ ေံ တာ္ေအးခ်မး္ သာယာေရးႏငွ ့္ ဖြံ ႔ၿဖိဳးေရးေကာငစ္ ီ (SPDC) က အပစရ္ ပလ္ ကန္ ကက္ ုိငအ္ ပု ္စမု ်ားအား
ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ျဖစ္ အသငြ က္ းူ ေျပာငး္ ရနႏ္ ငွ ့္ ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖဲြ အ႔ တကြ ္ အရပသ္ ားမ်ားကုိ စစသ္ ငတ္ နး္ ေပးမတႈ းုိ ခ်႕ဲ ရန္ ႀကဳိ းပမး္ မမႈ ်ားသည္ အေဝးႀကးီ
တာသြားေသာ သကေ္ ရာကမ္ ေႈ ျမာကမ္ ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚေစခဲသ့ ည။္ ပထမအခ်ကမ္ ွာ တုိငး္ ရင္းသားနယ္ေျမအခ်ဳိ႕တြင္ စစ္ေငြ ႔သန္းလာေစျခငး္
ျဖစသ္ ည။္ SSPP/SSA ႏွင့္ MNDAA တပဖ္ ြဲ ႔မ်ား၏ အစိုးရမဟာမိတ္ ျပည္သူ႔စစ္အသြငက္ းူ ေျပာငး္ မႈသည္ ၎တို႔အား စစ္ေရးအရ အင္အားနည္း
သြားေစခဲ့သည။္ နယ္ျခားေစာင့တ္ ပ္ႏွင့္ ျပညသ္ ူ႔စစအ္ ဖြဲသ႔ စမ္ ်ား ထေူ ထာင္မႈသည္ တပ္မေတာအ္ ေနႏငွ ့္ တိုက္႐ုကိ ္မထိနး္ ခ်ဳပႏ္ ငို ေ္ သာ နယေ္ ျမ
မ်ားတြင္ ကယို စ္ ားျပဳတပ္ဖြဲ မ႔ ်ားျဖင့္ လမႊ ္းမုးိ ထားႏိုငၿ္ ပးီ တုငိ ္းရင္းသားလက္နက္ကငုိ အ္ ပု စ္ မု ်ားအေပၚ သြယဝ္ ကို ္ဖိအားေပးႏုငိ ္ေသာ နည္းလမး္ မ်ား
ကို ရရိေွ စသည။္ ႏုငိ ္ငံေရး႐ေႈ ဒါင့္မွၾကည္လ့ ွ်င္လည္း တငို း္ ရငး္ သားလကန္ က္ကိငု အ္ ဖြဲ မ႔ ်ားအား တပမ္ ေတာက္ ြပက္ ဲမေႈ အာကသ္ ု႔ိ ေပါငး္ စညး္ ရန္
နညး္ လမ္းအျဖစ္ နယျ္ ခားေစာင့တ္ ပႏ္ ငွ ့္ ျပညသ္ စူ႔ စဖ္ ြဲ စ႔ ည္းေရး အဆုိျပဳကမး္ လမွ း္ ျခငး္ ကို အသုံးျပဳရန္ႀကဳိ းစားသည့သ္ ေဘာပငျ္ ဖစ္သည။္ သ႔ုရိ ာ
တြင္ တပမ္ ေတာ္၏ အဆျုိ ပဳမႈကုိ တငို း္ ရငး္ သားလက္နကက္ ုိငအ္ ဖြဲ ႔ေခါင္းေဆာင္ ေျမာက္မ်ားစြာက လကသ္ င့္မခခံ ဲၾ့ ကေပ။ ျပည္သူ႔စစ္ ကိစရၥ ပ္ႏွင့္
တိငု ္းရငး္ သားလကန္ က္ကငုိ ္အဖြဲ႕မ်ားကုိ ျပညသ္ စ႔ူ စ္အသြငေ္ ျပာင္းေရးအလားအလာမွာ ႏုငိ ္ငေံ ရးအရ အျငင္းပြားဖြယမ္ ်ားရေွိ နဆဲျဖစသ္ ည္။
အဘယ္ေၾကာငဆ္႔ ိေု သာ္ ျမန္မာႏငို ္ငံ၏ အနာဂတ္တြင္ ျပညသ္ ူ႔စစမ္ ်ား၏ အခနး္ က႑ႏငွ ပ့္ တ္သက္၍ မေရရာမမႈ ်ားႏငွ ့္ အားလုးံ က
သေဘာတညူ မီ မႈ ရျိွ ခင္းေၾကာင့္ ျဖစသ္ ည။္

22

ဇယားကြက္ ၄ - အေျခခံဥပေဒတြင္ပါရွိေသာ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႔မ်ားအတြက္ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာအေျခခံ
တပမ္ ေတာက္ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားအား ကာလရညွ ္ၾကာ အသုးံ ျပဳခဲ့ျခငး္ ကုိ ၁၉၇၄ ႏွင့္ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒ ႏွစရ္ ပ္စလုံးတြငေ္ ရာ ဥပေဒတြင္
ပါ ထင္ဟပေ္ နသည္။

၁၉၄၇ အေျခခဥံ ပေဒတြင္ ႏငုိ ္ငံသားမ်ား၏ တာဝနဝ္ တၱရားမ်ားကုိ ျပဌာန္းထားေသာ ဥပေဒပုဒမ္ ၁၇၁ သည္ တငို ္းျပည္ကုိ ကာကြယ္ရန္
ႏငုိ င္ ံသားမ်ား၏ ႀကဳိ တင္ျပငဆ္ င္မႈကို ေဖၚျပထားေသာ္လည္း ျပည္သူ႔စစအ္ ဖြဲ မ႔ ်ား၏ က႑ကုိ တိတိက်က်သတမ္ တွ ္ထားျခငး္ မရေွိ ပ။ ၎
ဥပေဒတြင္ “ႏငို ္ငသံ ားတုိငး္ သည္ ႏငုိ ္ငံေတာ္ကုိ ကာကြယ္ရန္အတြက္ (က) စစသ္ င္တနး္ တက္ျခင္း (ခ) စစ္မထႈ မး္ ျခငး္ တကုိ႔ လုိ ပု ္ေဆာငႏ္ ငုိ ္
သည္” ဟု ေဖၚျပထားသည။္ ၁၄၂

၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒတြငမ္ ူ ျပည္သူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားအား စီမံအပု ္ခ်ဳပ္ရန္ ကာကြယ္ေရးဌာန (တပမ္ ေတာ)္ ကို ခြငျ့္ ပဳထားသည။္ ၂၀၁၀ ခုႏစွ ္က
အာဏာစတင္သက္ေရာကေ္ သာ ဥပေဒပဒု ္မ ၃၄၀ တြင္ -

“အမ်ဳးိ သားကာကြယ္ေရးႏွင့္ လၿုံ ခံဳေရးေကာငစ္ ၏ီ ခြငျ့္ ပဳခ်ကျ္ ဖင့္ တပမ္ ေတာ္တြင္ ျပည္ေထာငစ္ ုလျုံ ခဳံ ေရးႏငွ ့္ ကာကြယ္ေရးအတြက္ ျပညသ္ ူ
လူထုတစ္ရပလ္ ံုး၏ ပါဝငမ္ ႈကို စီမံခန္႔ခြဲရန္ အခြင့္အာဏာရသွိ ည။္ ျပညသ္ ႔ူစစ္ မဟာဗ်ဴဟာကုိ တပမ္ ေတာ္၏ ဦးေဆာငမ္ ႈျဖင့္ လပု ္ေဆာငရ္ မည္”
ဟု ေဖၚျပထားသည္။၁၄၃

၂၀၀၈ အေျခခဥံ ပေဒတြင္ တိုင္းျပညက္ ာကြယေ္ ရးအတြက္ ႏငို ္ငသံ ားမ်ား၏ တာဝန္ဝတၱရားမ်ားကိုလည္း သတမ္ တွ ္ေဖၚျပထားရာ
စစသ္ င္တနး္ တက္သည့က္ ိစလၥ ညး္ ပါဝင္သည္။ ပဒု မ္ ၃၈၅ တြင္ “ျပညေ္ ထာင္စသု မၼတ ျမနမ္ ာႏိငု င္ ၏ံ လြတ္လပေ္ ရးႏွင့္ အခ်ဳပအ္ ျခာအာဏာကို
ထိန္းသိမး္ ေစာငေ့္ ရာွ က္ရန္ ႏငို င္ သံ ားတုငိ း္ တြင္ တာဝနရ္ ွိ သည”္ ဟု ေဖၚျပထားသည္။၁၄၄ ထ႔ုိအျပင္ ပဒု မ္ ၃၈၆ တြငလ္ ည္း “ႏငုိ င္ ံသားတငုိ း္ သည္
ျပညေ္ ထာင္စုကို ကာကြယရ္ နအ္ တြက္ ဥပေဒစညး္ ကမ္းမ်ားႏွင့္အညီ စစသ္ ငတ္ နး္ တကရ္ န၊္ လက္နက္ကုိင္တပဖ္ ြဲ မ႔ ်ားတြင္ အမထႈ မ္းရန္
တာဝန္ရိွသည”္ ဟု ေဖၚျပထားသည္။

ဦးသနိ ္းစိန္အစိုးရက တငုိ း္ ရငး္ သားလကန္ ကက္ ငို အ္ ပု စ္ ုမ်ားကို ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ မ႔ ်ားအျဖစသ္ ု႔ိ အသြင္ကးူ ေျပာင္းရန္ ဥပေဒပငို း္ ဆငုိ ္ရာ အေျခခံ
အျဖစ္ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒကုိ ကးုိ ကားခဲ့သည္။ သာဓကအေနႏငွ ့္ အစိုးရေျပာေရးဆိခု ြင့္ရိွသကူ တငုိ ္းရငး္ သားလက္နကက္ ိုင္အုပစ္ ုမ်ား
သည္ အေျခခဥံ ပေဒႏငွ ္အ့ ညီ တပ္မေတာ၏္ ကြပ္ကဲမေႈ အာက္တြင္ နယျ္ ခားေစာင့္တပႏ္ ွင့္ ေဒသချံ ပညသ္ ူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔မ်ားအျဖစ္ ႏငုိ င္ ံေတာ္၏
တာဝန္မ်ားကုိ လက္ခံထမ္းရြက္ရမည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဤအခ်ကႏ္ ငွ ့ပ္ တသ္ က၍္ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒ ပဒု ္မ ၃၃၇ တြင္ “ျပညေ္ ထာင္စု
အတြင္းရွိ လကန္ ကက္ ုိင္တပဖ္ ြဲ အ႔ ားလုံးသည္ တပမ္ ေတာ္၏ ကြပ္ကဲမႈေအာက္တြင္ ရရွိ မည္” ဟု ေဖၚျပထားသည။္

ျမန္မာႏုငိ င္ ံ၏ တရားဥပေဒတြင္ ျပည္သ႔ူစစလ္ ကန္ က္ကုငိ ္မ်ားႏငွ ့္ပတ္သက္သည့္ ဥပေဒျပဌာနး္ ခ်ကမ္ ်ား ရေွိ သာ္လညး္ ယင္းဥပေဒမ်ားကို
ယခအု ခ်ိန္အထိ တရားဝငထ္ ုတျ္ ပန္ ေၾကညာထားပံုမရေပ။ ဦးသိန္းစနိ အ္ စိးု ရထံ အာဏာမလႊဲေျပာင္းမီွ ၂၀၁၀ ႏဝို င္ဘာလတြင္ SPDC ၏
တပမ္ ေတာ္အစးို ရက အမ်ားျပညသ္ ူ စစအ္ မထႈ မ္းဥပေဒကို ျပဌာန္းခဲ့ျခငး္ ျဖစသ္ ည္။ ယငး္ ဥပေဒသည္ အရပသ္ ားမ်ားကို စစမ္ ထႈ မး္ ဖုိ႔ ဆငေ့္ ခၚ
ႏုိင္ရန္ အစုိးရအား ခြင့္ျပဳထား သည။္ သုိ႔ရာတြင္အစုးိ ရသည္ ယင္းဥပေဒစညး္ မ်ဥး္ ကုိ ယခအု ခ်နိ ္အထိ အေကာင္အထညေ္ ဖၚမညပ့္ ုမံ ရေပ။၁၄၅
ယငး္ ဥပေဒ၏ ဥပေဒပိငု ္းဆုငိ ္ရာ က်င္ထ့ ံးု မ်ားတြင္ ႏုငိ င္ ဝံ့ နထ္ မ္းဥပေဒႏွင့္ ၁၉၅၉ ျပညသ္ ူ႔စစ္အကဥ္ ပေဒတ႔ို ပါဝင္သည္။ ၎ဥပေဒသည္
စစမ္ ထႈ မ္းရန္ ဆငေ့္ ခၚခြင့္ျပဳထားေသာ္လည္း ဥပေဒပုဒ္မ ၁ (၂) အရ ေဆာငရ္ ြကရ္ မည့္ တရားဝင္ အေၾကာငး္ ၾကားမႈမ်ား ျပဳလပု မ္ ည္ပ့ ံု
မရွိေသာေၾကာင့္ ဥပေဒတရားဝငသ္ ကေ္ ရာကမ္ ရႈ သိွ လား ဆိုသည့္ အခ်က္ သဲကြဲျခင္းမရိဟွ ု Andrew Selth က မတွ ခ္ ်က္ေပးထားသည။္ ၁၄၆

၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒသည္ တငုိ ္းျပည္လုံၿခဳံ ေရးႏွင့္ ကာကြယ္ေရးအတြက္ ျပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ႔မ်ား၏ က႑ကုိ အသိအမွတျ္ ပဳထားေသာ္လညး္
အစအီ စဥ္ႏငွ ့္ပတ္သက၍္ ့ အေရးႀကီးေသာ အေသးစိတ္အခ်ကမ္ ်ား ပါဝငျ္ ခငး္ မရွဟိ ု ေလလ့ ာသံုးသပသ္ ေူ ျမာကမ္ ်ားစြာက မွတခ္ ်က္ေပးၾက
သည။္ ၁၄၇ သာဓကအားျဖင့္ Burma News International (BNI) သတငး္ တစပ္ ုဒတ္ ြင္ “နယျ္ ခားေစာင့္တပ္ BGF မဝူ ါဒႏွင့္ ပတသ္ က္၍
အစိုးရ တရားဝင္စာရြကစ္ ာတမ္း မရေွိ ပ။ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒ အခနး္ ၇ တပ္မေတာ္ပငို ္းဆုငိ ရ္ ာတြင္ ျပည္သစူ႔ စ္အဖြဲ ႔ကို ေဖၚျပထားသည္။
သိေ႔ု သာ္လညး္ စကားလံုးမ်ားမာွ မရငွ း္ လင္းသည့အ္ ျပင္ ျပညသ္ ူ႔စစအ္ ဖြဲ ႔၏ အခန္းက႑ႏငွ ့္ပတသ္ က္၍ အေသး စိတ္ေဖၚျပထားျခငး္ မရပိွ ါ”
ဟု သးံု သပ္ေရးသားထားသည္။၁၄၈

23

အခန္းသံုး။ ျပည္သူ႔စစ္အမ်ိဳးအစားမ်ား ခြဲျခားသတ္မွတ္ပံုစနစ္မ်ား

ယခအု ပိငု ္းသည္ အရပ္ဘက္-စစဘ္ ကဆ္ ကဆ္ ံေရးတြင္ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား၏ မတူညေီ သာ အခန္းက႑ႏငွ ္႔ ေနရာ ကိလု ိုက၍္ ျပညသ္ ႔ူစစ္အမ်ိဳးအစား
(၄) ခု ခြဲျခားသတမ္ ွတ္ေပးထားျခငး္ ျဖင့္ ျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ားအား နားလညေ္ အာင္ မေူ ဘာင္တစခ္ ု ျဖည္ဆ့ ည္းေေပးထားသည္။ ယငး္ သ႔ို အမ်ဳိ းအစား
ခြဲျခားရာတြင္ သံုးသပ္သည့္ မူရငး္ လကၡဏာတစ္ရပမ္ ွာ ျပညသ္ ူစ႔ စ္မ်ား၏ အေနအထားျဖစ္သည္။ အေနအထားဆသုိ ည္မာွ ျပညသ္ ူစ႔ စမ္ ်ားသည္
တပမ္ ေတာ္ႏငွ ့္ မဟာမတိ ္လား သမိ႔ု ဟုတ္ တိငု း္ ရငး္ သားလကန္ က္ကုိင္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ မဟာမိတ္လား ဆုိသညႏ္ ွင့္ အစးို ရမဟာမိတ္ ျပညသ္ စူ႔ စ္မ်ား
တပမ္ ေတာ္၏ အမိန႔္ေပးစနစ္ဖြဲ႕စည္းပုတံ ြင္ ေပါင္းစည္းသည့္ နညး္ လမ္းမ်ားျဖစ္သည။္ အျခားေသာ ဒတု ိယအဆငလ့္ ကဏၡ ာသးံု ခုလညး္ ရိွေသး
သည္။ ပထမတစ္ခမု ွာ ျပညသ္ စူ႔ စမ္ ်ား၏ လမႊ ္းမးုိ ခ်ဳပက္ ငုိ ္ႏငုိ ္မႈ အတိုငး္ အတာျဖစၿ္ ပးီ ၎တြင္ အဖြဲ႕ဝငအ္ ေရအတြက၊္ ၎တို႔လႈပ္ရာွ းေနေသာ
နယ္ေျမႏငွ ့္ ၎တု၏႔ိ အင္အားႏွင့္ က်ယ္က်ယျ္ ပန႔္ျပန္႔ ေနရာယႏူ ိုင္မတႈ ု႔ႏိ ွငဆ့္ ုိငေ္ သာ အခ်က္မ်ားျဖစသ္ ည။္ ဒတု ိယတစခ္ ်ကမ္ ွာ တပမ္ ေတာ္၊
ရပရ္ ြာေဒသတိႏု႔ ငွ ့္ ၎တ၏ု႔ိ ယခငက္ အျပန္အလနွ ဆ္ က္ဆေံ ရးမ်ားကဲ႔သုေ႔ိ သာ ၎တု႔ိ၏ ဇစ္ျမစအ္ ေျခအေနမ်ားျဖစသ္ ည။္ ေနာက္ဆံုးအခ်က္မာွ
၎တု၏ိ႔ ဝင္ေငြရရမိွ ႈအရငး္ အျမစ၊္ တနည္းအားျဖင႔္ ၎တိ႔၏ု ေငြေၾကးလအို ပခ္ ်က္ကို မည္သညန့္ ည္းလမ္းျဖင့္ မိမိတို႔ ဘာသာ
ရာွ ေဖြေထာကပ္ ံ့သညဆ္ ိုေသာ အခ်ကတ္ ႔ျုိ ဖစ္သည္။ ထုသိ ို႔ ျပညသ္ ူ႔စစမ္ ်ားအား ခြဲျခားစစိ စ္လိုကေ္ သာအခါ ျပညသ္ စ႔ူ စ္ေလးမ်ဳိ းကို
သတမ္ ွတ္ပိုင္းျခားႏငုိ သ္ ည္ -

• တပမ္ ေတာ္အတြငး္ သ႔ို ေပါငး္ စည္းထားေသာ ျပညသ္ စူ႔ စ္

• တပ္မေတာသ္ ု႔ိ ေပါငး္ စည္းထားျခငး္ မရွသိ ည့္ ျပည္သ႔စူ စ္

• တပမ္ ေတာက္ ထနိ ္းခ်ဳပ္လပု ေ္ ဆာငေ္ သာ ရပ္ရြာအေျချပဳျပည္သူ႔စစ္

• တငုိ ္းရင္းသားလက္နက္ကိငု ္အဖြဲ ႔၏ ျပညသ္ ႔စူ စ္

ခြဲျခားသတ္မတွ သ္ ည့္ မူေဘာင္မာွ အသံုးဝငပ္ ါသည။္ အဘယ္ေၾကာင့္ဆေို သာ္ ေကာင္းမြနေ္ သာ အေတြးအေခၚပုငိ ္းဆငို ္ရာ စဥ္းစားခ်က္မရိွဘဲ
မညသ္ ညျ့္ ပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖဲြ ႔ အေရအတကြ ခ္ နမ႔္ နွ း္ ခ်ကမ္ ်ားကမုိ ဆုိ အသးုံ ျပဳမသႈ ည္ အေရအတကြ ေ္ ဖါငး္ ပမြ ျႈ ဖစႏ္ ငုိ သ္ ည့္ အႏရၲ ာယရ္ ပွိ ါသည။္
အရပသ္ ား ငါးဦးခန္႔ေလာကက္ ုိ တပ္မေတာက္ စုေဆာင္းကာ ျပည္သ႔ူစစတ္ စခ္ ုျဖစေ္ နမႏႈ ွင့္ အနမိ ဆ့္ းုံ သငတ္ နး္ ေပးထားၿပီး အစိးု ရႏငွ ့္ ေစစ့ ပ္
ညႏိႇ ငႈိ း္ ၿပီးေနာက္ ၿငမိ း္ ခ်မး္ ေရးျဖစစ္ ဥအ္ တငြ း္ သ႔ုိ ဝငေ္ ရာကလ္ ာသည့္ တငုိ း္ ရငး္ သားလကန္ ကက္ ငုိ အ္ ဖဲြ မ႔ ်ားက ပငုိ ဆ္ ငုိ ေ္ သာ လကန္ က္
အျပညအ့္ စႏုံ ငွ ့္အေတ႕ြ အႀကဳံ ရိွစစ္သားတစရ္ ာခန႔္ႏွင့္အသက္ဝင္ေနသည့္ျပညသ္ ႔ူစစ္တ႔အို ၾကားအေရအတြက္႐ပႈ ေ္ ထြးမႈအႏရၲ ာယရ္ ႏွိ ငုိ ္ပါသည္။
သတိျပဳစရာတစခ္ မု ွာ အထကက္ ေဖၚျပခဲ့ေသာ သတ္မွတခ္ ်ကမ္ ်ားအားလးုံ ႏွင့္ မကိကု ္ညီေသာ ျပည္သူ႔စစအ္ မ်ဳိ းအစားတစ္ခု ရေိွ နႏိငု ျ္ ခင္း
ျဖစ္သည။္

၃.၁။ အမ်ိဳးအစား ၁ - တပ္မေတာ္အတြင္းေပါင္းစည္းထားေသာ ျပည္သူ႔စစ္

နယ္ျခားေစာင္တ့ ပ္ (BGF) ဟု လသူ မိ ်ားေသာ တပမ္ ေတာအ္ တြင္း ေပါင္းစည္းထားေသာ ျပညသ္ ႔စူ စမ္ ်ားသည္ တပ္မေတာ္၏ အမနိ ္ေ႔ ပးမႈေအာက္
တြင္ တရားဝငစ္ စဆ္ င္ေရးမ်ား ျပဳလပု ၿ္ ပီး တပမ္ ေတာ၏္ အမိန္ေ႔ ပးစနစ္ တညေ္ ဆာကပ္ ုတံ ြင္ ေပါင္းစည္းထားျခငး္ ျဖစသ္ ည။္ လကရ္ ိတွ ြင္
တပ္ရင္းအရြယ္အစားရွိ နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပ္ရင္း ၂၃ ခရု ိသွ ည္ (ဇယား ၅ တြင္႐)ႈ ။ တပမ္ ေတာအ္ တြင္း ေပါင္းစညး္ ထားေသာ ျပညသ္ စ႔ူ စ္မ်ား၏
မူလလကဏၡ ာမ်ားမာွ ေအာက္ပါအတငုိ း္ ျဖစ္သည။္ တပရ္ ငး္ မ်ားကုိ တပ္မေတာ္၏ အမနိ ္႔စနစတ္ ညေ္ ဆာက္ပုံတြင္ ထည့္သြင္းထားရိွသည္။
တပ္မေတာက္ သတ္မွတ္ထားေသာဝတစ္ ုံမ်ားကို ထတု ္ေပးၿပးီ ေငြေၾကးႏွင့္ ပစညၥ း္ မ်ားကုိ တုိက္႐ိကု ေ္ ထာက္ပေံ့ ပးသည။္ တပရ္ င္းမ်ားတြင္
၎တိရု႔ ာထူးအတငုိ ္း တာဝနထ္ မ္းေဆာင္ေနေသာ တပမ္ ေတာမ္ ွ စစ္သားမ်ားလညး္ ရသိွ ည္။၁၄၉ တပ္ရင္းတစခ္ ုစတီ ုငိ ္းသည္ တပ္မေတာမ္ ွ
လကန္ ကမ္ ်ားႏွင့္ အျခားေသာအေထာကအ္ ပံ့မ်ား ရရသိွ ည။္

တပ္မေတာအ္ တြင္း ေပါငး္ စည္းထားေသာ ျပညသ္ စူ႔ စမ္ ်ား၏ တာဝနမ္ ာွ တပမ္ ေတာက္ ုိ လုၿံ ခဳံ ေရးထိနး္ သမိ ္းမႈ လပု င္ နး္ မ်ားေဆာငရ္ ြကရ္ ာတြင္
ကညူ ရီ နျ္ ဖစၿ္ ပးီ ၎တသ႔ုိ ည္ အမ်ဳိ းသားကာကယြ ေ္ ရးစမီ ခံ ်ကမ္ ်ား၏ အစတိ အ္ ပငုိ း္ တစခ္ ျု ဖစသ္ ည။္ ၎တက႔ုိ အကအူ ညေီ ပးသည့္ အတငုိ း္ အတာ
သည္ တိုငး္ ရင္းသားလက္နက္ကငို အ္ ဖြဲ႕မ်ား ၎တိ႔ု၏ နယ္ေျမအတြင္းလပႈ ရ္ ာွ းမႈ သတင္းအခ်က္အလကမ္ ်ားေပးျခင္းမသွ ည္ တိုင္းရငး္ သား
လကန္ ကက္ ိုင္အဖြဲ မ႔ ်ားႏငွ တ့္ ုကိ ပ္ ြဲျဖစ္သည့္အခါ တပ္မေတာ္ကို လမး္ ျပအျဖစ္ တာဝနထ္ မး္ ေဆာင္ေပးရန္အထိျဖစသ္ ည္။ နယျ္ ခားေစာင့္တပမ္ ်ား
သည္ KIA ၊ KNLA ႏငွ ့္ NCA လက္မွတ္မထးို ခငအ္ ခ်နိ က္ DKBA - ကလုိထ႔ ူးေဘာတပ္မ်ားႏွင့္ တုကိ ္ခကုိ ္ရာတြင္ ပါဝငခ္ ဲၾ့ ကသည္။၁၅၀

တရားဝငလ္ မး္ ညနႊ ခ္ ်က္မ်ားအရ တပရ္ င္းတစခ္ ုစအီ တြက္ အဖြဲ႕ဝင္ ၃၂၆ ဥးီ ထားရိွရမည္ျဖစ္ၿပီး အရာရိွ ၁၈ ဦး ပါ၀ငသ္ ည္။ တပ္မေတာ္၏
အစိတ္အပုငိ ္းအျဖစ္ လက္နကႀ္ ကီးမ်ားကုိင္ ေဆာငခ္ ြင့ရ္ သည္။၁၅၁

နယ္ျခားေစာငတ့္ ပ္ဟေူ သာ အမညအ္ ရ ယင္းအဖြဲ မ႔ ်ားမွာ ႏငုိ င္ ံတကာနယစ္ ပ္အနးီ အနား ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ တညရ္ ၾွိ ကေသာလ္ ည္း နယ္စပႏ္ ွင္႔

24

ကပ္ေနရနမ္ လုအိ ပ္ေပ။ နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပ္ရငး္ မ်ားသည္ ကခ်င္၊ ရမွ း္ ၊ ကရင္ ျပညန္ ယတ္ တ႔ုိ ြင္ လပႈ ္ရာွ းၾကသည္။ နယျ္ ခားေစာင့တ္ ပ္မ်ား
လပႈ ရ္ ွားေသာ နယ္ေျမမ်ားမာွ အၾကမ္းဖ်ငး္ အားျဖင့္ နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပမ္ ျဖစ္ခင္ လက္နကက္ ငို ္အဖြဲ႕မ်ား လႊမး္ မိုးမရႈ ွခိ ဲေ့ သာ ေနရာမ်ားတြင္
ျဖစ္သည။္ ၁၅၂ ၎တုိ႔၏ ေရြ႕လ်ားသြားလာမႈ လြတလ္ ပ္ခြင္႔ႏငွ ့သ္ က္ဆငို ေ္ သာ အေသးစိတ္မွာမူ ရွငး္ ရငွ ္းလငး္ လငး္ မရိွဘဲ တပ္မေတာတ္ ပရ္ ငး္
ဖြဲ ႔စညး္ ထားပုံ အခ်ဳိ ႕ထက္ ပုိ၍ ကန္သ႔ တမ္ ႈရဟိွ န္တသူ ည။္ အစီရင္ခစံ ာတစ္ခုက “မေကြးရိွ ေျချမန္တပ္မ ၈၈ ေအာက္မွ ျမနမ္ ာတပရ္ ငး္ တစ္ခကု ို
ကခ်င္ျပညန္ ယသ္ ို႔ ေနရာခ်ထားႏုိငေ္ သာ္လညး္ ကရင္ျပညန္ ယ္ရိွ နယျ္ ခားေစာင့္တပ္ကုိမူ ကခ်င္သို႔ ေရႊ႕ေျပာငး္ ေနရာခ်ထားျခင္း မျပဳႏငို ္ေပ”
ဟု ေဖၚျပထားသည္။၁၅၃

တပ္မေတာအ္ တြင္းေပါင္းစညး္ ထားေသာ ျပည္သူ႔စစမ္ ်ားဖြဲ ႔စညး္ ရာတြင္ အေရးအပါဆံးု အေျပာင္းအလဲတစခ္ မု ာွ တပမ္ ေတာမ္ ွ စစ္သည္မ်ားကုိ
အပစရ္ ပႏ္ ွင့္ ျပည္သစ႔ူ စ္အပု ္စုမ်ား၏ ရာထူးမ်ားအတြငး္ ထညသ့္ ြင္းပါဝင္ေစျခငး္ ျဖစ္သည္။၁၅၄ တပ္ရင္းတစ္ခစု ီ ဖြဲ ႔စည္းမႈအတြက္ လမး္ ညနႊ ္၌
တပ္မေတာ္မွ စစသ္ ည္ ၃၀ ဦးကို ထညသ့္ ြငး္ ပါဝငေ္ စရာ အရာရွိ ၃ ဦး ပါ၀ငရ္ မညျ္ ဖစသ္ ည္။ ယခင္အစုိးရ၏ ျပနၾ္ ကားေရးဝနႀ္ ကီး ဥးီ ေက်ာ္ဆနး္ က
“ပုမံ နွ အ္ ားျဖင့္ နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပ္ရင္းတစ္ခမု ာွ တပ္မေတာ္ကလာတဲ႔ အရာရွိ ၃ ဦးနဲ႔ တျခားအဆင့္စစသ္ ည္ ၂၇ ဥးီ တိုက႔ အဖြဲ႕အစညး္ အလုကိ ္
လပု င္ နး္ ေဆာင္တာေတြကုိ မနွ ္ကနေ္ ခ်ာေမြ စ႔ ြာ လည္ပတႏ္ ုငိ ္ဖ႔ုကိ ူညီၾကတယ္။ တပက္ လအူ နညး္ ငယ္သာ နယျ္ ခားေစာင့တ္ ပတ္ ိငု း္ ရဲ႕ ဖြဲ ႔စည္းပုံ
ထဲမာွ ပါဝငေ္ ဆာင္ရြကၾ္ ကရတယဆ္ ိတု ာ ျမငႏ္ ငုိ ပ္ ါတယ္” ဟု မတွ ခ္ ်က္ေပးခဲ့သည္။ တပရ္ င္း၏ တပ္ရင္းမွဴးသည္ ဗိလု ္မွဴးျဖစ္ၿပီး ၎သည္ မလူ
အုပ္စမု ျွ ဖစ္သည။္ ၎တတိ႔ု ြင္ ၎တ၏႔ုိ အဖြဲ႕ဝငမ္ ်ားကုိ ရာထူးတးို ေပးခြင့ရ္ ွသိ ည။္ ဒတု ယိ တပ္မွဴးႏစွ ေ္ နရာတြင္ တစေ္ နရာကုိ တပမ္ ေတာမ္ ွ
အရာရွိတစဥ္ းီ ကုိ ေနရာခ်ထားသည္။ တပ္မေတာအ္ ရာရွိမ်ားသည္ ေထာက္ပေံ့ ရးႏငွ ့္ ပ႔ေုိ ဆာငေ္ ရးကို စီမမံ ႈတု႔အိ ား ထိန္းခ်ဳပသ္ ည့္ ရာထးူ ေနရာ
မ်ား ယူထားၾကသည္ (ဇယား ၇၊ ေနာက္ ဆကတ္ ြဲ ၁ ႐)ႈ ။၁၅၅

နယ္ျခားေစာင့္တပ္သို႔ ေျပာင္းလဲရန္ လမး္ ညႊန္မ်ား၌ အဖြဲ ႔ဝငမ္ ်ားသည္ အၿငမိ ္းစားယူရန္ အသကင္ ါးဆယ္ေက်ာရ္ န္ လိုအပ္သညဟ္ ူေသာ
သတမ္ ွတခ္ ်က္တစ္ခပု ါဝငသ္ ည။္ ယင္းစညး္ မ်ဥ္းသည္ တပမ္ ေတာ္ႏငွ ့္ အသြငေ္ ျပာင္းလကို ေ္ သာ လက္နကက္ ငုိ အ္ ဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္မ်ားအၾကားရွိ
သေဘာတူညီမႈ ပံုစံအသစ္တစ္ခုဆသီ ႔ို ဥးီ တညသ္ ြားသည။္ အမ်ားစမု ာွ နယ္ျခားေစာငတ့္ ပ္အတြက္ ျပည္နယအ္ ဆင့္ အႀကံေပးေကာ္မတီအဖြဲ ႔ဝင္
မ်ား ျဖစ္လာသည။္ တပ္မေတာအ္ ေနျဖင့္ ၎တု႔အိ ား တပ္မေတာတ္ ြင္ ဂုဏထ္ ူးေဆာင္ျပန္တမး္ ဝငအ္ ရာရအွိ ျဖစ္ ခန႔္အပလ္ ကို ျ္ ခင္းျဖင့္
တပမ္ ေတာ္မွ ရာထးူ မ်ားႏွင႔္ တရားဝငက္ ြဲျပားေစရန္ လပု ေ္ ဆာငခ္ ဲပ႔ ါသည။္ ၂၀၁၄ ေမလတြင္ ျပဳလုပ္ေသာ အခမး္ အနားတစ္ခုတြင္
တပမ္ ေတာ္အရာရိွမ်ားက ကရင္ႏငွ ့္ ကယားျပည္နယ္တုရိ႔ ွိ တပ္ရငး္ မ်ားမွ ေခါင္းေဆာငမ္ ်ားႏွင့္ လက္ရေွိ ကာမ္ တဝီ ငမ္ ်ား၊ ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း
အေတာမ္ ်ားမ်ားကို ၎တုိ႔၏ရာထးူ အလကုိ ္ ဂဏု ္ထးူ ေဆာငဆ္ ုမ်ား ေပးအပ္ခဲ႔သည။္ သးံု သပသ္ တူ စ္ဦးကမူ “အဲ့ဒေီ ခါငး္ ေဆာင္ေတြကုိ
ဂဏု ္ထးူ ေဆာင္ျပနတ္ မ္းဝငအ္ ျဖစ္ ခန႔္အပလ္ ကို ျ္ ခငး္ ဟာ သတူ ုိ႔ ဘယ္သ႔ူကိသု စာၥ ခရံ မယ္ဆိုတာကို သတိေပးလိကု ္ျခငး္ ပဲျဖစတ္ ယ္”ဟု မွတ္ခ်က္
ေပးခဲသ့ ည္။၁၅၆

တပ္မေတာ္အတြငး္ ေပါငး္ စညး္ ထားေသာ ျပည္သ႔စူ စမ္ ်ား၏ ေငြေၾကးရင္းျမစ္မ်ားတြင္ ဝင္ေငြရရိွႏငုိ ေ္ သာ လုပ္ငန္းမ်ားႏွငအ့္ တူ တပမ္ ေတာမ္ ွ
အကူအညမီ ်ား ပါဝငသ္ ည္။ ႏုငိ င္ ံပိငု ္သတင္းစာ New Light of Myanmar မွ သတငး္ တစပ္ ုဒ္ အရ “အစးို ရအေနျဖင့္ နယျ္ ခားေစာင့္တပဖ္ ြဲ႕မ်ားအား
လစာ၊ ရကိ ာၡ ၊ တညူ ဝီ တစ္ ုံႏငွ ့္ က်န္းမာေရးေစာငေ့္ ရာွ ကမ္ ႈ တကို႔ ုိ တပ္မေတာ္အတြက္ ေထာကပ္ ့ံေပးမႈမ်ားအတိုငး္ ေထာကပ္ ့ံသည”္ ၁၅၇ ဟု သရိ
သည္။ ထိုျ႔ ပင္ နယျ္ ခားေစာင့္ တပ္သားစုေဆာငး္ ေရး လက္ကမး္ စာေစာငတ္ ြင္ နယ္ျခားေစာငတ့္ ပမ္ ်ားႏငွ ့္ ၎တ႔ို၏ မိသားစမု ်ားသည္
ဘတ္စ္ကား၊ ရထားႏငွ ့္ ေလယာဥခ္ ရီးစဥမ္ ်ား၌ ေလ်ွ ာ့ေစ်းျဖင့္ ရျခင္းကဲသ့ ုိ႔ အက်ိဳးအျမတမ္ ်ားရရႏိွ ုငိ သ္ ည္ဟု ေဖာျ္ ပထားသည္ (ေနာက္ဆက္တြဲ
၂ ႐ႈ) ။၁၅၈

၂၀၁၁ ခႏု ွစ္က ထတု ္ျပနေ္ သာ အမ်ားျပည္သသူ ု႔ိ ထုတျ္ ပနေ္ ၾကညာခ်က္တြင္ ထုအိ ခ်ိနက္ အစိုးရေျပာေရးဆိခု ြငရ့္ ွသိ တူ စဥ္ ီးျဖစ္သည့္
ဦးေက်ာ္ဆန္းက နယ္ျခားေစာငတ့္ ပမ္ ်ား၏ ရညရ္ ြယ္ခ်ကတ္ စ္ခမု ာွ တိငု း္ ရငး္ သားလက္နက္ကငုိ ္အဖြဲ ဝ႔ ငမ္ ်ား၏ စားဝတေ္ နေရးကို ပုံစံတစခ္ ုျဖင့္
ေထာက္ပ့ံေပးႏိငု ္ရန္ျဖစသ္ ညဟ္ ေု ဖာ္ျပပါရိသွ ည္ (၂.၅ ပါ အေစာပိုငး္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ႐ႈ) ။၁၅၉ ယငး္ ေၾကညာခ်ကက္ အစးို ရ၏ စးီ ပြားေရးဆိငု ရ္ ာ
အကအူ ညီႏွင့္ပတသ္ က္သည့္ ေဖၚျပခ်ကမ္ ်ားသည္ စစသ္ ညမ္ ်ားကို တပ္မေတာ္၏ အမနိ ႔္ေပးမႈေအာကမ္ ွ တပရ္ င္းမ်ားသုိ႔ ေပါင္းစည္းေပးျခင္းကုိ
အေထာက္အကျူ ပဳရန္ျဖစ္သညဟ္ ု ေဖာျ္ ပထားသည။္

နယ္ျခားေစာင္တ့ ပ္မ်ား ဝငေ္ ငြရရန္အတြက္ လပု ေ္ ဆာင္ေသာ စးီ ပြားေရးလုပ္ငနး္ မ်ားမွာ ကြဲျပားျခားနားမႈရွသိ ည္။ နယျ္ ခားေစာင္တ့ ပ္အဖြဲ႕ဝင္မ်ား
သည္ လထူ ုႏွင့္ ကးူ သနး္ ေရာငး္ ဝယေ္ ရးလပု ္ငနး္ မ်ားမွ အခြနေ္ ကာက္ျခငး္ ၊ စိကု ္ပ်ဳိ းေရးကုနထ္ တု လ္ ုပမ္ ႈ၊ အမိ ္ၿခံေျမ၊ သတဳၱ တူးေဖာေ္ ရး၊ သစ္
ထတု ္လုပေ္ ရးႏွင့္ အျခားေသာစးီ ပြားေရးလပု င္ န္းမ်ားကဲ႔သု႔ိေသာ စးီ ပြားေရးလပု င္ န္းမ်ားလုပ္ကိငု သ္ ည။္ ၁၆၀ အခ်ိဳ႕ကစိ ရၥ ပ္မ်ားတြင္ သတင္း
ေဖၚျပမမႈ ်ားက နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပ္မ်ားသည္ မးူ ယစ္ေဆးဝါးေရာင္းဝယ္ျခင္း လုပင္ နး္ မ်ားတြင္ ပါဝငပ္ တသ္ ကေ္ နသည္ဟု ေဖာျ္ ပၾကသည္။၁၆၁

25

ဇယား ၇ - နယ္ျခားေစာင့္တပ္ တပ္ရင္းတစ္ခုတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ မူလတပ္ရင္းမ်ားမွ စစ္သည္မ်ားကို ရာထူးအလိုက္ တရားဝင္
ခြဲေဝသတ္မွတ္ပံု၁၆၂

တပ္မေတာ္ အေရအတြက္ မူလတပ္ရင္း အေရအတြက္
- - တပ္ရင္းမွဴး ဗိလု မ္ ွဴး ၁
ဒတု ပရ္ ငး္ မဴွ း (အပု ခ္ ်ဳပ္မႈ) ဗလုိ ္မွဴး ၁ ဒုတပရ္ ငး္ မွဴး ဗိုလ္မွဴး ၁
တပ္ေရးဗလုိ ္ႀကးီ ဗိလု ္ႀကးီ ၁ -
တပေ္ ထာက္ဗုိလႀ္ ကးီ ဗုိလ္ႀကးီ ၁ - ဗလုိ ္ႀကီး ၃
- - တပခ္ ြဲမွဴး ဗိုလ္ ၁ ႏွင့္ ဒုဗလုိ ္ ၁၀
- - တပ္စမု ဴွ း -
တပ္ရငး္ အရာခဗံ လုိ ္ ၁ - ၄
ဒအု ရာခဗံ ိလု ္ (႐းံု ) ၁ ဒအု ရာခံဗုလိ ္
ဒအု ရာခံဗုလိ ္ (တပ္ေထာက)္ ၁ - ၁
တပၾ္ ကပ္ႀကီးစာေရး ၈ တပၾ္ ကပ္ႀကးီ (ခြဲ ေထာက္) ၁၀
တပၾ္ ကပႀ္ ကီး ၆ တပ္ၾကပ္ႀကီး ၃၅
တပၾ္ ကပ္ ၉ တပ္ၾကပ္ -
ေဆးတပသ္ ား ၁ - ၃၃
- - ဒုတပၾ္ ကပ္ ၁၉၈
- - တပ္သား ၂၉၆
စုစုေပါင္း ၃၀ စုစုေပါင္း

၃.၂။ အမ်ိဳးအစား ၂ - တပ္မေတာ္တြင္ ေပါင္းစည္းမထားေသာ ျပည္သူ႔စစ္

တပမ္ ေတာ္တြင္ ေပါငး္ စည္းမထားေသာ ျပညသ္ ႔စူ စပ္ စံု တံ ြင္ အရြယ္အစား၊ အင္အား၊ အမိန္န႔ ာခံပံု အဆင္ဆ့ င့္ တည္ေဆာက္ပ၊ံု သမငုိ း္ ေၾကာင္းႏွင့္
ဝငေ္ ငြအရငး္ အျမစမ္ ်ားတြင္ သသိ သိ ာသာကြဲျပားျခားနားပါသည။္ ၁၆၃ ယငး္ သုိ႔ ကြဲျပားမႈမ်ားရိေွ သာလ္ ညး္ အဆုပိ ါျပည္သူစ႔ စ္မ်ား၏ တညူ ေီ သာ
ဘံုလကဏၡ ာတစခ္ ုမွာ ၎တု႔ိသည္ တပမ္ ေတာ၏္ အမနိ ္ေ႔ ပးမေႈ အာက္တြင္ ရိွေနေသာ အေနအထားျဖစသ္ ည။္ သိုေ႔ သာလ္ ည္း ၎တမိ႔ု ာွ
နယ္ျခားေစာင့္တပ္မ်ားကဲသ့ ို႔ တပ္မေတာသ္ ႔ို အျပည့္အဝေပါငး္ စညး္ ထားသည့္ အတငို း္ အတာမ်ဳိ း မရွေိ ပ။ ထိုျ႔ ပင္ တပ္မေတာစ္ စသ္ ညမ္ ်ားလည္း
၎တ႔၏ုိ ရာထူးေနရာမ်ားတြင္ ပါဝငျ္ ခင္းမရွဘိ ဲ အျခားလကၡဏာတစ္ရပ္အေနျဖင့္ ယငး္ ျပည္သ႔ူစစအ္ ုပ္စုမ်ားတြင္ ယနူ ီေဖာင္းျဖင့္ အဆငမ့္ ်ား
ခြဲျခားသတမ္ ွတ္ထားမႈ မရွိျခင္း၊ နယ္ျခားေစာင့တ္ ပ္ကဲသ့ ို႔ စစ္သည္မည္မွ်ထားရမည္ဟု သတမ္ ွတ္ထားမႈ မရျိွ ခင္းမ်ားျဖစ္သည။္ ထျို႔ ပင္ ၎တိ႔ု
သည္ တပမ္ ေတာ္မွ ျပဳလုပသ္ ည့္ မညသ္ ညသ့္ င္တနး္ ကိုမွ တကေ္ ရာကရ္ န္ မလုိသကဲသ့ ု႔ိ အခ်နိ ္ျပည့္ တာဝန္ထမ္းေဆာငရ္ န္လည္း မလအုိ ပ္ေပ။
ေနာက္ဆုံးအေနျဖင့္ ၎တသု႔ိ ည္ တပ္မေတာမ္ ွ လစာရကိ ာၡ မ်ားကလုိ ည္း မရရေွိ ပ။၁၆၄ ယငး္ လကဏၡ ာမ်ားမာွ တပမ္ ေတာ္အတြငး္ ေပါင္းစည္း
ထားေသာ ျပည္သစ႔ူ စႏ္ ငွ ့္ တပ္မေတာ္တြင္ ေပါငး္ စညး္ မထားေသာ ျပည္သူ႔စစ္တ႔အို ၾကား ကြာျခားမႈမ်ားျဖစသ္ ည္ (အမ်ဳိ းအစား ၁) ။

အျခားေသာ တပမ္ ေတာတ္ ြင္ေပါင္းစညး္ မထားေသာ တပ္မေတာ္ ျပညသ္ ႔ူစစ္မ်ား၏ အျခားသြငျ္ ပငလ္ ကဏၡ ာမ်ားမာွ ေအာကပ္ ါအတုငိ ္းျဖစသ္ ည္
- နယျ္ ခားေစာင့္တပ္မ်ားကဲသ့ ိပ႔ု င္ ယငး္ အုပ္စအု မ်ားစုသည္ အစုိးရ ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ျဖစ္ တပမ္ ေတာက္ အသိအမတွ ျ္ ပဳေသာ ျပညသ္ ူစ႔ စအ္ ျဖစ္
ေျပာင္းလဲျခင္းအခမ္းအနားကို တက္ေရာကၾ္ ကရသည။္ ၁၆၅ ယင္းျပည္သူစ႔ စ္မ်ားသည္ ၎တ႔လုိ ပႈ ရ္ ွားေနေသာ ေနရာမ်ား၌ တိငု ္းရင္းသား
လကန္ က္ကိငု အ္ ဖြဲ မ႔ ်ားအပါအဝင္ ျပည္တြင္းရနမ္ ွ ရပရ္ ြာကုအိ ကာအကြယ္ေပးသညလ့္ ပု ္ငနး္ မ်ားတြင္ တပမ္ ေတာ္ကို ကညူ ီရသည။္ တပ္မေတာ္
ကုိ ကူညရီ ာတြငမ္ ူ ယင္းျပည္သ႔ူစစအ္ မ်ိဳးအစားမ်ား၏ ကူညီမအႈ တငို ္းအတာႏွင့္ ကညူ မီ ႈပစံု မံ ွာ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစၿ္ ပီး လက္ေတြ႕ေျမျပင၏္ လၿံု ခံဳေရး
အေျခအေနကုိ ထငဟ္ ပေ္ နပါသည္။ အခ်ဳိ ႕ ျပည္သစ႔ူ စ္တပ္ရင္းမ်ားသည္ တပ္မေတာက္ ုိ စစဆ္ င္ေရးမ်ားတြင္ အကူအညေီ ပးျခင္းျဖင့္ TNLA၊
KIA ႏငွ ့္ SSPP/SSA တိ႔ုကဲသ့ ေ႔ုိ သာ တုိင္းရငး္ သားလကန္ က္ကိုင္မ်ားႏငွ ့္ ပဋိပကတၡ ြင္ ပါဝင္လာရသည္။

26

တပ္မေတာ္တြင္ ေပါငး္ စညး္ မထားေသာ ျပည္သ႔ူစစမ္ ်ား၏ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကငုိ ႏ္ ငုိ မ္ မႈ ာွ သသိ ာစြာ ကြဲျပားျခားနားသည။္ ၎တ၏႔ုိ အငအ္ ား
အေျခအေနမာွ အမ်ားစသု ည္ အမ်ိဳးသား တစ္ရာေအာက္သာျဖစ္ၿပီး အခ်ဳိ ႕မွာ ဆယ္ေယာက္ထကပ္ င္ နညး္ ေနေသးသည္။ အနညး္ ငယ္ေသာ
အဖြဲ ႔မ်ားတြငသ္ ာ အငအ္ ားတစ္ရာေက်ာႏ္ ငွ ့္ ရာထပမ္ နညး္ ရၾိွ ကသည္။ ဥပမာ ဗုိလမ္ ြန္ ဦးေဆာင္ေသာ မနပ္ နး္ ျပည္သစ႔ူ စ္အဖြဲ ႔ (ယခင္ MTA)၊
ပန္ေဆးျပည္ သူ႔စစအ္ ဖြဲ ႏ႔ ငွ ့္ KDA ႏငွ ့္ PNA တုမ႔ိ ွ ဖြဲ႕ထားေသာ ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ မ႔ ်ားမာွ အငအ္ ားရာဂဏန္းအခ်ိဳ႕ရသိွ ည္ဟု သရိ သည္။၁၆၆ ထုိ႔ျပင္
တပ္ရင္းတစ္ခရု ွိ လူအင္အားအေရအတြကသ္ ည္ တပမ္ ေတာ္မွ ထုတ္ေပးေသာ လက္နကအ္ ေရအတြကထ္ က္လညး္ မ်ားစြာပေုိ နႏုိင္ၿပီး
ဤကြဲျပားမႈမွာ ျပညသ္ ူစ႔ စအ္ မ်ားအျပားတြင္ ေတြ႕ရေလရ႔ ိပွ ါသည္။၁၆၇

တပမ္ ေတာ္တြင္ ေပါငး္ စညး္ မထားေသာ ျပည္သ႔စူ စမ္ ်ား၏ အဖြဲ ဝ႔ င္မ်ားမာွ အနီးအနားအသငုိ ္းအဝိငု း္ မွ ဗမာမဟုတ္ေသာ လအူ မ်ားစုျဖစၿ္ ပးီ
လပႈ ရ္ ွားေသာနယ္ေျမမွာ ၎တို၏႔ မူရငး္ နယေ္ ျမမ်ားျဖစ္သည့္ ဗမာမဟတု ္ေသာ တုိင္းရင္းသားနယ္ေျမမ်ားတြင္ျဖစသ္ ည္။ ယခင္ အပစ္ရပ္အဖြဲ ႔
မ်ားျဖစ္ေသာ ျပညသ္ ႔ူစစအ္ တြက္ သတ္မွတေ္ ပးထားေသာ နယ္ေျမမ်ားသည္ ၎တုအ႔ိ ပစ္ရပ္ခဲေ့ သာ နယေ္ ျမမ်ားႏွင့္ အတတူ ပူ ငျ္ ဖစ္သည။္
“PMF မ်ားအား ၎တ႔ုိ ထိန္းခ်ဳပန္ ယ္ေျမအျပငဘ္ ကတ္ ြင္ လညွ ့လ္ ည္သြားလာခြင၊့္ လက္နကႀ္ ကးီ မ်ား အသုံးျပဳခြင့္ မေပးထားပါ”ဟု အစီရင္ခစံ ာ
တစ္ခုက ေဖာ္ျပထားသည္။ သ႔ေုိ သာလ္ ည္း အျခား အစရီ ငခ္ ံစာမ်ား၌ ဤသေ႔ုိ သာ ျပည္သူ႔စစ္အမ်ဳိ းအစားမ်ားသည္ ၎တုိ႔၏ ပမံု နွ ထ္ ိနး္ ခ်ဳပ္
နယ္ေျမအျပငဖ္ က၌္ ျပဳလုပ္ေသာ တပမ္ ေတာ္၏ စစဆ္ ငေ္ ရးမ်ားတြင္ ပါဝင္ကညူ ခီ ဲ႔သည္ဟုဆသို ည္။ ထိုသု႔ိေသာ အကူအညမီ ်ိဳးမွာ ယင္းျပညသ္ ူ႔
စစမ္ ်ားသည္ အဓကိ အားျဖင့္ ေတာေတာငထ္ ထူ ပ၍္ လမး္ ရာွ ရခကေ္ သာေနရာမ်ားတငြ ္ တပမ္ ေတာစ္ စေ္ ၾကာငး္ မ်ားကုိ လမး္ ျပအျဖစ္ လပု ေ္ ဆာင္
ေပးျခင္းမ်ိဳးျဖစ္သည္။၁၆၈

တပ္မေတာတ္ ြင္ ေပါငး္ စညး္ ထားျခငး္ မရွေိ သာ ျပည္သစူ႔ စ္မ်ားကုိ မတညူ ီေသာ မူလရငး္ ျမစ္ႏငွ ့္ ေနာက္ခံအေၾကာငး္ အရာရိွသည့္ တပမ္ ်ားျဖင့္
ဖြဲ စ႔ ညး္ ထားသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ တပ္မေတာတ္ ြင္ ေပါင္းစညး္ ထားျခငး္ မရိသွ ည့္ ျပည္သစ႔ူ စမ္ ်ားမာွ နဂိုက တပမ္ ေတာက္ ို ဆန္႔က်င္တကို ္ခိကု ခ္ ဲ့ေသာ
တိုင္းရငး္ သားလကန္ ကက္ ုိင္အဖြဲ မ႔ ်ားျဖစ္သည။္ နဝတ/ နအဖလက္ထကတ္ ြင္ ယင္းအဖြဲ ႔မ်ားသည္ တပမ္ ေတာ္ႏွင့္ အပစရ္ ပ္သေဘာတညူ ီမႈယူ
ထားေသာ အဖြဲ မ႔ ်ားျဖစၿ္ ပီး ေနာကပ္ ုငိ း္ ျပည္သစ႔ူ စ္မ်ားျဖစ္လာျခင္းျဖစ္သည္။ အျခားေသာ တပမ္ ေတာတ္ ြင္ ေပါင္းစည္းထားျခင္းမရွိသည့္
ျပညသ္ ႔ူစစ္မ်ားမွာ ေဒသခေံ ခါင္းေဆာင္မ်ားက ၎တေု႔ိ ဒသ ကာကြယေ္ ရးအတြက္ ကိယု ္ပငုိ တ္ ပဖ္ ြဲ ႔အျဖစ္ နဂကုိ ဖြဲ႕စည္းထားၿပးီ လြန္ခဲ့ေသာ
ဆယ္စုႏစွ အ္ နညး္ ငယ္က တပ္မေတာ၏္ ျပညသ္ ႔ူစစ္အစအီ စဥ္အမ်ိဳးမ်ဳိ းတြင္ တစ္ခု သုိ႔မဟတု ္ တစ္ခထု က္ပို၍ ဆကသ္ ြယပ္ ါဝငသ္ ြားခဲၾ့ က
သည။္ အခ်ိဳ႕ေသာ ျပည္သူ႔စစ္တပ္ရင္းမ်ား၏ ဇစျ္ မစ္ကို ေျခရာခပံ ါက ၁၉၅၀ ခုႏွစမ္ ်ားက စ၍ ရွေိ နသည္ကို ေတြ႕ရပါသည။္ ၁၆၉ အျခား
အပစ္ရပအ္ ဖြဲ႕ မဟတု ္ေသာ တပမ္ ေတာတ္ ြင္ ေပါငး္ စည္းထားျခင္းမရွိသည့္ ျပည္သ႔ူစစ္အမ်ားစမု ွာ ေနာက္ပငုိ ္းမွ ေပၚေပါက္လာျခငး္ ျဖစ္သည္
(အခနး္ ၂.၄ တြင္ ႐)ႈ ။၁၇၀

တပ္မေတာတ္ ြင္ ေပါင္းစည္းမထားသည့္ ျပည္သူ႔စစမ္ ်ား၏ အျခားေသာသြငျ္ ပငလ္ ကၡဏာမ်ားကို ၾကညပ့္ ါက ၎တို၏႔ မိမဘိ ာသာ ရနပ္ ုေံ ငြရွာေဖြ
ေထာက္ပ့ၾံ ကရေသာ နည္းလမ္းမ်ားမွာ သသိ သိ ာသာပငျ္ ခားနားပါသည္။ အမ်ားစမု ွာ ဝင္ေငြရရေွိ ရးအေျခခံအျဖစ္ အခြနေ္ ကာကရ္ ေသာ အခ်ဳိ ႕
ပံုစအံ မ်ဳိ းမ်ဳိ းကုိသာ မီွခုိေနရသည္။ သေ႔ို သာလ္ ည္း အနညး္ ငယေ္ သာ ျပည္သူ႔စစ္တုမ႔ိ ွာ ရနပ္ ံုေငြအတြက္ စီးပြားေရးလပု ္ငန္းမ်ားလပု ္ကိုငၿ္ ပးီ
အစုိးရထံမွ စီးပြားေရးလပု က္ ငုိ ္ခြင္မ႔ ်ား ရယူၾကသည္။၁၇၁ ျပည္သူစ႔ စ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ဝငေ္ ငြရရိွရန္ ကုိယ္ပငုိ ္စးီ ပြားေရးမ်ား လုပက္ ိုငခ္ ြင့္
ေပးထားၿပးီ အခ်ဳိ ႕ေသာေခါင္းေဆာငမ္ ်ားမွာ စီးပြားေရးလပု ္ငန္းရွငမ္ ်ားႏငွ ့္ အဆက္အသြယ္မ်ားရၾိွ ကသည။္ ၁၇၂ ၎တလိ႔ု ပု ္ငနး္ မ်ားထဲမွ
အခ်ိဳ႕တြင္ သယယ္ ူပု႔ေိ ဆာင္ေရးက႑၊ အမိ ္ၿခေံ ျမဖြ႕ံ ၿဖဳိ းေရး၊ စုိက္ပ်ဳိ းေရး ကနု ထ္ ုတ္လပု င္ နး္ ႏွင္ပ့ တ္သက္ေသာ လုပင္ န္းမ်ားပါဝင္ၿပးီ ၊၁၇၃
ကၽြန္းသစ၊္ သတဳၱ တူးေဖၚျခင္း၊ ေက်ာက္စမိ း္ ၊ စုကိ ပ္ ်ိဳးေျမတို႔ ပါဝင္ေသာ သဘာဝသယဇံ ာတ ထုတ္လုပ္ခြငမ့္ ်ား ပါဝင္သည။္ ၁၇၄ အစီရငခ္ ံစာ
အခ်ိဳ႕ကမူ မူးယစ္ေဆးဝါး ကဲသ့ ႔ို ေသာ တရားမဝင္လပု ္ငနး္ မ်ားတြင္ ပါဝငေ္ နေၾကာင္း စြပစ္ ြဲထားပါသည။္ ၁၇၅

၃.၃။ အမ်ိဳးအစား ၃ - တပ္မေတာ္မွ ေထာက္ပံ့ေသာ ရပ္ရြာအေျချပဳ ျပည္သူ႔စစ္

အစးုိ ရျပညသ္ စ႔ူ စ၏္ တတိယအမ်ိဳးအစားမာွ တပမ္ ေတာမ္ ွ ေထာက္ပေံ့ သာ ရပရ္ ြာအေျချပဳ ျပည္သစ႔ူ စ္ျဖစ္သည္။ ယငး္ ျပညသ္ ႔စူ စမ္ ်ားမာွ ရပရ္ ြာ
အတြင္းရိွ အရပ္သားမ်ားအား စေု ဆာငး္ ၿပီး တပမ္ ေတာ္မွ သငတ္ န္းေပးကာ လက္နကတ္ ပ္ဆင္ ဖြဲ႕စည္းေပးထားျခငး္ ျဖစ္သည။္ ေဒသတြင္
တာဝနက္ ်ေသာ တပမ္ ေတာ္တပ္ရင္းက ၎တ၏႔ို လုပ္ငနး္ ေဆာငတ္ ာမ်ားကို ႀကီးၾကပ္၍ ညိႏႇ ငႈိ ္းေပးသည္။ တပ္မေတာ္မွ ေထာကပ္ ေံ့ သာ
ရပရ္ ြာအေျချပဳ ျပညသ္ ႔စူ စမ္ ်ား ထေူ ထာငဖ္ ြဲ ႔စညး္ မႈတြင္ တပ္မေတာ၏္ အခန္းက႑သည္ တပ္မေတာ္တြင္ ေပါငး္ စည္းထားေသာ ျပည္သ႔စူ စ္ႏငွ ့္
ေပါငး္ စည္းမထားေသာ ျပညသ္ ူစ႔ စ္ (အမ်ိဳးအစား ၁ ႏွင့္ ၂) တို႔ႏွင့္ ကြဲျပားသြားေစေသာ လကဏၡ ာျဖစ္သည။္ အခ်ဳိ ႕ေသာ ကစိ ရၥ ပမ္ ်ားတြင္ ရပ္ရြာ
လႀူ ကးီ မ်ားက တပမ္ ေတာ္သားမ်ားေပးေသာ ျပညသ္ ႔ူစစသ္ ငတ္ နး္ အား တကေ္ ရာက္ရန္ ရပရ္ ြာမွအဖြဲ႕ဝင္မ်ားကို ေရြးခ်ယေ္ ပးသည။္ မတူေသာ
အခ်ကတ္ စခ္ ုမာွ အမ်ိဳးအစား ၁ ႏငွ ့္ ၂ တု႔မိ ွ ျပညသ္ ူစ႔ စမ္ ်ားသည္ တပ္မေတာ၏္ အမနိ ႔အ္ ာဏာေအာက္ေရာကခ္ ်နိ တ္ ြင္ ဖြဲ႕စညး္ ထာၿပးီ သား ျဖစ္
သည။္ အျခားကြာျခားခ်က္တစခ္ ုမာွ ယခုအပု ္စမု ်ားသည္ တပမ္ ေတာတ္ ြင္ ေပါငး္ စညး္ ထားေသာပံစု ံ ျပညသ္ ႔စူ စ၊္ ေပါငး္ စညး္ မထားေသာပုံစံ
ျပညသ္ စ႔ူ စတ္ ထို႔ က္ ပုိ၍ေသးငယၾ္ ကျခင္း ျဖစ္သည္။၁၇၆

တပ္မေတာမ္ ွ ေထာကပ္ ံ့ေသာ ရပ္ရြာအေျချပဳျပညသ္ စူ႔ စ္မ်ားမွာ ေတာရြာမ်ားတြင္ေရာ ၿမဳိ ႕ ျပမ်ားတြငပ္ ါ ရၾွိ ကသည။္ စည္ပင္ပုငိ ္နက္အတြင္းရွိ

27

ျပညသ္ ႔ူစစမ္ ်ားမွာ ၿမိဳ႕မအဖြဲ႕မ်ားအျဖစ္ ခန္အ႔ ပတ္ ာဝန္ေပးၿပီး ျပည္သူ႔ရဲ သမ႔ို ဟတု ္ တပမ္ ေတာ္ အကန္႔အသတ္ႏငွ သ႔္ ာရေိွ သာ သ႔ိုမဟုတ္
မရွိေသာ ၿမဳိ ႕မ်ားတြင္ တာဝနထ္ မ္းေဆာင္ေစသည္။၁၇၇ အခ်ဳိ ႕ေနရာမ်ားတြင္ ျပည္သူစ႔ စ္အဖြဲ႕ဝငမ္ ်ားသည္ ျပည္သူ႔ရဲ၊ ေဒသဆိုင္ရာ
အုပခ္ ်ဳပေ္ ရးမဴွ းမ်ား ကဲ႔သု႔ိ ေသာ ေဒသခံ အရပသ္ ားအရာရမွိ ်ားႏွင္လ့ ည္း ပူးေပါငး္ ၍ လုပ္ေဆာငၾ္ ကသည္။၁၇၈

တပမ္ ေတာမ္ ွ ေထာကပ္ ံေ့ သာ ျပညသ္ ႔ူစစမ္ ်ား၏ မရူ ငး္ အခန္းက႑တြင္ လုၿံ ခဳံ ေရးတာဝနက္ ုိ ထမး္ ေဆာင္ရန္ ပါဝငသ္ ည။္ မြနျ္ ပညန္ ယတ္ ြင္
၂၀၀၇ ခုႏစွ က္ ထတု ္ေဝသည့္ လကန္ ကက္ ုိငအ္ ဖြဲ ႔မ်ားႏငွ ့္ပတ္သကေ္ သာ အေစာပငုိ း္ အစီရငခ္ ံစာေဖာ္ျပခ်ကအ္ ရ -

“ထျုိ ပညသ္ ႔ူစစ္မ်ားသည္ ၎တိ၏ု႔ ရပရ္ ြာမ်ားတြင္ သူခိုးဓားျပရန္ႏွင့္ အျခားအစိုးရကို ပနု ္ကန္သူမ်ားရန္မွ ကာကြယ္ရန္ လုၿံ ခဳံ ေရး
ေပးရာတြင္ တကတ္ ကႂ္ ကြႂကြရၾွိ ကသည္။ ထုိ႔ျပင္ ၎တု႔သိ ည္ ရြာကိုေရာက္ရလွိ ာၾကေသာ တပမ္ ေတာစ္ စ္ေၾကာင္းမ်ားႏငွ ့္ လုကိ ္ပါ
ကင္းလညွ ္က့ ာ ၎တပ႔ုိ တ္ဝန္းက်ငေ္ ဒသမ်ား၌ စစ္သားမ်ားရိွေနသမွ် လမ္းျပတာဝန္ ထမ္းေဆာင္ၾကသည္။”၁၇၉

၎တ႔၏ုိ တာဝန္မ်ားမာွ ရပရ္ ြာေဒသ၏ လၿံု ခံဳေရးအေျခအေနေပၚတြင္ မူတည၍္ အမ်ဳိ းမ်ိဳးရိပွ ါသည္။ ၎တု႔ိ၏ တာဝနမ္ ာွ တခံ ါးမွဴးမ်ားကဲ့သုိ႔
ကုိယ္ေ့ ဒသမွမဟတု ဘ္ ဲ အေဝးမွ ေရာက္ရွလိ ာသူမ်ား၏ သံသယျဖစ္ဖြယ္ အျပဳအမမူ ်ားအား ေစာငၾ့္ ကည့္ၿပးီ ေဒသခံလၿံု ခဳံ ေရးအရာရွိမ်ားထံသုိ႔
အစရီ င္ခံရန္ျဖစ္သည္။ သေို႔ သာ္လည္း တျခားနယ္ေျမမ်ားမွ စစီ ဥ္ေဆာငရ္ ြက္မႈမ်ားမွာမူ ျခားနားမႈမ်ားရွိႏိငု ္သည္။ တပ္မေတာႏ္ ငွ ့္ ျမနမ္ ာ့ရဲ
တပဖ္ ြဲ မ႔ ်ားမရိေွ သာ သ႔ုိမဟုတ္ ေျပာပေလာကဖ္ ြယ္ အေရအတြက္မရွိေသာ အခ်ိဳ႕ေက်းရြာမ်ားတြင္ ျပညသ္ ူစ႔ စ္မ်ားသည္ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာတာဝန္
မ်ားကို ပို၍ယရူ သည။္ ၁၈၀

တပ္မေတာမ္ ွ ေထာကပ္ သ့ံ ည့္ ရပ္ရြာအေျချပဳ ျပညသ္ စ႔ူ စ္တပ္ဖြဲ႕ တစ္ခခု ်င္းစီ၏ အငအ္ ားမွာ အနည္းဆံုး အခ်က္ႏွစခ္ ်က္ကုိ ထငဟ္ ပ္ေနပါသည။္
တစ္ခ်က္မွာ ၎တုိ႔လႈပရ္ ွားေနသည့္ ရပရ္ ြာအသုငိ း္ အဝငို း္ ၏ အရြယ္အစားျဖစသ္ ည္။ လူဥးီ ေရအနညး္ ငယသ္ ာရိေွ သာ ရပ္ရြာရွိ ျပည္သစူ႔ စ္မ်ား
တြင္ တစ္ႀကိမလ္ ်ွ င္ တာဝနက္ ် ျပညသ္ စ႔ူ စ္အဖြဲ ႔ဝင္ ငါးဥးီ ခနသ္႔ ာရသွိ ည။္ ပိ၍ု လဥူ ီးေရမ်ားေသာ ေဒသမ်ားတြင္ ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ရြယအ္ စားမာွ
ပႀုိ ကးီ မားပါသည။္ ၁၈၁ ဒတု ယိ အခ်ကမ္ ာွ ယငး္ ေဒသ၌ လၿုံ ခဳံ ေရးအရၿခမိ း္ ေျခာကမ္ ႈ ရမွိ ရွိ ျဖစသ္ ည။္ ကယားျပညန္ ယမ္ ွ တငုိ း္ ရငး္ သား လကန္ ကက္ ငုိ ္
အႀကးီ တန္းအရာရတိွ စ္ဦးက “ျပညသ္ စ႔ူ စ္ဆုတိ ာ အရပ္သားေတြပဲ။ လိုအပ္တဲ့အခ်နိ ္မွ သတူ ကု႔ိ ို ယနူ ီေဖာငး္ နဲ႔ လကန္ က္ေတြ တပဆ္ ငေ္ ပးလကုိ ္
တာ” ဟဆု သုိ ည။္ `၁၈၂ ေဒသခတံ ပမ္ ေတာတ္ ပရ္ ငး္ မ်ားက ျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ားအတကြ ္ လကန္ ကမ္ ်ားထတု ေ္ ပးသည။္ တငုိ း္ ရငး္ သား လကန္ ကက္ ုငိ ္
အဖြဲ ႔မ်ား လႈပ္ရာွ းမမႈ ရသိွ ည့္ နယေ္ ျမမ်ားတြင္ ျပည္သစ႔ူ စ္မ်ားကုိ လက္နကတ္ ပဆ္ ငမ္ ထားေပ။

ျမနမ္ ာႏုငိ ္ငရံ ွိ အျခားေသာ လက္နကက္ ုငိ တ္ ပ္ဖြဲ႕မ်ားကဲ့သပ႔ို င္ ျပည္သ႔စူ စ္မ်ားက ပံစု ံတက်ေရာ ပုံစံမက်ပဲျဖစ္ေစေရာ အခြန္ေကာက္ျခင္းျဖင့္
အခြန္ေကာကသ္ ည့္ပံုစံမာွ အမ်ဳိ းမ်ိဳးရိွသည။္ ဥပမာ - နည္းလမ္းတစ္မ်ဳိ းမွာ ေဒသခံအစးို ရတာဝန္ရွသိ ူမ်ားက ျပည္သူစ႔ စ္မ်ား၏ လႈပရ္ ာွ းမႈမ်ားကို
ေထာက္ပံ့ရန္ဆၿုိ ပီး အမိ ္ေထာင္စမု ်ားမွ အခြန္ေကာကသ္ ညန့္ ညး္ ျဖစသ္ ည္။ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားကလည္း အခြနက္ ို ေငြအျဖစသ္ ာမက ဆန္ကဲသ့ ုိ႔
ပစညၥ ္းမ်ားကိုပါ တိုက္႐ုိက္ေကာက္ၾကသည။္ ၁၈၃

ေဒသခတံ ပမ္ ေတာ္တပ္ရင္းမ်ား၏ တကို ္႐ုကိ ထ္ ိနး္ ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ရပရ္ ြာအေျချပဳျပည္သစ႔ူ စမ္ ်ားကုိ အသုးံ ျပဳသည့္ အေလအ႔ ထမွာ ၁၉၆၀
ေႏာွ င္းပိုင္းကတညး္ က စတငလ္ ာျခင္းျဖစ္သည္။၁၈၄ တပ္မေတာ္မွ ေထာကပ္ ံေ့ သာ ရပ္ရြာအေျချပဳ ျပည္သ႔ူစစမ္ ်ားမာွ ၁၉၆၀ တဝုိကတ္ ြင္ ျပညသ္ ူ
မ်ား၏ စစ္ပြဲျဖစ္ရမညဟ္ ူေသာ အေတြးအေခၚအရ တပမ္ ေတာမ္ ွထြင္လကို သ္ ည့္ အေစာပငို ္းျပညသ္ စူ႔ စမ္ ်ားမွ ဆငး္ သက္လာျခငး္ ျဖစ္ၿပးီ
တပ္မေတာ္၏ အမ်ဳိ းသားကာကြယေ္ ရးမဟာဗ်ဴဟာ၏ အစတိ ္အပိငု ္းလညး္ ျဖစသ္ ည။္ လအုိ ပလ္ ွ်င္ တပမ္ ေတာ္သည္ အဆပို ါ ျပည္သစ႔ူ စမ္ ်ားအား
ျပညတ္ ြင္းျပညပ္ ရနမ္ ်ားကို တကုိ ထ္ ုတ္ရန္ ပါဝင္လာႏုိငေ္ စရနျ္ ဖစ္သည။္ ၁၈၅

တပမ္ ေတာမ္ ေွ ထာကပ္ ေ့ံ သာ ရပရ္ ာြ အေျချပဳျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ားမာွ အမ်ားဆးုံ က်ယျ္ ပနစ႔္ ာြ ရေွိ နေသာလ္ ညး္ ၎တႏ႔ုိ ငွ ပ့္ တသ္ ကေ္ သာ သတငး္
အခ်ကအ္ လက္ အနညး္ ဆးုံ ကိုသာ ရရိွပါသည။္ ၁၈၆ ယငး္ ျပည္သ႔ူစစ္မ်ားမာွ မထင္မရာွ း ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ တည္ရိေွ နမကႈ လညး္ ၎တုိ႔
အေၾကာငး္ မသိရျခင္းအတြက္ အေၾကာငး္ ျပခ်က္တစ္ချု ဖစ္သည။္ ၎တမိ႔ု ာွ အလြနေ္ သးငယၿ္ ပီး အခ်ဳိ ႕မွာ သကဝ္ ငလ္ ႈပရ္ ွားမသႈ ပိ မ္ ရေိွ ပ။ ဤသ႔ို
ေသာ ျပည္သူ႔စစ္အမ်ဳိ းအစား၏ အေၾကာငး္ ႏွင့္ အေနအထားကို ႐ႈပေ္ ထြးစရာျဖစေ္ စသည့္ ရငး္ ျမစ္တစ္ခုမာွ ၂၀၀၀ ျပညႏ့္ စွ ္ အေစာပငို ္းကာလမ်ား
က ထုတ္ေဝသည့္ စာတမ္းမ်ားတြင္ ယခုအခါဖ်က္သိမ္းခဲ႔ၿပီးျဖစ္သည့္ တပ္မေတာ္၏ ေထာက္လမွ ္းေရးလက္တျံ ဖစသ္ ည့္ တပမ္ ေတာ္
ေထာကလ္ မွ း္ ေရးညနႊ ၾ္ ကားေရးမဴွ း႐ံုး၏အဆအို ရေက်းရြာျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ားကုိဖ်ကသ္ မိ း္ ခဲၿ့ ပးီ ျဖစက္ ာလကန္ ကမ္ ်ားအားသမိ ္းဆညး္ ထားရသွိ ညဟ္ ု
သရိ ေၾကာငး္ ေဖာ္ျပထားျခင္းျဖစသ္ ည္။၁၈၇

မည္သိ႔ပု ငျ္ ဖစ္ေစ၊ ျမနမ္ ာႏငုိ ္ငအံ ႏ႕ွံ ရွိ ေက်းရြာအေတာ္မ်ားမ်ား၌ ေဒသခံ တပ္မေတာ္တပရ္ င္းမ်ား၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ျဖင့္ ျပည္သူ႔စစ္သင္တနး္ မ်ား
ေပးလ်ကရ္ ွိသည။္ အစီရငခ္ စံ ာမ်ားက ရခိုင္၊၁၈၈ ကရင၊္ ၁၈၉ မြန၊္ ၁၉၀ ရွမ္း၊၁၉၁ ခ်င္း၁၉၂ ႏွင႔္ ကခ်င္ျပည္နယ၊္ ၁၉၃ တနသၤာရီႏငွ ့္ ပဲခးူ တငို း္ ေဒသႀကးီ ၁၉၄
တ႔ုတိ ြင္ တပမ္ ေတာ္တပရ္ ငး္ မဴွ းမ်ားက ရပ္ရြာအေျချပဳ ျပညသ္ စ႔ူ စ္အျဖစ္ တာဝနထ္ မ္းေဆာငရ္ န္ အရပသ္ ားမ်ားကို ဆက္လကစ္ ေု ဆာငး္ ကာ
သင္တန္းမ်ား ေပးေနဆဲျဖစေ္ ၾကာငး္ ေဖာ္ျပထားသည္။ သေိ႔ု သာ္ တပမ္ ေတာက္ သင္တန္းေပးထားေသာ အရပ္သားမ်ား မညသ္ ည္အ့ တိငု း္ အတာ
အထိ လႈပ္လႈပ္ရာွ းရွားႏွင့္ အရနသ္ ငရ့္ ိွေနသနည္းဆိုသညမ္ ာွ မူ ရွင္းလင္းျခငး္ မရွိေပ။ ေဒသ၏ လံၿု ခဳံ ေရးဆုိငရ္ ာ အေျခအေနကုိ ေဒသခံ

28

တပမ္ ေတာအ္ ရာရိမွ ်ားက ဆနး္ စစေ္ လလ့ ာရာတြင္ ၎တိ႔ုကို အသုးံ ျပဳရမႈ ႀကီးမားကာ စးုိ ရမိ စ္ ရာအေနအထားမရွိေသာ ေဒသမ်ား၌ ျပညသ္ ူစ႔ စ္
မ်ားမွာ လက္နကတ္ ပ္ဆင္ ထားျခငး္ မရသွိ လုိ အသက္လည္းမဝင္ေပ။

၃.၄။ အမ်ိဳးအစား ၄ - တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ ႔မ်ား၏ ျပည္သူ႔စစ္

တုငိ း္ ရငး္ သားလကန္ က္ကိုငအ္ ဖြဲ မ႔ ်ား၏ ျပည္သစ႔ူ စ္သည္ တငို ္းရင္းသားလကန္ က္ကုငိ အ္ ဖြဲ မ႔ ်ားကို အေထာကအ္ ကျူ ပဳသည။္ ၎တုိ၏႔ အခန္း
က႑မွာ ၎တ႔ုရိ ပ္ရြာေဒသကုိ တပ္မေတာ္၊ အစးို ရျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ား သို႔မဟတု ္ အျခားတုိငး္ ရင္းသားလက္နကက္ ိငု အ္ ုပ္စုမ်ားကဲ႔သိေု႔ သာ အျခား
လကန္ ကက္ ငုိ ္အပု ္စမု ်ား၏ရနမ္ ွ အကာအကြယေ္ ပးရန္ျဖစေ္ သာလ္ ည္း တငို း္ ရင္းသားလကန္ က္ကငုိ ္အဖြဲ တ႔ စ္ခုမွ စစ္ဆင္ေရးလပု ္မညဆ္ ပို ါက
ပါဝင္ကူညႏီ ိငု ္ရန္ အသြင္ေျပာငး္ ႏုငိ ္ေသာ ျပည္သူ႔စစမ္ ်ားလညး္ ျဖစသ္ ည။္ ၎တ႔ိ၏ု အဖြဲ ဝ႔ ငမ္ ်ားတြင္ အရပ္သားမ်ားႏွင့္ အနားယူၿပီးေသာ
စစသ္ ားႀကီးမ်ား ပါဝင္သည္။

ျမနမ္ ာႏငုိ င္ ံတြင္ လြန္ခဲေ့ သာ ၆၅ ႏွစ္ေက်ာအ္ တြငး္ လႈပရ္ ာွ းေနၾကသည့္ တငို ္းရငး္ သားလကန္ က္ကငို အ္ ဖြဲ မ႔ ်ား၏ အေရအတြက္ မ်ားျပားျခငး္ က
လညး္ ဤျပည္သ႔ူစစအ္ မ်ဳိ းအစား၏ လကၡဏာမ်ားကို ႐ႈပေ္ ထြးေစသည။္ ၁၉၅ လက္နက္ကငုိ အ္ ပု ္စမု ်ားစြာရွသိ ည့အ္ ျပင္ ၎တသို႔ ည္ ေဒသလိုအပ္
ခ်က္ႏွင့္ ၎တိ၏ု႔ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ စြမး္ ရည္ေပၚ အေျခခံ၍ မတညူ ေီ သာ ျပည္သစ႔ူ စအ္ စအီ စဥအ္ မ်ိဳးမ်ဳိ းလညး္ ထြက္ေပၚလာရသည။္ ၁၉၆

တုိင္းရင္းသားလကန္ က္ကိုင္အဖြဲ မ႔ ်ားအၾကားတြင္ ထိနး္ ခ်ဳပ္နယေ္ ျမပုကိ ်ယ္ၿပးီ အရငး္ အျမစပ္ ုိမ်ားသည့္အဖြဲ ႔မ်ားတြင္ ျပည္သူစ႔ စ္မ်ားရၾွိ က
သည။္ ၁၉၇ ဥပမာ KIA ၏ ႏုိငင္ ေံ ရးလက္႐ံုးျဖစသ္ ည့္ KIO သည္ ေမာင္ရဝွ ဟိငု ပ္ နဖ္ နး္ (MHH) ကို စီမကံ ြပ္ကဲသည။္ သယဇံ ာတမႂကြယ္ဝမသႈ ည္
ပု၍ိ ေသးငယေ္ သာ တိငု း္ ရငး္ သားလက္နကက္ ုိငအ္ ဖြဲ ႔မ်ားစြာအတြက္ ၿခမိ ္းေျခာက္ႏုိင္သည္အ့ ငအ္ ားကို ပုငိ ္ဆငို ္ႏိငု သ္ ည့္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္ႏွင့္ ဆက္
ႏြယေ္ သာအလုပမ္ ်ား လပု ္ေဆာငရ္ န္ ျပည္သူ႔စစမ္ ်ားအား လိအု ပ္ေသာ လကန္ က္မ်ားတပ္ဆင္ေပးရန္ အကန္အ႔ သတျ္ ဖစေ္ နသည။္ ၁၉၈

KNDO သည္ ျမနမ္ ာႏုငိ င္ ံတြင္ ေရးွ အက်ဆုံး တိုငး္ ရင္းသားလကန္ ကက္ ငို ္အဖြဲ ႔ျဖစ္ကာ ၁၉၄၇ တညး္ က တည္ရွိခဲ႔သည္။ လက္ရွတိ ြင္ ၎မွာ
KNU ၏ လက္နက္ကိငု တ္ ပ္ျဖစ္ေသာ KNLA ႏွင့္ တြဲဖကလ္ ႈပရ္ ွားေနသည္။ ၎တု႔ိသည္ KNU ထနိ ္းခ်ဳပန္ ယေ္ ျမတြင္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္အျဖစ္ တာဝန္
ထမ္းေဆာင္ေနေသာ အနည္းဆံးု လကန္ က္ကငို ္ႏစွ ဖ္ ြဲ မ႔ ွ တစဖ္ ြဲ ႔ျဖစသ္ ည္။ KNU သည္ အခ်နိ ပ္ ိငု ္းစစသ္ ားမ်ားပါဝငသ္ ည့္ ခါးေကာ္ ကဲသ႔ ိ႔ေု သာ
၎တ႔၏ို ကုယိ ္ပငုိ ္ရြာမ်ားတြင္ မိမဘိ ာသာလကန္ ကတ္ ပဆ္ င္ထားေသာ ေက်းရြာအေျချပဳျပည္သူစ႔ စ္မ်ားႏွင့္လည္း ပးူ ေပါင္းေဆာင္ရြက္သည။္ ၁၉၉

ခါးေကာ္ ထက္ KNDO မာွ ပ၍ုိ ပုံစံတက်ရွသိ ည္။ KNDO သည္ KNU ၏ ကာကြယေ္ ရးဌာန၏ အမနိ အ္႔ ာဏာေအာကတ္ ြင္ လႈပ္ရာွ းရသည္။၂၀၀
ကရင္လူအ႔ ခြငအ့္ ေရးအဖြဲ က႔ KNDO အား “KNLA က လက္နကတ္ ပ္ဆငၿ္ ပီး ေလ့က်င့္ေပးထားေသာ ရပရ္ ြာလပု အ္ ားေပး ျပည္သူ႔စစ္ျဖစၿ္ ပးီ
၎၏တပ္မႏငွ ့္ အမိန္ေ႔ ပးစနစ္ဖြဲ႕စညး္ ပံတု ြင္ ထညသ့္ ြင္းထားသည။္ ၎၏အဖြဲ ႔ဝင္မ်ားသည္ ယူနီေဖာင္းမ်ားဝတ္ဆင္ၿပီး ပမံု ွန္အားျဖင္႔ ၂ ႏစွ ္
ထမ္းေဆာငရ္ န္ ကတျိ ပဳရသည”္ ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။၂၀၁ KNDO တြင္ ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္ႏွင့္ တပ္မ ၇ ခု ရွကိ ာ တစ္ခစု သီ ည္ KNLA ၏ တပ္နယ္ေျမ
၇ ခုမွ ၁ ခစု တီ ြင္ ပါရိွၿပးီ ခနမ္႔ နွ ္းအင္အားမာွ ၁၃၀ မွ ၁၅၀ ၾကား ေလက့ ်င့္သငတ္ န္းေပးထားသည့္ တပ္ဖြဲ႕မ်ားရိပွ ါသည။္ ၂၀၂

KNDO သည္ ျမနမ္ ာႏငုိ င္ ရံ ိွ တငုိ း္ ရငး္ သားလကန္ ကက္ ငုိ ္ ျပညသ္ စ႔ူ စအ္ ဖဲြ မ႔ ်ားတငြ ္ ေရးွ အက်ဆးုံ အဖဲြ မ႔ ်ားထမဲ တွ စဖ္ ဲြ ျ႔ ဖစသ္ ည။္ KNU ကုိ ၁၉၄၇
တငြ ္ ပထမဆးုံ စတင္တညေ္ ထာငၿ္ ပီး ၎၏ ကနဥးီ လကန္ ကက္ ငို တ္ ပဖ္ ြဲ ႔ကုိ KNDO ဟု ေခၚသည္။ ၁၉၄၉ တြင္ တပ္မေတာမ္ ွ ပုနက္ နခ္ ဲ့ေသာ
ကရင္တပရ္ ငး္ သည္ ကရင္လကန္ ကက္ ိငု တ္ ပဖ္ ြဲ ႔ျဖစေ္ သာ KAF အျဖစ္ ျပန္လည္ဖြဲ စ႔ ညး္ လိုက္သည။္ သိ႔ုေသာ္ တပ္အမ်ားစကု ုိ KNDO အျဖစသ္ ာ
ဆကလ္ ကသ္ ေိ နၾက ဆဲ ျဖစသ္ ည။္ KNU ၏ တရားဝင္ လက္နကက္ ုငိ ္အဖြဲ က႔ ို ေနာက္ပိုငး္ တြင္ KNLA ဟု အမည္ေပးခဲ့ၿပီး KNDO မာွ ၁၉၇၀
ခုႏစွ မ္ ်ားတြင္ KNU ၏ ျမန္မာႏိုငင္ ံအေရ႕ွ ေတာငဘ္ ကရ္ ွိ တပ္မဟာ ၇ ျပညသ္ ူစ႔ စ္တပဖ္ ြဲ ႔ ျဖစလ္ ာခဲ့သည္။

တုငိ ္းရင္းသားလက္နက္ကငုိ အ္ ဖြဲ ႔မ်ား၏ ဤအမ်ိဳးအစား ျပည္သူ႔စစ္မ်ား၏ သတင္းအခ်က္အလကမ္ ်ားမာွ ရွာေဖြရခကလ္ ွသည။္ အဓိက
အတားအဆီးမာွ တိုင္းရင္းသားလကန္ ကက္ ငုိ အ္ ဖြဲ မ႔ ်ား၊ အထးူ သျဖင့္ ပ၍ုိ ငယေ္ သာ အဖြဲ ႔မ်ားမာွ ယငး္ ျပညသ္ စူ႔ စ္မ်ားအား ေငြေၾကးေထာကပ္ ရံ့ န္
အရငး္ အျမစမ္ ်ား ခ်ဳိ ႕တဲျ့ ခင္းျဖစ္သည္။ မညသ္ ိုပ႔ င္ျဖစ္ေစ ၎တသ႔ုိ ည္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မေႈ လ်ွ ာ့ခ်ထားေသာအဆင့္တြင္ လပႈ ္ရွားေနၾကျခင္းျဖစၿ္ ပးီ
၎တု၏႔ိ အဓကိ ရညရ္ ြယခ္ ်က္မာွ မမိ ကိ ိုယ္မမိ ိ ကာကြယ္ရန္ျဖစသ္ ည္။

၃.၅။ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား အေရအတြက္မည္မွ်ရိွသနည္း။

၂၀၁၅ တြင္ ထတု ေ္ ဝျဖနခ႔္ ်ီေသာ တပ္မေတာက္ ုိ သုံးသပ္ေလ႔လာသည့္ အေတြ႕အႀကဳံ မ်ားသည့္ Andrew Selth ၏ ေဆာင္းပါးတြင္ -

“ဆယ္စႏု ွစ္မ်ားစြာ ျမနမ္ ာျပည၏္ တုိငး္ ျပည္ေရးရာကိစၥမ်ားတြင္ တပ္မေတာ္က လႊမး္ မးို မရႈ ခိွ ဲ့ေသာလ္ ည္း တပ္မေတာ္သည္ က႑
မ်ားစြာတြင္ ဘာကမို ်ွ ေပးမသခိ ဲ႔ေပ။ အေျခခအံ က်ဆံးု သတငး္ အခ်က္အလက္မ်ားကုိပင္ ခြဲျခမ္းစိတျ္ ဖာသုံးသပ္သမူ ်ားႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္
ေလလ့ ာသမူ ်ား လက္လမွ း္ မီသည့္ အေနအထားတြင္ မရပိွ ါ။ ဥပမာ - တပ္မေတာ္၏ လကရ္ ွအိ င္အားအရြယအ္ စားမွာ အမ်ားစုက
သးုံ သိနး္ မွ သုံးသိန္းခြဲအတြင္း ခန္မ႔ ွန္းၾကေသာ္လည္း ယခထု ိ လွ်ဳိ ႕ဝွက္ခ်ကတ္ စခ္ ု ျဖစသ္ ည။္ ”၂၀၃

29

ျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ား၏ကိစၥရပတ္ ြငလ္ ညး္ အေျခခံက်ေသာအခ်ကအ္ လကမ္ ်ားသညလ္ ညး္ လကလ္ မွ ္းမရီ န္မလြယ္ပါ။၂၀၄ျပည္သ႔ူစစအ္ ေရအတြက္ႏငွ ့္
ျပညသ္ ူစ႔ စအ္ ဖြဲ ႔ဝင္အေရအတြက္ အတိအက်ကို မသိႏငုိ သ္ လို မည္သိ႔ုမ်ွ သိရနမ္ လြယေ္ သာအခ်ကျ္ ဖစ္သည္။ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာမဟုတ္ခဲလ႔ ွ်င္
ေတာင္ ရာေပါငး္ မ်ားစြာေသာ ျပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ ႔မ်ား ျမန္မာျပညႏ္ ငုိ င္ တံ ြင္ လပႈ ရ္ ွားေနၾကပါသည္။ ရရႏိွ ုိင္ေသာ ခန႔မ္ နွ ္းခ်ကမ္ ်ားႏွင့္ သုံးသပ္ခ်ကမ္ ်ား
ကို ႏိငႈ ္းယွဥမ္ ႈမ်ားက ျပညသ္ ူစ႔ စ္မ်ားသည္ အေရးပါသညဟ္ ု နားလည္ႏုိင္ရန္ အေျခခအံ ခ်က္မ်ားသာ ေပးႏငို ပ္ ါသည္။
ျပည္သစ႔ူ စမ္ ်ားႏငွ ပ့္ တသ္ က္၍ ရရွႏိ ငုိ ္ေသာ ခန႔မ္ နွ း္ ခ်က္မ်ားမာွ တရားဝငမ္ ဟတု ္ဘဲ သိသိသာသာကြဲျပားမမႈ ်ား ရႏွိ ငို ္ပါသည္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏစွ ္က
မီဒီယာအုပစ္ ုတစ္ခုသည္ ထစို ဥ္က ျပညသ္ စ႔ူ စ္မ်ားႏွင့္ ေရွ႕တနး္ တပဖ္ ြဲ႕ဝငမ္ ်ား၏ ညႊန္ၾကားေရးမဴွ း႐းံု ၊ ညနႊ ္ၾကားေရးမဴွ းျဖစေ္ သာ ဗိုလခ္ ်ဳပ္
ေမာငေ္ မာငအ္ နု း္ ခနမ္႔ ွန္းခ်က္ကုိ ထတု ျ္ ပန္ခဲ့ရာ “ႏငို ္ငတံ ဝွမ္း ျပညသ္ ႔စူ စအ္ ငအ္ ားမာွ ရွစေ္ သာင္းေက်ာ္ရိသွ ညဟ္ ု ေဖာ္ျပခဲ့သည။္ သု႔ေိ သာ္
၎တိုထ႔ ဲမွ သံးု ေသာင္းကသာ လက္နက္တပဆ္ င္ထားသည”္ ဟုေဖၚျပခဲ့သည္။၂၀၅ ရွမး္ သံေတာ္ဆင့္သတင္းဌာနမွ ထတု ျ္ ပနခ္ ်ကတ္ ြင္ အစးုိ ရ
အေထာက္အထားတစ္ခကု ို ညနႊ း္ ဆ၍ုိ ရမွ ္းျပညန္ ယ္ေျမာက္ပုိင္းတစခ္ ုတည္းတြင္ ျပည္သူ႔စစ္ေပါင္း ၃၉၆ ဖြဲ ရ႔ ိသွ ည္ဟူေသာ ေဖၚျပခ်က္သည္
ယခင္က ခနမ္႔ နွ း္ ခ်ကက္ ို ယံုၾကည္ရန္ ပပံ့ ိးု ေပးသည။္ ထိုသတငး္ ေဖၚျပခ်ကတ္ ြင္ပင္ ယင္းနယေ္ ျမအတြငး္ ျပည္သူစ႔ စ္မ်ားမွာ “ပငမ္ အငအ္ ား
၈၃၆၅ ရိၿွ ပီး အရန္အင္အားမွာ ၁၆၃၂၀ ရိသွ ည”္ ဟု ဆိသု ည။္ ၂၀၆ အျမငဆ့္ းံု ခန္႔မွန္းခ်က္တစခ္ အု ရ ျပည္သူစ႔ စ္အဖြဲ ေ႔ ပါင္း ၅၀၂၃ ဖြဲ တ႔ ြင္
တာဝန္ထမး္ ေဆာင္ေနသည့္ ျပညသ္ ႔ူစစ္အဖြဲ ႔ဝင္ေပါင္း ၁၈၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ရသွိ ည္ဟု ဆုသိ ည။္ ၂၀၇ မဒီ ီယာတစခ္ ုက သတငး္ ေရးသားထားရာ၌
၂၀၀၈ ခုႏစွ ္ေနာကပ္ ငို း္ တြင္ တပ္မေတာေ္ ခါငး္ ေဆာင္မ်ားသည္ တငုိ း္ ျပည၏္ ေက်းရြာအပု ္စေု ပါင္း ၁၃၇၂၅ အုပ္စု တုငိ ္းတြင္ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အဖြဲ မ႔ ်ား
ထူေထာငရ္ န္ အစီအစဥထ္ ားရွသိ ညဟ္ ု ေဖာျ္ ပသည။္ ၂၀၈
ယငး္ ခနး္ မနွ း္ ခ်က္မ်ားအား ေလလ့ ာအကဲျဖတၾ္ ကည္႔သည့္အခါ ၎တိသ႔ု ည္ ျပည္သ႔ူစစ္၏ အဓပိ ာၸ ယ္ကို တကိ ်စြာ ဖြငဆ့္ ထုိ ားျခင္းမရိွသညက္ ုိ
ေတြ႕ရသည။္ ထုိနညး္ တူစြာပင္ နယေ္ ျမအမ်ားအျပားတြင္ ျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ားမွာ ေသးငယ္႐မံု ်ွ မက လႈပရ္ ာွ းမႈလည္း မရွေိ တာ့ေၾကာငး္ ေတြ႕ရသည္။
ေနာကတ္ စခ္ ်ကမ္ ရငွ ္းလင္းသညမ္ ာွ တပမ္ ေတာက္ အရပသ္ ားမ်ားကုိစစသ္ ငတ္ န္းမ်ားေပးသညအ့္ ေရအတြကက္ ိုထညသ့္ ြငး္ စဥ္းစားထားသလား
ဆိုသည့္ အခ်က္ျဖစၿ္ ပီး ၎တသ႔ုိ ည္ လံုးဝလႈပရ္ ွားမႈ မရိေွ တာသ့ လား သို႔မဟုတ္ အခ်နိ ္မေရြး သက္ဝငလ္ ပႈ ္ရွားလာႏငုိ ္ေသးသလား ဆုိသညမ္ ာွ
လည္း မရွငး္ လငး္ ေပ။ မညသ္ ုပိ႔ ငျ္ ဖစေ္ စ၊ အစီရင္ခစံ ာမ်ားက ညႊန္ျပေနသညမ္ ာွ ကာကြယ္ေရးဌာနသည္ ျပည္သ႔ူစစ္အဖြဲ ႔မ်ားကုိ ဆက္လက္
အသုံးျပဳေနၿပီး တပ္မေတာ္၏ အမ်ိဳးသားကာကြယေ္ ရးစမီ ံခ်က္မ်ားတြင္ ၎တ႔ိုသည္ အခနး္ က႑တစ္ခမု ွ ပါဝင္ေနသညဆ္ ုသိ ည့္ အေၾကာင္းျဖစ္
သည။္ ၂၀၉

30

အခန္းေလး။ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားအေၾကာင္းကို နားလည္ရန္အတြက္ ေသာ့ခ်က္က်သည့္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမည့္
အခ်က္မ်ား

ျပည္သစ႔ူ စ္မ်ားသည္ လံုၿခံဳေရးႏွငဆ့္ ိုင္ေသာ အခနး္ က႑အျပင္ အျခားလႈပ္ရာွ းမပႈ စုံ ံမ်ားတြင္လညး္ ပါဝငေ္ လ့ရိပွ ါသည္။ ဤအခနး္ တြင္
ျပည္သစ႔ူ စမ္ ်ားအေနျဖင႔္ ေရရညွ ရ္ ပ္တညႏ္ ငုိ ္ေအာင္လပု ္ေဆာငရ္ ပုမံ ်ား၊ ရပ္ရြာေဒသခမံ ်ားႏွင့္ အျပနအ္ လွနဆ္ က္ဆေံ ရးမ်ားႏွင့္ ႏုငိ ္ငံေရးႏွင့္
ပဋိပကတၡ ႔ုိတြင္ ၎တုိ၏႔ အခနး္ က႑ စသညတ္ ႔ကုိ ို ဆန္းစစ္ထားပါသည္။၂၁၀

၄.၁။ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားသည္ မည္သို႔ေရရွည္ရပ္တည္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ၾကသနည္း။

ျပည္သစ႔ူ စ္မ်ားႏွင့္ပတသ္ က၍္ တပ္မေတာ၏္ စစီ ဥေ္ ပးမႈတြင္ အေရးပါေသာ လကဏၡ ာတစခ္ မု ာွ ၎တုိသ႔ ည္ လကေ္ တြ႕တြင္ ေငြေၾကးႏငွ ့္
ပတသ္ က္ၿပီး ၎တ႔ကုိ ယုိ ္တုငိ ္ပင္ အျပည္အ့ ဝ သုမိ႔ ဟုတ္ တစတိ ္တပငုိ ္းကုိ လုပေ္ ဆာငၾ္ ကရျခင္းပင္ျဖစ္သည။္ ဤပံုစေံ ၾကာင့္ တပမ္ ေတာသ္ ည္
အပု ္ခ်ဳပ္ေရးႏငွ ့္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာ ကတကိ ဝတအ္ နညး္ ဆးံု ျဖင့္ ျပည္သစ႔ူ စမ္ ်ားကုိ က်ယက္ ်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ဖြဲ႕စည္းေပးႏိုငခ္ ဲသ႔ ည။္ ဤသိ႔ု မိမဘိ ာသာ
ေငြေၾကးရွာေဖြရသည့္ အစီအစဥ္ကို ၾကည့္ပါက အေျပာင္းအလဲမ်ားစြာျဖစေ္ ပၚခဲ႔ေသာ ၁၉၆၀ ခႏု ွစမ္ ်ားကို ျပနေ္ ျပာင္းၾကည႐့္ ႈရမည္ျဖစ္သည။္
ထုစိ ဥ္က အစုးိ ရတြင္ အရငး္ အျမစမ္ ်ားမရေွိ သာေၾကာင့္ တပ္မေတာမ္ ွ တာဝန္ရပွိ ုဂၢိဳလမ္ ်ားသည္ ျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ားကုိ စးီ ပြားေရးလုပင္ နး္ မ်ားကို
လပု ္ကိုင္ခြင့္ေပးခဲသ႔ ည။္ ၁၉၆၀ ခႏု စွ ္မ်ားႏွင္႔ ၁၉၇၀ ခုႏစွ ္မ်ားတြင္ ရွမ္းျပည္နယ္မွ ကာကြယေ္ ရး ျပည္သ႔စူ စ္မ်ားသည္ ထိငု ္းႏငုိ ္ငံသု႔ိ ဘိနး္ မ်ား
ေရာငး္ ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိငင္ ံ၏ ေမွာင္ခိေု စ်းကြက္သ႔ုိ တရားမဝင္ပစညၥ ္းမ်ား ျပန္သြင္းလာပါသည။္ ၂၁၁ လက္ရွိအခင္းအက်ငး္ အရလည္း ျပည္သစ႔ူ စ္မ်ား
အေနျဖင့္ ဝင္ေငြရရွေိ အာင္ ရွာေဖြသည့္ လပု ေ္ ဆာငမ္ မႈ ်ားကို ဆက္လက္လပု ္ေဆာင္ခြငျ့္ ပဳထားရာ အခြနေ္ ကာက္ခံျခင္းမ်ားႏွင့္ တရားဝင္
စီးပြားေရးလပု င္ နး္ မ်ား လုပက္ ုငိ ္ေနရံမု ွ်မက တရားမဝင္စးီ ပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားလည္း လုပ္ေဆာငလ္ ်က္ရွိၾကပါသည္။ BGF တပမ္ ်ားမွာ
တပမ္ ေတာမ္ ွ တိကု ႐္ ုကိ ္ပပ႔ံ ိုးမမႈ ်ား လက္ခံရရိၾွ ကေသာလ္ ညး္ ၊ ၎တိ၏ု႔ ေခါငး္ ေဆာင္မ်ားမွာ ဝင္ေငြရရိွေရးအတြက္ အထကက္ ဆခုိ ဲ႔ေသာ
လပု င္ နး္ မ်ားတြင္ ပါဝငပ္ တ္သက္လ်က္ရွိပါသည။္

အခြန္ေကာကျ္ ခငး္ မွာ ျပညသ္ ူ႔စစ္မ်ားအတြက္ အလြယ္တကူရႏငို ္ေသာ ဝငေ္ ငြရေပါက္ရလမး္ တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ အျခားစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား
ထကစ္ ာလ်ွ င္ မိမဖိ က္မထွ ညဝ့္ င္မႈ အနညး္ ဆုးံ သာေပးရေသာ အလပု ္တစ္ချု ဖစသ္ ည။္ အခြနက္ ာကခ္ ပံ ံု ေကာက္ခံနည္းမ်ားမာွ တစဖ္ ြဲ ႏ႔ ွငတ့္ စဖ္ ြဲ ႔
မတေူ ပ။ အခ်ိဳ႕ျပည္သ႔ူစစ္မ်ားသည္ ၎တ၏ို႔ စစေ္ ဆးေရးဂိတ္မ်ားကုိ ျဖတ္သြားေသာ လူမ်ားထမံ ွ ျဖတ္သနး္ ခ ေကာကခ္ ံပါသည။္ နယ္စပႏ္ ငွ ့္
ကပ္ေနေသာ နယေ္ ျမမ်ားတြင္ အေျခစုကိ သ္ ည့္ ျပညသ္ ႔စူ စမ္ ်ားကမူ နယစ္ ပ္ကုိျဖတ၍္ ကနု ္သြယျ္ ခင္းသည္ ဝငေ္ ငြေျမာကမ္ ်ားစြာရေသာ
အရင္းအျမစမ္ ်ားျဖစ္ပါသည။္ ၂၁၂ အခ်ဳိ ႕ေသာ ျပည္သ႔စူ စ္မ်ားသည္ အိမ္ေထာငစ္ မု ်ား၊ စီးပြားေရးလုပင္ နး္ မ်ားမွ ေကာကခ္ ပံ ါသည။္ ၂၁၃

အစးုိ ရျပညသ္ ူစ႔ စအ္ နညး္ ငယက္ လည္း စးီ ပြားေရးလပု ္ငနး္ မ်ားတြင္ ပါဝင္ပတ္သကေ္ နပါသည။္ တပမ္ ေတာ္မွ တိုင္းရင္းသားလကန္ က္ကငုိ အ္ ဖြဲ ႔
အစညး္ မ်ားအား စစ္ေရးလပႈ ္ရာွ းမမႈ ်ား ျပဳလပု ္ရာေဒသမ်ားတြင္ လႈပ္ရာွ းလွ်ကရ္ ေွိ သာ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားသည္ တပ္မေတာ၏္ လပႈ ရ္ ာွ းမႈမ်ား
အကန္အ႔ သတ္ျဖင့သ္ ာရွေိ သာ ေဒသမွ ျပည္သူ႔စစမ္ ်ားထက္ ပု၍ိ အရဲစြနရ႔္ ေသာ စးီ ပြားေရးလပု ္ငန္းမ်ားတြင္ ပါ၀င္ဟန္ရသိွ ည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ
ျပည္သူ႔စစ္မ်ား၏ အဖြဲ႕ဝငမ္ ်ားသည္ အိမ္ၿခံေျမႏငွ ႔္ စုိကပ္ ်ိဳးေရးထုတက္ ုန္ ပေရာဂ်က္မ်ားကဲ႔သိေ႔ု သာ စီးပြားေရးလုပင္ န္းမ်ားကုိ လုပ္ကိငု ္လ်က္ရွိပါ
သည။္ အခ်ဳိ ႕ကလည္း ဘတ္စ္ကားလငုိ း္ မ်ားေျပးဆြဲျခင္း၊ ဟတုိ ယ္မ်ား၊ စားေသာကဆ္ ငုိ ္မ်ား၊ ေက်ာကမ္ ်ကအ္ ေရာငး္ ဆငုိ မ္ ်ား၊ သစစ္ က္မ်ား၊
ဂကစ္ ္အေရာင္းဆုငိ ္မ်ားဖြင့္ၾကပါသည။္ အနညး္ ငယ္ေသာ ျပည္သ႔ူစစမ္ ်ားသည္ အစိုးရထမံ ွ သဘာဝသယံဇာတထတု ္ယခူ ြင့္မ်ား ရရပွိ ါသည။္
၎တိတု႔ ြင္ သစ္ထုတ္လပု ခ္ ြင္၊့ ၂၁၅ ေရႏႊ ငွ ့္ ေက်ာက္စိမး္ တးူ ေဖၚခြင့္၊၂၁၆ စးီ ပြားျဖစ္ စုကိ ္ပ်ဳိ းႏငို ္သည့္ ေျမမ်ား ၂၁၆ ရရိၾွ ကသည္။ အနည္းငယ္ေသာ
ျပည္သစူ႔ စ္မ်ားသည္ ရန္ကုနႏ္ ငွ ့္ အျခားၿမိဳ႕ ႀကီးမ်ားတြင္ ႐းုံ ခန္းဖြင့ခ္ ြငမ့္ ်ား ရရိွပါသည္။ အစုးိ ရသည္ BGF မ်ားႏွင့္ ျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ားကလုိ ညး္
တိငု း္ ရင္းသား လက္နကက္ ိုင္အပု စ္ ုမ်ားႏငွ ႔္အတူ ကားလုိင္စငမ္ ်ား ထတု ္ေပးခဲ႔ပါသည္။၂၁၇ အခ်ိဳ႕ ဥပမာမ်ားတြင္ စီးပြားေရးကသို ာ ဥးီ တည္
လပု ္ေဆာင္ေသာျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ားသည္စးီ ပြားေရးအက်ဳိ းစီးပြားရိွေသာလကန္ ကက္ ငုိ အ္ ပု စ္ မု ်ားကုိတပု ျခင္းမရဘွိ ဲလကန္ ကက္ ငုိ ဝ္ နထ္ မး္ အခ်ိဳ႕ႏငွ ့္
လုပ္ကငို ေ္ သာ စီးပြားေရးလုပင္ န္းမ်ားကုိ တပု ေနသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။ သိုေ႔ သာ္လည္း အခ်ဳိ ႕ ျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ BGF တပက္ ဲ႔သု႔ိေသာ တပ္မေတာ္
တြင္ ေပါင္းစည္းထားေသာ ျပညသ္ ူစ႔ စမ္ ်ားအေနျဖင့္ လခမ်ား၊ အျခားပစၥညး္ မ်ားကဲသ႔ ုိေ႔ သာ တိုက႐္ ကုိ ္ပပံ့ ုးိ မမႈ ်ားကုိ တပ္မေတာ္က ေပးပါသည။္
ထနို ညး္ တစူ ြာပင္ KNDO ကဲ့သ႔ေို သာ တိုငး္ ရင္းသားလက္နကက္ ုိင္အဖြဲ႕မ်ား၏ ျပည္သူစ႔ စ္မ်ားမာွ လည္း မခိ ငအ္ ဖြဲ ႔အစည္းထမံ ွ ပ့ံပးုိ မႈမ်ားရရပိွ ါ
သည္။၂၁၈

အခ်ိဳ႕ ျပညသ္ ႔ူစစ္မ်ားသည္ ၎တ၏႔ို စးီ ပြားေရးလပု ္ငန္းမ်ားေၾကာင့္ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားရေနေသာ္လညး္ အခ်ဳိ ႕ကမူ မရရွၾိ ကေပ။ ဥပမာအားျဖင့္
အေျခခအံ ေဆာက္အဥႏီ ွင့္ သယဇံ ာတထုတယ္ ူေရး ပေရာဂ်က္မ်ားတြင္ အခ်ဳိ ႕ ျပညသ္ ႔စူ စ္မ်ား၏ အခြင့အ္ ာဏာကို ဝင္ေရာကက္ န႔သ္ တရ္ ျခင္းမ်ား
သု႔ိ ဥးီ တည္သြားတတ္ပါသည္။ ဥပမာ ၂၀၀၂ ခုႏွစႏ္ ငွ ့္ ၂၀၀၃ ခုႏစွ မ္ ်ားက မဲေခါင္ျမစ္ မွ ေရစီးသန္ေသာ ေနရာမ်ားကုိ ေဖါကခ္ ြဲျခငး္ နညး္ မ်ားျဖင့္
ဖယရ္ ာွ းခဲ႔သည့္ ပေရာဂ်က္တြင္ မဲေခါင္ျမစ္ႏွငက့္ ပေ္ န သည့္ ရမွ ္းျပည္နယ္မွေနရာမ်ား၌ တပမ္ ေတာသ္ ည္ တပ္ရငး္ မ်ားကုိ တိုး၍ ခ်ထားခဲ႔ရသည္။
တပမ္ ေတာမ္ ွ ေဒသခံတပ္ရင္းမွဴးမ်ားသည္ ျမစအ္ တြငး္ ေရာငး္ ဝယေ္ နသူမ်ားထံမွ အခြနေ္ ကာက္ေနေသာ ေဒသချံ ပည္သစ႔ူ စ္မ်ားကုိ ျမစ္
တေလ်ွ ာက္ ၎တ႔ို၏တပစ္ ခန္းမ်ားမွ ဆုတခ္ ြာရနႏ္ ွင့္ အခြနမ္ ေကာကရ္ န္ အမနိ ႔္ထတု ခ္ ဲ့ပါသည္။ တပ္မေတာ္က အခ်ိဳ႕ ျပညသ္ ူစ႔ စ္မ်ားကို

31

လက္နက္ျဖဳတ္သိမ္းရန္ ညနႊ ္ၾကားခဲပ႔ ါ သည။္ ၂၁၉

တရားမဝင္ မူးယစေ္ ဆးဝါးက႑တြင္ ပါဝင္ပတ္သကၾ္ ကျခငး္ သည္ ေနာကတ္ စ္မ်ဳိ းျဖစၿ္ ပးီ ၎ကို လုပေ္ ဆာငျ္ ခငး္ ျဖင့္ အခ်ိဳ႕ျပည္သစူ႔ စ္
ေခါင္းေဆာငမ္ ်ားသည္ ၎တက႔ုိ ယုိ ၌္ ကခ်မ္းသာလာၾကသည။္ ျမနမ္ ာႏငုိ င္ တံ ြင္ဘနိ း္ စကုိ ္ပ်ိဳးေသာဇနု မ္ ်ားမာွ ပဋပိ ကအၡ ဆငအ႔္ ျမငဆ႔္ ုံးျဖစခ္ ဲ႔ေသာ
ေနရာအခ်ိဳ႕တြင္ျဖစ္ေနပါသည္။ ဥပမာအားျဖင႔္ ရမွ း္ ျပညန္ ယ္ေျမာကပ္ ငို ္းတြင္ တပ္မေတာ္သည္ ေဒသခံျပည္သ႔စူ စမ္ ်ားႏွင့အ္ တူ တငုိ ္းရငး္ သား
လက္နကက္ ိငု အ္ ဖြဲ႕မ်ားကိုတြနး္ လွနခ္ ဲပ့ ါသည္။အခ်ဳိ ႕ေသာသတငး္ မ်ားအရအခ်ိဳ႕ ျပည္သူစ႔ စမ္ ်ားသည္ဘိနး္ မထွ ုတလ္ ပု ္ေသာမးူ ယစ္ေဆးဝါးႏငွ ့္
မကသ္ ာဖကတ္ မငး္ မ်ားအပါအဝင္ တရားမဝငမ္ းူ ယစ္ေဆးဝါးမ်ားကို ေရာင္းဝယ္ရာတြင္လညး္ ေကာငး္ ၊ အခြန္ေကာကရ္ ာတြငလ္ ညး္ ေကာငး္
ပါဝင္ခဲသ့ ညဟ္ ု သိရပါသည။္ ၂၂၀ မီဒယီ ာမ်ားကလညး္ ရွမး္ ျပညန္ ယမ္ ွ ျပညသ္ ူ႔စစ္မ်ားႏငွ ္႔ တရားမဝင္မးူ ယစေ္ ဆးဝါးမ်ားေရာငး္ ဝယမ္ ႈမ်ား၏
အခ်တိ အ္ ဆက္မ်ားကို အေလးေပးေဖၚျပၾကသည။္ ၂၂၁

ရွမး္ ျပည္နယ္ႏငွ ့္ ကခ်ငျ္ ပညန္ ယ္မွ ဘနိ း္ ထုတလ္ ပု ေ္ သာနယ္ေျမမ်ားတြင္ အခ်ဳိ ႕ရပ္ရြာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏငွ ့္ တငုိ ္းရငး္ သားလက္နကက္ ုငိ အ္ ဖြဲ ႔မ်ား
သည္ မူးယစ္ေဆးဝါးထုတလ္ ပု ္မႈ၊ သုံးစြဲမႏႈ ွင့္ ေရာငး္ ဝယ္မႈတေု႔ိ ပၚတြင္ တုနျ္႔ ပန္လုပေ္ ဆာင္မႈမ်ား ျပဳလပု ၾ္ ကရာ အစုိးရမဟာမိတ္ျပညသ္ ူစ႔ စမ္ ်ား
လႈပရ္ ာွ းေသာ နယ္ေျမမ်ား၌ မးူ ယစေ္ ဆးဝါးဆန္က႔ ်ငေ္ ရးလပႈ ရ္ ာွ းမမႈ ်ားတြင္ ပါဝင္ျခငး္ ျဖင့္ လပု ေ္ ဆာငၾ္ ကပါသည။္ ထသို ု႔ိလုပေ္ ဆာင္ရာတြင္ KIA
ႏွင့္ TNLA တို႔ကလည္း ကခ်င္တုငိ း္ ရင္းသား၊ အရပသ္ ားမ်ားဦးေဆာငသ္ ည့္ မူးယစ္ေဆးဝါးဆန႔္က်င္ေရးအဖြဲ႕ ျဖစ္သည့္ ပတေ္ ဂ် ဆန္ကဲ့သိုေ႔ သာ
ရပ္ရြာအပု စ္ ုမ်ားႏငွ ့အ္ တူ ပါဝငခ္ ဲၾ့ ကသည။္ ဘနိ ္းထတု လ္ ပု ္မႈပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ပတ္ေဂ်ဆန္ ႏငွ ့္ KIA တ၏ိ႔ု ႀကိဳးပမ္းလုပေ္ ဆာငမ္ ႈမ်ားတြင္
ယခင္ NDA-K နယျ္ ခားေစာင့္တပ္ႏွင့္ ပန္ေဆးျပညသ္ ူ႔စစအ္ ပါအဝင္ အစိုးရမဟာမိတ္ျပည္သူ႔စစမ္ ်ားႏငွ ့္ လကန္ က္ကိငု ္ပဋိပကၡမ်ား ႀကဳံ ေတြ႕ခဲရ႔
သည။္ ၂၂၂

သမတၼ ဥးီ သနိ း္ စနိ အ္ စးုိ ရက အေကာငအ္ ထညေ္ ဖၚေသာ သကေ္ ရာကမ္ အႈ ေတာမ္ ်ားမ်ားရေစခသ့ဲ ည့္စးီ ပာြ းေရးျပဳျပငေ္ ျပာငး္ လမဲ ႈ အေကာငအ္ ထည္
ေဖၚျခင္းမ်ားသည္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္မ်ားအတြက္ စးီ ပြားေရးအခြငအ႔္ လမး္ အသစမ္ ်ား ဖနတ္ ီးေပးခဲပ့ ါသည။္ သယ္ယူပေု႔ိ ဆာငေ္ ရးအတြက္ အေျခခံ
အေဆာကအ္ ဦမ်ား တးုိ တကလ္ ာျခငး္ ႏငွ ့္ နယ္စပက္ နု သ္ ြယေ္ ရးတုးိ တက္လာမႈမ်ားသည္ ကုနသ္ ြယရ္ ာလမ္းေၾကာငး္ တြင္ လႈပ္ရာွ းေနေသာ
ျပညသ္ ူ႔စစ္မ်ားအတြက္ အခြငအ႔္ လမး္ မ်ား ဖနတ္ းီ ေပးသလုျိ ဖစရ္ ၿပီး အခြန္ေကာက္ခံျခငး္ မေွ န၍ ဝငေ္ ငြတးုိ လာပါသည္။ ကရင္ျပည္နယတ္ ြင္
သယ္ယူပ႔ေို ဆာငေ္ ရး အေျခခအံ ေဆာက္အဦတုးိ တကလ္ ာမႈေၾကာင့္ ကုန္သြယမ္ ပႈ မာဏ တိးု လာရသညအ့္ ထဲတြင္ လက္နကက္ ငို ပ္ ဋိပကၡ
ေလ်ာက႔ ်သြားျခငး္ သည္ လက္နက္ကုိငအ္ ပု ္စုမ်ားအတြက္ အခြန္ေကာကသ္ ည္႔ လုပင္ နး္ အခြငအ္႔ လမ္းကုိ ေပးပါသည္။၂၂၃ ၂၀၁၅ ခုႏွစ၊္ ဇူလုငိ လ္
က တပမ္ ေတာ္သည္ အာရအွ ေဝးေျပးလမး္ မႀကီးတြင္ အခြနေ္ ကာက္ျခင္းကို ကန္႔သတ္ခဲ႔ရာ BGF မ်ား၊ DKBA (ကလထို ူးေဖာ) ႏငွ ္႔ KNU တၾ႔ုိ ကား
တြင္ ပဋိပကျၡ ဖစ္ပြားေစခဲ႔သည္။ တုကိ ္ခကုိ မ္ ႈမ်ားေၾကာင္႔ အခ်ိဳ႕ေသာ ရပ္ရြာလထူ ုမ်ားသည္ ေနအိမ္မ်ားကုိ စြန႔္ခြာ ထြက္ေျပးရမမႈ ်ားရိခွ ဲ႔သည။္ ၂၂၄

ေျမယာအမ်ိဳးအစားခြဲသည့္ ဥပေဒသစမ္ ်ားပါဝင္သည့္ မၾကာေသးမီက လပု ေ္ ဆာငသ္ ည့္ အစုိးရ၏ စးီ ပြားေရးျပဳျပင္ေျပာငး္ လဲမႈမ်ားသညလ္ ည္း
ျပည္သူစ႔ စ္မ်ားႏငွ ္႔ အျခားစီးပြားေရးလုပ္ငနး္ မ်ားအတြက္ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑တြင္ စးီ ပြားေရးအလားအလာမ်ားကုိ ျဖည့္စညး္ ေပးပါသည္။ အစးို ရ၏
ေျမအသုးံ ခ်ခြငက့္ ို ခြင္ျ့ ပဳသည့လ္ ပု ထ္ ံုးလပု န္ ညး္ အသစ္မ်ားသည္ အႀကီးစား စကမ္ စႈ ိကု ္ပ်ိဳးထတု ္လပု မ္ ပႈ ေရာဂ်က္မ်ားအတြက္ အျမတ္မ်ားစြာရႏငုိ ္
သည့္ စးီ ပြားေရးလပု င္ န္းမ်ားျဖစေ္ စပါသည္။၂၂၅ သုိေ႔ သာ္လညး္ တခ်နိ တ္ ညး္ မာွ ပင္ လယ္ယာစုိကပ္ ်ိဳးေရးစီးပြားေရးလပု ္ငနး္ မ်ား၌ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား
ခ်ိတ္ဆကပ္ ါဝငလ္ ာျခင္းသည္ လယသ္ မားမ်ားအား ၎တု႔၏ိ လယမ္ ်ားကို စြန္႔လတႊ ္ရရနျ္ ဖစ္လာရာ အခ်ိဳ႕ကိစရၥ ပမ္ ်ားတြင္ ဆႏၵျပမမႈ ်ားအတြက္
ခလုတျ္ ဖဳတ္လိုက္သညႏ္ ွင့္ တူေနပါသည္။၂၂၆

စးီ ပြားေရးျပဳျပငေ္ ျပာငး္ လဲမမႈ ်ားက စးီ ပြားေရးလုပ္ငန္းသစမ္ ်ားကုိ ဖနတ္ ီးေပးေသာ္လညး္ ႏိုငင္ ေံ ရးစနစတ္ ြင္ ေျပာငး္ လဲမမႈ ်ားက ဖိအားအသစ္မ်ား
ကို ျဖစေ္ စၿပးီ ၎ဖအိ ားမ်ားသည္ စးီ ပြားေရးအခြင႔အ္ လမး္ မ်ားအေပၚတြင္ပါ က်ေရာက္လာပါသည္။ ၂၀၁၁ အလြန္ ႏိုငင္ ံေရးျပဳျပင္ေျပာငး္ လဲေရး
မ်ားသည္ အစိးု ရအမနိ ္႔ညနႊ ္ၾကားခ်က္မ်ားႏငွ ့္ တရားဥပေဒစုိးမိုးမႈအေပၚ အာရုံျပဳျခင္းမ်ားမွတဆင့္ ပိုမေုိ ကာင္းမြနေ္ သာ အုပ္ခ်ဳပမ္ ႈစနစ္ကုိ
ျမငႇ တ့္ င္ရနစ္ နစမ္ ်ား ျဖည္ဆ့ ညး္ ေပးသည္။ ထိေု နရာတြင္ အခ်ိဳ႕ ျဖစရ္ ပ္မ်ား၌ တပမ္ ေတာ္မွ မဟုတေ္ သာ အစိုးရတာဝနရ္ ွိသူမ်ားက ျပည္သစ႔ူ စ္
ေခါငး္ ေဆာငမ္ ်ား၏စးီ ပြားေရးလပု ္ေဆာငမ္ မႈ ်ားကုိစည္းမ်ဥ္းမ်ားခ်မတွ သ္ ညက္ ုိေတ႕ြ ရပါသည။္ ၂၀၁၆ခုႏစွ က္ ရနက္ နု ၿ္ မိဳ႕ေတာစ္ ညပ္ ငသ္ ာယာေရး
ေကာ္မတီ (YCDC) သည္ ရန္ကုန္ အင္းယားကန္အနီးမွ ရမွ ္းျပည္နယ၊္ ကြတ္ခုိငၿ္ မိဳ႕နယတ္ ြင္ အေျခစကို ္ေသာ ပနေ္ ဆးျပညသ္ ႔စူ စ္ေခါငး္ ေဆာင္
ဦးေက်ာျ္ မင့္ ပိငု ္ အထပျ္ မင႔္အေဆာက္အဦး ေဆာကလ္ ပု ေ္ နမႈကို ယာယီရပ္ဆငုိ း္ ရန္ အမိန႔္ထတု ္ခဲ႔ပါသည။္ ထိုသအ႔ုိ မိနထ႔္ ုတ္ရျခငး္ မာွ YCDC မွ
ေရြးေကာက္ခံေကာ္မတီဝင္ ဦးခင္လႈငိ ႏ္ ငွ ႔္ NLD မွ ျပညသ္ လူ႔ တႊ ္ေတာ္ကိယု ္စားလယွ ္ ေဒၚေမဝငး္ ျမင့္တို႔က ရနက္ နု ္မွ အထပျ္ မင့္ေဆာက္လုပေ္
ရးပေရာဂ်ကမ္ ်ားသည္ တရားဝင္ခြင့္ျပဳခ်ကမ္ ရပဲ ေဆာကလ္ ုပေ္ နေၾကာငး္ ေျပာၾကားမႈ အၿပီးတြင္ ျဖစပ္ ါသည္။၂၂၇

ဦးသိနး္ စိန္အစးို ရလက္ထကတ္ ြင္ ျပည္နယ္အဆင့္ တာဝန္ရပွိ ုဂၢဳိ လမ္ ်ားသညလ္ ညး္ အခ်ဳိ ႕နယ္ေျမမ်ားတြင္ ျပည္သ႔စူ စမ္ ်ား၏ အခြနေ္ ကာကမ္ ႈကို
ကန္သ႔ တ္ရာတြင္ ပါဝငလ္ ပု ္ေဆာငခ္ ဲ့ၾကသည။္ ရွမး္ ျပညန္ ယေ္ တာင္ပုိင္းတြင္ NGO လပု ္သားတစ္ဦးက မွတသ္ ားထားရာတြင္ “အခ်ဳိ ႕
ျပညသ္ ူ႔စစ္မ်ားသည္ ျပညသ္ ထူ ံမွ အခြနေ္ ကာကရ္ န္ ေဒသဆငို ္ရာတာဝန္ရိွသမူ ်ားထမံ ွ ခြင့္ျပဳခ်ကရ္ ရခိွ ဲ့ေသာ္လညး္ အစးုိ ရသစ္ (ဦးသနိ း္ စိန္)
အာဏာရလာေသာအခါ ေကာက၍္ မရေတာပ႔ ါ။” ဟဆု ိုပါသည္။၂၂၈ ရွမး္ ျပညန္ ယေ္ ျမာက္ပငို း္ တြင္ ျပညန္ ယအ္ ဆင့္ တာဝနရ္ သွိ မူ ်ားသည္

32

နယ္စပၿ္ မဳိ ႕ မူဆယႏ္ ွင့္ လားရႈိးၾကားဆက္သြယေ္ သာ အေဝးေျပးလမ္းမႀကးီ တစေ္ လ်ွ ာက္ရွိ ျပညသ္ ႔ူစစ္မ်ားဖြငထ့္ ားေသာ ေငြေကာက္ခသံ ည့္
ဂတိ မ္ ်ားကုိ ျဖဳတ္သိမး္ ရာတြင္ေအာင္ျမင္ခဲသ့ ည။္ မူဆယၿ္ မဳိ ႕သည္ တ႐တု ္ႏုငိ ္ငႏံ ငွ ့္ နယ္စပ္တြင္ရၿွိ ပီး နယစ္ ပက္ ုနသ္ ြယ္ေရး၏
အစျပဳရာဌာနျဖစက္ ာ လား႐ႈိးၿမိဳ႕သည္ ရမွ း္ ျပည္နယ္ေျမာကပ္ ိငု ္း၏ ကူးသနး္ ေရာငး္ ဝယ္ေရးဗဟိဌု ာနျဖစ္သည္။၂၂၉

ႏငုိ ္ငံေရးႏငွ ့္ စီးပြားေရးဝနး္ က်င္ အေနအထားေျပာငး္ လဲမမႈ ်ားႏွင့္ အတူတြဲကာ ျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ား ႀကးီ ထြားလာမသႈ ည္ ျပည္သ႔စူ စ္မ်ား၏ စီးပြားေရး
လႈပရ္ ွားေဆာငရ္ ြကမ္ ပႈ ုံစံအသစ္မ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစသည့္အျပင္ ယခင္ရွိခဲၿ့ ပီးေသာ လုပ္ထုးံ လပု ္နညး္ မ်ားကုိလညး္ ဆကလ္ ကရ္ ေွိ နေစသည။္
ျပည္သူ႔စစ္မ်ားသည္ ဝငေ္ ငြရႏုိင္သည့လ္ ပု ္ငန္းမ်ားတြင္ ပါဝင္လပု ေ္ ဆာင္ႏုငိ ျ္ ခငး္ သည္ ျပညသ္ စူ႔ စပ္ ံစု ကံ ုိ က်ယ္က်ယ္ျပနျ႔္ ပန္႔ အတုယူလုပေ္ ဆာင္
မႈမ်ားကို ခြင့္ျပဳလာသကဲ႔သျ႔ို ဖစ္သည္။ ျပည္သစ႔ူ စမ္ ်ားအေပၚတြင္ ေစာငၾ့္ ကည္ႀ့ ကးီ ၾကပ္ႏငုိ မ္ မႈ ွာ အကန္႔အသတႏ္ ွငသ့္ ာရိွျခင္းေၾကာင့္ ၎တိ႔ု
အတြက္ ႀကးီ ႏိငု င္ ယ္ညဥႇ ္းႏငွ ့္ တရားမဝင္စးီ ပြားေရးလုပေ္ ဆာင္မႈမ်ားတြင္ ပါဝငလ္ ပု ေ္ ဆာင္ရန္ အခြင့္အလမ္းဖန္တးီ ေပးသလို ျဖစရ္ သည္။

၄.၂။ ရပ္ရြာလူထုက ျပည္သူ႔စစ္မ်ားႏွင္႔ မည္သို႔ အျပန္အလွန္ဆက္ဆံၾကသနည္း။

ျပညသ္ ႔စူ စမ္ ်ားမာွ ေဒသဆငို ္ရာအဖြဲ အ႔ စည္းမ်ားျဖစၾ္ ကၿပးီ ေဒသကျပဌာန္းေသာအေျခအေနမ်ားက၎တ၏႔ုိ ရပရ္ ြာႏငွ ့္အျပနအ္ လနွ ဆ္ ကဆ္ ေံ ရး
ပစုံ ံကို တညေ္ ဆာက္ေပးပါသည္။ ရပ္ရြာအတြင္း အေျခအေနမ်ားႏွင့္ အက်ဳိ းစးီ ပြားမ်ားမတျူ ခငး္ သည္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္မ်ားႏငွ ့္ လ႔ူအဖြဲ အ႔ စညး္ မ်ားၾကား
အျပနအ္ လွနဆ္ က္ဆေံ ရးပုံစံကို ျပည္သစ႔ူ စတ္ စဖ္ ြဲ ႏ႔ ငွ ့တ္ စဖ္ ြဲ ႔ သသိ ာစြာျခားနားေစပါသည။္ အျပန္အလနွ ဆ္ က္ဆံေရးတြင္ အဓိကကိစၥရပ္ သးုံ ခု
ရွရိ ာ ျပညသ္ ူ႔စစမ္ ်ား၏ လျူ ဖညတ့္ င္းျခင္း၊ အခြနေ္ ကာက္ျခငး္ ႏငွ ့္ ပစၥည္းမ်ားျဖည့္တငး္ ျခင္းတို႔ ပါဝင္သည္။

ျပည္သူစ႔ စ္မ်ား လျူ ဖညတ့္ င္းျခငး္ သည္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္မ်ားႏငွ ့္ ရပ္ရြာလထူ ုၾကားတြင္ အေရးပါလေွ သာ ထိေတြ႕ မႈကုိ ျဖစ္ေစၿပီး ႏွစ္ဖကစ္ လုးံ ကုိ
သက္ေရာက္မႈမ်ားျဖစေ္ စပါသည။္ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား၏ လျူ ဖညတ့္ ငး္ သည့္ လပု ္ထုံးလပု ္နည္းမ်ားသည္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရိရွ ာ ဆႏၵအေလ်ွ ာက္ တပ္သား
အျဖစဝ္ င္ေရာကျ္ ခင္းမသွ ည္ မဝင္မေနရ အတငး္ ဝင္ေရာကေ္ စျခငး္ ထိ ရပွိ ါသည။္ သ႔ေုိ သာလ္ ညး္ ရပရ္ ြာလထူ ၾု ကားတြင္ ျပညသ္ ႔ူစစ္မ်ားႏွင့္ ၎
တို႔၏ လျူ ဖညတ့္ င္းျခငး္ လပု ္ထံုးလုပန္ ည္းမ်ားအေပၚ သေဘာထားမာွ အမ်ဳိ းမ်ိဳးကြဲျပားပါသည္။၂၃၀ ဥပမာအားျဖင့္ ကခ်င္ျပညန္ ယ္၊ ျမစႀ္ ကးီ နား
ၿမိဳ႕နယ္မွ တာေလာႀကးီ အသငို ္းအဝုိင္းသည္ မရူ ငး္ အားျဖင့္ တငို း္ ရငး္ သား တုိင္းလငုိ (္ ရမွ ္းန)ီ မ်ားျဖစ္ၾကသည။္ ၎တု႔သိ ည္ လြနခ္ ဲသ႔ ည့္ ႏစွ ္
အနညး္ ငယ္က တပမ္ ေတာႏ္ ွင့္ KIA အၾကား တကုိ ပ္ ြဲမ်ားျပန္လည္ျဖစ္ပြားရာနယေ္ ျမအတြငး္ ေနထိုငၾ္ ကသည္။ ထုေ႔ိ ၾကာင့္ ၎တိ႔သု ည္ KIA
အပါအဝင္ လက္နက္ကငုိ ္အပု စ္ ုမ်ား၏ အတငး္ အဓမၼ တပ္သားစေု ဆာင္းျခငး္ ႏွင့္ အခြနေ္ ကာက္ချံ ခငး္ မ်ားကို ႀကဳံ ေတြ ရ႔ ပါသည။္ ၂၃၁ ၂၀၁၃
ေဖေဖာ္ဝါရလီ တြင္ တပမ္ ေတာ္သည္ ကခ်ငျ္ ပညန္ ယ၊္ ျမစႀ္ ကးီ နားၿမဳိ ႕နယ၊္ တာေလာႀကီးမွ ရြာသား ၂၀၀ ကုိ ျပညသ္ စူ႔ စသ္ ငတ္ နး္ ေလက႔ ်င့္
သင္ၾကားမတႈ စခ္ ု ျပဳလုပ္ေပးခဲသ႔ ည္။၂၃၂ ေဒသချံ ပည္သူ႔စစဖ္ ြဲ ႔စည္းေရးအတြက္ တာေလာႀကးီ မွ တုိင္းလုငိ လ္ ထူ ကု ေထာက္ခၾံ ကျခင္းသည္
ဗမာမ်ားေနထငို ျ္ ခင္းမရွေိ သာ ေဒသမ်ားတြင္ ျပညသ္ ူ႔စစ္ကို ရပရ္ ြာလထူ မု ွ ေထာကခ္ မံ ႈရလမိ ့္မညဟ္ ေူ သာ ညႊနျ္ ပခ်က္တစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။

အခ်ိဳ႕ေသာျဖစရ္ ပမ္ ်ားတြင္ ရပ္ရြာမလွ အူ မ်ားက ျပည္သူ႔စစ္အျဖစ္ ထမ္းေဆာင္ရျခင္းအေပၚ မေက်နပမ္ ႈမ်ားကုိ ေဖၚျပၾကသည္အ့ ခါမ်ားလညး္ ရွပိ ါ
သည။္ ၂၃၃ အစရီ ငခ္ စံ ာတစခ္ ုတြင္ ၂၀၁၃ ခႏု ွစ္က ျဖစ္ပ်ကခ္ ဲသ့ ည့္ ျဖစရ္ ပတ္ စ္ခုကုိ ေဖၚျပထားရာ မြန္ျပညန္ ယ၊္ က်ိဳကထ္ ုိၿမိဳ႕နယမ္ ွ ျပညသ္ ႔ူစစ္
တစဖ္ ြဲ ႔မွ အဖြဲ ႔ဝင္မ်ားသည္ ၎တ၏႔ုိ ျပည္သူ႔စစ္အျဖစ္အမႈထမ္းျခငး္ မွ ၿပးီ ဆုံးေၾကာငး္ ျပသရန္ ေဒသခံတပ္ရင္းသိ႔ု ၎တ၏႔ို လကန္ ကမ္ ်ားကုိ
သြားေရာက္အပႏ္ ွံမျႈ ဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ေဖၚျပထားသည။္ သတင္းမ်ားတြင္ေဖၚျပခ်က္အရ ရြာသားမ်ားကေျပာၾကားၾကရာ၌ KNU ႏွင့္ အပစ္အခတ္
ရပစ္ ဲၿပးီ ေနာက္ ၎တု႔သိ ည္ ျပည္သစ႔ူ စ္အျဖစ္ တာဝနထ္ မး္ ေဆာင္ျခငး္ မျပဳလိေု တာေ့ ၾကာင္း၊ အဘယေ္ ၾကာငဆ့္ ုေိ သာ္ ျပညသ္ ူစ႔ စ္အျဖစ္ တာဝန္
ထမ္းေနရေသာေၾကာင့္ “အသကေ္ မြးဝမး္ ေက်ာငး္ ဆကမ္ လုပ္ႏိုငၾ္ က၍” ဟု ဆၾုိ ကသည္။၂၃၄ ၎က ျပဆုိသည္မာွ အခ်ိဳ႕နယေ္ ျမမ်ားမွ လၿံု ခံဳေရး
အေျခအေနအဆင္မ့ ာွ ထေုိ ဒသတြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ရြာသားမ်ားက သတူ ို႔ကကုိ ာကြယ္ေပးရန္အတြက္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္မ်ားကို ဆကလ္ က္ထားရရွိ န္
လုအိ ပသ္ ညဟ္ ု မခစံ ားရေတာ့သည့္ အေျခအေနမ်ိဳးကုိ ေရာက္ရၿွိ ပဟီ ု အႀကျံ ပဳသည့္သဖြယ္ျဖစ္သည။္

ျပညသ္ ူ႔စစ္ႏငွ ့္ ရပရ္ ြာလထူ ဆု က္ဆံေရး၏ ေနာက္ထပ္လကဏၡ ာတစ္ခုမွာ ျပညသ္ စူ႔ စ္မ်ားက လမူ ်ားအေပၚ အခြန္ေကာက္ျခငး္ ႏငွ ့္ သက္ဆိုင္ပါ
သည္။ ျမန္မာႏိုငင္ တံ ြင္ ထိုသ႔ိုေသာ လကန္ ကတ္ ပ္ဆငေ္ ပးျခငး္ ၏ က်ယက္ ်ယ္ျပန႔ျ္ ပန္႔ သကေ္ ရာကမ္ အႈ ရဆွိ းုံ အရာတစ္ခမု ာွ လကန္ က္ကုငိ ္
အပု ္စမု ်ားက အတင္းအၾကပအ္ ခြန္ေကာက္ခၾံ ကျခငး္ ျဖစသ္ ည္။ ဗမာမ်ားေနထငုိ ္ျခင္းမရေိွ သာ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ တပ္မေတာ၊္
တုိင္းရငး္ သားလကန္ က္ကငို ္ အပု ္စုမ်ားႏွင့္ ျပည္သစူ စမ္ ်ားမွ အခြနေ္ ကာက္ချံ ခငး္ သည္ ျပည္သူမ်ား၏ အသက္ေမြးဝမး္ ေက်ာင္းအေပၚ ထခိ ိကု ရ္
ျခင္း၏ အရင္းအျမစ္ပငျ္ ဖစသ္ ည။္ ၂၃၅ ျပည္သ႔စူ စမ္ ်ားက အခြန္ေကာကသ္ ည့္ နည္းစနစ္မ်ားမာွ အမ်ိဳးမ်ဳိ းကြဲျပားပါသည္။ တစခ္ ါတစရ္ ံ တုိက႐္ ုကိ ္
ေကာက္ခပံ ါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ျပည္သ႔ူစစ္မ်ားသည္ ဂတိ ္မ်ားဖြင့၍္ ၎တထုိ႔ နိ း္ ခ်ဳပ္သညန့္ ယ္ေျမကုိ ျဖတ္သြားသည့္ ျပည္သမူ ်ားႏငွ ့္
ကနု ္သညမ္ ်ားထံမွ ေငြေကာက္ခပံ ါသည။္ သြယ္ဝုိက္၍လညး္ ေကာက္ချံ ခငး္ မ်ားရိွပါသည္။၂၃၆ ေဒသဆိငု ္ရာတာဝနရ္ ိသွ မူ ်ားသည္ ျပညသ္ ႔ူ
စစသ္ င္တနး္ ေပးရနႏ္ ငွ ဆ့္ က္ႏြယ္ေသာ ကုနက္ ်စရိတမ္ ်ားအတြက္ ျပည္သစ႔ူ စမ္ ်ားကုယိ စ္ ား အခြန္ေကာကေ္ ပးပါသည။္ ၂၃၇

ရပရ္ ြာလူထုႏငွ ့္ ျပည္သ႔ူစစမ္ ်ားအၾကား အျပန္အလနွ ္ဆက္ဆံမႈရိွသည့္ ေနာကထ္ ပ္ပုံစံတစခ္ တု ြင္ ရပရ္ ြာလထူ အု တြက္ အက်ိဳးျပဳလပု င္ န္းမ်ား
ျဖည့္ဆညး္ ေပးျခငး္ ပါဝင္သည္။ ျပည္သ႔စူ စ္မ်ားက ျပည္သူမ်ားကို အကာအကြယေ္ ပးရနႏ္ ွင့္ လံၿု ခဳံ ေရးေပးရန္ အဆျို ပဳလာၾကသည။္ သေို႔ သာ္
၎တိ႔ုဖက္မွ ျဖည္ဆ့ ညး္ ေပးရသည့္ အတိုင္းအတာအတိုင္း ပစညၥ း္ ပပံ႔ ုးိ မပႈ ုံစျံ ဖင့္ ျပန္ေပးရန္ ေတာင္းခလံ ာတတပ္ ါသည။္ တစခ္ ါတစရ္ ံ

33

အခြနေ္ ကာကမ္ ပႈ ံုစကံ ုိ ဆန္ အစရွသိ ည့္ “ပစညၥ ္း” ျဖင္႔ ေတာင္းတတ္ၿပးီ ေငြသားျဖင့လ္ ည္း ေတာင္းခတံ တ္ပါသည္။ ျပည္တြင္းစစ္ျဖစေ္ နသည့္
ကာလမ်ားအတြင္းက တပမ္ ေတာ၊္ တငို ္းရငး္ သားလက္နက္ကုိငအ္ ဖြဲ မ႔ ်ားႏငွ ့္ ျပညသ္ ူစ႔ စမ္ ်ားအပါအဝင္ လကန္ က္ကငုိ ္အပု စ္ ုမ်ားသည္ “အကာ
အကြယေ္ ပးရသည့အ္ တြက္ အခြနေ္ ငြ” ေတာင္းသည့္ အစအီ စဥ္ရွပိ ါသည။္ ဤသုေ႔ိ သာ အစအီ စဥ္မ်ဳိ းကုိ ဆက္ေၾကးေကာက္သည္ ဟု လူသိမ်ား
ပါသည။္ သေု႔ိ သာ္ အခ်ိဳ႕ကိစရၥ ပ္မ်ားတြင္ အခြန္ေပးေနရေသာ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင႔္ ၎တ႔အုိ တြက္ ရန္မရိွ၍ အကာအကြယ္ေပးရန္ မလေို သာ
ေၾကာင့္ အခြန္ေကာကေ္ နသည့္ လက္နကက္ ိငု အ္ ပု ္စုမ်ားအေပၚ မႏစွ ္သက္မမႈ ်ားကို ျဖစ္ေစပါသည္။၂၃၈ တကယ့ျ္ ဖစ္ရပမ္ ်ားတြင္ ရပရ္ ြာအပု စ္ ု
တစခ္ တု ည္းအေပၚတြင္ လက္နက္ကငုိ အ္ ုပ္စမု ်ဳိ းစုကံ အခြန္ေကာကေ္ နၾကေသာအခါ ၎သည္ အခြနေ္ ကာကေ္ နၾကေသာ အုပ္စုမ်ားအေပၚ
မုနး္ သည့္စိတ္ ျဖစေ္ ပၚေစပါသည။္ ၂၃၉

အကာအကြယ္ေပးျခင္းမွာ ျပညသ္ ူ႔စစမ္ ်ားကေပးေသာ ဝန္ေဆာင္မအႈ မ်ိဳးအစားတစမ္ ်ိဳးျဖစ္သည။္ သို႔ေသာ္ အခ်ိဳ႕စြမ္းေဆာငႏ္ ငို ္ေသာ ျပညသ္ စ႔ူ စ္
ေခါငး္ ေဆာငမ္ ်ားသည္ ၎တို႔က ျပညသ္ မူ ်ားသု႔ေိ ပးေသာ ဝန္ေဆာငမ္ အႈ မ်ဳိ းအစားမ်ားတြင္ အမ်ားျပညသ္ ူႏွငဆ့္ ငုိ ေ္ သာ ေဆာငရ္ ြကမ္ မႈ ်ားႏွင့္
ရပရ္ ြာဖြ႕ံ ၿဖဳိ းေရးလပု င္ န္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေပးမႈမ်ားကိလု ညး္ ထပ္မတံ းုိ ခ်ဲ႕ ခဲပ့ ါသည္။ ခြန္ဆာရွစိ ဥက္ လပု ေ္ ဆာင္ခဲမ့ မႈ ်ားသည္ ထင္ရာွ းေသာ
ဥပမာျဖစသ္ ည။္ ၎သည္ ကာကြယေ္ ရးျပည္သ႔ူစစေ္ ခါင္းေဆာငတ္ စဥ္ းီ အေနျဖင့္ ၎၏ ပံပ့ ုးိ မမႈ ်ားတြင္ ၁၉၆၉ ခႏု ွစ္က လားရးိႈ ေဆး႐ံုတြင္
တန္ဖိုးႀကးီ ေသာ ေဆးကရိ ယိ ာပစၥည္းမ်ားလွဴဒါန္းခဲ့ရာ လအူ ေတာ္မ်ားမ်ား အာ႐ျုံ ပဳမၾိ ကသည။္ ေနာက္ပငုိ း္ တြင္ ၎သည္ သူပနု ္ေခါငး္ ေဆာင္
တစ္ဥးီ အေနျဖင့္ ေဆး႐ုအံ ခ်ဳိ ႕ ေဆာက္လုပေ္ ပးခဲ႔သည္။၂၄၀ ဤနညး္ အားျဖင႔္ ရပရ္ ြာဖြံ ႔ ၿဖဳိ းတိုးတက္မႈတြင္ ၎၏ ပပ႔ံ းို ကူညမီ ႈသည္ ရပ္ရြာကုိ
အက်ိဳးျပဳသတူ စ္ဦးအေနျဖင့္ ၎၏ အခနး္ က႑ကို တညေ္ ဆာက္ရာတြင္ အေျခချံ ဖစ္လာပါသည။္ လက္ရတွိ ာဝနထ္ မ္းေဆာငလ္ ်ကရ္ ေိွ သာ
ျပညသ္ စ႔ူ စေ္ ခါငး္ ေဆာင္ အနည္းငယ္ခန္႔ကလညး္ ထခုိ ်ဥး္ ကပမ္ ကႈ ို က်ငသ္႔ ုံးၿပးီ ျပည္သူလပႈ ္ရာွ းမႈမ်ားတြင္ ခ်ိတဆ္ က္ပါဝင္ျခင္းမ်ား၊၂၄၁ ရပ္ရြာ
ယဥ္ေက်းမအႈ ဖြဲ ႔မ်ားတြင္ နာယကအျဖစ္ တာဝနထ္ မ္းေဆာငေ္ ပးျခငး္ ၊၂၄၂ ဘာသာေရးပြဲမ်ား၂၄၃ႏွင့္ ပဋိပကေၡ ၾကာင့္ ေနအိမစ္ ြန္ခ႔ ြာရသမူ ်ားအတြက္
အစအီ စဥ္မ်ား၂၄၄ တြင္ ပါဝင္လုပေ္ ဆာင္ေနပါသည္။

၄.၃။ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ မည္သည့္အခန္းက႑မွ ပါဝင္ေနသနည္း။

ျပည္သူ႔စစမ္ ်ားသည္ ႏုိင္ငံေရးတြင္ တိကု ္႐ကုိ ေ္ သာလ္ ည္းေကာငး္ ၊ သြယ္ဝိုက၍္ ေသာလ္ ညး္ ေကာငး္ ပါဝငပ္ တသ္ ကေ္ နပါသည္။ လကရ္ ိွ ျမနမ္ ာ
ႏိငု င္ ံ၏ ႏိငု ္ငေံ ရးစနစ္ ျပဳျပငေ္ ျပာငး္ လဲေရးသည္ ျပညသ္ ႔ူစစမ္ ်ားအပါအဝင္ အပု ္စအု ေတာ္မ်ားမ်ားကို ပမံု နွ ္ တရားဝင္ႏိငု င္ ံေရးတြင္ ပါဝင္ရန္
တံခါးဖြငထ့္ ားေၾကာင္း အခ်ကေ္ ပးေနပါသည္။ တခ်နိ ္တညး္ မွာပင္ ကစားပြဲစညး္ မ်ဥ္းသဖြယ္ျဖစ္ေနေသာ ႏိုင္ငေံ ရးအရသတ္မတွ ္ထားေသာ
အခ်က္မ်ားကလညး္ မေရရာပဲ၊ ေျပာင္းလဲေနျခငး္ ကလည္း ျပညသ္ ူ႔စစ္ေခါင္းေဆာငမ္ ်ားအတြက္ ႏုိငင္ ေံ ရးလပႈ ္ရာွ းမမႈ ်ားတြင္ ပမံု ွန္မဟတု ေ္ သာ
ၾသဇာလမႊ ္းမိုးေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ရန္အခြင့္အလမး္ မ်ား ေပးေနသညသ့္ ဖြယ္ျဖစ္ပါသည္။ ျပညသ္ စူ႔ စ္ ဆိသု ည့္ အေရးကိစၥသည္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္
ဆငို ေ္ သာ ကစိ ၥအျဖစ္ ရေိွ နဆဲျဖစ္သည။္ ဦးသိန္းစနိ အ္ စိုးရသည္ ေဆြးေႏြးညိႇႏိငႈ ္းရာတြင္ ျပညသ္ ူစ႔ စ္ကိစကၥ ုိ ခ်န္ထားခဲေ့ သာလ္ ည္း ၂၀၀၈
အေျခခံဥပေဒတြင္ လက္နကက္ ငို ္တပအ္ ားလုံးသည္ တပမ္ ေတာ၏္ ထနိ ္းခ်ဳပမ္ ေႈ အာကတ္ ြင္ ရရွိ မည္ဆိုသည္အ့ ခ်ကမ္ ွာ ရေွိ နဆဲျဖစသ္ ည္။

ႏိငု င္ ေံ ရးစနစ္က တခံ ါးဖြငလ့္ ာသည္အ့ ေလ်ာက္ ျပညေ္ ထာငစ္ ုအဆင့္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စအု ဆငေ့္ အာက္ လတႊ ္ေတာ္ေရြးေကာကပ္ ြဲမ်ားသည္
ျပညသ္ မူ ်ားအတြက္ ႏိငု ္ငံေရးအခြင့္အာဏာကို လက္လမွ း္ မီလာႏငုိ္ ္သည့္ ပမုံ နွ ္နညး္ လမး္ ျဖစ္သည။္ အခ်ဳိ ႕ ျပည္သ႔ူစစေ္ ခါင္းေဆာင္မ်ားသည္
ေရြးေကာကပ္ ြဲမ်ားတြင္ ဝငေ္ ရာက္ယွဥၿ္ ပိဳင္ျခငး္ ျဖင့္ လတႊ ေ္ တာအ္ သးီ သီးတြင္ ေရြးခ်ယ္ခံရေသာ ကုိယ္စားလွယမ္ ်ားျဖစ္ေနၾကသည။္ ၂၄၅
ျပရမည္ဆုလိ ်ွ င္ ဦးတခီ ြနျ္ မတသ္ ည္ ၁၉၉၀ ခႏု ွစမ္ ွ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္အထိ တပ္မေတာ၊္ အေရွ႕ေျမာကတ္ ုိင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္၏ ထနိ း္ ခ်ဳပ္မေႈ အာကရ္ ိွ
ကြတခ္ ိုငၿ္ မိဳ႕နယ၊္ ျပညသ္ ႔ူစစ္ အပု စ္ ုတစ္ခု၏ ေခါငး္ ေဆာင္အျဖစ္ တာဝနထ္ မ္းေဆာင္ခဲသ့ ည။္ ၂၄၆ သသူ ည္ ျပည္ေထာင္စုႀက့ခံ ုငိ ္ေရးႏငွ ့္ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး
ပါတီ (USDP) ၏ ကြတခ္ ိငု ၿ္ မဳိ ႕နယ္မွ ႏွစ္ႀကမိ တ္ ုငိ ္ ေရြးခ်ယတ္ င္ေျမႇာကခ္ ံရေသာ ျပည္သူ႔လႊတေ္ တာ္ ကယို ္စားလယွ ္တစဥ္ ီးျဖစ္သည္။ NLD က
အမညစ္ ာရင္းတငသ္ ြငး္ မႈေၾကာင့္ ၂၀၁၆ ခုႏစွ ္ ေဖေဖၚဝါရလီ တြင္ ျပည္သ႔ူလတႊ ေ္ တာ္ ဒတု ိယဥကၠ႒ ျဖစ္လာပါသည္။

ျပည္သူ႔စစ္ခါင္းေဆာငမ္ ်ားသည္ ႏိငု ္ငေံ ရးတြင္ တိကု ႐္ ုိက္ေသာလ္ ညး္ ေကာင္း၊ သြယဝ္ ကို ေ္ သာ္လည္းေကာငး္ အခနး္ က႑မွ ပါဝင္ေနပါသည။္
၂၀၀၉ ခႏု စွ ္က NDA-K ကုိ တည္ေထာငသ္ ူျဖစ္ေသာ ဦးစခုန္႔တနိ ္ယိနး္ သည္ ၎၏ အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားေသာ အဖြဲ က႔ ုိ နယ္ျခားေစာင့္
တပရ္ င္းသံးု ခုအျဖစ္ အသြငေ္ ျပာင္းခဲပ့ ါသည။္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက သသူ ည္ တသးီ ပဂု လၢ အျဖစ္ အမ်ဳိ းသားလႊတေ္ တာ္သ႔ို ေရြးခ်ယ္
တငေ္ ျမႇာကခ္ ရံ ပါသည။္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာကပ္ ြဲမတငုိ ္မီက ဥးီ စခနု ႔္တိနယ္ ိနး္ သည္ အတုိကအ္ ချံ ဖစေ္ သာ အမ်ဳိ းသားဒီမကုိ ေရစီအဖြဲ ႔ခ်ဳပ၏္
အဖြဲ ႔ဝင္မ်ားထံသုိ႔ ၎၏ မဲဆႏနၵ ယ္ေျမအတြင္း စည္း႐ုးံ ေရးမဆင္းရန္ သတေိ ပးစာထုတ္ျပနခ္ ဲ့သည္။ ေဒသခံ NLD တာဝန္ရသိွ မူ ်ားက
ကခ်ငျ္ ပည္နယ္ ျပညေ္ ထာင္စုေရြးေကာကပ္ ြဲေကာမ္ ရွင္သိ႔ု ၎တိ႔ု၏ စညး္ ႐းံု ေရးလပႈ ္ရွားမႈမ်ားကို ဦးစခုနတ႔္ ိနယ္ နိ ္းက ဝင္ေရာက္ေႏာွ ကယ္ ကွ ္
ေၾကာင္း စြပစ္ ြဲတိငု ၾ္ ကားခဲ႔သည။္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရငွ မ္ ွ တာဝန္ရိွသူမ်ားသည္ ဥးီ စခနု ႔္တနိ ယ္ နိ း္ ႏွင့္ ေတြ႕ဆံု၍ သေဘာတူညခီ ်က္ရခဲၿ့ ပးီ
သေဘာတညူ ီခ်က္တြင္ ပါတမီ ်ားအား ယခင္ NDA-K နယေ္ ျမအတြင္း “ၿငမိ း္ ခ်မး္ စြာစည္း႐ံုးရန္” ခြင့္ျပဳခဲ့သည္။၂၄၇

ျပညသ္ ႔စူ စ္အဖြဲ႕ကိုယ္၌ထကစ္ ာလွ်င္ ျပည္သူစ႔ စ္စနစက္ ုယိ ္၌ကပင္လွ်င္ ႏငုိ င္ ံေရးကိစရၥ ပျ္ ဖစ္လာႏငုိ ္ေစၿပးီ ႏိုငင္ ေံ ရးတြင္ သြယ္ဝိကု ္ေသာ
အခန္းက႑မွ ပါဝငေ္ နပါသည။္ တပမ္ ေတာ္မွ အေစာပုိငး္ က အခိုငအ္ မာေျပာၾကားရာတြင္ တုငိ ္းရင္းသားလက္နကက္ ုငိ အ္ ဖြဲ မ႔ ်ားကို ျပည္သူ႔စစ္
အသြင္သုိ႔ ေျပာင္းေပးျခင္းသည္ ျပညသ္ ႔ူစစ္ ကိစၥရပ္ကုိ ႏုငိ ္ငံေရးႏွင့္ ဆကစ္ ပ္ေပးျခငး္ ပင္ျဖစသ္ ည္ဟုဆုပိ ါသည။္ တုငိ း္ ရငး္ သားလက္နက္ကငုိ ္

34

အဖဲြ မ႔ ်ားႏငွ ့္ အပစအ္ ခတရ္ ပစ္ ထဲ ားေသာ အဖဲြ မ႔ ်ားက တပမ္ ေတာက္ ၎၏အမနိ ေ႔္ ပးစနစအ္ တငြ း္ ၎တက႔ုိ ေုိ ပါငး္ စညး္ ေပးမည့္ တပမ္ ေတာ္
၏ အစီအစဥ္အား မလပု ္ေဆာင္ႏိုင္ေၾကာငး္ ျပသခဲၾ့ ကသည။္ ၂၄၈ ၂၀၁၁ ခႏု ွစ္က သမၼတဥးီ သိနး္ စိန္၏ အစုိးရသစသ္ ည္ အပစရ္ ပထ္ ားေသာ
အဖြဲ ႔မ်ားအတြက္ ခ်ဥး္ ကပမ္ ႈအသစ္တစ္ခု ခ်မတွ ခ္ ဲ့သည္။ လမ္းေၾကာငး္ သစ္တြင္ ယခငေ္ ျပာၾကားထားခဲေ့ သာ တငုိ ္းရငး္ သားလကန္ က္ကုငိ ္အဖြဲ ႔
မ်ားကို ျပညသ္ ႔စူ စအ္ သြင္ေျပာငး္ ေရးကုိ ထညသ့္ ြငး္ လာျခင္းမရွေိ တာ့ေပ။ သတ႔ုိ ိငု ေ္ အာင္ ၿငိမး္ ခ်မး္ ေရးလပု င္ နး္ စဥ္တြင္ ျပည္သူ႔စစ္အျဖစ္
အသြင္ေျပာင္းသညက့္ စိ ကၥ ိုတငို ္းရင္းသားလကန္ ကက္ ငုိ အ္ ဖြဲ႕မ်ားကစိုးရမိ ္ေနၾကဆဲျဖစသ္ ည။္ KNUသည္NCAလကမ္ တွ ္ေရးထိုးသည့္အႀကီးဆုံး
လက္နက္ကိငု အ္ ဖြဲ႕အစညး္ မ်ားထဲမွ တစ္ဖြဲ ႔ျဖစ္သည္။ NCA လကမ္ ွတ္ထုးိ ျခငး္ ႏငွ ့္ တဆကတ္ ည္းမွာပင္ KNU ၏ လကန္ က္ကငုိ ဌ္ ာနခြဲျဖစသ္ ည့္
KNLA သည္ ၂၀၁၅ ခႏု ွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၁၄ ရက္ေန႔တြင္ ေၾကညာခ်ကတ္ စ္ေစာင္ ထတု ျ္ ပန္ခဲရ့ ာ “ကၽြႏု္ပ္တိုသ႔ ည္ KNLA ကုိ နယ္ျခားေစာင့္တပ္
သိမ႔ု ဟတု ္ ျပည္သူ႔ရဲတပ္ဖြဲ အ႔ သြငသ္ ု႔ိ ေျပာင္းျခင္းကို ဘယ္ေသာအခါမ်ွ လကခ္ လံ မိ ့္မည္မဟတု ဘ္ ဲ၊ ကရငအ္ မ်ိဳးသားလြတ္ေျမာကေ္ ရးတပ္
(KNLA) အျဖစသ္ ာ ဆကလ္ က္ရွိေနမည”္ ဟု ေဖၚျပခဲ့သည။္ ၂၄၉

၄.၄။ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားသည္ ပဋိပကၡတြင္ မည္သည့္အခန္းက႑မွ ပါဝင္ေနသနည္း။

ျပည္သူစ႔ စ္မ်ားသည္ျမန္မာႏုငိ ္ငံ၏လကရ္ ပွိ ဋိပကမၡ ်ားတြင္တိုက္႐ိုကေ္ သာ္လည္းေကာငး္ ၊သြယဝ္ ိုက္၍ေသာလ္ ညး္ ေကာငး္ အခန္းက႑ႏွစခ္ လု ုံး
မွ ပါဝင္ေနပါသည။္ ထင္ရွားေသာ က႑တစခ္ မု ွာ အစးုိ ရမဟာမတိ ္ ျပညသ္ ႔ူစစ္မ်ားသည္ တငို ရ္ င္းသားလကန္ က္ကိုင္အဖြဲ ႔မ်ားႏငွ ့္ တုကိ ခ္ ုိကရ္ ာ
တြင္ ပါဝငေ္ နၿပီး တုငိ း္ ရငး္ သားလက္နက္ကုငိ ္မ်ားက ဖြဲ ႔ထားေသာ ျပည္သစ႔ူ စ္မ်ားကလညး္ တပမ္ ေတာ္အား တုကိ ္ခုိက္လ်က္ရိပွ ါသည္။ ဥပမာ
အားျဖင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ကရင္ျပညန္ ယႏ္ ွင့္ ရမွ း္ ျပညန္ ယတ္ ု႔ိမွ အစိးု ရမဟာမတိ ္ ျပည္သစူ႔ စ္မ်ားသည္ အျခားတငို း္ ရင္းသား လကန္ က္ကငို အ္ ဖြဲ ႔
မ်ားႏွင့္ ျပငး္ ထန္ေသာ ပဋိပကၡမ်ား တကုိ ႐္ ုိက္ျဖစ္ပြားလ်ကရ္ သွိ ည္။ ၎တတုိ႔ ြင္ KIA ၊ TNLA၊ MNDAA ၊ KNU ၊ SSPP/SSA-North ၊ RCSS/
SSA-South ၊ DKBA (ကလုထိ ူးေဘာ) တို႔ ပါဝင္သည္။၂၅၀ ျပည္သ႔ူစစမ္ ်ားသည္ တပ္မေတာ္ကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ သမို႔ ဟုတ္ တငို း္ ရင္းသား
လကန္ ကက္ ငုိ အ္ ဖဲြ က႔ ေုိ သာလ္ ညး္ ေကာငး္ ၎တ၏႔ုိ ပပ့ံ းုိ မမႈ ်ားမတွ ဆင့္ ပဋပိ ကတၡ ငြ ္ သယြ ဝ္ ကုိ ေ္ သာအခနး္ က႑မွ ပါဝငေ္ နပါသည။္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္
မ်ားသည္ တပ္မေတာတ္ ပ္ရငး္ မ်ားကို အခ်ိဳ႕တငုိ ္းရငး္ သားလက္နက္ကိုင္အုပစ္ မု ်ားအေပၚ စစ္ဆငေ္ ရးမ်ား၌ ကူညီမမႈ ်ားေပးခဲ့ရာ သတင္းမ်ားေပး
ျခငး္ ၊ တပမ္ ေတာႏ္ ငွ အ့္ တူ ကငး္ လွညရ့္ ာတြင္ ပါဝငျ္ ခငး္ မ်ား လပု ေ္ ဆာငေ္ ပးခဲသ့ ည။္ ၂၅၁

တပမ္ ေတာက္ တုိငး္ ရင္းသားလက္နကက္ ိငု ္အဖြဲ ႔မ်ားကို BGF သုမ႔ိ ဟုတ္ PMF မ်ားအသြင္သ႔ို ေျပာင္းရန္ အဆုျိ ပဳမႈသည္ ပဋိပကၡကို ပိုမုိျဖစ္ေစရန္
သြယဝ္ ကို ္၍ အားေပးသလျို ဖစရ္ ပါသည။္ အဆိုျပဳမေႈ နာကတ္ ြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ အခ်ိဳ႕အငအ္ ားမ်ားေသာ တုငိ ္းရငး္ သားလကန္ က္ကုငိ ္မ်ားၾကား
တင္းမာမမႈ ်ား ျမင့္တက္ခဲ့ရၿပးီ ၂၀၀၉ ခုႏွစတ္ ြင္ ရမွ း္ ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၊ ကုးိ ကန႔္ေဒသ၌ တပ္မေတာ္ႏငွ ့္ MNDAA ၾကား ပဋိပကျၡ ဖစခ္ ဲရ့ ပါသည။္
MNDAA ဆိုသည္မွာ ရမွ း္ ျပညန္ ယေ္ ျမာက္ပုငိ ္း၊ ကုးိ ကန္႔ေဒသတြင္ ၁၉၈၉ ခႏု ွစ၌္ ဖနု ္ၾကားရွင္တညေ္ ထာင္ထားေသာ တငို း္ ရင္းသားလက္နက္ကငုိ ္
အပု စ္ ျု ဖစသ္ ည။္ ဖနု ၾ္ ကားရငွ သ္ ည္ ရမွ း္ ျပညန္ ယတ္ ငြ ္ အေစာဆးုံ ဆနက႔္ ်ငေ္ တာလ္ နွ ခ္ ေ့ဲ သာ ကာလမစွ ကာ တကႂ္ ကစြ ာြ ပါဝငခ္ ေ့ဲ သာ ေခါငး္ ေဆာင္
အနည္းငယတ္ ြင္ တစဥ္ းီ ျဖစသ္ ည။္ သူသည္ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္မ်ားက ကုးိ ကန႔ေ္ တာ္လွနေ္ ရးတပ္ဖြဲ႕တြင္ တာဝနထ္ မး္ ေဆာင္ခဲ့ၿပီး ေနာကပ္ ိုင္းတြင္
ဗမာျပညက္ ြနျ္ မဴနစပ္ ါတီ ၌ တာဝနထ္ မး္ ေဆာငခ္ ဲပ႔ ါသည။္ သူသည္ ဗမာျပည္ကြနျ္ မဴနစပ္ ါတီ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ ၿပိဳကြဲသြားေစသည့္ ပနု က္ နမ္ ႈကုိ
ဥးီ ေဆာငခ္ ဲသ႔ ည္။ ထေို႔ နာက္တြင္ ဖနု ၾ္ ကားရွငသ္ ည္ MNDAA ကုိ ဖြဲ စ႔ ညး္ ၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံေတာၿ္ ငမိ ဝ္ ပ္ပျိ ပားေရး အစုိးရႏငွ ့္ ပထမဆုံး အပစ္ရပ္
သေဘာတူညီခ်က္ ရယႏူ ုိငခ္ ဲသ့ ည္။

၂၀၀၉ ခႏု ွစ္တြင္ MNDAA သည္ အျခားလကန္ ကက္ ိုင္အဖြဲ မ႔ ်ားႏွင႔္ ပူးေပါငး္ ၍ တပမ္ ေတာ္အစုိးရ၏ အဆျို ပဳခ်က္ကုိ ပယခ္ ်ခဲ့ပါသည။္ ၾသဂုတလ္
တြင္ အစုိးရတာဝန္ရသိွ မူ ်ားက ကိုးကန႔၌္ မးူ ယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ လကန္ က္မ်ားထုတ္လပု သ္ ညဟ္ ူေသာ သတငး္ မ်ားအရ အစးို ရတာဝနရ္ ိသွ မူ ်ားက
စစံု မ္းစစေ္ ဆးမမႈ ်ား စတင္လုပေ္ ဆာင္ေသာအခါ အစုးိ ရလုၿံ ခံဳေရးတပဖ္ ြဲ မ႔ ်ားႏငွ ့္ MNDAA ၾကားတြင္ သေဘာတညူ ီမႈမရႏိငု ္ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။
တပမ္ ေတာ္၊ ရဲတပဖ္ ြဲ ႔ ႏွင့္ MNDAA ၾကားတြင္ ေသြးထြက္သံယုိ ပဋပိ ကၡျဖစပ္ ြားကာ ကိုးကနမ္႔ ်ားမွာ ၎တို၏႔ ေနရာမွ ဖယရ္ ာွ းခခံ ဲ့ရသည။္
MNDAA အတြင္းမာွ လည္း ကြဲသြားခဲၿ့ ပီး ပယ္ေရွာကခ္ ်ိန္သည္ ဖနု ္ၾကားရွငထ္ ံမွ ခြဲထြက္ကာ BGF အျဖစ္ ဖြဲ ႔စည္းရန္ သေဘာတူခဲသ႔ ည။္ ၂၅၂
ေျခာက္ႏွစ္အၾကာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖၚဝါရလီ တြင္ MNDAA သည္ ကုိးကန၌္႔ တပမ္ ေတာ္အား အလစဝ္ ငေ္ ရာက္ တကုိ ခ္ ုကိ ခ္ ဲ့ပါသည။္ ၂၅၃

၂၀၁၀ ခႏု ွစ္တြင္ ကရငျ္ ပည္နယ၌္ DKBA မွ နယျ္ ခားေစာငတ့္ ပရ္ ငး္ ၁၂ ခု (အမွတ္ ၁၀၁၁ မွ ၁၀၂၂) အျဖစ္ အသြင္ေျပာငး္ ဖြဲ႕စည္းမႈ ျပဳလုပ္ခဲပ့ ါ
သည္။ ယခင္ DKBA တပဖ္ ြဲ မ႔ ်ားသည္ အစးုိ ရ၏ ေတာငး္ ဆိုမအႈ ရ BGF သုိ႔ အသြင္ေျပာင္းေသာ အပစရ္ ပအ္ ဖြဲ ႔ ငါးဖြဲ ႔အနက္ တစခ္ ျု ဖစပ္ ါသည။္
၂၀၁၀ ႏိဝု ငဘ္ ာလ၊ ေရြးေကာကပ္ ြဲေန႔တြင္ အစုးိ ရ၏ အမနိ ္က႔ ုိ လုိက္နာျခငး္ မရွသိ ည့္ DKBA ၏ ကလထို ူးေဘာတပ္ရငး္ သည္ ကရငျ္ ပည္နယ္၊
ျမဝတၿီ မဳိ ႕ကုိ အလစဝ္ ငေ္ ရာက္တိကု ခ္ ကုိ ခ္ ဲရ့ ာ အျခား DKBA တပ္မွဴးမ်ားႏငွ ့္ ခြဲထြကေ္ ၾကာငး္ အခ်ကျ္ ပလုိက္သညသ့္ ေဘာျဖစသ္ ည။္
၎တိုသ႔ ည္ ဒမီ ိကု ရက္တစ္ကရင္အက်ိဳးျပဳတပမ္ ေတာ္ - ကလထုိ ူးေဘာ အမညက္ ုိ ရယူခဲသ့ ည္။ ၂၀၁၅ ခႏု စွ ္ ေအာက္တုိဘာလတြင္
ထိအု ဖြဲ သ႔ ည္ NCA လက္မတွ ေ္ ရးထးို ေသာ အဖြဲ ျ႔ ဖစလ္ ာပါသည္။

လကရ္ အွိ ေျခအေနတြင္ ျမနမ္ ာႏုငိ င္ ံ၌ အျပငး္ ထနဆ္ ံုးေသာ တုကိ ပ္ ြဲမ်ားျဖစ္ပြားေနေသာေနရာမ်ားမာွ ရမွ း္ ျပည္နယ္ေျမာကပ္ ိုငး္ ရိွ ေနရာမ်ားျဖစရ္ ာ
ျပည္သူ႔စစ္မ်ားကလညး္ ပါဝငပ္ တ္သက္လ်ကရ္ ိွပါသည။္ ၂၅၄ တိတပိ ပဆိရု ေသာ္ တပမ္ ေတာ္ႏငွ ့္ မဟာမိတ္ ပနေ္ ဆးျပည္သူစ႔ စ္ႏွင့္ TNLA

35

တသုိ႔ ည္ လြနခ္ ဲေ႔ သာ ႏွစအ္ နည္းငယမ္ ွစ၍ ယခုအခ်နိ ္အထိ တကို ပ္ ြဲမ်ားျဖစ္ပြားလ်က္ရွိၿပးီ အျဖစအ္ ပ်ကတ္ စခ္ ုတြင္ တပမ္ ေတာ္ႏွင့္ အစုးိ ရ
မဟာမိတျ္ ပညသ္ ူ႔စစ္တို၏႔ ပူးေပါင္းအဖြဲ ႔သည္ ရြာသားမ်ားကုိ ေသြးထြကသ္ ံယ႐ို ုကိ ႏ္ ကွ ္မမႈ ်ားတြင္ ပါဝငခ္ ဲၾ့ က သည။္ ၂၅၅ကခ်င္ျပညန္ ယတ္ ြင္လညး္
ယခင္ NDA-K မွ အသြငေ္ ျပာင္းလာေသာ BGF တပ္ရငး္ မ်ားသည္ KIA ႏငွ ့္ တိုကခ္ ိုကေ္ နၾကပါသည။္ ၂၅၆

36

အခန္း ငါး။ သံုးသပ္ခ်က္ - ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကာလတြင္ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားအတြက္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖြယ္ရာ အခ်က္မ်ား

ျပညသ္ ႔ူစစ္မ်ား တစ္ဖြဲ႕ခ်င္း အစအု ေပါငး္ သည္ အရြယအ္ စား အေတာ္အသငႀ့္ ကးီ မားေသာ အင္အားစုအျဖစ္ ရေိွ နေစကာ လက္နကက္ ုိင္
ပဋိပကမၡ ်ားတြင္ ၎တ႔ိ၏ု ပါဝင္ပတ္သက္မမႈ ်ဳိ းေၾကာင့္ ၾသဇာရေိွ သာအခန္းက႑မွ ပါဝငေ္ နပါသည္။ ျပင္းထန္ေသာ ပဋပိ ကမၡ ်ားတြင္ ျပညသ္ ႔ူစစ္
မ်ား ပါဝငေ္ နေသာ္လညး္ ၿငိမ္းခ်မး္ ေရးလပု ္ငန္းစဥတ္ ြင္ ၎တိ၏႔ု က႑မွာ ေပ်ာကေ္ နသည့္ျပင္ ပဋိပကၡမွ ၿငမိ ္းခ်မ္းေရးဆီသု႔ိ အကးူ အေျပာင္း
အတြက္ အလားအလာမ်ားကို ေဆြးေႏြးရာတြငလ္ ည္း ျပည္သ႔ူစစႏ္ ွငဆ့္ ငုိ ္ေသာ ကစိ ၥရပမ္ ်ား ပါဝင္မကႈ ို လ်စလ္ ်ဴ႐ႈထားဆဲျဖစ္သည။္ ၂၅၈ ဤအခနး္
တြင္ အပိုငး္ ႏစွ ္ပငုိ း္ ပါဝငပ္ ါသည။္ ပထမအပုိငး္ တြင္ အျခားႏိုငင္ ံမ်ားမွ ၿငိမး္ ခ်မ္းေရးလပု င္ န္းစဥ္မ်ားတြင္ ျပည္သူ႔စစမ္ ်ားပါဝငခ္ ဲေ့ သာ အခန္းက႑
မ်ားကုိ ေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္သည။္ ဒုတိယအပုိင္းတြင္ ျမန္မာႏုငိ င္ ံမွ လက္ရွိ ၿငမိ း္ ခ်မး္ ေရးတည္ေဆာက္မႈ ႀကဳိ းပမ္းမမႈ ်ားႏွင့္ သကဆ္ ငို ေ္ သာ
ျပညသ္ ူ႔စစ္ ကိစၥရပမ္ ်ားကို စဥး္ စားထားပါသည။္

အျခား ပဋိပကၡအေျဖရာွ မမႈ ်ား၏ အေတြ႕အႀကဳံ မ်ားတြင္ ပဋပိ ကမၡ ွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသု႔ိ အကူးအေျပာငး္ တြင္ ျပည္သစူ႔ စ္မ်ားကေပးႏိငု ေ္ သာ အခက္
အခဲမ်ား၊ ျပညသ္ စ႔ူ စ္မ်ားလပႈ ္ရွားေနေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ၎တ၏ို႔ အေရးႀကီးပုံ ႏွင့္ နယေ္ ျမေဒသအလကုိ ္အေျခအေနမ်ား စသည့္ ထည့္သြင္း
စဥ္းစားရမည့္ အခ်ကမ္ ်ားကို မးီ ေမာင္းထုိးျပထားပါသည။္ အာဖဂန္နစတၥ န္၊ ကိလု ဘံ ယီ ာ၊ ကြနဂ္ ိုဒမီ ိုကရက္တစ္သမၼတႏငို င္ ံ၊ အရီ တ၊္
လက္ဘႏြန္၊ ပါကစၥတန္၊ ဖိလစပ္ ိငု ္၊ ဆဒူ န၊္ တေီ မာလကစ္ ေ္ တႏုငိ ္ငမံ ်ားသည္ လက္နက္ကငုိ ္ပဋပိ ကမၡ ်ားတြင္ ျပည္သ႔စူ စမ္ ်ား က႑အသီးသးီ မွ
ပါဝငေ္ နၾကသည့္ ဥပမာမ်ားျဖစ္သည။္ အဆုိပါႏငုိ ္ငမံ ်ားမွ ၿငမိ ္းခ်မး္ ေရးလုပ္ငန္းစဥမ္ ်ားတြင္ ျပညသ္ စ႔ူ စ္မ်ား၏ အေတြ႕အႀကံဳသည္ ျမန္မာႏိငု င္ ၏ံ
လကရ္ ိွ ပဋပိ ကၡမွ ၿငမိ ္းခ်မး္ ေရးသိ႔ု အကူးအေျပာငး္ တြငရ္ ိွေနေသာ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား၏ အခန္းက႑ကို စစီ စ္ရနအ္ တြက္ အသုံးဝငႏ္ ငုိ မ္ ည့္ ႐ႈေဒါင့္
မ်ားကုိ ျဖည့္ဆည္းေပးႏုငိ ္ပါသည္။

အာဖကန္နစတၥ န္၊ ကြန္ဂု၊ိ ဆူဒနႏ္ ငွ ့္ တေီ မာလက္စ္ေတႏိုငင္ ံမ်ားမွ ပဋပိ ကဇၡ နု မ္ ်ားတြင္ လပႈ ရ္ ွားေနၾကေသာ ျပည္သ႔စူ စမ္ ်ားကုိ ႏငႈိ း္ ယဥွ ္ေလ့လာ
ျခငး္ မွ စးို ရိမစ္ ရာတစ္ခု ထြကေ္ ပၚရပါသည။္ ၎မာွ “အထက္မွ မ်ွ တမႈမရွိဘဲ လံၿု ခံဳေရးဆိုင္ရာျမႇင္႔တငမ္ မႈ ်ား ဝင္ေရာက္ေဆာင္ရြက္ျခငး္ တြင္
အႏရၲ ာယ္ႀကီးသည္။ အထူးသျဖင့္ အကယ္၍ ထိုသေုိ႔ သာလပႈ ရ္ ာွ းမႈမ်ား အျမစ္တြယေ္ နေသာ ႏငို ္ငံေရး၊ လမူ ႈေရးႏွင့္ စးီ ပြားေရးအေၾကာငး္ အရာမ်ား
ႏွင့္ ဝငေ္ ရာကေ္ ဆာငရ္ ြကျ္ ခင္းမ်ားသည္ သီးျခားစျီ ဖစ္ေနေသာအခါမ်ားတြင္ျဖစ္ပါသည”္ ။ တိတိပပဆုရိ လ်ွ င္ စိးု ရိမရ္ မမႈ ်ားမာွ ပဋိပကၡ အေျဖရာွ
ေရး လပု ထ္ းုံ လုပ္နညး္ မ်ားႏွင့္ ၿငိမး္ ခ်မ္းေရးႀကိဳးပမး္ မႈမ်ားတြင္ လုၿံ ခံဳေရးက႑ ျပဳျပင္ေျပာငး္ လဲေရး (SSR) ႏငွ ့္ လကန္ က္ျဖဳတသ္ ိမး္ ေရး၊ တပ္
ဖ်ကသ္ မိ း္ ေရး၊ ျပန္လည္ေပါငး္ စညး္ ေရး (DDR) ပံစု ံမ်ားကို ေရးဆြဲသည့္ အခ်နိ ္မ်ား၌ ျဖစ္ပါသည္။ DDR ႏွင႔္ SSR ပံုစံတြင္ လကန္ ကက္ ုိင္အုပစ္ ုမ်ား၏
ဖြဲ စ႔ ညး္ ထားပုံႏငွ ့္ အင္အားတ၌႔ုိ အေျပာငး္ အလဲမ်ားပါဝငလ္ ာပါက ထိအု ေျပာင္းအလဲမ်ားသည္ နယေ္ ျမတစခ္ ု၊ လက္နက္ကငုိ အ္ ပု ္စု တစ္ခုစီ၏
သးီ ျခားစရီ ေိွ နေသာ ေဒသအလိကု ္အေၾကာငး္ အရာႏွင့္ အေရးႀကီးေသာကစိ ၥရပ္မ်ားကုိ ထည့္သြငး္ စဥး္ စားမထားပါက ျဖစပ္ ါသည။္ လုၿံ ခံဳေရး
ကစိ ၥရပ္မာွ ျပညသ္ ႔ူစစ္မ်ားက လက္နကက္ ငုိ ထ္ ားရျခင္းအတြက္ အေၾကာင္းျပခ်ကတ္ စခ္ ုျဖစ္ေနရာ ေသာခ့ ်က္က်သည့္ ေဆးနည္းကို ေပးရပါက
ပဋပိ ကၡအလြန္ကာလ တညၿ္ ငမိ ္မကႈ ုိ အေကာင္းဆံုးေပးႏိငု သ္ ညမ္ ွာ ျပညသ္ စ႔ူ စ္တစဖ္ ြဲ႕ခ်င္းစ၏ီ သးီ သနစ႔္ ိတအ္ ားထကသ္ နမ္ မႈ ်ား၊ လကၡဏာမ်ား
ကိလု ညး္ ေကာင္း၊ ၎တိလု႔ ပႈ ္ရာွ းေနသည့္ အေျခအေနမ်ားကလုိ ညး္ ေကာင္း ထည့္သြငး္ စဥး္ စားမသွ ာ ျဖစ္ႏိငု ္လမိ မ့္ ညျ္ ဖစသ္ ည္။၂၅၈

အျခားတငုိ ္းျပညမ္ ်ားမွၿငမိ း္ ခ်မး္ ေရးလုပင္ န္းစဥ္မ်ား၏အေတြ႕အႀကံဳမ်ားကုိၾကည့္႐ႈပါကေနာကထ္ ပေ္ တြ႕ရသည့္အခ်က္တစခ္ မု ာွ ႏငို င္ ေံ ရးအရပါ
ေနရာရေနေသာ ျပည္သစ႔ူ စ္အခ်ိဳ႕အား ၎တု၏႔ိ ႏငုိ ္ငံေရးအရ စးုိ ရမိ ္မႈမ်ားကုိ လ်စလ္ ်ဴ႐ႈျခငး္ သ႔ုိမဟုတ္ အျခားႏိုင္ငံေရးအရ အဓိကက်သူမ်ားက
အေရးမပါဟု ေဝဖနခ္ ရံ ျခင္းမ်ား ရိတွ တပ္ ါသည။္ ဥပမာအားျဖင့္ အတိကု ္အခံအဖြဲ ႔မ်ားသည္ တစခ္ ါတစ္ရံ အစိးု ရမဟာမတိ ္ ျပညသ္ ႔စူ စမ္ ်ား၏
ႏငုိ င္ ေံ ရးအက်ိဳးစီးပြားမ်ားကို ပယခ္ ်ပစ္တတၾ္ ကသည။္ အဘယ္ေၾကာင့ဆ္ ိေု သာ္ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားက အစုိးရတပ္မ်ားႏငွ ့္ ပတသ္ က္ျခငး္ ႏွင့္
တစခ္ ါတစခ္ ါ၎တအိ႔ု ေပၚလုပ္ေဆာငေ္ သာစစဆ္ င္ေရးမ်ားတြင္အစးုိ ရတပ္ႏငွ ့္ပူးေပါငး္ ပါဝငျ္ ခင္းတုိေ႔ ၾကာင႔ျ္ ဖစ္သည္။အစးို ရတာဝန္ရသိွ ူမ်ားက
မူ ျပည္သစ႔ူ စ္မ်ားသည္ ႏုိင္ငံအဆင့္ တပ္မေတာ၏္ အစိတအ္ ပငုိ း္ ျဖစေ္ နၿပးီ ျဖစျ္ ခငး္ ေၾကာင့္ ႏငုိ ္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အခနး္ က႑တစခ္ ုမွ ပါဝင္
ရနမ္ လိဟု ု ႐ျႈ မင္ ေကာငး္ ႐ႈျမင္လိမမ့္ ညျ္ ဖစသ္ ည။္ အခ်ဳိ ႕ ျဖစရ္ ပ္မ်ားတြင္ ျပညသ္ ႔စူ စမ္ ်ားအေနျဖင့္ တရားမဝင္ စးီ ပြားေရးလပု ေ္ ဆာငမ္ မႈ ်ားတြင္
ပါဝင္ေနျခငး္ သည္ ၎တို၏႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ိဳးစးီ ပြားကို တရားဝငအ္ သအိ မွတျ္ ပဳမႈအေပၚ အားနညး္ ေစပါသည္။

ဤသိ႔ေု သာ အငအ္ ားစုမ်ား၊ အေရြ႕မ်ားက ျမနမ္ ာႏုိငင္ တံ ြင္ ရိွေနပါသည။္ အစိုးရႏငွ ့္ မဟာမိတ္ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား၏ ႏငို င္ ံေရးအက်ိဳးစီးပြားမ်ားမွာ
ဖယထ္ တု ္ျခင္းခလံ ာရပါသည။္ ယခငက္ ႏုငိ င္ ေံ ရးအေျပာင္းအလဲအတြက္ အေရးဆိုခဲေ့ သာ လက္နကက္ ုိင္ အပု စ္ ုေခါငး္ ေဆာင္မ်ား၏ အစိုးရ
မဟာမိတ္ျပညသ္ စူ႔ စသ္ ိေ႔ု ျပာငး္ ရန္ ဆံုးျဖတခ္ ်က္ခ်ျခငး္ ကို အျခားအပု စ္ မု ်ားက ၎တအ႔ုိ ပု စ္ ု၏ ႏုငိ င္ ံေရးအရ ရပ္တညသ္ ညအ့္ ေနအထားကို
စြန္လ႔ ႊတ္ခဲသ့ ည့္ လကဏၡ ာျဖစသ္ ည္ဟု ႐ႈျမင္ၾကသည္။ အခ်ဳိ ႕ ျပည္သစ႔ူ စမ္ ်ားသည္ မူးယစ္ေဆးဝါးေရာငး္ ဝယ္မႈ၊ သဘာဝသယံဇာတထတု ယ္ ူမႈ
ႏွင့္ ႀကးီ ႏုိငင္ ယည္ ႇဥး္ အခြန္ေကာက္ယူျခင္းတတ႔ို ြင္ ပါဝင္ပတ္သကေ္ နမႈမ်ားသည္ ၎တ႔ုိအေနျဖင့္ အက်ဳိ းအျမတရ္ ွာေနသည့္ အဖြဲ႕မ်ားသာျဖစ္
သည္ဟေူ သာ အျမင္ကုိ ပု၍ိ ခိငု ္မာေစသည္။ ျပညသ္ စ႔ူ စမ္ ်ားအေပၚ ထသို ိ႔ုေသာ အျမငမ္ ်ားသည္ ၎တ႔၏ို ႏိငု ္ငေံ ရးအက်ိဳးစီးပြားမ်ားကို
အရပိ ္မည္းထုိးေစကာ တရားမဝင္မႈကုိ ျဖစ္ေစသည္။ မည္သ႔ုိဆုေိ စကာမူ ၎တိ႔သု ည္ လက္နကက္ ငို ပ္ ဋပိ ကတၡ ြင္ ပါဝငေ္ နေသာ လကန္ က္ကိုင္
အဖြဲ႕မ်ားျဖစၿ္ ပီး ၿခမိ ္းေျခာက္ႏိငု ္သည့္ အငအ္ ားတစ္ခကု လုိ ညး္ ပငုိ ဆ္ ုိငထ္ ားျခင္းမ်ားသည္ ပဋပိ ကအၡ လြန္ ျမနမ္ ာႏုငိ ္ငတံ ြင္ ၎တို၏႔ အခန္းက႑
ကို ထည့္သြငး္ စဥ္စားရာ၌ အေရးပါမကႈ ို ျဖစေ္ စသည္။

37